Orzeczenie · 2015-09-30

II FSK 2012/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2015-09-30

NSApodatkoweWysokansa

podatek od spadkówdarowiznyzwolnienie podatkoweczynsz regulowanynajemprzepisy intertemporalnedata nabycia spadkuobowiązek podatkowyustawa o najmie

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję organu podatkowego w sprawie podatku od spadków i darowizn. Spór dotyczył zastosowania zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4 ust. 1 pkt 13 ustawy o podatku od spadków i darowizn (u.p.s.d.), które dotyczyło nabycia budynku w części zajętej przez osoby trzecie na podstawie umów najmu z czynszem regulowanym. Kluczową kwestią była wykładnia przepisów intertemporalnych, w szczególności art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. zmieniającej ustawę o podatku od spadków i darowizn. Skarżąca nabyła spadek w 1996 r., jednak obowiązek podatkowy powstał z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku w 2011 r. Organy podatkowe odmówiły zastosowania zwolnienia, argumentując, że ustawa o najmie lokali mieszkalnych, do której odwoływał się przepis o zwolnieniu, utraciła moc, a przepisy przejściowe nie przewidywały stosowania uchylonego przepisu. WSA w Łodzi uznał skargę za zasadną, przyjmując, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej, do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych nastąpionego przed 1 stycznia 2007 r. stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. NSA potwierdził stanowisko WSA, wskazując, że nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez spadkobiercę następuje z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 i 925 k.c.), a postanowienie sądu ma charakter deklaratoryjny. W związku z tym, skoro nabycie spadku nastąpiło w 1996 r., należy stosować przepisy obowiązujące w tym czasie, w tym art. 4 ust. 1 pkt 13 u.p.s.d. w ówczesnym brzmieniu. NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Wykładnia przepisów intertemporalnych w prawie podatkowym, w szczególności dotyczących stosowania przepisów w przypadku zmiany prawa między datą nabycia majątku a datą powstania obowiązku podatkowego. Ustalenie momentu nabycia spadku dla celów podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia spadku przed nowelizacją ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz utratą mocy ustawy o najmie lokali mieszkalnych. Interpretacja przepisów intertemporalnych może być różna w zależności od konkretnych regulacji.

Zagadnienia prawne (2)

Które przepisy prawa materialnego (ustawa o podatku od spadków i darowizn) należy zastosować do ustalenia zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy nabycie spadku nastąpiło przed wejściem w życie nowelizacji ustawy, a obowiązek podatkowy powstał po tej nowelizacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy stosować przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym w dacie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, a nie w dacie powstania obowiązku podatkowego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej, do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (przed 1 stycznia 2007 r.), stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. Nabycie własności przez spadkobiercę następuje z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 i 925 k.c.), a postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku ma charakter deklaratoryjny.

Czy zwolnienie podatkowe z tytułu nabycia spadku budynku w części zajętej przez osoby trzecie na podstawie umów najmu, do których mają zastosowanie przepisy o czynszu regulowanym, może być zastosowane, jeśli ustawa o najmie lokali mieszkalnych utraciła moc przed powstaniem obowiązku podatkowego, ale obowiązywała w dacie nabycia spadku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zwolnienie może być zastosowane, jeśli warunki do jego zastosowania były spełnione w dacie nabycia spadku, a przepisy intertemporalne wskazują na stosowanie prawa obowiązującego w tej dacie.

Uzasadnienie

Skoro nabycie spadku nastąpiło w 1996 r., a przepisy intertemporalne (art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej) nakazują stosowanie prawa obowiązującego w dacie nabycia, należy ocenić sytuację skarżącej według art. 4 ust. 1 pkt 13 u.p.s.d. w brzmieniu obowiązującym w 1996 r., który odnosił się do ustawy o najmie lokali mieszkalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi.

Przepisy (12)

Główne

Dz.U. 2006 nr 222 poz 1629 art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych

Do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (przed 1 stycznia 2007 r.), stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej.

u.p.s.d. art. 4 § ust. 1 pkt 13

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

Zwalnia się od podatku nabycie spadku lub darowizny budynku, w części zajętej przez osoby trzecie na podstawie umów najmu, do których mają zastosowanie przepisy o czynszu regulowanym, określonym w ustawie o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r.).

Pomocnicze

k.c. art. 924

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

k.c. art. 925

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

u.p.s.d. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powstania obowiązku złożenia zeznania podatkowego.

u.p.s.d. art. 6 § ust. 4 zd. 1

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

W przypadku spadku nie zgłoszonego do opodatkowania obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

p.p.s.a. art. 141 § § 4