II FSK 2/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. Ł. i J. Ł. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił ich skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku. Spór dotyczył opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. dochodów ze sprzedaży 11 działek gruntu wydzielonych z nieruchomości rolnej. Organy podatkowe uznały, że skarżący prowadzili niezarejestrowaną działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami i nie nabyli prawa do zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 updof. WSA podzielił to stanowisko. Skarżący argumentowali, że sprzedaż działek stanowiła zwykły zarząd majątkiem prywatnym, a uzyskane środki przeznaczyli na cele mieszkaniowe. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylając zaskarżony wyrok i decyzję. Sąd podkreślił, że dla zakwalifikowania sprzedaży nieruchomości jako działalności gospodarczej konieczne jest łączne spełnienie przesłanek zorganizowania, ciągłości i zarobkowego charakteru. W ocenie NSA, działania skarżących, w tym nabycie nieruchomości w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, darowizna działek dzieciom oraz sprzedaż pozostałych działek po upływie kilku lat, stanowiły zwykły zarząd majątkiem prywatnym, a nie działalność gospodarczą. Sąd powołał się na liczne orzecznictwo NSA, wskazując na płynność granicy między zwykłym zarządem a działalnością gospodarczą oraz na potrzebę prokonstytucyjnej wykładni przepisów, chroniącej bezpieczeństwo prawne podatnika. W szczególności, NSA zwrócił uwagę na znaczenie upływu pięcioletniego terminu od nabycia nieruchomości do jej zbycia, który co do zasady pozwala na zastosowanie zwolnienia podatkowego, chyba że organ wykaże spełnienie wszystkich przesłanek działalności gospodarczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kryteriów rozróżnienia między zwykłym zarządem majątkiem prywatnym a pozarolniczą działalnością gospodarczą w kontekście sprzedaży nieruchomości, a także stosowanie zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 updof.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wykładnia przepisów updof ma szerokie zastosowanie w sprawach dotyczących opodatkowania dochodów ze sprzedaży nieruchomości przez osoby fizyczne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sprzedaż działek gruntu wydzielonych z nieruchomości rolnej, nabytych w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i darowanych dzieciom, stanowi pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu updof?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli działania podatnika nie wykazują cech zorganizowania i ciągłości, a sprzedaż stanowi zwykły zarząd majątkiem prywatnym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że sprzedaż działek przez podatników była zwykłym zarządem majątkiem prywatnym, a nie działalnością gospodarczą, ponieważ brak było cech zorganizowania i ciągłości, a środki ze sprzedaży przeznaczono na cele mieszkaniowe. Kluczowe jest obiektywne wykazanie przez organ podatkowy spełnienia wszystkich przesłanek działalności gospodarczej.
Czy podatnikowi przysługuje zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodu ze sprzedaży nieruchomości, jeśli środki ze sprzedaży zostały przeznaczone na cele mieszkaniowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli sprzedaż nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i spełnione są pozostałe warunki określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 updof.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że sprzedaż działek nie stanowiła działalności gospodarczej, co otwiera drogę do zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 updof, pod warunkiem spełnienia pozostałych wymogów, w tym przeznaczenia środków na cele mieszkaniowe.
Jakie są kryteria rozróżnienia między zwykłym zarządem majątkiem prywatnym a pozarolniczą działalnością gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kluczowe są cechy zorganizowania, ciągłości i zarobkowego charakteru działalności, a także obiektywne wykazanie przez organ podatkowy spełnienia wszystkich tych przesłanek.
Uzasadnienie
NSA szczegółowo analizuje definicję działalności gospodarczej z art. 5a pkt 6 updof, podkreślając, że sam zamiar zysku nie wystarcza. Istotne jest obiektywne wykazanie zorganizowanego i ciągłego charakteru działań, które istotnie odbiegają od zwykłego zarządu majątkiem.
Przepisy (31)
Główne
updof art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie z opodatkowania dochodu ze sprzedaży nieruchomości przysługuje, jeśli sprzedaż nie następuje w ramach działalności gospodarczej i środki są przeznaczone na cele mieszkaniowe.
updof art. 5a § pkt 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja pozarolniczej działalności gospodarczej wymaga zarobkowego charakteru, zorganizowania i ciągłości.
updof art. 10 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa źródła przychodów, w tym pozarolniczą działalność gospodarczą (pkt 3) oraz odpłatne zbycie nieruchomości (pkt 8 lit. a).
updof art. 10 § ust. 1 pkt 8 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychody ze sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia, jeżeli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.
Pomocnicze
updof art. 45 § ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy podatku należnego wynikającego z zeznania podatkowego.
Op art. 210 § § 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
Op art. 207
Ordynacja podatkowa
Op art. 21 § § 3
Ordynacja podatkowa
Op art. 120
Ordynacja podatkowa
Op art. 191
Ordynacja podatkowa
Op art. 210 § § 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
Op art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
Op art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 181
Ordynacja podatkowa
Op art. 122
Ordynacja podatkowa
Op art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 2a
Ordynacja podatkowa
Op art. 127
Ordynacja podatkowa
Op art. 229
Ordynacja podatkowa
ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 206
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądammi administracyjnymi
ppsa art. 205 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądammi administracyjnymi
ppsa art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądammi administracyjnymi
ppsa art. 207 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądammi administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż działek stanowiła zwykły zarząd majątkiem prywatnym, a nie działalność gospodarczą. • Skarżący przeznaczyli środki ze sprzedaży na cele mieszkaniowe, co uzasadnia zastosowanie zwolnienia podatkowego. • Organy podatkowe i WSA błędnie zinterpretowały przepisy updof dotyczące działalności gospodarczej i sprzedaży nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów podatkowych i WSA o prowadzeniu przez skarżących pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. • Argumenty o braku spełnienia przesłanek do zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 updof.
Godne uwagi sformułowania
granica między tym, co stanowi obrót nieprofesjonalny, a tym co należy rozpoznawać jako czynności związane z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej, ma charakter płynny • wykładnia przepisów prawa podatkowego powinna być dokonywana w sposób prokonstytucyjny, wykluczający możliwość istnienia pułapki legislacyjnej • o zaliczeniu określonych form aktywności podatnika do pozarolniczej działalności gospodarczej zadecyduje nie tyle dopełnienie przez niego wymogów formalnych, ile okoliczności faktyczne świadczące o tym, że jego działania miały charakter zorganizowany i ciągły oraz, że były prowadzone w celu zarobkowym we własnym imieniu
Skład orzekający
Artur Kot
sprawozdawca
Beata Cieloch
członek
Tomasz Kolanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów rozróżnienia między zwykłym zarządem majątkiem prywatnym a pozarolniczą działalnością gospodarczą w kontekście sprzedaży nieruchomości, a także stosowanie zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 updof."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wykładnia przepisów updof ma szerokie zastosowanie w sprawach dotyczących opodatkowania dochodów ze sprzedaży nieruchomości przez osoby fizyczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego związanego ze sprzedażą nieruchomości przez osoby fizyczne i rozróżnieniem między zwykłym zarządem a działalnością gospodarczą, co jest istotne dla wielu podatników.
“Sprzedaż działek: kiedy to zwykły zarząd majątkiem, a kiedy działalność gospodarcza podlegająca opodatkowaniu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.