II FSK 1892/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej była sprawa dotycząca ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (niedoręczenie postanowienia o włączeniu materiału dowodowego) oraz naruszenie zasad postępowania dowodowego poprzez błędne ustalenie wydatków na bieżące utrzymanie. Sąd pierwszej instancji uznał również za niedopuszczalne odmienne ustalenia dotyczące przychodów z lat poprzednich w różnych decyzjach. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za zasadną. Sąd drugiej instancji stwierdził, że niedoręczenie odpisu postanowienia o włączeniu materiału dowodowego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ strona miała możliwość zapoznania się z tym materiałem i odniesienia się do niego. Ponadto, NSA uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały dane statystyczne GUS do określenia wydatków na utrzymanie w latach, w których podatnik nie złożył stosownych oświadczeń, a ciężar wykazania rzeczywistej kwoty wydatków spoczywał na podatniku. Sąd drugiej instancji zakwestionował również zarzut naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych, wskazując na brak wykazania przez WSA konkretnych rozbieżności w ustaleniach przychodów z lat poprzednich. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących czynnego udziału strony, postępowania dowodowego, oceny dowodów oraz zasady zaufania w kontekście dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej i proceduralnej; interpretacja wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niedoręczenie stronie odpisu postanowienia o włączeniu materiału dowodowego do akt sprawy narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i ma istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naruszenie zasady czynnego udziału strony poprzez niedoręczenie odpisu postanowienia o włączeniu materiału dowodowego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, jeśli strona miała możliwość zapoznania się z tym materiałem i odniesienia się do niego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo formalnego naruszenia (niedoręczenie postanowienia), strona miała możliwość zapoznania się z włączonym materiałem dowodowym i ustosunkowania się do niego, co wyklucza istotny wpływ tego naruszenia na wynik sprawy.
Czy organy podatkowe prawidłowo stosują dane statystyczne GUS do ustalenia wydatków na bieżące utrzymanie podatnika w sytuacji braku jego oświadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe mogą oprzeć się na danych statystycznych GUS, jeśli podatnik nie złożył oświadczeń o wysokości wydatków na utrzymanie, a ciężar wykazania rzeczywistej kwoty wydatków spoczywa na podatniku.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że brak oświadczeń podatnika w zakresie wydatków na utrzymanie uzasadniał oparcie się na danych statystycznych GUS, a różnice w tych danych w porównaniu do oświadczeń nie podważają prawidłowości ustaleń, gdyż to na podatniku ciąży obowiązek wykazania rzeczywistych kosztów.
Czy odmienne ustalenia dotyczące przychodów z lat poprzednich w różnych decyzjach organów podatkowych naruszają zasadę zaufania do organów podatkowych?
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji nie wykazał, na czym konkretnie opiera się ocena, że odmienne ustalenia dotyczące przychodów z lat poprzednich naruszają zasadę zaufania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA nie wykazał w sposób przekonujący, w jaki sposób odmienne ustalenia przychodów z lat poprzednich miałyby naruszać zasadę zaufania, co stanowiło naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a.
Przepisy (21)
Główne
u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnik obowiązany jest wskazać lub dostarczyć środki bądź źródła dowodowe, które posłużyłyby do udowodnienia istotnych dla rozstrzygnięcia danej sprawy tez, w celu uchronienia się przed niekorzystnymi dla siebie skutkami procesowymi.
Pomocnicze
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.
O.p. art. 141 § § 4
Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego.
O.p. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ordynacja podatkowa
Podstawa uchylenia orzeczenia przez sąd administracyjny z powodu naruszenia przepisów postępowania.
O.p. art. 148 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 151
Ordynacja podatkowa
Podstawa uchylenia orzeczenia przez sąd administracyjny.
O.p. art. 155 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada postępowania dowodowego.
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 192
Ordynacja podatkowa
Obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. § 14 § ust. 2 pkt 2 lit. a i pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 192 O.p.). • Niedoręczenie odpisu postanowienia o włączeniu materiału dowodowego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. • Prawidłowe zastosowanie danych statystycznych GUS do ustalenia wydatków na utrzymanie. • Brak wykazania przez WSA naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty WSA dotyczące naruszenia zasady czynnego udziału strony. • Zarzuty WSA dotyczące naruszenia zasad postępowania dowodowego i swobodnej oceny dowodów w zakresie wydatków. • Zarzuty WSA dotyczące naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
nie każde bowiem naruszenie przepisów postępowania faktycznie wpływa na wynik sprawy. • to na Podatniku, a nie na Organie podatkowym, ciążył obowiązek wykazania rzeczywistej kwoty ponoszonych na własne utrzymanie wydatków zarówno w kontrolowanym roku podatkowym, jak i latach go poprzedzających. • nie wykazał, na czym konkretnie opiera się zaprezentowana w uzasadnieniu wyroku ocena, iż 'niedopuszczalne jest, aby ustalenia odnoszące się do wysokości przychodów z lat poprzednich (2000 r.) zawarte w decyzjach dotyczących roku 2001 i 2005 były odmienne'.
Skład orzekający
Jerzy Rypina
przewodniczący
Małgorzata Wolf - Kalamala
sprawozdawca
Stanisław Bogucki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących czynnego udziału strony, postępowania dowodowego, oceny dowodów oraz zasady zaufania w kontekście dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej i proceduralnej; interpretacja wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, takich jak prawo do czynnego udziału strony i ocena dowodów, co jest istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Naruszenia proceduralne w podatkach: kiedy błąd urzędnika nie unieważnia decyzji?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.