III SA 702/87

I SA/Łd 490/07 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogusław Klimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Janicki
Paweł Kowalski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Paweł Kowalski, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi J. W. i J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 17 lutego 2006 r. J. i J. W. złożyli Urzędzie Skarbowym w B. zeznanie PIT-37 o wysokości wspólnych dochodów osiągniętych w 2005 r. Małżonkowie wykazali odliczenie od podatku ulgi z tytułu wydatków poniesionych na remont i modernizację budynku mieszkalnego w wysokości 7.771,09 zł.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. określił podatnikom wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 4.054 zł.
W wyniku postępowania odwoławczego powyższa decyzja została uchylona
w całości decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]
W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wydał decyzję Nr [...], w której określił wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 4.060,00 zł, z uwagi na brak możliwość dokonania przez podatników odliczenia od podatku z tytułu wydatków mieszkaniowych w ramach ulgi remontowo-modernizacyjnej.
Decyzja sprostowana została postanowieniem z dnia [...]
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy stwierdzili, iż nie zgadzają się ze stanowiskiem organu podatkowego, kwestionującym odliczenie od podatku wydatków poniesionych w ramach ulgi remontowo-modernizacyjnej, wykazanych w zeznaniu PIT-37 za 2005 r.
Wyjaśnili, że "ponieśli wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe przeznaczone na remont i modernizację zajmowanego na podstawie tytułu prawnego budynku mieszkalnego (własność)". Stopień budowy przedmiotowego budynku był tak zaawansowany, że można było dokonać częściowego odbioru budynku, lecz błędne informacje pracowników Urzędu Skarbowego, potwierdzone przez Kierownik Działu Podatku Dochodowego, zmieniły całkowicie zakres jak i termin realizacji prac. Stwierdzili, iż na podstawie uzyskanych informacji o zachowaniu prawa do korzystania
z ulgi remontowo-modernizacyjnej, bez formalnego odbioru budynku, w dniu 2 czerwca 2005 r. sprzedali mieszkanie własnościowe, a uzyskane środki finansowe przeznaczyli na własne potrzeby mieszkaniowe tj. remont oraz ulepszenie, unowocześnienie przedmiotowego budynku mieszkalnego. Podnieśli, iż powyższe wydatki mieszczą się
w zakresie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia
21 grudnia 1996 r., zostały udokumentowane fakturą wystawioną wyłącznie przez podatnika podatku od towarów i usług, niekorzystającego ze zwolnienia od tego podatku, nie zostały odliczone od ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych oraz nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, dotyczą budynku mieszkalnego mieszczącego się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Stwierdzili ponadto, iż organ podatkowy pierwszej instancji nie zwrócił uwagi na fakt, że część prac była ponownie rozpoczęta, gdyż były na etapie przygotowania do ewentualnego częściowego odbioru i w związku z tym zakup płyt "karton-gips", wełny mineralnej na dalsze docieplenie poddasza, aby po modernizacji spełniało w pełni wymogi budowlane, zmiana sposobu ogrzewania budynku z pieca węglowego,
po modernizacji na piec "eko-groszek" itd.
Podatnicy podkreślili również, iż w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zdefiniowano pojęcia wydatków związanych z remontem lub modernizacją i organ podatkowy w przedmiotowej sprawie posługuje się znaczeniem jakie nadano im w języku potocznym.
Fakt, iż pracownicy Urzędu Skarbowego w B. w okresie od 1 listopada 2003 r. do września 2005 r. wprowadzali podatników w błąd poprzez udzielanie niepoprawnych informacji został całkowicie pominięty.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 26 września 2005 r. tj. w okresie, w którym wystawione były faktury na łączną kwotę 30.338,62 zł budowa przedmiotowego budynku mieszkalnego nie była jeszcze zakończona. Dokumenty związane z oddaniem do użytkowania tego budynku w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. złożone zostały w dniu 27 września 2005 r.
Ponadto z przedłożonego dziennika budowy oraz faktur VAT dokumentujących poniesione w 2005 r. wydatki mieszkaniowe wynika, że stan budynku na dzień
1 stycznia 2005 r. nie spełniał warunków wymaganych w prawie budowlanym
do złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy. Budynek nie nadawał się do użytkowania, bowiem brak było szamba, kotłowni, armatury sanitarnej, podłóg.
Mając to na uwadze organ uznał, iż wydatki związane z przedmiotowym budynkiem mieszkalnym, poniesione w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 26 września 2005 r. dotyczyły dokończenia budowy budynku mieszkalnego.
Z remontem czy modernizacją budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego mamy bowiem do czynienia po zakończeniu budowy tego obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 z późn. zm.) przez remont należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego (...). Natomiast przez modernizację budynku lub lokalu mieszkalnego należy rozumieć ulepszenie, unowocześnienie wykończonego już wcześniej budynku lub lokalu mieszkalnego. Zatem, jeżeli budowa budynku mieszkalnego nie została zakończona, zgodnie z obowiązującym w tym zakresie przepisami, jej zakończenie nie zostało potwierdzone przez właściwy w sprawie organ, nie istnieje przedmiot remontu. Tym samym faktury VAT, dokumentujące poniesione wydatki, wystawione w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 26 września 2005 r., dotyczą dokończenia budowy budynku mieszkalnego, a nie remontu i modernizacji tego budynku.
Organ ponadto wyjaśnił, że nie można twierdzić o modernizacji budynku, gdy jego budowa nie została jeszcze zakończona. Zmiana sposobu ogrzewania bez wcześniejszego montażu pieca nie stanowi również modernizacji budynku. Modernizacja polega na trwałym ulepszeniu istniejących już urządzeń, a nie na zmianie samego projektu.
Organ odnosząc się do zarzutu udzielenia ustnie "błędnej" informacji przez pracowników Urzędu Skarbowego, do której podatnicy się zastosowali wyjaśnił, że nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. W okresie od listopada 2003 r. do września 2005 r. na ustne zapytania podatników były udzielane odpowiedzi, że prawo do skorzystania z ulgi remontowej z tytułu ponoszonych wydatków związanych
z pracami wykończeniowymi w nowo-wybudowanym budynku mieszkalnym nie jest uzależnione od spełnienia formalnego warunku zakończenia budowy budynku mieszkalnego. Podatnicy nie zwracali się z pisemnym zapytaniem o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie.
W dniu 19 marca 2007 r. na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. za pośrednictwem organu wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o jej uchylenie. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła argumenty jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone
w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub
w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając kontrolę, Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie, niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po przeanalizowaniu sprawy stwierdził, iż organy podatkowe nie dopuściły się uchybień, które czyniłyby skargę usprawiedliwioną.
Małżonkowie J. i A. W. przyjęli, że ponieśli wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe przeznaczone na remont i modernizację zajmowanego na podstawie tytułu prawnego budynku mieszkalnego. Podatnicy stwierdzili, iż na podstawie uzyskanych informacji od organu podatkowego o zachowaniu prawa do korzystania z ulgi remontowo-modernizacyjnej, bez formalnego odbioru budynku, w dniu 2 czerwca 2005 r. sprzedali mieszkanie własnościowe, a uzyskane środki finansowe przeznaczyli na własne potrzeby mieszkaniowe tj. remont oraz ulepszenie, unowocześnienie przedmiotowego budynku mieszkalnego.
W dniu 17 lutego 2006 r. J. i J. W., mając na uwadze przedstawioną ustną interpretację przepisów złożyli w Urzędzie Skarbowym w B. zeznanie PIT-37 o wysokości wspólnych dochodów osiągniętych w 2005 r. Małżonkowie wykazali odliczenie od podatku ulgi z tytułu wydatków poniesionych na remont i modernizację budynku mieszkalnego w wysokości 7.771,09 zł.
Organ podatkowy rozpoznając w następnej kolejności indywidualną sprawę podatników w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. odmówił możliwości skorzystania z prawa do ulgi remontowo-modernizacyjnej, bez formalnego odbioru budynku, uzasadniając to tym, że wskazane wydatki poczynione były nie na remont budynku a na jego wykończenie.
Odnosząc się do wyżej wskazanej kwestii, Sąd podziela zaprezentowane stanowisko organu.
Organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że poczynione przez małżonków wydatki nie były wydatkami na remont. Z remontem czy modernizacją budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego mamy bowiem do czynienia po zakończeniu budowy tego obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 z późn. zm.) przez remont należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego. Natomiast przez modernizację budynku lub lokalu mieszkalnego należy rozumieć ulepszenie, unowocześnienie wykończonego już wcześniej budynku lub lokalu mieszkalnego. Zatem więc należy zgodzić się z twierdzeniem, że budowa budynku mieszkalnego nie została zakończona, zgodnie z obowiązującym w tym zakresie przepisami, jej zakończenie nie zostało potwierdzone przez właściwy w sprawie organ, a tym samym nie istnieje przedmiot remontu.
W skardze podatnicy podnieśli również, że w urzędzie skarbowym udzielono im ustnie błędną informację, do której się skarżący zastosowali się, sprzedając mieszkanie, a uzyskane środki finansowe przeznaczając na remont oraz ulepszenie budynku mieszkalnego.
Ustosunkowując się do tego zarzutu należy wyjaśnić, iż przedstawiony problem był już przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny. Z ugruntowanego orzecznictwa wynika, że błędne informacje nie mogą zmieniać obowiązków, które wynikają z przepisów prawa. (zob. np. wyrok NSA z 3.06.1998 r., sygn. akt SA/Sz 2031-2032/97, nie publ.). Wyjątkiem od tej zasady jest udzielenie pisemnej informacji w trybie art. 14a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm).
Jak wynika z treści art. 14 a ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku przez stronę skarżącą, stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego lub wójt albo burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.
Zauważyć wobec tego należy, iż zgodnie z wymienionym przepisem, organy podatkowe miały obowiązek, na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta, udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym. Składając wniosek, podatnik (płatnik lub inkasent) był obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie (art. 14a § 2 zd. 2). Wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji musiał zatem spełniać ściśle określone kryteria. Przede wszystkim mógł być złożony wyłącznie przez wskazane w nim podmioty (m.in. podatnika) i mógł dotyczyć wyłącznie "indywidualnej sprawy". Podatnik był zobowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego. Wniosek nie mógł zatem dotyczyć hipotetycznego, a tylko konkretnego, już mającego miejsce, stanu faktycznego. Instytucja udzielania pisemnej interpretacji prawa podatkowego nie służyła uzyskaniu porady prawnej z zakresu prawa podatkowego, ale stanowiła możliwość ustalenia, wiążącego dla organów podatkowych, sposobu postępowania
w konkretnej sytuacji.
Organ podatkowy udzielał interpretacji w drodze postanowienia, na które zgodnie z art. 14a § 4 ustawy Ordynacja podatkowa podatnikowi przysługiwało zażalenie.
Taka sytuacja jednak nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Strona skarżąca nie otrzymała informacji na piśmie, a udzielonej stronie w sposób ustany informacji nie może przypisać waloru wiążącej ani dla organu ani dla podatnika.
Ponadto w skardze podatnicy podnieśli zarzut naruszenia przepisów art. 120,
art. 121 § 1 i § 2 oraz art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej.
W myśl art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Zasada ta oznacza między innymi, iż uchybienia organu prowadzącego postępowanie nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela, który działa
w dobrej wierze i w zaufaniu do treści otrzymanej decyzji (zob. wyrok NSA z 9 listopada 1987 r., sygn. akt III SA 702/87, opublikowany w: ONSA, Nr 2, poz. 79). Nie można przerzucać na podatnika błędów lub uchybień popełnionych przez samego prawodawcę (niejasność przepisów), jak i przez organ podatkowy (niewłaściwa ich interpretacja, zob. wyrok NSA z 17 czerwca 1988 r., sygn. akt III SA 118/88, opublikowany w: GP 1988,
nr 20.). Wszelkie niejasności czy też wątpliwości dotyczące stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika. Tylko wtedy można podatnikowi zarzucić niedopełnienie jego obowiązków, jeżeli treść tego obowiązku jest w pełni zrozumiała,
a ponadto podatnik ma realne możliwości wywiązania się z obowiązku wynikającego
z przepisu prawa (zob. wyrok NSA z 18 stycznia 1988 r., sygn. akt III SA 964/87, opublikowany w: OSP 1990, Nr 5-6, poz. 251).
Wskazana zasada nie może być jednak rozumiana jako konieczność wydawania decyzji sprzecznych z obowiązującym prawem i powielających poprzednie błędy
(zob. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1999 r., SA/Sz 1775/98; wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2001 r., I SA/Gd 1145/99). Fakt błędnego wcześniejszego postępowania przez organy podatkowe, nie wpływa jednak na byt prawny zobowiązania podatkowego powstającego z mocy prawa (zob. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., I SA/Kr 735/98).
Skarżący w skardze powołali się na okoliczność błędnego pouczenia, dokonanego przez pracownika Urzędu Skarbowego. Jednakże organ odwoławczy
w sposób prawidłowy ustosunkował się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji
do powyższej kwestii wskazując, że nie ma ona wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Niewątpliwie podatnicy nie występowali z pisemnym wnioskiem o udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Jak już wcześniej zaznaczono błędne informacje organów podatkowych nie mogą prowadzić
do zniesienia określonego ustawowo obowiązku podatkowego.
Środkiem, który może prowadzić do uwolnienia podatnika od negatywnych konsekwencji zastosowania się do błędnych informacji organów podatkowych jest wniosek o udzielenie indywidualnej ulgi podatkowej.
Uwzględniając powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270) oddalił skargę.