Orzeczenie · 2024-11-07

II FSK 188/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-11-07

NSApodatkoweWysokansa

podatek dochodowyPITśrodek trwaływartość początkowawycenasamochód ciężarowyremontkoszty uzyskania przychodówinterpretacja podatkowazasada zaufania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) od wyroku WSA w Kielcach, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Spór dotyczył ustalenia wartości początkowej środka trwałego – samochodu ciężarowego. Podatnik nabył pojazd od ojca w 2017 r. za 1500 zł, będąc jeszcze osobą nieprowadzącą działalności gospodarczej. Samochód był niesprawny i wymagał znaczących napraw oraz modernizacji (wymiana mostu napędowego, skrzyni biegów, instalacji elektrycznej, naprawa silnika i lakieru), które były wykonywane w latach 2017-2018. Po rozpoczęciu działalności gospodarczej w 2018 r., podatnik w 2019 r. wprowadził samochód do ewidencji środków trwałych. Ponieważ nie posiadał rachunków za poniesione wydatki na naprawy i usprawnienia, zastosował art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.), dokonując samodzielnej wyceny pojazdu. DKIS uznał to za nieprawidłowe, twierdząc, że należy ustalić wartość początkową na podstawie ceny nabycia (1500 zł), którą podatnik mógłby powiększyć o udokumentowane koszty napraw. WSA w Kielcach uchylił interpretację, uznając, że organ błędnie zdefiniował cenę nabycia i że w sytuacji, gdy zakupiony pojazd był niesprawny, zasadne jest zastosowanie art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f. WSA dopatrzył się również naruszenia zasady zaufania (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) ze względu na wydanie podatnikowi wcześniej korzystnej interpretacji w podobnej sprawie. NSA oddalił skargę kasacyjną DKIS. Sąd kasacyjny uznał zarzuty naruszenia prawa procesowego za nieuzasadnione, wskazując m.in. na brak podniesienia zarzutu naruszenia art. 121 § 1 O.p. w skardze do WSA, co uniemożliwiało jego merytoryczną kontrolę. Jednakże, co do zasady, NSA podzielił stanowisko WSA co do prawa materialnego. Sąd podkreślił, że art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f. ma zastosowanie, gdy nie można ustalić ceny nabycia środka trwałego, co należy rozumieć obiektywnie. W sytuacji, gdy nabyty pojazd był niekompletny i niezdatny do użytku, a nakłady na jego doprowadzenie do stanu używalności były znaczne i poniesione przed dniem założenia ewidencji środków trwałych, dopuszczalne jest ustalenie wartości początkowej na podstawie wyceny podatnika, uwzględniającej ceny rynkowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie wartości początkowej środków trwałych nabytych w złym stanie technicznym przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, gdy brak jest dokumentów potwierdzających koszty.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy środek trwały był nabyty w stanie niekompletnym i niezdatnym do użytku, a nakłady na jego remont były znaczne i poniesione przed dniem założenia ewidencji środków trwałych. Kluczowe jest wykazanie obiektywnej niemożności ustalenia ceny nabycia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy podatnik, który nabył środek trwały (samochód ciężarowy) przed rozpoczęciem działalności gospodarczej w stanie niekompletnym i niezdatnym do użytku, a następnie poniósł wydatki na jego remont i usprawnienie przed wprowadzeniem do ewidencji środków trwałych, może ustalić jego wartość początkową na podstawie własnej wyceny zgodnie z art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f., gdy nie posiada dokumentów potwierdzających cenę nabycia i poniesione koszty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji gdy nie można obiektywnie ustalić ceny nabycia środka trwałego z powodu jego niekompletności, niezdatności do użytku w momencie zakupu oraz braku dokumentów potwierdzających poniesione wydatki (zwłaszcza gdy były one ponoszone przed rozpoczęciem działalności gospodarczej), dopuszczalne jest ustalenie wartości początkowej na podstawie wyceny dokonanej przez podatnika.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f. ma zastosowanie, gdy cena nabycia nie może być ustalona z przyczyn obiektywnych. W przypadku nabycia pojazdu w złym stanie technicznym, który wymagał znaczących nakładów na doprowadzenie go do stanu używalności przed wprowadzeniem do ewidencji środków trwałych, a podatnik nie prowadził jeszcze wówczas działalności gospodarczej i nie gromadził dokumentów, zastosowanie wyceny własnej jest uzasadnione.

Czy naruszenie zasady zaufania podatnika (art. 121 § 1 O.p.) może być podstawą uchylenia interpretacji indywidualnej, jeśli nie zostało podniesione w skardze do sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 121 § 1 O.p. nie może być podstawą uchylenia interpretacji indywidualnej, jeśli nie został podniesiony w skardze do sądu pierwszej instancji, zgodnie z art. 57a p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zgodnie z art. 57a p.p.s.a., skarga na interpretację indywidualną może być oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi, a podniesienie nowego zarzutu procesowego (naruszenie zasady zaufania) po raz pierwszy w skardze kasacyjnej, gdy nie było go w skardze do WSA, uniemożliwia jego merytoryczną kontrolę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Przepisy (13)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22g § ust. 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dopuszcza ustalenie wartości początkowej środka trwałego w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika (z uwzględnieniem cen rynkowych) wyłącznie wtedy, gdy nie można ustalić ceny nabycia środka trwałego nabytego przez podatnika przed dniem założenia ewidencji.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 22g § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podstawowa zasada ustalania wartości początkowej środka trwałego w oparciu o cenę nabycia.

u.p.d.o.f. art. 22g § ust. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja ceny nabycia jako kwoty należnej zbywcy, powiększonej o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania.

u.p.d.o.f. art. 22a § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja środka trwałego, który musi być kompletny i zdatny do użytku.

p.p.s.a. art. 146 § § 1