II FSK 1812/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną O. J. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. Spór dotyczył opodatkowania kwoty 2.119.900,00 zł uzyskanej z umorzenia 43 udziałów w spółce B. Skarżąca otrzymała te środki 2 stycznia 2014 r., po tym jak jej ojciec darował jej udziały nabyte za 43.000 zł. Organy podatkowe uznały, że skarżąca uzyskała dochód z umorzenia udziałów, a koszty uzyskania przychodu należy ustalić na podstawie wydatków darczyńcy, co skutkowało naliczeniem podatku w wysokości 394.611,00 zł. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT, w tym błędne ustalenie momentu powstania przychodu oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących kosztów uzyskania i odpowiedzialności płatnika. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przychód z umorzenia udziałów powstaje w momencie otrzymania pieniędzy (2 stycznia 2014 r.), a koszty uzyskania należy ustalić zgodnie z art. 24 ust. 5d u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r., uwzględniając wydatki darczyńcy. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność podatnika jest niezależna od odpowiedzialności płatnika, a skarżąca miała obowiązek złożenia zeznania i zapłaty podatku, nawet jeśli płatnik go nie pobrał.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu powstania przychodu z umorzenia udziałów, sposób ustalania kosztów uzyskania przychodu w przypadku darowizny udziałów, oraz niezależność odpowiedzialności podatnika od płatnika.
Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia udziałów w spółce z o.o. nabytej w drodze darowizny.
Zagadnienia prawne (4)
Kiedy powstaje przychód z tytułu umorzenia udziałów w spółce z o.o. dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przychód powstaje w momencie otrzymania pieniędzy stanowiących wynagrodzenie za umorzone udziały, a nie w momencie podjęcia uchwały o umorzeniu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze. Samo podjęcie uchwały nie oznacza postawienia pieniędzy do dyspozycji, jeśli nie umożliwia ich odbioru w określonym miejscu i czasie.
Jak należy ustalić koszty uzyskania przychodu z tytułu umorzenia udziałów nabytych w drodze darowizny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty uzyskania przychodu należy ustalić w wysokości wydatków poniesionych przez darczyńcę na nabycie tych udziałów.
Uzasadnienie
Przepis art. 24 ust. 5d u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. stanowi, że w przypadku nabycia udziałów w drodze darowizny, kosztami uzyskania przychodu są wydatki poniesione przez darczyńcę na nabycie tych udziałów.
Czy organ podatkowy powinien wydać decyzję o odpowiedzialności płatnika, jeśli płatnik nie pobrał podatku od dochodu z umorzenia udziałów, a podatnik ma obowiązek zapłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność podatnika jest niezależna od odpowiedzialności płatnika. Organ może wydać decyzję wymiarową wobec podatnika, nawet jeśli istnieją przesłanki do wydania decyzji o odpowiedzialności płatnika.
Uzasadnienie
Przepisy Ordynacji podatkowej (art. 26, 26a, 30) wskazują na odrębny charakter odpowiedzialności podatnika i płatnika. Podatnik odpowiada całym majątkiem, a jego odpowiedzialność nie jest ograniczona przez brak poboru podatku przez płatnika, chyba że zastosowanie ma art. 26a § 1 O.p. w określonych przypadkach.
Czy naruszenie przepisów procesowych (np. nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania członków zarządu) miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ dowód dotyczył okoliczności niezwiązanych z przedmiotem sprawy, jakim był wymiar zobowiązania podatkowego skarżącej.
Uzasadnienie
Wniosek dowodowy dotyczył ustalenia odpowiedzialności płatnika, podczas gdy sprawa dotyczyła wymiaru zobowiązania podatkowego skarżącej. Zgodnie z art. 188 O.p., organ ma obowiązek uwzględnić wniosek dowodowy dotyczący okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Przepisy (57)
Główne
u.p.d.o.f. art. 45 § 3b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 11 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 17 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy przychodów z kapitałów pieniężnych, w tym z umorzenia udziałów.
u.p.d.o.f. art. 24 § 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa dochód z umorzenia udziałów.
u.p.d.o.f. art. 24 § 5d
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa sposób ustalania kosztów uzyskania przychodu z umorzenia udziałów nabytych w drodze darowizny.
O.p. art. 26
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 293 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 30 § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 30 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 41 § 4
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 42 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 8
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30 § 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 11 § 11
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 19
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 20 § 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 3 § 2a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 9 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 9 § 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 26
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 26c
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 27
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 31
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 44
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 30 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 30 § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 26a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 26a § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 30a § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § 7
O.p. art. 294 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 182
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 297 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 293 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Moment powstania przychodu z umorzenia udziałów jest datą otrzymania pieniędzy. • Koszty uzyskania przychodu z umorzenia udziałów nabytych w drodze darowizny ustala się na podstawie wydatków darczyńcy. • Odpowiedzialność podatnika za zobowiązanie podatkowe jest niezależna od odpowiedzialności płatnika.
Odrzucone argumenty
Przychód z umorzenia udziałów powstał w dacie podjęcia uchwały o umorzeniu. • Należało zastosować przepisy dotyczące kosztów uzyskania przychodu obowiązujące przed 1 stycznia 2014 r. • Organ powinien był wydać decyzję o odpowiedzialności płatnika, co zwalniałoby podatnika z obowiązku zapłaty. • Naruszenie przepisów procesowych poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania członków zarządu. • Naruszenie tajemnicy skarbowej poprzez wskazanie sygnatury wyroku dotyczącego siostry skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
Przychody z kapitałów pieniężnych • koszty uzyskania przychodu obliczonymi zgodnie z art. 22 ust. 1f albo 1ł, albo art. 23 ust. 1 pkt 38 • kosztami uzyskania przychodu są wydatki poniesione przez spadkodawcę lub darczyńcę na nabycie tych udziałów • Odpowiedzialność płatnika za niepobranie podatku (...) nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność podatnika za zobowiązanie podatkowe • nie miały związku z przedmiotem sprawy
Skład orzekający
Jan Grzęda
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
członek
Sylwester Golec
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania przychodu z umorzenia udziałów, sposób ustalania kosztów uzyskania przychodu w przypadku darowizny udziałów, oraz niezależność odpowiedzialności podatnika od płatnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia udziałów w spółce z o.o. nabytej w drodze darowizny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z umorzeniem udziałów i kosztami uzyskania przychodu, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i inwestorów. Wyjaśnia kluczowe momenty powstania obowiązku podatkowego i odpowiedzialności.
“Kiedy faktycznie powstaje przychód z umorzenia udziałów? NSA rozstrzyga kluczowe wątpliwości podatkowe.”
Dane finansowe
WPS: 2 119 900 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.