I SA/Łd 331/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2020-11-17
NSApodatkoweWysokawsa
rygor natychmiastowej wykonalnościOrdynacja podatkowaprzedawnienie zobowiązania podatkowegopostępowanie podatkowedoręczeniaskargaWSApodatek dochodowy od osób fizycznych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatnika na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ustalającej wysokie zobowiązanie podatkowe, uznając spełnienie przesłanki zbliżającego się terminu przedawnienia.

Podatnik zaskarżył postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ustalającej mu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie blisko 20 mln zł. Skarżący podnosił m.in. zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia postanowienia oraz braku przesłanek do nadania rygoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zastosował art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, wskazując na krótki okres do przedawnienia zobowiązania jako uzasadnienie dla nadania rygoru.

Sprawa dotyczyła skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie 19.983.289,00 zł. Podatnik zarzucał m.in. naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących doręczenia postanowienia oraz brak spełnienia przesłanek materialnoprawnych do nadania rygoru, w tym art. 239b Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przesłankę z art. 239b § 1 pkt 4 O.p., wskazując na krótki okres do przedawnienia zobowiązania (mniej niż 3 miesiące na dzień wydania postanowienia), który wynikał z zawieszenia biegu terminu przedawnienia z powodu wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Sąd podkreślił, że w takiej sytuacji zobowiązanie mogłoby nie zostać wykonane przed upływem terminu przedawnienia. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych dotyczących doręczenia, sąd stwierdził naruszenie art. 144 § 5 O.p. poprzez brak doręczenia elektronicznego, jednak uznał, że nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż podatnik złożył skuteczne zażalenie, które zostało rozpatrzone. Sąd nie dopuścił dowodów uzupełniających, uznając zebrany materiał dowodowy za wystarczający.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli spełniona jest przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2012 r. upływał 25 lutego 2020 r., a postanowienie o nadaniu rygoru zostało wydane w lutym 2020 r. Zawieszenie biegu przedawnienia z powodu postępowania karnego skarbowego spowodowało, że okres do jego upływu był krótszy niż 3 miesiące, co uzasadnia nadanie rygoru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

O.p. art. 239b § 1

Ordynacja podatkowa

Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej jest dopuszczalne m.in. gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

O.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zawiesza się, w przypadku gdy wszczęcie postępowania karnego lub karnoskarbowego wpływa na sposób określenia lub ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 144 § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy doręczania pism w obrocie prawnym.

O.p. art. 144 § 5

Ordynacja podatkowa

Dotyczy doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

O.p. art. 153 § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy uznania pisma za doręczone w przypadku odmowy przyjęcia.

O.p. art. 239a

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

O.p. art. 125 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada szybkości i prostoty postępowania.

Dz. U. z 2019 r., poz. 900

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów proceduralnych stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu jedynie wówczas, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spełnienie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. (krótki czas do przedawnienia zobowiązania) uzasadnia nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących doręczenia nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe doręczenie postanowienia o nadaniu rygoru. Brak przesłanek do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Umorzenie śledztwa przez prokuraturę unicestwiło skutki zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

"wypełniony został również warunek określony w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej" "już samo stwierdzenie okoliczności związanej ze zbliżającym się terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego uprawdopodabnia przesłankę z art. 239b § 2 O.p." "wypełnienie warunku wynikającego z art. 239b § 2 O.p., powinien wskazać na takie okoliczności stwarzające ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3 miesięcznym okresem jego przedawnienia" "uwzględnienie powyższego zarzutu stanowiłoby wyraz skrajnego formalizmu sprzecznego z zasadą prawdy obiektywnej [...] oraz z zasadą szybkości i prostoty postępowania podatkowego"

Skład orzekający

Paweł Kowalski

przewodniczący

Paweł Janicki

sprawozdawca

Agnieszka Krawczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, w szczególności w kontekście zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz wpływu postępowania karnego skarbowego na bieg przedawnienia. Znaczenie naruszeń proceduralnych dla wyniku sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej i proceduralnej, ale zasady interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy bardzo wysokiej kwoty zobowiązania podatkowego i zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności, co czyni ją interesującą z perspektywy praktycznej dla prawników i podatników. Wyjaśnia również, jak sąd podchodzi do zarzutów proceduralnych.

Blisko 20 milionów złotych podatku – sąd potwierdza rygor natychmiastowej wykonalności decyzji!

Dane finansowe

WPS: 19 983 289 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 331/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2020-11-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk
Paweł Janicki /sprawozdawca/
Paweł Kowalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 178/21 - Wyrok NSA z 2023-08-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 239b par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 17 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Łd 331/20
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].06.2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia [...].02.2020 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. i z dnia [...].02.2020 r. określającej M. M. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie 19.983.289,00 zł.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że decyzją z dnia [...].02.2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. określił M. M. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie 19.983.289,00 zł. Decyzja została doręczona, w trybie art. 144 § 1 pkt 1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 900, ze zm. – dalej O.p.), pełnomocnikowi T. S. w dniu 7.02.2020 r. o godzinie 12.45.
Postanowieniem z dnia [...].02.2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. nadał powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowienie uznano za doręczone w dniu 7.02.2020 r., na podstawie art. 153 § 1 i § 2 i art. 144 § 1 pkt 1 O.p. (odmowa jego przyjęcia przez adresata).
Od powyższego postanowienia strona i pełnomocnik wnieśli zażalenie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutów naruszenia art. 144 § 1, § 3 i § 5, art. 212, art. 219, art. 239a O.p. polegających na nieprawidłowym doręczeniu (wejścia do obrotu) zaskarżonego postanowienia. Powołując się na treść z art. 239a art. 144 § 1 art. 144 § 5 O.p. organ odwoławczy stwierdził, że warunek skutecznego wejścia do obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia został spełniony na podstawie art 153 w zw. z art. 144 § 1 pkt 1 O.p., gdy nieostateczna decyzja funkcjonowała już w obrocie prawnym (od godziny 12.45 dnia 7.02.2020 r.). Odnosząc się do zarzutów naruszenia w art. 144 § 1 pkt 2, art. 144 § 3 i § 5 O.p. (poprzez zakwestionowanie zaistnienia wystąpienia w sprawie problemów technicznych i w związku z tym braku możliwości doręczenia pism za pośrednictwem ePUAP) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazał, że analiza zebranego materiału dowodowego doprowadziła do wniosku, że faktycznie problemy techniczne uniemożliwiły Naczelnikowi Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. i Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Ł.-P. wygenerowanie dokumentów elektronicznych. Wobec powyższych okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, nie mogło dojść do naruszenia wskazanych przepisów, gdyż organy podatkowe nie dokonywały doręczeń tych pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Odnosząc się do wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z tzw. rejestru zdarzeń w dniu [...].02.2020 r., skrytki ePUAP Urzędu Skarbowego Ł.- P. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że takie postępowanie jest zbędne ponieważ z akt sprawy wynika, że zaistnienie obiektywnych problemów technicznych zarówno w Urzędzie Skarbowym Ł.-P., jak i w [...] Urzędzie Celno-Skarbowy m w Ł. w dniu [...].02.2020 r. w postaci braku dostępu do sieci WAN i systemu ePUAP zostało stwierdzone wystarczającymi dowodami.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazując na treść art. 239b § 1 i 2 O.p. uznał za niezasadne stanowisko strony, zgodnie z którym organ odwoławczy rozpoznając zażalenie zobowiązany jest uznać nieaktualność podstawy prawnej wydania zaskarżonego postanowienia w związku z postanowieniem Prokuratury Rejonowej w P. z dnia [...]. nr [...] o umorzeniu śledztwa (z klauzulą prawomocności od dnia [...].01.2020 r.) Organ odwoławczy stwierdził, że dla oceny dla zgodności z prawem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności miarodajny jest dzień jego wydania. Skutek prawny w postaci nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności następuje w chwili wydania postanowienia o nadaniu tego rygoru, a więc złożenia podpisu pod tym postanowieniem przez osobę upoważnioną do działania w imieniu organu podatkowego.
Odnośnie spełnienia przesłanki krótkiego czasu pozostającego do upływu terminu przedawnienia zobowiązania (określonej w art. 239b § 1 pkt 4 O.p) organ odwoławczy uznał, że słusznie Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. ocenił, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, tj. na [...].02.2020 r. okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. był krótszy niż 3 miesiące.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. - wbrew zarzutom zażalenia - w wypełniony został również warunek określony w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Zaistniały bowiem okoliczności faktyczne, na podstawie których Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. uznał, że zobowiązanie określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. nie zostanie przez stronę wykonane właśnie w świetle zaistnienia w sprawie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. W ocenie organu odwoławczego już samo stwierdzenie okoliczności związanej ze zbliżającym się terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego uprawdopodabnia przesłankę z art. 239b § 2 O.p.
Zdaniem organu odwoławczego kolejną przesłanką uprawdopodabniającą niewykonanie przez stronę zobowiązania była słuszna obawa organu pierwszej instancji dotycząca wniesienia przez stronę odwołania. Odwołanie zostało złożone w dniu 21.02.2020 r. Zatem na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia ([...].02.2020 r.) słusznie Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. uznał, że w wyniku złożenia odwołania, decyzja ta pozostawałaby nieostateczna i nie podlegałaby wykonaniu bez nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, aż do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego.
Resumując powyższe wątki organ odwoławczy wskazał, że w zaistniałym stanie faktycznym okoliczności, takie jak: przesłanka krótkiego czasu pozostającego do upływu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. określona w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (25.02.2020 r. - termin przedawnienia ww. zobowiązania, wg stanu na dzień [...].02.2020 r.), a także możliwość złożenia odwołania od decyzji z dnia [...].02.2020 r. w terminie przewidzianym w Ordynacji podatkowej, uzasadniały obawę niewykonania przedmiotowego zobowiązania przed upływem terminu ich przedawnienia zanim decyzja ta stanie się ostateczna.
Odnosząc się do argumentacji strony i dotyczącej przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. z dniem 31.12.2018 r. z uwagi na okoliczność umorzenia przez Prokuraturę Rejonową w P. śledztwa na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania karnego i tym samym unicestwienia (ex tunc) skutków zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że zarzuty strony nie znajdują oparcia w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa (art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1, art. 70 § 7 pkt 1 O.p.). Wobec powyższego zarzut bezskuteczności czynności zawieszenia biegu terminu przedawnienia podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. z uwagi na podnoszoną przez pełnomocnika okoliczność umorzenia przez Prokuraturę Rejonową w P. śledztwa na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania karnego –uznano za niezasadny.
Nadto powołanie się na fakt wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. w dniu [...].03.2020 r. decyzji o odroczeniu terminu płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012, czy też niezastosowanie w sprawie instytucji zabezpieczenia opartej na art. 33 Ordynacji podatkowej - w ocenie organu odwoławczego - to okoliczności nie stanowiące podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności i umorzenia sprawy zgodnie z wnioskiem strony.
Odnosząc się do zakresu pełnomocnictwa udzielonego przez podatnika T. S. przed Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. w kontekście kwestionowania prawidłowości doręczenia zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stanął na stanowisku, że postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji jest postępowaniem incydentalnym, podporządkowanym przedmiotowemu celowi załatwienia sprawy podatkowej. Z uwagi zatem na wpadkowy, szczegółowy charakter postępowania w sprawie nadania decyzji (nieostatecznej) rygoru natychmiastowej wykonalności, pełnomocnik strony postępowania w sprawie ustalenia lub określenia zobowiązania podatkowego jest także pełnomocnikiem w postępowaniu o nadanie decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, o którym mowa w art. 239b Ordynacji podatkowej.
W analizowanej sprawie stwierdzono, że z treści udzielonych pełnomocnictw szczególnych: z dnia 14.06.2018 r. – T. S., z dnia 03.09.2018 r. i z dnia 18.04.2019 r. – M. K.; z dnia 15.04.2019 r. – M. Z. oraz 20.12.2019 r. – W. N. wynika, że. pełnomocnicy zostali ustanowieni do prowadzenia tej konkretnej sprawy na różnych jej etapach. Zatem w sprawie ustanowiono więcej niż jednego pełnomocnika o tym samym zakresie działania, jednocześnie do dnia 14.02.2020 r. nie wskazano właściwego pełnomocnika do doręczeń.
Odnosząc się z kolei do argumentacji wskazującej na fakt odebrania przez podatnika w dniu 10.02.2020 r. kserokopii dokumentu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności i wniesieniu od tej kserokopii przez podatnika środka zaskarżenia organ odwoławczy nie znalazł podstaw, aby uznać takie działanie organu I instancji za nieprawidłowe.
Na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] czerwca 2020 r, strona skarżącą wniosła skargę (uzupełnioną późniejszym pismem) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Łodzi.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na treść postanowienia, tj. art. 211, art. 144 §3 i 5 w związku z art. 152a, art. 127, art. 229, art. 239b § l pkt 2, art.120, art. 121, art. 122, art. 187, art. 188, art. 191, art, 192 O.p.
2. naruszenie art. 212 w związku z art. 219 w związku z art. 144 § 1 pkt 1 O.p. polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, które nie zostało doręczone, to jest nie zostało wprowadzone do obrotu prawnego, ponieważ próbę doręczenia tegoż postanowienia w formie pisemnej podjęły osoby, które nie były pracownikami urzędu obsługującego Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P., a jednocześnie nie były w stanie wykazać się przed pełnomocnikiem upoważnieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. do doręczenia tegoż postanowienia w formie pisemnej.
3. naruszenie art. 212 w związku z art. 219 w związku z art. 144 § 1 pkt 2 i art. 144 § 5 O.p. polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, które nie zostało doręczone, to jest nie zostało wprowadzone do obrotu prawnego, ponieważ próbę doręczenia go pełnomocnikowi będącemu doradcą podatkowym podjęto z pominięciem środków komunikacji elektronicznej.
4. Naruszenie art. 239b § 1 pkt 1-4 oraz art. 239b § 2 O.p. polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wydanego pomimo braku ziszczenia się którejkolwiek z przesłanek uzasadniających nadanie rygoru, jak również pomimo braku uprawdopodobnienia, że bez nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostałoby wykonane.
5. błędną ocenę stanu faktycznego polegającą na przyjęciu przez organy obu instancji, że: decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...].02.2020 r. określająca zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. weszła do obrotu prawnego, przepis art. 239a Ordynacji podatkowej zwalnia organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym z obowiązku ponownej merytorycznej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. P.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Zarządzeniem z dnia 24.09.2020 r. Wojewódzki Sądu Administracyjny zobowiązał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. - do przedłożenia w terminie 14 dni kalendarium czynności podjętych w ramach postepowania karnego skarbowego, zarówno w okresie od dnia jego wszczęcia, tj. 15 listopada 2018 roku do 7 stycznia 2020 roku, tj. dnia uprawomocnienia się postanowienia Prokuratury Rejonowej w P. o umorzeniu śledztwa, a także po ponownym podjęciu przez Prokuraturę Rejonową w P. ([...] lutego 2020 r.) umorzonego postępowania w sprawie o przestępstwo karno-skarbowe do chwili obecnej.
Pismami z dnia 7.10.2020 i 20.10. 2020 r. organ odwoławczy udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie.
Strona skarżącą uzupełniła zarzuty skargi pismami z dnia 2.09.2020 r., 29.10.2020 r. (zawierającym m.in wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu), 12.11.2020 r. oraz 16.11.2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 239b § 1 O.p. Decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
W rozpoznawanej sprawie organ powołał się na przesłankę z punktu 4 cytowanego przepisu.
Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Oznacza to, że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2012 przedawnia się z końcem 2018 r.
Jednak w sprawie zaszła okoliczność zawieszająca bieg terminu przedawnienia tego zobowiązania, bowiem w dniu 15 listopada 2018 r. wszczęte zostało postępowanie karne skarbowe związane z niewykonaniem przedmiotowego zobowiązania. Skarżący został zawiadomiony o powyższej okoliczności przed upływem przedawnienia. Postępowanie to zostało umorzone w dniu 31 grudnia 2019 r., zaś postanowienie o umorzeniu uprawomocniło się w dniu 7 stycznia 2020r. W tej sytuacji trafnie przyjęły organy, iż bieg przedawnienia został zawieszony na 419 dni, co z kolei oznacza, że termin przedawnienia upływał 25 lutego 2020r. Zatem w dniu wydania postanowienia w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności ([...] lutego 2020 r.) okres do upływu terminu przedawnienia był krótszy niż 3 miesiące.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, najpełniej wyrażony w wyroku NSA z dnia 6 kwietnia 2020r., sygn. akt II FSK 191/20, zgodnie z którym jeżeli organ podatkowy powołuje się na przesłankę z art. 239b § 1 pkt 4 O.p., to chcąc wypełnić warunek wynikający z art. 239b § 2 O.p., powinien wskazać na takie okoliczności stwarzające ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3 miesięcznym okresem jego przedawnienia. Taką okolicznością może być między innymi czas niezbędny do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności. Jeżeli bowiem uruchomione zostało postępowanie odwoławcze, a spodziewany czas przeprowadzenia tego postępowania z zachowaniem terminów, o których mowa w art. 139 § 3 O.p., przekracza okres pozostały do przedawnienia zobowiązania, to okoliczność ta może stanowić uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane.
WSA w Łodzi w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni akceptuje powyższe stanowisko orzecznicze.
Biorąc zatem pod uwagę okoliczność wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji w rozpoznawanej sprawie uznać należało, że przesłanka nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej w stosunku do skarżącego została spełniona.
Warto przytoczyć w tym miejscu utrwalony pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym skoro do upływu terminu przedawnienia pozostał okres krótszy niż 3 miesiące, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego żadnego znaczenia nie mają okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy też dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych na co zwraca się uwagę w skardze. Nawet bowiem przy bardzo dużym majątku, przekraczającym wielokrotnie wartość zobowiązań podatkowych określonych w decyzji organu pierwszej instancji czy nieposzlakowanej postawie zobowiązanego w rozliczaniu się ze swoich zobowiązań podatkowych, zobowiązanie to nie zostanie wykonane bez nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem wygaśnie na skutek przedawnienia – vide wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 2 kwietnia 2020r., sygn. akt I SA/Rz 114/20. Również i to stanowisko orzecznicze sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości przyjmując za własne.
Biorąc pod uwagę powyższe należy przyjąć, że trafnie wywiodły organy, iż w sprawie została spełniona przesłanka z art. 239b § 1 punkt 4 O.p.
Zauważyć trzeba w tym miejscu, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej brak jest podstaw do przyjęcia, iż wszczęcie postępowania w sprawie karnej skarbowej miało charakter instrumentalny i nakierowane było wyłącznie na zatamowanie biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych skarżącego.
Z kalendarium czynności przedsięwziętych w ramach postępowania karnego skarbowego dotyczącego nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych z tytułu PIT za 2012 rok uzyskanego w ramach postępowania sądowoadministracyjnego wynika wprost, że wykonywane były rzeczywiste czynności procesowe zmierzające do ustalenia czy zaistniał czyn zabroniony, a jeśli tak to kto ponosi za niego odpowiedzialność (k. 118 -121 akt sądowych).
Jedynie na marginesie podnieść wypada, że poza kontrolą legalności aktów organów administracji sprawowaną przez sąd administracyjny w rozpoznawanej sprawie pozostaje zasadność umorzenia śledztwa przez prokuratora w dniu 31 grudnia 2020r. i wydanie postanowienia o podjęciu na nowo umorzonego śledztwa w przedmiotowej sprawie karnej skarbowej.
Przechodząc do kolejnego zarzutu dotyczącego braku prawidłowego doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej podnieść wypada, że zgodnie z art. 145 § 1 punkt 1 litera c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) naruszenie przepisów proceduralnych stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu jedynie wówczas, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca upatruje naruszenia przez organ art. 144 § 5 O.p. poprzez niedoręczenie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności w dniu [...] lutego 2020r. w drodze elektronicznej
Zdaniem sądu I instancji należy przyznać rację stronie skarżącej w tym zakresie.
W kontekście pisma z dnia 1 września 2020r. Centralnego Ośrodka Informatyki wyjednanego przez stronę skarżącą na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429) wyklucza możliwość przyjęcia, że w dniu [...] lutego 2020 r. wystąpiły problemy techniczne uniemożliwiające organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W tej sytuacji naruszenie cytowanego wyżej art. 144 § 5 O.p. staje się oczywiste.
Jednak w ocenie WSA w Łodzi naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Mimo niedoręczenia aktu drogą elektroniczną strona skarżąca w dniu 9 lutego 2020 r. a więc w terminie złożyła skuteczne (w sensie formalnym) zażalenie. Zażalenie to zostało przyjęte i rozpatrzone przez organ odwoławczy. Od rozstrzygnięcia wywiedziono skargę do sądu administracyjnego, która jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że niedoręczenie postanowienia organu I instancji za pomocą środków komunikacji elektronicznej miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu I instancji uwzględnienie powyższego zarzutu stanowiłoby wyraz skrajnego formalizmu sprzecznego z zasadą prawdy obiektywnej zdefiniowanej w art. 122 O.p. oraz z zasadą szybkości i prostoty postępowania podatkowego wyrażoną w art. 125 § 1 O.p.
Także jedynie na marginesie podnieść należy, że kwestia prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej wydanej w I instancji pozostaje poza granicami rozpoznawanej sprawy dotyczącej legalności nadania powyższej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W ocenie Sądu nie było również podstaw do uwzględnienia wniosku (zawartego w uzupełnieniu skargi z dnia 29.10.2020 r.) o dopuszczenie jako dowodu dokumentów (m. im. wyniku kontroli celno-skarbowej) znajdujących się w aktach sprawy Urzędu Celno-Skarbowego w Ł.
Stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w tym przepisie nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie – czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny jest dopuszczalne wówczas, gdy dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Z przepisu tego wynika także, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Podstawą odmowy był brak przesłanek z art. 106 § 3 p. p. s .a. umożliwiający przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Jak bowiem wskazano powyżej organy, w ocenie Sądu, w wystarczający sposób zebrały materiał dowodowy.
W tej sytuacji należy przyjąć, że liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnych i proceduralnych należało uznać za niezasadne.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
dch

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI