II FSK 184/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez podatników (MZ i EZ) od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił ich skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Przedmiotem sporu była odmowa stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. Skarżący, będący marynarzem, pracował na statku eksploatowanym przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Brazylii. W zeznaniu PIT-36 za 2015 r. wykazali dochód z Brazylii, zastosowali ulgę abolicyjną, ale nie wykazali zapłaty podatku za granicą. Po złożeniu korekty i wniosku o stwierdzenie nadpłaty, organy podatkowe odmówiły jej stwierdzenia, argumentując, że ulga abolicyjna (art. 27g u.p.d.o.f.) jest warunkowana zapłatą podatku w państwie źródła dochodu, a w przypadku braku umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Brazylią i braku zapłaty podatku, nie można mówić o podwójnym opodatkowaniu ani o zastosowaniu metody proporcjonalnego odliczenia. Sąd pierwszej instancji podzielił to stanowisko. NSA w wyroku z 19 lutego 2025 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że brak zapłaty podatku za granicą wyklucza możliwość skorzystania z ulgi abolicyjnej, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej warunków skorzystania z ulgi abolicyjnej, w szczególności wymogu zapłaty podatku w państwie źródła dochodu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika pracującego za granicą i ubiegającego się o ulgę abolicyjną. Interpretacja przepisów może być odmienna w przypadku umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub gdy podatek został faktycznie zapłacony za granicą.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnikowi przysługuje ulga abolicyjna (art. 27g u.p.d.o.f.) od dochodów uzyskanych za granicą, jeśli nie zapłacił podatku w państwie źródła tych dochodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnikowi nie przysługuje ulga abolicyjna, jeśli nie zapłacił podatku w państwie źródła dochodu, ponieważ brak zapłaty podatku za granicą wyklucza podwójne opodatkowanie i tym samym zastosowanie metody proporcjonalnego odliczenia oraz ulgi abolicyjnej.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że ulga abolicyjna ma na celu wyrównanie obciążeń podatkowych w sytuacji podwójnego opodatkowania. Jeśli podatnik nie zapłacił podatku w państwie źródła, nie dochodzi do podwójnego opodatkowania, a tym samym nie ma podstaw do zastosowania ulgi abolicyjnej ani metod unikania podwójnego opodatkowania wskazanych w art. 27 ust. 9 i 9a u.p.d.o.f.
Czy praca na statku do układania rur eksploatowanym przez zagraniczne przedsiębiorstwo, bez umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Polską, kwalifikuje się do ulgi abolicyjnej?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnione są warunki dotyczące zapłaty podatku w państwie źródła.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji i NSA skupiły się na kwestii zapłaty podatku za granicą, uznając ją za warunek konieczny do skorzystania z ulgi abolicyjnej. Kwestia charakteru statku i definicji transportu międzynarodowego, podnoszona w skardze kasacyjnej, nie była kluczowa dla rozstrzygnięcia NSA, który oparł się na braku zapłaty podatku za granicą.
Przepisy (10)
Główne
u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 9 i 9a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepisy te określają zasady łączenia dochodów zagranicznych z krajowymi i odliczania podatku zapłaconego za granicą, stosowane gdy nie ma umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub gdy umowa nie przewiduje metody wyłączenia z progresją. Kluczowe jest, że odliczenie dotyczy podatku faktycznie zapłaconego za granicą.
u.p.d.o.f. art. 27g § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten definiuje ulgę abolicyjną, która pozwala na odliczenie od podatku kwoty obliczonej zgodnie z art. 27 ust. 9 lub 9a. Warunkiem skorzystania z ulgi jest spełnienie przesłanek określonych w tych przepisach, w tym zapłata podatku za granicą.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 72 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 75 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zapłaty podatku w państwie źródła dochodu wyklucza możliwość skorzystania z ulgi abolicyjnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasad praworządności, prawa człowieka i demokracji oraz równości obywateli UE poprzez dyskryminację ze względu na posiadanie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z danym państwem. • Naruszenie prawa do rzetelnego postępowania, prawa do obrony, prawa do postępowania w rozsądnym terminie oraz prawa do uzyskania uzasadnionej decyzji. • Różnicowanie sytuacji prawnej marynarzy w zależności od typu statku i posiadania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. • Naruszenie prawa do dobrej administracji poprzez bezzasadne różnicowanie praw i obowiązków marynarzy. • Błędne zakwalifikowanie statku jako nieprzeznaczonego do transportu międzynarodowego. • Odebranie podatnikom możliwości skorzystania z ulgi abolicyjnej poprzez jednostronne i nieproporcjonalne postępowanie organów. • Niejednolity i nierówny traktowanie podatników, naruszenie obowiązku przestrzegania prawa i hierarchii źródeł prawa. • Rozpoznanie sprawy w sposób zmierzający do niezgodnego z prawem nałożenia obciążeń podatkowych. • Niewłaściwa ocena, iż ulga abolicyjna jest warunkowana zapłatą podatku w państwie źródła. • Niestwierdzenie nadpłaty wynikającej z błędnego rozliczenia dochodów. • Niedokonanie zwrotu nadpłaty pomimo zaistnienia przesłanek. • Niezastosowanie art. 120, 121 § 1, 122 O.p. • Niewłaściwa ocena materiału dowodowego i brak rzetelnego rozpoznania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Gdy podatnik nie zapłaci podatku za granicą - nie dochodzi do podwójnego opodatkowania. • Trafnie sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organów, że tylko uiszczanie przez Skarżącego podatku w Brazylii uprawniałoby go do skorzystania z ulgi abolicyjnej.
Skład orzekający
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
sędzia
Artur Kot
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej warunków skorzystania z ulgi abolicyjnej, w szczególności wymogu zapłaty podatku w państwie źródła dochodu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika pracującego za granicą i ubiegającego się o ulgę abolicyjną. Interpretacja przepisów może być odmienna w przypadku umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub gdy podatek został faktycznie zapłacony za granicą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnie stosowanej ulgi abolicyjnej i wyjaśnia kluczowy warunek jej zastosowania, co jest istotne dla wielu podatników uzyskujących dochody z zagranicy. Argumentacja skarżących odwołująca się do prawa UE i praw człowieka dodaje jej głębi.
“Ulga abolicyjna tylko dla tych, którzy zapłacili podatek za granicą – NSA rozwiewa wątpliwości.”
Dane finansowe
WPS: 599 609,98 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.