II FSK 1877/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-21
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITskładki społeczneskładki zdrowotnepracodawcapracownikprzychódinterpretacja podatkowaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego, potwierdzając, że zapłacenie przez pracodawcę zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne pracownika nie stanowi przychodu pracownika.

Sprawa dotyczyła sytuacji, w której pracodawca (szpital) zapłacił zaległe składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za pracownika. Organ podatkowy twierdził, że stanowi to przychód pracownika. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację organu, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że zapłata składek przez płatnika nie jest przysporzeniem majątkowym pracownika i nie skutkuje powstaniem przychodu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Spór dotyczył kwestii, czy zapłacenie przez pracodawcę (szpital) zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, również w części należnej od pracownika, stanowi przychód tego pracownika. Organ podatkowy argumentował, że tak, powołując się na przepisy ustawy o PIT. Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji i własne wcześniejsze orzecznictwo, uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że obowiązek zapłaty składek spoczywał na płatniku (szpitalu), a jego wykonanie nie jest przysporzeniem majątkowym po stronie pracownika. Uznanie stanowiska organu za prawidłowe prowadziłoby do podwójnego opodatkowania. W związku z tym NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zapłacenie przez płatnika (pracodawcę) zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, również w części należnej od pracownika, nie stanowi przychodu pracownika w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie

Obowiązek zapłaty składek spoczywał na płatniku (szpitalu). Jego wykonanie nie jest przysporzeniem majątkowym pracownika. Uznanie tego za przychód prowadziłoby do podwójnego opodatkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.d.o.f. art. 11 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 20

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 42a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 46 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 87 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 85 § 1

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zapłacenie przez pracodawcę zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne pracownika nie stanowi przysporzenia majątkowego po stronie pracownika. Obowiązek zapłaty składek spoczywał na płatniku (szpitalu) jako płatniku składek. Uznanie zapłaty składek przez pracodawcę za przychód pracownika prowadziłoby do podwójnego opodatkowania.

Odrzucone argumenty

Zapłacenie przez pracodawcę zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne pracownika, w części należnej od pracownika, stanowi przychód pracownika z innych źródeł w dacie zapłaty.

Godne uwagi sformułowania

nie można utożsamiać z wykonaniem obowiązku za kogoś innego nie dokonuje żadnego przysporzenia majątkowego z tego tytułu pracownikowi prowadziłoby do zakłócenia podstawowych zasad opodatkowania zakazu podwójnego opodatkowywania

Skład orzekający

Tomasz Kolanowski

przewodniczący sprawozdawca

Beata Cieloch

członek

Antoni Hanusz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że zapłata zaległych składek przez pracodawcę za pracownika nie jest przychodem pracownika, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy płatnik (pracodawca) sam zapłacił zaległe składki. Nie dotyczy sytuacji, gdy pracownik sam je zapłacił lub gdy były to składki dobrowolne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z zatrudnieniem i składkami, a orzeczenie potwierdza ważną zasadę interpretacyjną dla podatników i płatników.

Czy Twój pracodawca zapłacił Twoje zaległe składki? Sprawdź, czy to Twój przychód!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1877/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz
Beata Cieloch
Tomasz Kolanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1179/19 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2020-03-12
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1509
art. 11 ust. 1, art. 20, art. 42a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst. jedn,
Dz.U. 2019 poz 300
art. 46 ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1510
art. 87 ust. 1, art. 85 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Protokolant Wojciech Zagórski, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1179/19 w sprawie ze skargi I.L. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 lipca 2019 r. nr 0113-KDIPT2-3.4011.303.2019.1.GG w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1179/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi I.L., uchylił zaskarżoną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 lipca 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych (treść uzasadnienia ww. wyroku oraz innych wyroków sądów administracyjnych powołanych w niniejszym uzasadnieniu dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W skardze kasacyjnej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", naruszenie prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1, art. 20 i art. 42a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.", poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę zastosowania, polegającą na przyjęciu, że zapłacenie przez płatnika - pracodawcę zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w części, w której powinny być sfinansowane przez pracownika, nie skutkuje powstaniem przychodu z innych źródeł w dacie zapłaty tych składek po stronie tej osoby fizycznej.
W związku z powyższym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną ma na uwadze, że kwestia skutków podatkowych opłacenia przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne i ich wpływu na powstanie dochodu u podatnika na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych była już wielokrotne przedmiotem wypowiedzi orzeczniczych Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z dnia: 5 lipca 2021 r. sygn. akt II FSK 3078/19, 25 stycznia 2022 r. sygn. akt II FSK 1037/19, 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt II FSK 2810/19, 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II FSK 3006/20, 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2971/17, 5 kwietnia 2019 r. sygn. akt II FSK 1311/17, 21 marca 2019 r. sygn. akt II FSK 972/17, 19 marca 2019 r. sygn. akt II FSK 864/17, 27 października 2015 r. sygn. akt II FSK 1891/13).
W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela zawartą w przywołanych wyrokach ocenę prawną, stąd też w dalszej części uzasadnienia będzie posługiwał się argumentacją zbieżną z tą, która została w nich przedstawiona.
Istota sporu w niniejszej sprawie wiąże się z rozstrzygnięciem problemu, czy w związku z tym, że Szpital jako pracodawca odprowadził zaległe składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, również w części należnej od pracownika, stanowi to dla niego przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istotnym jest, że w żadnym momencie obowiązek zapłaty zaległych składek z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego nie ciążył na skarżącej. Obowiązki płatnika ubezpieczenia społecznego określone zostały w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300, z późn. zm.). Płatnik składek jest obowiązany zgodnie z przepisami tej ustawy, obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Z powyższego wynika, że Szpital jako płatnik regulując zaległe składki na ubezpieczenie społeczne zrealizował ciążący na nim obowiązek. Wykonania zaległego zobowiązania przez płatnika, w zakresie obliczenia, potrącenia z dochodu ubezpieczonego oraz odprowadzania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, nie można utożsamiać z wykonaniem obowiązku za kogoś innego, tj. w tym przypadku za byłego pracownika. W przypadku składek na ubezpieczenie zdrowotne zbieżne wnioski należy wywieść z treści art. 87 ust. 1 oraz art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1510, z późn. zm.)
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, fakt późniejszego wpłacenia składek (późniejszego wywiązania się z opisanego obowiązku prawnego) nie zmienia charakteru prawnego wpłaty. Pozostaje ona nadal składką na ubezpieczenie społeczne bądź zdrowotne.
I tak, Szpital działając w zwłoce, uiszczając zaległe składki w ramach swoich publicznoprawnych obowiązków jako płatnik, nie dokonuje żadnego przysporzenia majątkowego z tego tytułu pracownikowi.
Trzeba przy tym zaznaczyć, że przyjęcie za prawidłowe stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej prowadziłoby do zakłócenia podstawowych zasad opodatkowania, w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, a mianowicie zakazu podwójnego opodatkowywania. Wobec powyższego, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że Szpital jako płatnik uiszczając zaległe składki w części należnej od świadczenia wypłacanego pracownikowi, nie dokonuje żadnego przysporzenia majątkowego zwiększającego jego majątek.
Reasumując powyższe rozważania należy uznać, że uchylając zaskarżoną interpretację Sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów u.p.d.o.f.
Dodatkowo NSA zauważył, że w sprawie dotyczącej zbliżonego stanu faktycznego (szpitala i składek zapłaconych za lekarzy) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał analogiczne stanowisko Sądu pierwszej instancji za prawidłowe i wycofał skargę kasacyjną (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2022 r., sygn. II FSK 105/21 i wyrok WSA w Gorzowie sygn. I SA/Go 308/20).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI