II FSK 193/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia przez WSA zasady związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu NSA.
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej Prezesa Zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r. WSA stwierdził nieważność decyzji organów podatkowych, uznając, że nie mogły one być oparte na przepisach Ordynacji podatkowej, lecz na ustawie o zobowiązaniach podatkowych. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA naruszył przepis o związaniu oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu NSA, co skutkowało wadliwością postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji organów podatkowych dotyczących odpowiedzialności podatkowej T. jako Prezesa Zarządu spółki z o.o. "R." za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r. Sąd I instancji uznał, że zastosowane przepisy Ordynacji podatkowej (art. 107 i 116) nie mogły stanowić podstawy prawnej, ponieważ zaległości powstały przed wejściem w życie Ordynacji, a zastosowanie powinny mieć przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że WSA naruszył art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. NSA uznał, że WSA był związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu NSA z dnia 13 lutego 2003 r. i nie mógł dokonać odmiennej interpretacji art. 332 Ordynacji podatkowej. NSA podkreślił, że naruszenie zasady związania oceną prawną stanowi wadę skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji. Sąd kasacyjny wskazał również na niekompletność akt administracyjnych przedstawionych WSA, co przyczyniło się do wadliwości postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie powinny mieć przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Uzasadnienie
Zaległości podatkowe powstałe przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej podlegają przepisom ustawy o zobowiązaniach podatkowych, która w zasadzie nie przewidywała odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1271 art. 99
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Pomocnicze
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia organu odwoławczego, które zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej lub miejscowej albo w innym trybie przewidzianym w ustawie.
Ord.pod. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe spółki, jeżeli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.
Ord.pod. art. 332
Ordynacja podatkowa
Do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
u.p.d.o.p. art. 8 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 27
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Ord.pod. art. 51 § 2
Ordynacja podatkowa
Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek.
u.NSA art. 30
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA naruszył art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezwiązanie się oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu NSA. WSA naruszył art. 145 par. 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzając nieważność decyzji, która została wydana zgodnie z wytycznymi NSA.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że zastosowanie powinny mieć przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych zamiast Ordynacji podatkowej, została podważona przez NSA w kontekście zasady związania oceną prawną. Argumentacja strony skarżącej dotycząca nieważności decyzji organu z powodu oparcia jej na nieważnej decyzji określającej zaległości podatkowe.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Naruszenie zasady związania oceną prawną stanowi wadę skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji w nowym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygał niniejszą sprawę posiadając niekompletne o niej informacje, stąd wadliwości postępowania sądowoadministracyjnego.
Skład orzekający
Edyta Anyżewska
przewodniczący
Jerzy Rypina
członek
Sylwester Marciniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Związanie sądu administracyjnego oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu NSA, nawet w przypadku zmiany składu orzekającego lub odmiennej interpretacji przepisów przez sąd niższej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd niższej instancji nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej NSA, a także kwestii związanych z kompletnością akt sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę związania sądu administracyjnego wcześniejszymi orzeczeniami NSA, co jest fundamentalne dla pewności prawa i efektywności postępowania. Pokazuje też, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.
“NSA przypomina: Sąd niższej instancji musi stosować się do wytycznych NSA!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 193/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-02-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Edyta Anyżewska /przewodniczący/ Jerzy Rypina Sylwester Marciniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób prawnych Sygn. powiązane I SA/Łd 1445/03 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-11-26 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Zasądzono zwrot kosztów postępowania Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271 art. 99 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędziowie NSA Sylwester Marciniak (spr.), Jerzy Rypina, Protokolant Krzysztof Cisłak, po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2006 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada 2004 r. sygn. akt I SA/Łd 1445/03 w sprawie ze skargi T. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 26 sierpnia 2003 r. (...) w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z o.o. "R." z siedzibą w Ł. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; 2. zasądza od skarżącego T. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 9.082 (dziewięć tysięcy osiemdziesiąt dwa) zł. Uzasadnienie 1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 listopada 2004 r. /I SA/Łd 1445/03/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpatrzeniu skargi T. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 26 sierpnia 2003 r., (...), w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z o.o. "R." z siedzibą w Ł. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z dnia 28 maja 2003 r., (...), określił, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 7.450 zł z tytułu kosztów postępowania sądowego. 2. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji ustalił, iż Urząd Skarbowy Ł.-Ś., wobec bezskutecznej egzekucji prowadzonej w stosunku do spółki z o.o. "R." w Ł., uznał T., jako Prezesa Zarządu Spółki, odpowiedzialnym za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r. w wysokości 416.341,20 zł oraz z tytułu należnych od powyższej zaległości odsetek za zwłokę. Według organu w sprawie nie wystąpiły okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony z art. 116 par. 1 Ordynacji podatkowej, w związku z czym orzeczenie tej odpowiedzialności stało się uzasadnione. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza art. 120-124, art. 180, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wskazano też, że z treści zaskarżonej decyzji wynika, że kwota zaległości podatkowej polegająca przeniesieniu na osobę trzecią określona została decyzją Izby Skarbowej w Ł. z dnia 4 kwietnia 2000 r., podczas gdy decyzja ta została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku z czym nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz uznał T., jako członka zarządu spółki z o.o. "R." w Ł. odpowiedzialnym za jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1997 w kwocie 416.341,20 zł wynikającej z ewidencji księgowej Urzędu Skarbowego. Izba Skarbowa, mając na względzie postanowienia art. 107 par. 1 oraz art. 116 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej, stwierdziła, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do uwolnienia się strony od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, w której strona była członkiem zarządu w latach 1997-1998. 3. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik strony wniósł o jej uchylenie i zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania /art. 121-124, art. 127 i in. Ordynacji podatkowej/ oraz podniósł, że przyjęty przez organ II instancji sposób załatwienia sprawy narusza zasady postępowania administracyjnego, a w szczególności zasadę dwuinstancyjności. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane bez podstawy prawnej, gdyż powołane w nich przepisy art. 107 i art. 116 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej, mające statuować odpowiedzialność podatkową skarżącego jako członka zarządu spółki z o.o. "R." w Ł. za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1997, nie mogą stanowić podstawy prawnej tych rozstrzygnięć. Sąd I instancji wskazał na art. 332 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Okolicznością bezsporną jest, iż zaległości podatkowe spółki "R.", odnośnie których odpowiedzialnością podatkową obciążono skarżącego, dotyczą podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r., a więc powstały przed dniem 1 stycznia 1998 r., z którą to datą weszły w życie przepisy Ordynacji podatkowej. Stąd też do ewentualnej odpowiedzialności skarżącego za powyższe zaległości podatkowe spółki z o.o. "R." nie mogły mieć zastosowania powołane w decyzjach przepisy Ordynacji podatkowej, lecz przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych, które w zasadzie nie przewidywały odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. 5. W skardze kasacyjnej złożonej przez swego pełnomocnika - radcę prawnego Małgorzatę J. - Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł na podstawie art. 185 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skargę kasacyjną oparto zarówno na zarzucie naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Zdaniem organu wyrok narusza przepisy prawa materialnego - art. 8 ust. 1 i art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w związku z art. 51 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że data powstania zobowiązania podatkowego jest tożsama z datą powstania zaległości podatkowej, art. 332 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie, zamiast art. 116 Ordynacji podatkowej, który winien stanowić podstawę rozstrzygnięcia, a także przepisy postępowania - art. 145 par. 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 247 par. 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe zastosowanie, art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ich pominięcie przy orzekaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Strona wskazała na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 13 lutego 2003 r., I SA/Łd 1073/01, który uchylił decyzje organów obu instancji uznające T. jako wspólnika spółki z o.o. "R." w Ł. odpowiedzialnym za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1997 r. w kwocie 416.341,20 zł. Organy powołały się m.in. na art. 332 Ordynacji podatkowej oraz art. 40 i art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych - Sąd uznał, iż ponieważ zaległość spółki dotyczyła podatku dochodowego za 1997 r., to mogła powstać po 31 marca 1998 r., a więc po wejściu w życie Ordynacji podatkowej, a więc brak podstaw do stosowania przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych do odpowiedzialności osób trzecich za zaległość podatkową tej spółki. Organy podatkowe rozstrzygnęły sprawę ponownie w oparciu o art. 107 i art. 116 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z zaleceniami Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem organu zaskarżony obecnie wyrok narusza art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zgodnie z tymi przepisami ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2003 r. wiąże w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Organ podniósł także, iż w rozstrzyganiu sprawy brał udział sędzia NSA, który wcześniej wydawał orzeczenie /był sprawozdawcą/ zupełnie innej treści, do którego organy podatkowe, związane art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, zastosowały się. Ponieważ przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mógł pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu NSA, lecz zobowiązany był do podporządkowania mu się w pełnym zakresie. W świetle powyższego stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji w wyroku z dnia 26 listopada 2004 r. z powodu naruszenia art. 107 i art. 116 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej nosi znamiona rażącego naruszenia prawa. 6. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik T. wniósł o jej oddalenie. Strona podniosła, iż zarzut naruszenia prawa materialnego jest chybiony ze względu na art. 51 par. 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, a termin płatności zaliczek na podatek upłynął w 1997 r. Podobnie zarzut naruszenia art. 332 Ordynacji podatkowej przez jego niewłaściwe zastosowanie zamiast art. 116 Ordynacji podatkowej jest nietrafny, gdyż wskazany przepis jako przepis przejściowy nie zawiera żadnych podstaw odpowiedzialności osób trzecich, stąd nie mógł być zastosowany zamiast art. 116 Ordynacji podatkowej. Zarzut naruszenia przepisów postępowania strona również uznaje za chybiony, gdyż ocena prawna zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 13 lutego 2003 r. wyrażona została w oderwaniu od art. 51 par. 2 Ordynacji podatkowej. Nadto we wskazanym wyroku Sąd rozważając kwestię odpowiedzialności osób trzecich pominął fakt, że odpowiedzialność osób trzecich na gruncie art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych dotyczyła zobowiązań podatkowych a nie zaległości podatkowych. Zatem dokonana w wyroku z dnia 13 lutego 2003 r. ocena prawna była niezupełna w odniesieniu do wykładni art. 332 Ordynacji podatkowej i w konsekwencji możliwości zastosowania określonego reżimu odpowiedzialności. Ponadto, w ocenie strony, rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej jest nieważne również z tego powodu, że zostało wydane w oparciu o nieważną decyzję określającą zaległości podatkowe spółki "R.". Organ podatkowy w trakcie trwającego postępowania sądowego stwierdził nieważność swojej decyzji w oparciu o którą przeniesiono odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki z o.o. "R." na prezesa zarządu T. 7. W piśmie z dnia 1 marca 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odniósł się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę kasacyjną, stwierdzając iż błędny jest wywód pełnomocnika skarżącego, iż "rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. jest nieważne", gdyż "zostało wydane w oparciu o nieważną decyzję określającą zaległości podatkowe spółki "R.". Przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. "R." na prezesa zarządu T. dokonano co prawda w oparciu o decyzję Izby Skarbowej z dnia 5 czerwca 2002 r., której nieważność stwierdzono decyzją z dnia 24 sierpnia 2004 r., jednakże powodem stwierdzenia nieważności był fakt, iż w obrocie funkcjonowały dwie ostateczne decyzje wymiarowe Izby Skarbowej /decyzja z dnia 4 kwietnia 2000 r. i z dnia 5 czerwca 2002 r./, a wysokość zaległości w przedmiotowym podatku określona została w obu decyzjach w tej samej wysokości, tj. 420.723 zł. W świetle powyższego stwierdzenie pełnomocnika strony o nieważności zaskarżonej decyzji z powodu oparcia jej o nieważną decyzję określającą zaległości podatkowe spółki z o.o. "R." nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W świetle treści przepisu art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku, a nie - postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć. Natomiast w myśl art. 176 powyższej ustawy skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Oceniając przedmiotową skargę kasacyjną pod tym względem należy zauważyć, iż wniosek strony o "uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości" jest niepełny, bowiem nie wskazuje, czego strona żąda ponadto. Jedynie powołanie się przez pełnomocnika organu na art. 185 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sygnalizuje, że w rzeczywistości organ domaga się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie. Przepis art. 174 omawianej ustawy stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /pkt 1/ lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /pkt 2/. Zatem do autora skargi należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych naruszonych przez Sąd skarżonym wyrokiem i wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w odniesieniu do prawa materialnego bądź opisanie istotnego wpływu naruszenia prawa na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd - w odniesieniu do przepisów procesowych. W świetle treści powyższych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. W niniejszej sprawie autorka skargi kasacyjnej nie powołała art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w ogóle, co należy ocenić ujemnie, jednakże z podniesionych w petitum skargi zarzutów wynika, iż zdaniem organu Sąd I instancji naruszył zarówno przepisy prawa materialnego /art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, jak i przepisy postępowania sądowoadministracyjnego /art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu orzeczeniu zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego. Z przepisów proceduralnych zdaniem organu Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 145 par. 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 247 par. 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 99 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie organu Sąd I instancji nie miał prawa stwierdzić nieważności zaskarżonej decyzji, bowiem organy postępowały zgodnie ze wskazówkami wynikającymi z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłego w sprawie w dniu 13 lutego 2003 r. /I SA/Łd 1073/01/. Zarówno organy jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z powołanymi w skardze kasacyjnej przepisami były związane oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Zarzut naruszenia art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie jest zasadny, gdyż zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ powyższa ustawa straciła moc i nie obowiązywała w dacie orzekania w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny - tym samym Sąd I instancji nie mógł wskazanego przez organ przepisu tej ustawy zastosować, a zatem go nie naruszył. W dacie orzekania przez Sąd I instancji obowiązywał natomiast art. 99 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w treści swej analogiczny do wspomnianego art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Wykładnia w tym znaczeniu zmierza do wyjaśnienia, czy konkretny przepis zastosowany przez organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję, ma treść identyczną z treścią przypisaną mu przez tenże organ. W przypadku uznania, że znaczenia interpretowanej normy są różne, Sąd wskazuje wykładnię, która jest właściwa dla rozstrzygnięcia sprawy i wiążąca w dalszym toku postępowania. Naruszenie zasady związania oceną prawną stanowi wadę skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji w nowym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, ciążący na organie administracji obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w orzeczeniu Sądu może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego /por. wyrok SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97 - OSNAPU 1999 nr 1 poz. 2, oraz wyroki: NSA w Rzeszowie z dnia 1 października 2001 r., SA/Rz 434/00 - Palestra 2000 nr 9-10 s. 199, NSA w Warszawie z dnia 6 września 2001 r., III SA 3377/00 - Lex nr 54000/. Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, by został ustalony inny stan faktyczny, nie uległ również zmianie art. 332 Ordynacji podatkowej będący przedmiotem oceny prawnej zarówno w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2003 r. jak i w zaskarżonym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Z tego wynika, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi był związany oceną prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, a dokonana przez niego odmienna interpretacja art. 332 Ordynacji podatkowej stanowi naruszenie art. 99 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd też konstatacja Sądu I instancji, iż decyzja, wydana w rezultacie zastosowania się organów do oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, została wydana bez podstawy prawnej, a więc jest nieważna, stanowi naruszenie art. 145 par. 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na marginesie powyższych rozważań należy stwierdzić, iż niezastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 99 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynikło z niekompletnych akt administracyjnych przedstawionych przez organ w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dokumentacja ta zawiera jedynie akty wydane wobec T. począwszy od decyzji Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z dnia 28 maja 2003 r. Jest to decyzja, od której odwołanie rozpatrzyła Izba Skarbowa w Ł. zaskarżoną w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzją z dnia 26 sierpnia 2003 r. Przy czym ani w decyzji organu I instancji, ani w decyzji organu odwoławczego nie powołano się na wskazane w skardze kasacyjnej orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie. Brak w aktach także zarówno decyzji wydanych przed zapadnięciem tego orzeczenia, jak i decyzji Izby Skarbowej z dnia 31 marca 2003 r., (...) przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygał niniejszą sprawę posiadając niekompletne o niej informacje, stąd wadliwości postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec stwierdzonego naruszenia prawa procesowego badanie dalszych zarzutów, będących zarzutami naruszenia prawa materialnego, nie jest konieczne, w celu bowiem zapewnienia stronie dwuinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego, a tym samym jej prawa do sądu, sprawa musi być ponownie rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Z tych to względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 par. 1 uwzględnił skargę kasacyjną, orzekając jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 tej ustawy w związku z par. 6 pkt 7 i par. 14 ust. 2 pkt 2 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1349 ze zm./.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI