II FSK 1978/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA orzekł, że wydatki na posiłki podczas spotkań biznesowych w restauracjach z kontrahentami nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, ponieważ są kosztami reprezentacji.
Spółka pytała, czy wydatki na poczęstunek i posiłki podczas spotkań z kontrahentami mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. Minister Finansów uznał, że poczęstunek w siedzibie firmy jest kosztem uzyskania przychodu, ale posiłki w restauracji już nie, kwalifikując je jako koszty reprezentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny podtrzymał stanowisko Ministra, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że wydatki na usługi gastronomiczne poniesione w związku z kontaktami z kontrahentami są kosztami reprezentacji, niezależnie od ich wystawności.
Spółka V. [...] Sp. z o. o. zwróciła się o interpretację podatkową dotyczącą możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych na spotkania z partnerami i potencjalnymi kontrahentami. Spotkania te odbywały się zarówno w siedzibie firmy (poczęstunek), jak i w restauracjach (posiłki). Spółka argumentowała, że są to koszty związane z prowadzoną działalnością i nie mają charakteru reprezentacji w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.). Minister Finansów, działając przez Dyrektora Izby Skarbowej, uznał stanowisko spółki za prawidłowe w części dotyczącej poczęstunku w siedzibie firmy, ale za nieprawidłowe w części dotyczącej posiłków w restauracjach. Organ interpretacyjny stwierdził, że wydatki na posiłki w restauracjach noszą znamiona reprezentacji, ponieważ służą kształtowaniu i utrwalaniu pozytywnego wizerunku firmy, a tym samym nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargi spółki, podzielając stanowisko organu interpretacyjnego. Sąd uznał, że pojęcie reprezentacji obejmuje wszelkie działania związane z tworzeniem wizerunku firmy i utrzymywaniem dobrych relacji z kontrahentami, które pośrednio sprzyjają osiąganiu przychodów, nawet jeśli nie mają charakteru wystawności czy okazałości. Spotkania biznesowe w restauracji zostały zakwalifikowane jako działania reprezentacyjne. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 16 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.p.) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania. Argumentowała, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę praktycznego charakteru wyboru miejsca spotkań i nie odniósł się do nowszego orzecznictwa, które inaczej interpretuje pojęcie reprezentacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że w pojęciu "koszty reprezentacji" mieszczą się wydatki na usługi gastronomiczne poniesione w związku z kontaktami oficjalnymi i handlowymi z kontrahentami, niezależnie od tego, czy cechuje je wystawność lub okazałość. NSA nie podzielił poglądu, że reprezentacja musi wiązać się z okazałością, wskazując, że takie rozumienie prowadziłoby do trudności w ocenie i mogłoby być uznane za arbitralne. Sąd potwierdził, że wydatki na posiłki w restauracjach podczas spotkań biznesowych z kontrahentami nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.p.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wydatki te stanowią koszty reprezentacji i nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Wydatki na usługi gastronomiczne poniesione w związku z kontaktami oficjalnymi i handlowymi z kontrahentami są kosztami reprezentacji, niezależnie od tego, czy cechuje je wystawność lub okazałość. Celem tych wydatków jest budowanie wizerunku firmy i utrzymywanie dobrych relacji biznesowych, co pośrednio sprzyja osiąganiu przychodów, ale nie jest bezpośrednio związane z ich uzyskaniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.d.o.p. art. 16 § ust.1 pkt 28
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty reprezentacji, w tym usługi gastronomiczne, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 15 § ust.1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a/
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej interpretacji.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydatki na usługi gastronomiczne poniesione w związku z kontaktami oficjalnymi i handlowymi z kontrahentami są kosztami reprezentacji, niezależnie od ich wystawności.
Odrzucone argumenty
Wydatki na posiłki podczas spotkań z kontrahentami w restauracjach stanowią koszty uzyskania przychodów, ponieważ nie mają charakteru wystawności i służą celom biznesowym. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niedostateczne uzasadnienie wyroku.
Godne uwagi sformułowania
nie chodzi o "koszty /wydatki/ reprezentacyjne", lecz o koszty reprezentacji, czyli koszty poniesione na reprezentację. Z reprezentacją [...] nie musi się wiązać wystawność lub okazałości. w pojęciu "koszty reprezentacji" [...] mieszczą się [...] wydatki na usługi gastronomiczne [...] bez względu na to, czy usługi /lub towary/ cechuje wystawność lub okazałość, czy nie.
Skład orzekający
Danuta Małysz
sprawozdawca
Jacek Brolik
członek
Krzysztof Winiarski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia kosztów reprezentacji w kontekście wydatków na usługi gastronomiczne ponoszonych w związku z kontaktami z kontrahentami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i może być inaczej interpretowane w kontekście ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, choć NSA wskazuje na analogię.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia kosztów uzyskania przychodów, a interpretacja NSA w kwestii reprezentacji jest kluczowa dla wielu przedsiębiorców.
“Czy firmowy lunch z klientem to koszt czy reprezentacja? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 1978/10 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2012-04-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-08-31 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Danuta Małysz /sprawozdawca/ Jacek Brolik Krzysztof Winiarski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych 6560 Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób prawnych Sygn. powiązane I SA/Wr 233/10 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2010-04-23 Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 54 poz 654 art.16 ust.1 pkt 28 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędziowie: NSA Jacek Brolik, NSA del. Danuta Małysz (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej V. [...] Sp. z o. o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 233/10 w sprawie ze skargi V. [...] Sp. z o. o. w B. na interpretacje Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 4 grudnia 2009 r. nr [...]; [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2010r., sygn,akt I SA/Wr 233/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargi V. P. P. spółki z o.o. w B. D. na interpretacje indywidualne Ministra Finansów z dnia 4 grudnia 2009r. nr... i nr..., w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. W uzasadnieniu wyroku sąd I instancji wskazał, iż we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej V. P. P. spółka z o.o. w B. D. przedstawiła stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe podając, że w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą organizuje i zamierza organizować spotkania z partnerami i potencjalnymi kontrahentami w celu omawiania kwestii biznesowych. Spotkania te częstokroć odbywają się /będą się odbywać/ na terenie przedsiębiorstwa Spółki, gdzie zapewnia ona poczęstunek w postaci kawy, herbaty, cukru, śmietanki, drobnych słodyczy, przekąsek, kanapek. Miejsce tych spotkań jest /będzie/ także poza biurem Spółki, np. w restauracji, i wówczas ponosi ona /będzie ponosić/ koszt posiłku /lunch, obiad, kolacja/, który zamawiany jest z karty dań. Wydatki dotyczące spotkań dokumentowane są wystawionymi dla Spółki fakturami lub rachunkami. Podkreślając, że spotkania nie mają charakteru wytwornej i okazałej kolacji /obiadu/, ani specjalnie zorganizowanej imprezy, lecz służą omówieniu spraw handlowych w dogodnym, neutralnym miejscu, Spółka sformułowała pytanie, czy wydatki ponoszone w związku z odbyciem spotkań, o których mowa, w tym na nabycie poczęstunku, napojów, posiłków w restauracji, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów? Jednocześnie przedstawiła stanowisko, iż może zaliczyć wymienione wydatki do kosztów uzyskania przychodów, albowiem poniesione są /będą/ w celu osiągnięcia przychodu i nie zostały wymienione w art.16 ust.1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. z 2000r. Nr 54, poz.654 ze zm./, zwanej dalej "u.p.d.o.p.". W szczególności kosztów tych nie można utożsamiać z kosztami reprezentacji, o których mowa w art.16 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.p., gdyż słownikowe pojęcie "reprezentacji" oznacza okazałość, wystawność, wytworność w czyimś sposobie życia, podczas gdy podjęcie partnerów w siedzibie firmy poczęstunkiem, czy w restauracji posiłkiem nie jest działaniem nadzwyczajnym, lecz wynika z powszechnie przyjętej praktyki, a celem spotkań nie jest chęć zaimponowania. W interpretacjach wydanych w dniu 4 grudnia 2009r., nr... i nr..., odnoszących się, odpowiednio, do opisu zdarzenia przyszłego oraz stanu faktycznego, Minister Finansów, działając przez upoważniony organ – Dyrektora Izby Skarbowej w P., jednakowo stwierdził, że stanowisko Spółki jest prawidłowe w części dotyczącej spotkań z kontrahentami w siedzibie Spółki oraz jest nieprawidłowe w części dotyczącej spotkań z kontrahentami w restauracji. Odwołując się do treści art.15 ust.1 i art.16 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.p. stwierdził, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych. Wyraził pogląd, iż "reprezentacja" to działania polegające na kontaktach oficjalnych i handlowych z innymi podmiotami gospodarczymi, które mają na celu ukształtowanie oraz utrwalenie właściwego wizerunku firmy, na przykład przez sposób podejmowania kontrahentów, poczęstunek, czy wręczenie upominków, co w ostateczności przekładać się będzie na nabywanie produktów lub usług. Odnosząc się w tym kontekście do wydatków na zakup kawy, herbaty, poczęstunku, kanapek podawanych podczas spotkań organizowanych w biurze Spółki stwierdził, że należą do powszechnie obowiązujących kanonów kultury, niemających charakteru okazałości i ,jako niewymienione w art.16 ust.1 u.p.d.o.p., stanowią koszty uzyskania przychodów /art.15 ust.1 u.p.d.o.p./. Natomiast wydatki na posiłki /lunch, obiad, kolację/ w trakcie spotkań z kontrahentami w restauracjach wiążą się z kreowaniem i utrwaleniem pozytywnego wizerunku formy, a przez to noszą znamiona reprezentacji, co nie pozwala na ich zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu stosownie do art.16 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.p. Po wyczerpaniu trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa V. P. P. spółka z o.o. w B. D. wniosła skargi na obie powyższe interpretacje w części uznającej jej stanowisko za nieprawidłowe. Zarzuciła ich wydanie z naruszeniem art.16 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.p. stwierdzając, że przepis ten nie wyklucza z kosztów uzyskania przychodów jakichkolwiek posiłków /zakupu żywności i usług gastronomicznych/, a jedynie takie, które noszą znamiona reprezentacji, czyli związanych z okazałością i wystawnością, co nie ma miejsca w stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym opisanych we wniosku. Podniosła, że wybór restauracji jako miejsca spotkania wynika najczęściej ze względów praktycznych, gdy nie jest możliwe albo wskazane wykorzystanie w tym celu siedziby firmy. Wyraziła też pogląd, że dla oceny wydatków na zakup żywności czy usług gastronomicznych, jako kosztów uzyskania przychodów, nie powinno mieć znaczenia miejsce spożywania posiłków. Minister Finansów, działający przez organ upoważniony – Dyrektora izby Skarbowej w P., wniósł o oddalenie skargi. Na podstawie art.111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, zwanej dalej "p.p.s.a." sąd połączył sprawy ze skarg na wymienione interpretacje indywidualne do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Uzasadniając ocenę, że skargi nie są uzasadnione, sąd I instancji stwierdził, że z treści art.15 ust.1 oraz art.16 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.p. wynika, iż niezależnie od istnienia związku pomiędzy wydatkiem a celem uzyskania przychodu, w rozliczeniu podatkowym /ustaleniu dochodu/ nie mogą uczestniczyć koszty reprezentacji, do których ustawodawca zaliczył, choć przykładowo, wydatki na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów /także alkoholowych/. Zgadzając się ze stanowiskiem strony, że na podstawie art.16 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.p. ograniczenie kosztów uzyskania przychodów w postaci wydatków na zakup żywności, napojów, czy usług gastronomicznych obejmuje jedynie koszty reprezentacji, a zatem wtedy, gdy wydatki na żywność /posiłki/ związane są z realizacją takiego właśnie celu "reprezentacyjnego", nie podzielił jednak jej rozumienia pojęcia "reprezentacja". Wyraził pogląd, że odnosi się ono do dobrego reprezentowania firmy, które może polegać na odpowiednim ubiorze, wystroju firmy, jej logo, tablicach informacyjnych, sposobie podejmowania interesantów i kontrahentów i nie należy go utożsamiać jedynie z wystawnością, okazałością w celu wywołania jak najlepszego wrażenia, co wynika ze słownikowej definicji. Za reprezentację należy, zdaniem sądu, uznać wszelkie działania związane z tworzeniem wizerunku firmy, utrzymywaniem dobrych relacji z kontrahentami, które wprawdzie nie są konieczne dla osiągania przychodu lub zabezpieczenia jego źródła, ale sprzyjają temu celowi, są z nim w sposób pośredni powiązane. W konsekwencji jako zgodne z prawem sąd ocenił stanowisko organu interpretacyjnego, że nawet jeśli posiłki w restauracjach nie mają lub nie będą miały charakteru wystawności czy okazałości, to i tak wydatki z nimi związane poniesione będą na reprezentację. Obejmuje ona wszelkie działania, u podłoża których leży ułatwianie nawiązywania i podtrzymywania kontaktów handlowych, także przez budowanie osobistych relacji, i których zasadniczym celem jest kształtowanie wizerunku przedsiębiorcy jako godnego zaufania partnera biznesowego. Za takie działania należy też uznać spotkania biznesowe w restauracji, objęte wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Odnosząc się do wyrażonych w skardze uwag odnośnie braku konsekwencji organu, który udzielił odmiennych odpowiedzi w przypadku posiłków spożywanych z kontrahentami na terenie siedziby Spółki oraz w restauracji, sąd I instancji stwierdził, że w treści interpretacji indywidualnych trudno znaleźć przekonujące argumenty nakazujące różnicować te sytuacje. Zwrócił jednak uwagę, że te części interpretacji, w których organ uznał stanowisko strony za prawidłowe, nie zostały objęte skargami, a nadto były korzystne dla Spółki. Jako podstawę prawną oddalenia skargi sąd wskazał art.151 p.p.s.a. V. P. P. spółka z o.o. w B. D., działająca przez pełnomocnika – doradcę podatkowego, wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną, w której zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego: • art.16 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.p. przez nieuzasadnione zastosowanie i przyjęcie, że wydatki na posiłki podczas spotkań z kontrahentami w restauracjach stanowią koszty reprezentacji, wobec czego nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów; - naruszenie przepisów postępowania: • art.145 § 1 pkt 1 lit.a/ p.p.s.a. przez nieuchylenie zaskarżonych interpretacji, podczas gdy wydane one zostały z naruszeniem art.16 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.p., • art.151 p.p.s.a. przez oddalenie skarg w okolicznościach, w których uzasadnionym było ich uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ interpretacyjny wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego. Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych autor skargi kasacyjnej stwierdził, że w uzasadnieniu wyroku sąd I instancji "poszedł na skróty", w obliczu obszernej argumentacji strony uzasadnienie swego stanowiska zawarł bowiem w jednym tylko akapicie uzasadnienia wyroku odwołującym się do wybranych przez sąd wyroków innych sądów administracyjnych i nie odwołał się do wyroków prezentujących inne rozumienie pojęcia "reprezentacja", ani nie wyjaśnił, dlaczego argumentacja strony, bazująca na praktycznym charakterze wyboru miejsca spotkań, jest nieuzasadniona. Stwierdził także, ze przytoczona przez sąd argumentacja nie dawała podstaw do dokonanego przez ten sąd rozstrzygnięcia, gdyż określenia "dobre reprezentowanie", "odpowiedni ubiór", "sposób podejmowania interesantów i kontrahentów" sugerują, że reprezentacja dotyczy lepszego niż przewidują standardy "pokazania się". Krytycznie oceniając podzielenie przez sąd w zaskarżonym wyroku poglądu prawnego wyrażonego na gruncie art.2 ust.3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, autor skargi kasacyjnej wyraził pogląd, że w wyroku z dnia 4.11.1999r. w sprawie II SA 5696/98 sąd niemal zamiennie stosował pojęcia reprezentowania i reklamowania, co nie może być uznane za uzasadnione na gruncie niniejszej sprawy. Zarzucił, że sąd I instancji nie uwzględnił poglądów w zakresie pojęcia reprezentacji wyrażanych w nowszym orzecznictwie sądów administracyjnych oraz przytoczył fragmentu uzasadnień orzeczeń w sprawach III SA 1994/99, I SA/Bd 17/10, III SA/Wa 1597/08, III SA/Wa 157/08, z których – jego zdaniem – wynika, że organizowane przez Spółkę spotkania w restauracji z kontrahentami nie mają charakteru wystawności ani szczególnie dobrego reprezentowania i pozostają w ramach powszechnie uznanych kanonów biznesowych. Kasator stwierdził, iż sąd nie odniósł się także do argumentów strony dotyczących miejsca i okoliczności spotkań, w szczególności powodów ich wyboru, nie ustosunkował się do stanu faktycznego przedstawionego przez stronę. Jednocześnie wskazał, że wybór restauracji /z posiłkiem/ na miejsce spotkania biznesowego nie różni się niczym od wynajęcia w tym celu pokoju hotelowego, zarówno z praktycznego, jak i ekonomicznego punktu widzenia. Wyraził pogląd, że z powyższego wynika, iż sąd I instancji naruszył art.145 § 1 pkt 1 lit.a/ i art.151 p.p.s.a., bowiem oddalił skargi pomimo, że zaskarżone interpretacje wydane zostały z naruszeniem art.16 § 1 pkt 28 i art.15 ust.1 u.p.d.o.p. polegającym na ich błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. W piśmie wniesionym po upływie terminu, o którym mowa w art.179 zdanie pierwsze p.p.s.a., Minister Finansów, działający przez organ upoważniony – Dyrektora Izby Skarbowej w P., wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Na wstępie, w związku z treścią zarzutów skargi kasacyjnej i jej uzasadnienia, zauważyć należy, iż zgodnie z art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Przy tym, jak wynika z art.176 p.p.s.a., w skardze kasacyjnej winno być zawarte, między innymi, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, zaś - stosownie do art.174 p.p.s.a. - podstawami, na których skarga kasacyjna może być oparta, są: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut błędnej wykładni prawa materialnego winien być uzasadniony przez wskazanie, w kontekście przedstawionego przez sąd rozumienia danego przepisu, dlaczego taka jego wykładnia jest wadliwa i jakie jest jego prawidłowa interpretacja, uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego należy wykazać, że ustalony w sprawie /przyjęty przez sąd/ stan sprawy odpowiada hipotezie normy prawnej, jeżeli sąd bezzasadnie uznał, że dany przepis nie miał zastosowania lub - jeżeli zarzut dotyczy zastosowania przepisu – że stan faktyczny przyjęty przez sąd nie wyczerpuje hipotezy normy prawnej, gdy zaś podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przepisów postępowania należy w uzasadnieniu wyjaśnić, jaki konkretnie przepis i w jaki dokładnie sposób został przez sąd naruszony oraz wykazać, że uchybienie to mogło mieć taki wpływ na wynik sprawy, że gdyby go nie popełniono, to rozstrzygnięcie mogłoby być inne. Nieważności postępowania przed sądem I instancji nie stwierdzono. Jeśli zaś chodzi o treść skargi kasacyjnej, to podnieść należy w kontekście powyższego, iż przytłaczająca część jej uzasadnienia poświecona jest, obok relacji z przebiegu postępowania interpretacyjnego i treści skargi, krytyce pisemnego uzasadnianie zaskarżonego wyroku w aspekcie niedostatecznej wnikliwości i obszerności argumentacji prawnej, nieodniesienia się do orzeczeń sądów administracyjnych, w których prezentowano poglądy prawne zbieżne ze stanowiskiem strony, nieuwzględnienia całości okoliczności stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, których dotyczyły zaskarżone interpretacje, w szczególności kwestii praktycznej spotkań i ich miejsca, nieodniesienia się do szeregu argumentów i przykładów powoływanych przez stronę. Wywody te zawarte są w części uzasadnienia mającej stanowić argumentację na poparcie zarzutu naruszenia prawa materialnego. W związku z tym zauważyć należy, iż wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego określone zostały w art.141 § 4 p.p.s.a., który jest przepisem postępowania, nakazującym sądowi zawrzeć w tym dokumencie, między innymi, zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, w tym stanu faktycznego przyjętego przez sąd, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeśli zatem, zdaniem autora skargi kasacyjnej, sąd I instancji wymogom tym nie sprostał, to winien on powołać w podstawie skargi kasacyjnej z art.174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie art.141 § 4 p.p.s.a., zaś w jej uzasadnieniu wykazać także, że naruszenie to mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy. Zarzut, o jakim mowa, nie został jednak w skardze kasacyjnej sformułowany. Sam zarzut naruszenie art.16 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.p. również nie został sformułowany prawidłowo, bowiem autor skargi kasacyjnej nie podjął ostatecznej decyzji, czy przepis ten naruszony został przez niewłaściwe zastosowanie /vide: str.2 skargi kasacyjnej/, czy przez błędną wykładnię /vide: str.11 skargi kasacyjnej/. Także jego uzasadnienie dalekie jest od konstrukcyjnej doskonałości. Uznając jednak, że treść uzasadnienia skargi kasacyjnej, jako całości, pozwala na przyjęcie, iż zarzut dotyczy naruszenia wskazanego przepisu przez błędną wykładnię, w konsekwencji czego sąd I instancji zaakceptował pogląd organu interpretacyjnego, że zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym przedstawionych we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnych stanowi przeszkodę w zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów wydatków opisanych w tym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzut ten nadaje się do merytorycznego rozpoznania. W sprawie nie jest sporne, że zgodnie z art.15 ust.1 zdanie pierwsze u.p.d.o.p. /w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych interpretacji indywidualnych/ kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art.16 ust.1, zaś ten ostatni artykuł stanowi w pkt 28, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych. Nie jest też kwestionowane, że przepisy u.p.d.o.p. nie zawierają definicji użytego w tym przepisie pojęcia "koszty reprezentacji", a jego rozumienie w orzecznictwie sądów administracyjnych odwoływało się często do słownikowego rozumienia słowa "reprezentacyjny", co determinowało wiązanie kosztów reprezentacji, o których mowa w powołanym przepisie, z wydatkami na działania mające cechy okazałości, wystawności. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela takiego sposobu interpretacji omawianego przepisu, pomija on bowiem, że w przepisie tym nie chodzi o "koszty /wydatki/ reprezentacyjne", lecz o koszty reprezentacji, czyli koszty poniesione na reprezentację. Z reprezentacją, czyli reprezentowaniem osoby lub firmy /wobec innego podmiotu, na przykład przedsiębiorcy wobec kontrahentów obecnych lub potencjalnych/, nie musi się wiązać wystawność lub okazałości. Nie można ponadto pominąć, że zaaprobowanie poglądu, iż reprezentacja w rozumieniu omawianego przepisu nieodłącznie wiąże się z wystawności, okazałością, prowadziłoby do zarysowania trudnego, jeśli nie niemożliwego, do rozwiązania problemu oceny, co jest okazałe, wystawne, a co nie, oraz kto i na podstawie jakich kryteriów miałby o tym decydować, aby ocena nie miała charakteru arbitralnego. Wykładnia taka rodziłaby zatem wątpliwości co do zgodności analizowanego przepisu z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie zauważyć należy, że ustawodawca, nie definiując pojęcia "koszty reprezentacji", wymienił jednak, przykładowo, jakie wydatki do tej kategorii należą, uwzględniając w tym koszty poniesione na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych. W świetle powyższego uznać należy, że w pojęciu "koszty reprezentacji", o którym mowa w art.16 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.p., mieszczą się poniesione w związku z czynnościami reprezentacji, w szczególności w związku z kontaktami oficjalnymi i handlowymi z kontrahentami /obecnymi lub potencjalnymi/, wydatki na usługi gastronomiczne /podobnie, jak na zakup żywności oraz napojów/ bez względu na to, czy usługi /lub towary/ cechuje wystawność lub okazałość, czy nie. W zakresie tym Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9.11.2010r., sygn.akt I SA/Gl 648/10, a także – co do zasady – w wyroku z dnia 25.01.2012r., sygn.akt II FSK 1445/10 /w wyroku tym pogląd prawny wyrażony został na tle art.23 ust.1 pkt 23 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu odpowiadającym analizowanej w sprawie niniejszej treści art.16 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.p./. W zaskarżonym wyroku sąd I instancji oparł się na analogicznym do przedstawionego wyżej rozumieniu użytego w art.16 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.p. pojęcia "koszty reprezentacji" /por.: str. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku/. Zatem zarzut naruszenia wskazanego przepisu przez błędną wykładnię nie może być uznany za zasadny. Skoro zaś wystawność lub okazałość, czy "ponadprzeciętny standard" usług gastronomicznych /towarów/ zakupionych w związku z odbywanymi w restauracji biznesowymi spotkaniami z kontrahentami /obecnymi lub potencjalnymi/ nie ma znaczenia w świetle powołanego przepisu, to prawidłowo sąd I instancji ocenił jako zgodne z prawem stanowisko organu interpretacyjnego, że koszty tych usług gastronomicznych /towarów/ nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, bowiem powołany art.16 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.p. stoi temu na przeszkodzie. W świetle powyższego za uzasadnione i dokonane bez naruszenia art.151 p.p.s.a. uznać należy oddalenie wniesionych przez Spółkę skarg. Na marginesie zaś jedynie zauważyć należy, że gdyby skargi były uzasadnione, to sąd I instancji obowiązany by był zastosować art.146 § 1 p.p.s.a., a nie art.145 § 1 pkt 1 lit.a/ p.p.s.a., którego naruszenie, również bezzasadnie, zarzucono w skardze kasacyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art.184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI