II FSK 180/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym dotyczące momentu powstania przychodu, odpowiedzialności płatnika oraz zastosowania przepisów w czasie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd potwierdził, że przychód z umorzenia udziałów został uzyskany 2 stycznia 2014 r., w dniu przelewu środków na rachunek bankowy, zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Sąd podkreślił, że do opodatkowania tego przychodu zastosowanie miał art. 24 ust. 5d u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r., co oznaczało uwzględnienie kosztów poniesionych przez darczyńcę na nabycie udziałów. NSA odrzucił również argumentację skarżącej dotyczącą odpowiedzialności płatnika (spółki z o.o.), wskazując na niezależny charakter odpowiedzialności podatnika i płatnika oraz obowiązek podatnika do złożenia zeznania i zapłaty podatku, jeśli nie został on pobrany przez płatnika (art. 45 ust. 3b u.p.d.o.f.). Sąd uznał, że organy podatkowe i sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja momentu powstania przychodu z umorzenia udziałów, zastosowanie przepisów w czasie oraz niezależność odpowiedzialności podatnika i płatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sprawa dotyczy specyficznego przypadku umorzenia udziałów w spółce z o.o. i opodatkowania dochodu z tego tytułu.
Zagadnienia prawne (4)
Kiedy powstaje przychód z tytułu umorzenia udziałów w spółce z o.o. dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przychód powstaje w momencie otrzymania pieniędzy lub postawienia ich do dyspozycji podatnika, co w tym przypadku nastąpiło w dniu przelewu środków na rachunek bankowy skarżącej.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., wskazując, że samo podjęcie uchwały o umorzeniu nie jest równoznaczne z postawieniem pieniędzy do dyspozycji, a decydujący jest faktyczny moment otrzymania środków.
Które przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy zastosować do określenia dochodu z umorzenia udziałów, w szczególności w kontekście zmiany przepisów od 1 stycznia 2014 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy zastosować przepisy obowiązujące w dacie powstania obowiązku podatkowego, czyli w dacie otrzymania przychodu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 24 ust. 5d u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. miał zastosowanie, ponieważ obowiązek podatkowy powstał 2 stycznia 2014 r. Zmiana przepisu nie zawierała regulacji międzyczasowych, co oznacza zastosowanie nowego brzmienia do zdarzeń powstałych po tej dacie.
Czy organ podatkowy powinien wydać decyzję o odpowiedzialności płatnika (spółki z o.o.) zamiast decyzji wymiarowej wobec podatnika (A. J.) w przypadku niepobrania podatku dochodowego od umorzenia udziałów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy miał prawo wydać decyzję wymiarową wobec podatnika, a odpowiedzialność podatnika jest niezależna od odpowiedzialności płatnika.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że odpowiedzialność płatnika (art. 30 O.p.) i podatnika (art. 26 O.p.) są odrębne. Podatnik ma obowiązek rozliczyć i zapłacić podatek, jeśli płatnik go nie pobrał (art. 45 ust. 3b u.p.d.o.f.), a organ może wydać decyzję wymiarową. Odpowiedzialność płatnika nie wyłącza odpowiedzialności podatnika, chyba że zastosowanie ma art. 26a § 1 O.p. (ograniczenie odpowiedzialności podatnika).
Czy naruszono zasady postępowania podatkowego poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności sprawy i brak odniesienia się do zarzutu dotyczącego postępowania w przedmiocie odpowiedzialności płatnika?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, a uzasadnienie wyroku zawierało wystarczające rozważania dotyczące przepisów o odpowiedzialności płatnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało obszerną argumentację dotyczącą art. 30 O.p., wskazującą na możliwość wydania decyzji wymiarowej wobec skarżącej, co było zgodne z sentencją wyroku.
Przepisy (44)
Główne
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 3b w zw. z art. 45 ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnik ma obowiązek złożenia zeznania i zapłaty podatku, jeżeli podatek nie został pobrany przez płatnika.
u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychody to otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 5d
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dochodem z umorzenia udziałów jest nadwyżka przychodu nad kosztami uzyskania, obliczonymi zgodnie z art. 22 ust. 1f albo 1ł, albo art. 23 ust. 1 pkt 38. W przypadku nabycia w drodze spadku lub darowizny, kosztami są wydatki poniesione przez spadkodawcę lub darczyńcę.
u.p.d.o.f. art. 30a § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podstawa prawna zobowiązania podatkowego wynikającego z zeznania podatkowego.
O.p. art. 26
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 30 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, w której określa wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 5 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 17
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 19
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 2 § ust. 1 pkt 1-7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1 i 2a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 26
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 26c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 27
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1 i 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 31-44
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 29-30a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 w zw. z art. 145 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 208 § § 1 w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 oraz art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 141 § § 4 zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 30 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 30 § § 1-6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 26a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podatnik nie ponosi odpowiedzialności z tytułu zaniżenia lub nieujawnienia przez płatnika podstawy opodatkowania czynności, o których mowa w art. 12, 13 oraz 18 u.p.d.o.p. - do wysokości zaliczki, do której pobrania zobowiązany jest płatnik.
O.p. art. 26a § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 30 § § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 9
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 30 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 30 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 41 § ust. 4
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 42 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1f albo 1ł
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 38
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustawa z dnia 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku tonażowym art. 2 pkt 14 lit. b)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Moment powstania przychodu z umorzenia udziałów jest datą otrzymania środków pieniężnych. • Do opodatkowania dochodu z umorzenia udziałów zastosowanie mają przepisy obowiązujące w dacie powstania obowiązku podatkowego. • Odpowiedzialność podatnika za zobowiązanie podatkowe jest niezależna od odpowiedzialności płatnika.
Odrzucone argumenty
Moment powstania przychodu to data podjęcia uchwały o umorzeniu. • Należy zastosować przepisy o kosztach uzyskania przychodu obowiązujące przed 1 stycznia 2014 r. • Organ powinien był wydać decyzję o odpowiedzialności płatnika, co zwalniałoby podatnika z obowiązku zapłaty. • Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i P.p.s.a. przez organy i sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Samo podjęcie uchwały o umorzeniu udziałów i przyznaniu skarżącej wynagrodzenia za umorzone udziały nie stanowiło postawienia tych pieniędzy do dyspozycji skarżącej. • Odpowiedzialność płatnika ma wyłączny charakter w zakresie określonym przez art. 26a § 1 O.p. • Niezależny charakter odpowiedzialność podatnika i płatnika za zobowiązania podatkowe.
Skład orzekający
Jan Grzęda
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
członek
Sylwester Golec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania przychodu z umorzenia udziałów, zastosowanie przepisów w czasie oraz niezależność odpowiedzialności podatnika i płatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku umorzenia udziałów w spółce z o.o. i opodatkowania dochodu z tego tytułu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z umorzeniem udziałów i momentem powstania przychodu, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i inwestorów. Wyjaśnia również złożone relacje między odpowiedzialnością podatnika a płatnika.
“Kiedy faktycznie powstaje przychód z umorzenia udziałów? NSA rozstrzyga kluczową kwestię dla inwestorów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.