II FSK 182/05

II FSK 182/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-07-29
orzeczenie prawomocne
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Chustecka Krystyna /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
art. 61, art. 61 par. 3, art. 61 par. 6, art. 168, art. 286
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ należy stosować tylko do postępowania przed sądem I instancji i nie obejmuje on swoją regulacją wstrzymania wykonania decyzji po wydaniu wyroku, czy - tym bardziej - wstrzymania wykonania wyroku.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w II Wydziale Izby Finansowej wniosku Ewy i Marka B. o wstrzymanie wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 października 2004 r. I SA/Po 1416/02 w sprawie skargi Ewy i Marka B. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 10 września 2003 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania wyroku.
Uzasadnienie
Wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżących wniósł, na podstawie art. 61 par. 3 w zw. z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 października 2004 r. I SA/Po 1416/02.
W uzasadnieniu wniosku poinformował, że wykonanie orzeczenia z dnia 7 października 2004 r. spowoduje znaczną szkodę w majątku skarżących. Wskazał, że wykonanie obowiązku określonego w decyzji organu I instancji wraz z poniesieniem ciężaru należności ubocznych w postaci odsetek spowoduje utratę płynności finansowej prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa i będzie przyczyną upadłości przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżących. Zysk osiągnięty przez skarżących w 2003 r. nie umożliwiałby pokrycia nawet 10 procent podatku określonego w decyzji organów podatkowych.
Skarżącym przysługują wprawdzie wierzytelności, jednakże nie jest możliwe ich wyegzekwowanie i - tym samym - zapłata ciążących na nich zobowiązań. Ponadto kwota zobowiązań skarżącego dwukrotnie przekracza kwotę posiadanych wierzytelności.
Skarżący nie posiadają innego majątku, który pozwalałby im na jednorazową zapłatę podatku. Są zobowiązani do ponoszenia kosztów związanych z wychowaniem i utrzymaniem trójki dzieci.
Pismem z 3 czerwca 2005 r. pełnomocnik skarżących wniósł o "jak najszybsze rozpatrzenie wniosku".
Ponadto poinformował, że prowadzone przez skarżących przedsiębiorstwo, na dzień 31 marca 2005 r., poniosło stratę w wysokości 9.664,12 zł. Sytuacja finansowa skarżących nie pozwala im na dokonanie - jednorazowo - zapłaty kwoty w wysokości 422.227,10 zł..
Po rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny:
1/ rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy;
2/ podejmuje uchwały mające na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych;
3/ podejmuje uchwały zawierające rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej;
4/ rozstrzyga spory o właściwość, o których mowa w art. 4 przywołanej ustawy;
5/ rozpoznaje inne sprawy należące do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw.
Z treści art. 15 ust. 1, art. 173 par. 1 i art. 194 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznawania środków odwoławczych, tj. skargi kasacyjnej i zażaleń od wyroków i postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych stosownie do przepisów tej ustawy. Natomiast ustawa ta nie zawiera przepisu, który dopuszczałby możliwość rozpoznawania w pierwszej instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny, co do istoty w trybie określonym w jej przepisach, wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku. Tej kompetencji nie można także wywieść z treści odrębnych przepisów, w których ustawodawca może przekazać Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wskazane w nich rodzaje spraw - do rozpoznania.
W treści art. 61 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uregulowane zostało wstrzymanie wykonania aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Jednocześnie w treści par. 6 przywołanego przepisu ustanowione zostało ograniczenie: wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Z powyższych rozważań wynika, że art. 61 należy stosować tylko do postępowania przed Sądem I instancji i nie obejmuje on swoją regulacją wstrzymania wykonania decyzji po wydaniu wyroku, czy - tym bardziej - wstrzymania wykonania wyroku.
Potwierdzeniem tego jest treść art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że w razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, ponieważ wskazuje na zakres czasowy stosowania art. 61 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Kompetencja do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia została przyznana wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu w art. 196 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jedną z zasad wynikających z domniemania racjonalności prawodawcy jest domniemanie, że w przepisach prawnych nie ma luki. Powinno się poszukiwać takiej wykładni przepisu - jeżeli jest ona możliwa, która jest zgodna z tym domniemaniem.
Jednocześnie należy wskazać na to, że w art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na który powołuje się pełnomocnik skarżących, zgodnie z którym do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio - jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed NSA - przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, nie została przewidziana, podobnie, jak w treści przepisów regulujących właściwość tego Sądu, możliwość rozpoznawania merytorycznie, po raz pierwszy wniosku o wstrzymanie wykonania, a tym bardziej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, która to instytucja nie została przewidziana w treści Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Regułą jest wykonanie aktu administracyjnego i orzeczenia wydanego przez Sąd; odstępstwa od tej reguły powinny być przewidziane w przepisach prawa. Niedopuszczalne jest przydawanie kompetencji Sądowi, która nie wynika z żadnego wskazanych przez pełnomocnika przepisów prawa, ani z żadnych innych przepisów zawartych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co usiłuje uczynić pełnomocnik skarżących.
Kończąc rozważania o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego wyroku Sąd zauważa ponadto, że wniosek pełnomocnika skarżących był bezprzedmiotowy, ponieważ na podstawie art. 286 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykonaniu podlega tylko wyrok prawomocny, czyli orzeczenie, od którego nie przysługuje środek odwoławczy /art. 168 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, natomiast orzeczenie z dnia 7 października 2004 r. I SA/Po 1416/02 zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie jest - wobec tego - prawomocne.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 193 oraz art. 61 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.