II FSK 1813/09

II FSK 1813/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2011-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-09-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Lubiński /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Borkowski
Sławomir Presnarowicz
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Wr 305/09 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2009-06-19
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 17, art. 24 ust. 5 pkt 2 i ust. 5d, art. 30a ust. 1 pkt 4, art. 41 ust. 1 i ust. 4
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędzia WSA del. Sławomir Presnarowicz, , Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. S.A. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 305/09 w sprawie ze skargi G. S.A. z siedzibą w L. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia 18 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2009 r., I SA/Wr 305/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę G. S.A. z siedzibą w L. na interpretację indywidualną Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 18 listopada 2008 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
2. Ze stanu sprawy przyjętego prze sąd pierwszej instancji wynikało, że w dniu 21 sierpnia 2008 r. do Biura Krajowej Informacji Podatkowej w L. wpłynął wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (wniosek o interpretację indywidualną), sformułowany przez "G." S.A. z/s w L. (zwanej dalej: spółką). Wniosek dotyczył wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązków płatnika w związku z wykupem przez spółkę na rynku regulowanym (na giełdzie) akcji własnych w celu ich umorzenia.
Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 30 czerwca 2008 r. zgromadzenie akcjonariuszy podjęło uchwałę wyrażającą zgodę na zakup przez spółkę 1.772.989 - notowanych na giełdzie - akcji własnych celem ich umorzenia. Spółka zwróciła się z zapytaniem, czy w związku z zakupem tychże akcji będą na niej ciążyły obowiązki płatnika, o których mowa w art. 41 ust. 4 i art. 42 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) zwanej dalej: u.p.d.o.f.
Zdaniem spółki, w przywołanym stanie faktycznym nie będzie ona obowiązana do wykonania określonych w w/w przepisach obowiązków płatnika. Zaznaczyła ona bowiem, że zbycie akcji w celu ich umorzenia stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jako przychód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (art. 24 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 30a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.). Odwołując się do art. 41 ust. 4 u.p.d.o.f. spółka wskazała, że z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, iż płatnikiem będzie podmiot maklerski, pośredniczący w zakupie przez spółkę akcji, ponieważ to on dokonuje na rzecz zbywcy wypłaty należności.
W opinii wnioskodawcy, określonego w art. 41 ust. 4 u.p.d.o.f. obowiązku płatnika nie można przypisać nabywającej akcje spółce, gdyż spółka ta nie ma faktycznej możliwości jego dopełnienia. Wynika to z faktu, że nie jest jej znana osoba zbywcy akcji. Powyższe stanowi konsekwencję zasady anonimowości obrotu giełdowego i nałożonego na podmiot maklerski obowiązku zachowania tajemnicy odnośnie danych dokonującego zbycia akcji podmiotu (także danych podmiotu, na rzecz którego faktycznie następuje zakup akcji). Spółka wyraziła pogląd, że nie będąc w stanie zindywidualizować osoby, która zbywa akcje, a więc podatnika, nie może zrealizować określonych w przepisach art. 41 ust. 4 i art. 42 u.p.d.o.f. obowiązków płatnika. Podniosła, że brak wiedzy, co do tożsamości podatnika (rezydent, nierezydent) powoduje, iż spółka nie jest w stanie ustalić, czy w danym przypadku wystąpiły przesłanki do zastosowania zwolnienia z opodatkowania. Wnioskodawca zauważył, że również Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych nie udostępni spółce danych umożliwiających jej wykonanie obowiązków płatnika, gdyż Depozyt ten dostarcza informacje tylko podmiotom występującym w roli emitenta. Spółka zaakcentowała, że nakładanie na obywateli niemożliwych do wykonania obowiązków podatkowych stoi w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego, wyrażoną w Konstytucji RP. Podkreśliła, że uznanie za płatnika nabywającej akcje własne spółki spowoduje, iż także podatnik (zbywca) pozbawiony będzie możliwości prawidłowej kwalifikacji - do właściwego źródła przychodów - uzyskanych ze zbycia akcji należności. Ponadto spółka odwołała się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 lipca 2007 r., III SA/Wa 759/07, a także wskazała, że tożsame z zaprezentowanym przez nią we wniosku stanowisko przyjął Dyrektor Izby Skarbowej w W. w decyzji z 1 marca 2007 r.
Minister Finansów, działając przez Dyrektora Izby Skarbowej w P., w interpretacji indywidualnej z dnia 18 listopada 2008 r. przedstawione we wniosku stanowisko spółki uznał za nieprawidłowe. Organ podatkowy argumentował, że przychód ze zbycia akcji w celu ich umorzenia podlega opodatkowaniu zryczałtowanym 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych (art. 30a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.). Przywołując treść art. 41 ust. 4 u.p.d.o.f. organ wskazał, że - co do zasady - osoby fizyczne, które dokonują wypłat należności z tytułu sprzedaży akcji w celu ich umorzenia obowiązane są, jako płatnicy, pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat oraz dodatkowo realizować powinności ustanowione w art. 42 tej ustawy. Przenosząc powyższe na grunt opisanego we wniosku stanu faktycznego Minister Finansów wywiódł, że w związku z tym, iż to spółka faktycznie wypłaca należności za akcje nabyte w celu ich umorzenia na niej będą ciążyły określone w art. 41 ust. 4 i art. 42 u.p.d.o.f. obowiązki płatnika. Jego zdaniem, brak jest podstaw prawnych, aby obowiązkami tymi obciążyć podmiot maklerski, za pośrednictwem którego spółka dokonała skupu akcji.
W dniu 11 grudnia 2008 r. spółka wezwała organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa i zmiany interpretacji.
W odpowiedzi na to wezwanie Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany wyrażonego w interpretacji indywidualnej stanowiska.
3. W skardze spółka zarzuciła naruszenie art. 41 ust. 4 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie w sprawie. Spółka wskazała, że dokonana przez organ podatkowy wykładnia tego przepisu pozostaje w sprzeczności z art. 2, 7, 20, 22 oraz 31 ust. 3 Konstytucji RP.
4. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie.
5. Uzasadniając wydany wyrok sąd pierwszej instancji odwołując się do treści i wykładni art. 24 ust. 5 pkt 2, art. 41 ust. 4 i art. 42 u.p.d.o.f. wskazał, że osobą prawną, z rachunku której dokonuje się wypłat należności za akcje nabyte w celu ich umorzenia jest w każdym przypadku spółka, której akcje są skupowane. Potwierdza to użyty przez ustawodawcę zwrot "dokonywać wypłaty", który - w opinii Sądu - stanowi, że ustawodawca miał na myśli podmiot, który realizuje ciążące na nim zobowiązanie z tytułu zakupu akcji własnych w celu ich umorzenia, nie zaś podmiot pośredniczący, fizycznie tylko przekazujący należność zbywcy akcji. Zauważyć bowiem trzeba, iż podmiot maklerski nie dokonuje wypłaty na własny rachunek (to nie on wykupuje akcje własne w celu ich umorzenia). Zatem to na spółce spoczywa obowiązek pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego i przekazania go do właściwego urzędu skarbowego. Na dokonującej, w celu ich umorzenia, skupu akcji spółce ciążą także pozostałe, określone w ust. 1a i 2 art. 42 u.p.d.o.f., powinności, tj. sporządzenie - według ustalonego wzoru - a następnie przesłanie we wskazanych terminach: do właściwych urzędów skarbowych rocznej deklaracji i informacji imiennej o wysokości dochodu, do podatnika informacji imiennej o wysokości dochodu.
Według Sądu, za płatnika, o którym mowa w art. 41 ust. 4 i art. 42 ust. 1 - 2 u.p.d.o.f., nie można uznać podmiotu maklerskiego gdyż postulat ten nie znajduje podstawy w obowiązujących przepisach. Biuro maklerskie (dom maklerski) dokonuje jedynie rozliczenia wypłaty dokonywanej przez nią w związku z nabyciem akcji własnych (przekazuje środki wypłacane przez spółkę na właściwy rachunek akcjonariusza i technicznie je rozlicza). Sąd uznał, że brak jest podstaw normatywnych, aby w sposób odmienny - z punktu widzenia wyboru płatnika - traktować sytuację, w której spółka dokonuje zakupu własnych akcji na giełdzie od przypadku, kiedy ów zakup następuje poza rynkiem regulowanym.
Dlatego w powyższym zakresie Sąd I instancji podzielił pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2007 r. sygn. akt III SA/759/07.
Sąd nie uznał natomiast za słuszne wyrażonego w w/w wyroku stanowiska, zbieżnego w tej części z poglądem strony skarżącej, że - dokonująca nabycia akcji w celu ich umorzenia na rynku regulowanym - spółka nie posiada możliwości realizacji obowiązków płatnika, o których mowa w art. 41 ust. 4 i art. 42 ust. 1 - 2 u.p.d.o.f.W opinii Sądu, spółka wypłacająca należności z tytułu nabycia własnych akcji ma możliwość wywiązania się z określonych w w/w przepisach obowiązków płatnika. Zapis § 81 Regulaminu - rozliczającego transakcje giełdowe - Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych (KDPW) S.A. (regulamin dostępny na stronach internetowych Depozytu) stanowi, iż Krajowy Depozyt organizuje proces realizacji zobowiązań, o których mowa w § 79 ust. 1 (zobowiązań emitentów wobec właścicieli papierów wartościowych), w sposób umożliwiający wykonywanie obowiązków ciążących na podatnikach i płatnikach właściwych podatków, powstających w związku z realizacją tych zobowiązań. Dalej Sąd zauważył, że z § 100 załącznika do uchwały Zarządu KDPW S.A. nr 79/98 z dnia 29 stycznia 1998 r. ze zm. (uchwała dostępny na stronach internetowych Depozytu) wynika, iż Krajowy Depozyt, na zasadach określonych w odrębnej umowie z emitentem, może wykonywać na rzecz emitenta usługi mające na celu umożliwienie mu wykonania obowiązków płatnika w zakresie podatku dochodowego od dochodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych innych niż dywidenda.
Powyższe pozwalało w ocenie Sądu na postawienie tezy, że na gruncie obowiązujących regulacji prawnych spółka dokonująca skupu akcji własnych w celu ich umorzenia ma możliwość uzyskania potrzebnych informacji celem zrealizowania nałożonych na nią obowiązków płatnika, zgodnie z 41 ust. 4 i art. 42 ust. 1 - 2 u.p.d.o.f. Tym samym brak jest podstaw dla uznania, że na przeszkodzie realizacji przez spółkę tych obowiązków stoi zasada anonimowości obrotu giełdowego.
Według Sądu, nie zasługuje na aprobatę stwierdzenie, że spółka nie może skorzystać z usług KDPW, gdyż dane dotyczące obrotu giełdowego Depozyt przekazuje wyłącznie emitentom papierów wartościowych. Sąd I instancji podniósł, że dokonując skupu akcji własnych spółka nie traci przymiotu emitenta, który pierwotnie - we własnym imieniu - dokonał emisji skupowanych obecnie akcji.
Za daleko idący i nieznajdujący podstaw prawnych Sąd uznał natomiast pogląd wyrażony w wyroku z 18 lipca 2007 r., że celem wywiązania się z powinności płatnika spółka winna dokonać skupu akcji poza rynkiem regulowanym (poza giełdą).
Nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że to zaistnienie zdarzenia faktycznego rodzi, bądź też nie, obowiązki określone przez przepisy podatkowe. Przyjęcie stanowiska odmiennego stanowiłoby ograniczenie zasady swobody działalności gospodarczej.
Mając na uwadze powyższe wywody Sąd za chybione uznał zarzuty skargi traktujące o dokonaniu przez Ministra Finansów niekonstytucyjnej wykładni w/w przepisów, a co za tym idzie o niewłaściwym ich zastosowaniu do opisanego we wniosku o interpretację stanu faktycznego. W opinii Sądu, w sytuacji uznania interpretacji organu podatkowego za właściwą, za pozbawiony podstaw należało uznać zarzut naruszenia zasady proporcjonalności.
Sąd nie podzielił stwierdzenia, że art. 41 ust. 4 u.p.d.f., jako niejednoznaczny i nieprecyzyjny, narusza zasadę poprawnej legislacji.
Sąd odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi wskazał, że wykonanie przez spółkę określonych w art. 42 ust. 1 - 2 u.p.d.o.f. obowiązków płatnika, obejmujących m. in. przesłanie do podatnika (zbywcy akcji) imiennej informacji o wysokości dochodu, pozwoli zbywcy na prawidłowe zakwalifikowanie otrzymanych ze sprzedaży akcji należności (skupowanych przez spółkę w celu ich umorzenia) do właściwego źródła przychodu. Sąd wskazął, że uchwała walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki o skupie akcji w celu ich umorzenia podlega ogłoszeniu (art. 359 § 3 w związku z art. 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz. U z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Także regulacje art. 56 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2005 r., Nr 184, poz. 1539 ze zm.) nakazują publikację programu skupu (nabycia) akcji własnych w celu ich umorzenia jeszcze przed rozpoczęciem skupu. Powyższe stanowi, że zbywający akcje akcjonariusz ma możliwość ustalenia, kto i w jakim celu ostatecznie skupuje akcje, a co za tym idzie pozyskania danych pozwalających na dokonanie prawidłowego rozliczenia podatkowego uzyskanych ze sprzedaży akcji należności.
6. W skardze kasacyjnej spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 41 ust. 4 u.p.d.o.f. poprze jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie w stosunku do spółki, na skutek:
a) nieprawidłowego uznania, że w omawianym przypadku ma miejsce "zbycie akcji w celu umorzenia",
b) błędnego przyjęcia, że w przypadku zbycia akcji w celu ich umorzenia płatnikiem obowiązanym do pobrania podatku jest podmiot, który dokonuje "w sensie ekonomicznym: wypłaty wynagrodzenia na rzecz osób zbywających akcje,
2) nieuwzględnienia, że zastosowanie w sprawie powołanego przepisu narusza przepisy art. 2, art. 7, art. 20, art. 22 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
W związku z tak postawionymi zarzutami spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
7. Skarga kasacyjna "G." nie zasługuje na uwzględnienie. Na początku rozważań przypomnieć należy, że postępowanie o udzielenie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie wszczynane jest na wniosek podmiotu wymienionego w art. 14 b) ord. pod., którym w sprawie niniejszej była (skarżąca) podatnik.
Zgodnie z art. 14 b § 3 ord. pod. wnioskodawca zobowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz własnego stanowiska w sprawie, oceny prawnej tego stanowiska albo zdarzenia przyszłego. Stan faktyczny powinien być przedstawiony w relacji do przepisów prawa wskazanych w stanowisku wnioskodawcy. Analizowane postępowanie dotyczy bowiem interpretacji konkretnych przepisów prawa, które, według stanowiska wnioskodawcy, mogą mieć znaczenie w jego określonej indywidualnej sprawie, a nie zakwalifikowania stanu faktycznego opisanego we wniosku pod jakiekolwiek, niewymienione w nim, przepisy prawa podatkowego. Stan faktyczny przedstawiony we wniosku i przepisy prawa przywołane w odnoszącym się do niego stanowisku wnioskodawcy wyznaczają zakres i przedmiot pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, a więc także i przedmiot oraz zakres sprawy administracyjnej o jej udzielenie.
Podstawy skargi kasacyjnej zostały określone w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej oparł zarzuty skargi kasacyjnej wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 1 u.p.d.o.f. Zarzut ten autor skargi kasacyjnej uzasadnił nieprawidłowym uznaniem przez Sąd I instancji, że w sprawie ma miejsce zbycie akcji w celu umorzenia oraz na błędnym przyjęciu, że w przypadku zbycia akcji w celu umorzenia płatnikiem jest spółka a nie biuro maklerskie. Argumentując ten ostatni zarzut podniesiono, że anonimowość obrotu giełdowego uniemożliwia przyporządkowanie podmiotu sprzedającego i osoby nabywcy. Nawet gdyby przyjąć, że spółka ma możliwość uzyskania takich danych, to nie jest ona w stanie w terminie wywiązać się z obowiązków płatnika. Ponadto w ocenie skarżącej za uznaniem, jako płatnika przemawia ewentualnie wystąpienie podwójnego rozliczenia i opodatkowania transakcji przez biuro maklerskie, które od początku ma wiedzę o podmiotach transakcji i spółkę, która nie widząc o rozliczeniu podatku przez pośrednika, po uzyskaniu takiej wiedzy ponownie wywiąże się z obowiązku płatnika. Ponadto cytując treść zapisów Regulaminu Krajowego Depozytu Papierowych Wartościowych (KDPW) S.A., powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2007 r., Sygn. akt III SA 759/07 i nie podzielając argumentacji zawartej w zaskarżonym wyroku, wywiedziono, iż uznanie za płatnika spółkę, oznaczałby "niedopuszczalne w państwie demokratycznym państwie prawa uzależnienie możliwości spełnienia obowiązków o charakterze podatkowym od wewnętrznego aktu spółki handlowej jaką jest KDPW". Dokonywanie interpretacji przepisów podatkowych na podstawie Regulaminu, w ocenie autora skargi, stanowi naruszenie art. 87 ust. 1 Konstytucji RP.
Reasumując można stwierdzić, że z treści skargi kasacyjnej, co do zasady wynika, iż istniałaby możliwość uznania spółki za płatnika, lecz względy "techniczne" takie jak: anonimowość podmiotów dokonujących transakcji na ranku regulowanym, możliwość nieterminowego wywiązania się spółki z obowiązków płatnika oraz interpretacji Regulaminu rozliczającego transakcje giełdowe, przemawiają za uznaniem w świetle art. 41 ust. 4 u.p.d.o.f. za płatnika podmiot maklerski.
Z taką argumentacją nie można się zgodzić.
Na wstępie należy podkreślić, że wbrew temu, co sądzi autor skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie uznał, iż w rozpatrywanej sprawie ma miejsce "zbycie akcji w celu umorzenia". Takie stwierdzenie znalazło się jedynie w treści cytowanego przez ten Sąd cytacie artykułu opublikowanym w Monitorze Podatkowym 7/2008, s. 51 - 53. Natomiast z tego faktu nie można wyciągać wniosku zaprezentowanego w skardze kasacyjnej .
Przede wszystkim należało wskazać, że zgodnie z przepisem art. 362 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.), co do zasady spółka nie może nabywać wyemitowanych przez siebie akcji, poza wyjątkami enumeratywnie wymienionymi w tym przepisie. Jednym z wyjątków przewidzianych przez ustawodawcę jest nabycie akcji własnych w celu ich umorzenia.
W myśl art. 359 § 1 Kodeksu, akcje mogą być umorzone w przypadku, gdy statut tak stanowi. Akcja może być umorzona albo za zgodą akcjonariusza w drodze jej nabycia przez spółkę (umorzenie dobrowolne), albo bez zgody akcjonariusza (umorzenie przymusowe). Umorzenie dobrowolne nie może być dokonane częściej niż raz w roku obrotowym. Natomiast przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa statut.
Zatem z treści ww. przepisu wynika, że w sytuacji, gdy spółka nabywa akcje od akcjonariusza w celu ich umorzenia dobrowolnego należy przyjąć, że umorzenie to następuje za zgodą sprzedającego, a zatem akcjonariusz powinien mieć świadomość, w jakim celu Spółka dokonuje ich nabycia.
Stosownie do treści art. 8 ord. pod. płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Art. 9 ust.1 u.p.d.o.f. stanowi, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, źródłem przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe.
Katalog przychodów należących do kapitałów pieniężnych wymieniony został w art. 17 u.p.d.o.f. zgodnie, z którym za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się, m.in. dywidendy i inne przychody z tytułu udziałów w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną lub spółdzielni (17 ust. 1 pkt 4 ustawy).
W myśl art. 24 ust. 5 pkt 2 u.p.d.o.f., dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji).
Artykuł 24 ust. 5d ustawy stanowi, że dochodem z umorzenia udziałów lub akcji w spółkach mających osobowość prawną jest nadwyżka przychodu otrzymanego w związku z umorzeniem nad kosztami uzyskania przychodu obliczonymi zgodnie z art. 22 ust. 1f albo art. 23 ust. 1 pkt 38; jeżeli nabycie nastąpiło w drodze spadku lub darowizny, koszty ustala się do wysokości wartości z dnia nabycia spadku lub darowizny. Art. 30a ust. 1 pkt 4 tej ustawy stanowi, że od uzyskanych dochodów (przychodów) z tytułu dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy. W myśl art. 41 ust. 4 u.p.d.o.f., płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4, 4a, 5 i 13 oraz art. 30a ust, 1, z zastrzeżeniem ust. 5.
Z kolei stosownie do treści art. 42 ust. i ww. płatnicy, o których mowa w art. 41, przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) - na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidują żadnego wyjątku od zasady wyrażonej w treści art. 30a ust. 1 pkt 4. Skoro wypłacającym należności za akcje zbywane w celu ich umorzenia jest Spółka, to na niej ciąży obowiązek poboru zryczałtowanego podatku dochodowego i przekazania go do właściwego urzędu skarbowego. Brak jest zatem podstaw, by biuro maklerskie, tj. podmiot za pośrednictwem którego Spółka dokonała skupu akcji wystawiał informację na sprzedającego o dochodach z tytułu sprzedaży akcji własnych Spółki celem ich umorzenia.
Natomiast zaprezentowana argumentacja, sprowadzająca się do wskazania na anonimowość obrotu giełdowego i wiążącymi się z tego powodu skutkami "technicznymi" nie może przesądzać za uznaniem przyjętego przez stronę skarżącą stanowiska, iż przy tak ustalonym stanie faktycznym na spółce nie ciążą obowiązki płatnika.
Takie okoliczności, jak anonimowość obrotu papierami wartościowymi wyrażająca się w tym, że w konkretnym dniu na giełdzie mogą być kupowane przez różne podmioty i tych poszczególnych transakcji nie da się wyodrębnić, pracowników i członków organów statutowych firm inwestycyjnych, czy też Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych wiąże tajemnica zawodowa, nie mogą jednak mieć wpływu na modyfikację obowiązków ciążących na płatniku z mocy prawa.
Ponadto nie można tracić z pola widzenia faktu, na który zwrócił uwagę Sąd I instancji, że zapisy Regulaminu (§ 81 jak i § 79 ust.1 oraz § 100 załącznika do uchwały Zarządu KDPW SA nr 79/98 z dnia 29 stycznia 1998 roku, ze zm.) Spółka miała możliwość uzyskania niezbędnych informacji do wywiązania się z obowiązków płatnika.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powyższe uregulowania prawne należy uznać, że w związku z wykupem przez Spółkę akcji własnych na giełdzie w celu ich umorzenia, na Spółce ciążą obowiązki płatnika, o których mowa w treści art. 41 ust. 4 i treści art. 42 u.p.d.o.f.
Za bezpodstawną należało uznać argumentację w zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 87 ust.1 Konstytucji, bowiem czym innym jest dokonywanie interpretacji prawa podatkowego, która nie może być zaliczona do źródeł prawa powszechnie obowiązującego a czym innym wywiedzenie, że obowiązek podatkowy wynika z ustawy, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.