II FSK 1778/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki z o.o. w sprawie przyznania własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, uznając brak podstaw do kwestionowania czynności organów egzekucyjnych.
Spółka z o.o. zaskarżyła postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły wadliwości postępowania egzekucyjnego, w tym opisu i oszacowania nieruchomości oraz wadliwego doręczenia. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przesłanki do przyznania własności (ostateczne postanowienie o przybiciu i uiszczenie ceny) zostały spełnione, a zarzuty dotyczące wcześniejszych etapów postępowania nie mogły być skutecznie podnoszone na tym etapie.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki "W." sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. o przyznaniu własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w celu wyegzekwowania zaległości podatkowych spółki. Nieruchomość została zlicytowana, a postanowieniem o przybiciu własność przyznano małżonkom K., którzy uiścili cenę nabycia. Spółka kwestionowała prawidłowość postępowania egzekucyjnego, w tym opis i oszacowanie nieruchomości oraz sposób doręczenia postanowień. Sąd pierwszej instancji uznał, że postanowienie o przyznaniu własności zostało wydane zgodnie z prawem, a przesłanki z art. 112b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostały spełnione. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, odrzucając zarzut naruszenia przepisów o wyłączeniu sędziego (żona sędziego pracowała w organie, który wydał postanowienie, jednak nie było to podstawą do wyłączenia z mocy ustawy) oraz zarzuty dotyczące nierozpoznania materiału dowodowego i wadliwej oceny dowodów. Sąd podkreślił, że sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału zgromadzonego przez organy, a kwestionowanie wcześniejszych etapów postępowania egzekucyjnego na etapie przyznania własności jest niedopuszczalne, jeśli nie zostały one skutecznie zaskarżone we właściwym terminie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące wcześniejszych etapów postępowania egzekucyjnego, które nie zostały skutecznie zaskarżone we właściwym terminie, nie mogą być podnoszone na etapie zaskarżania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne to proces, na którego poszczególnych etapach zagwarantowane są środki ochrony prawnej. Strona zobowiązana kwestionowała opis i oszacowanie nieruchomości, ale postanowienie kończące to postępowanie nie zostało zaskarżone. Podobnie, nie wniesiono zażalenia na postanowienie o przybiciu. Spełnienie przesłanek z art. 112b u.p.e.a. (ostateczne postanowienie o przybiciu i uiszczenie ceny) jest wystarczające do wydania postanowienia o przyznaniu własności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 112b § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Łączne spełnienie przesłanek ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uiszczenia ceny nabycia obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o przyznaniu własności.
u.p.e.a. art. 112b § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sędzia wyłączony jest od udziału w sprawie, w której jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki.
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
p.p.s.a. art. 21
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed właściwymi organami.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny pierwszej instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
k.p.a. art. 44 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spełnienie przesłanek z art. 112b u.p.e.a. (ostateczne postanowienie o przybiciu i uiszczenie ceny) uzasadnia przyznanie własności nieruchomości. Zarzuty dotyczące wadliwości wcześniejszych etapów postępowania egzekucyjnego nie mogą być skutecznie podnoszone na etapie zaskarżania postanowienia o przyznaniu własności, jeśli nie zostały wcześniej zaskarżone. Zatrudnienie żony sędziego w organie administracji nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego z mocy ustawy na podstawie art. 18 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów o wyłączeniu sędziego z powodu zatrudnienia żony w organie administracji. Naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 106 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 7, 77, 80 k.p.a. polegające na nierozpoznaniu całego materiału dowodowego i wadliwej ocenie dowodów.
Godne uwagi sformułowania
w postępowaniu egzekucyjnym ustawodawca przewidział szereg środków ochrony prawnej, których inicjowanie dopuszczalne jest do wyznaczonego momentu, a ostateczne rozstrzygnięcie wniesionego środka prawnego warunkuje możliwość podjęcia kolejnych czynności egzekucyjnych. nie może zatem być tak, że strona najbardziej efektywnie będzie bronić swoich interesów dopiero na ostatnim etapie określonego postępowania i przy okazji zaskarżenia konkretnego rozstrzygnięcia kwestionować poprzednie czynności. sędzia wyłączony jest od udziału w sprawie, w której jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki. Fakt pozostawania przez żonę sędziego w stosunku pracy w charakterze radcy prawnego w Izbie Skarbowej w Z. nie przesądza w żaden sposób o istnieniu stosunku prawnego skutkującego "zainteresowaniem" sędziego wynikiem rozstrzyganej sprawy, bowiem jej wynik w żaden sposób nie będzie oddziaływał na jego prawa i obowiązki. sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed właściwymi organami.
Skład orzekający
Anna Maria Świderska
sprawozdawca
Jan Rudowski
członek
Krystyna Nowak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności zasady związania sądu granicami skargi kasacyjnej oraz dopuszczalności kwestionowania czynności organów na poszczególnych etapach postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznania własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego ma charakter ogólny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym i sądowoadministracyjnym, w tym dopuszczalności kwestionowania czynności organów oraz zasad wyłączenia sędziego. Jest interesująca dla prawników procesualistów.
“Kiedy można kwestionować czynności w postępowaniu egzekucyjnym? NSA wyjaśnia granice dopuszczalności zarzutów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 1778/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2009-03-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-11-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Maria Świderska /sprawozdawca/ Jan Rudowski Krystyna Nowak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane I SA/Go 704/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2007-04-24 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 18 par. 1 pkt 1, art. 19, art. 21, art. 106 par. 3, art. 133 par. 1, art. 134 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954 art. 112b par. 1 i 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Krystyna Nowak, Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Anna Maria Świderska (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż – Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "W." sp. z o.o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Go 704/06 w sprawie ze skargi "W." sp. z o.o. w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 4 kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 4 kwietnia 2006 r. w przedmiocie przyznania własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym ustalonym w toku postępowania podatkowego i przyjętym przez sąd. Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przyznał małżonkom E. i P. K. własność nieruchomości położonej w Z. przy ul. B. nabytej w wyniku licytacji prowadzonej w ramach postępowania egzekucyjnego z nieruchomości w stosunku do firmy W. Spółki z o.o. z siedzibą w Z. w związku z jej zaległościami w podatku od nieruchomości Po rozpoznaniu zażalenia Spółki W. postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2006 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Z. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wskazując na treść art. 112b § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2005 r. Nr 229 , poz. 1954 ze zm.) - dalej jako "u.p.e.a." podkreślił, iż łączne spełnienie ustanowionych w tym przepisie przesłanek w postaci ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uiszczenia ceny nabycia (albo uregulowania całej ceny nabycia) obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o przyznaniu własności. Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie wobec Spółki W. na wniosek Prezydenta Miasta Z. jako wierzyciela, toczyło się postępowanie egzekucyjne z nieruchomości będącej jej własnością, położonej w Z. przy ul. B., celem wyegzekwowania ciążącej na skarżącej Spółce zaległości w podatku od nieruchomości. Dla nieruchomości objętej egzekucją sporządzony został opis i oszacowanie , a w dniu 15 listopada 2005 r. odbyła się licytacja. W tym samym dniu zostało wydane postanowienie o przybiciu na rzecz jedynego licytanta małżonków E. i P. K., którzy wyrazili wolę zakupu nieruchomości za cenę wywoławczą. Powyższe postanowienie w dniu 16 listopada 2005 r. doręczono nabywcom oraz w dniu 21 listopada 2005 r. skarżącej Spółce jako zobowiązanej. W dniu 21 grudnia 2005 r. nabywcy na wezwanie organu egzekucyjnego złożyli do depozytu cenę nabycia nieruchomości (cenę wywoławczą pomniejszoną o wpłacone wadium). W związku z powyższym w dniu 5 stycznia 2006 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości nabywcom. Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia wskazujących na wadliwość opisu i oszacowania przedmiotowej nieruchomości w oparciu o nieaktualny operat szacunkowy organ odwoławczy wskazał, iż na obecnym etapie postępowania niedopuszczalnym jest kwestionowanie czynności organu egzekucyjnego, które nie dotyczą okoliczności stanowiących podstawę przyznania własności. W postępowaniu egzekucyjnym ustawodawca przewidział szereg środków ochrony prawnej, których inicjowanie dopuszczalne jest do wyznaczonego momentu, a ostateczne rozstrzygnięcie wniesionego środka prawnego warunkuje możliwość podjęcia kolejnych czynności egzekucyjnych. Strona zobowiązana kwestionowała aktualną wartości nieruchomości w trybie zarzutów na opis i oszacowanie nieruchomości, jednak postanowienie z dnia 5 lipca 2005 r. kończące to postępowanie nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. Ponadto Spółka nie skorzystała m.in. z prawa wniesienia skargi na czynności organu egzekucyjnego związane z obwieszczeniem o licytacji oraz z możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego o przybiciu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim Spółka W. wnosiła o uchylenie postanowienia z dnia 6 kwietnia 2006 roku jak i poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 5 stycznia 2006 r. jako niezgodnych z prawem. W uzasadnieniu skarżąca wskazała na popełnione jej zdaniem przez organy egzekucyjne wadliwości w całym postępowaniu egzekucyjnym kwestionując zarówno otrzymanie w dniu 16 lipca 2003 r. zawiadomienia o zajęciu nieruchomości jak i stanowisko organów podatkowych co do oszacowania wartości nieruchomości, czemu wyraz dała w zarzutach do opisu i oszacowania. Wskazała, iż podjętego w tej mierze rozstrzygnięcia organu II instancji Spółka nie mogła zaskarżyć, bowiem nie zostało ono jej doręczone. Zakwestionowała dokonane jej doręczenie zastępcze w dniu 21 lipca 2005 r. w trybie art. 44 § 1 k.p.a. ponieważ "nigdy organy skarbowe nie podjęły próby prawidłowego doręczenia tego pisma". Według skarżącej Spółki w tym stanie rzeczy, przed przyznaniem prawa własności nieruchomości, "organy skarbowe winny dokonać reformacji przeprowadzonego postępowania poprzez sporządzenie nowego operatu szacunkowego, określającego aktualną na dzień przeprowadzenia licytacji wartość nieruchomości, bowiem w okresie pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowaniem, a wyznaczonym terminem licytacji, zaszły istotne zmiany". Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę uznając, iż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 6 kwietnia 2006 roku wydane zastało w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. W uzasadnieniu wskazał przede wszystkim, iż zarzuty sformułowane w skardze w istocie nie odnoszą się do zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 4 kwietnia 2006 r. było przyznanie własności nieruchomości. Organ egzekucyjny tą drogą zakończył egzekucję z nieruchomości, uprzednio wykonując, w przewidzianej przepisami kolejności, poszczególne czynności postępowania egzekucyjnego, od wykonania których ustawodawca uzależnia skuteczne przeprowadzenie egzekucji. Z treści art. 112b u.p.e.a. wynika, że merytorycznymi przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, by mogło dojść do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości są wyłącznie: wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia. Spełnienie tych przesłanek w niniejszej sprawie w żadnym momencie nie zostało skutecznie zakwestionowane przez skarżącą Spółkę. Postanowienie o przybiciu z dnia 15 listopada 2005 r. , ogłoszone ustnie w dniu licytacji, na której obecna była również prokurent skarżącej Spółki, doręczono wierzycielowi, dłużnikowi oraz licytantowi. Żaden z tych podmiotów nie złożył zażalenia na to postanowienie, zatem bezskuteczny upływ terminu do złożenia zażalenia spowodował ten skutek, że od dnia 29 listopada 2005 r .stało się ono ostateczne w administracyjnym toku postępowania. Niesporne jest również, że w dniu 21 grudnia 2005 r. nastąpiło złożenie do depozytu organu egzekucyjnego kwoty stanowiącej całą cenę nabycia (z uwzględnieniem wcześniej wpłaconego wadium). Prawidłowo zatem organ egzekucyjny ocenił, że na dzień wydawania postanowienia o przyznaniu własności (5 stycznia 2006 r.) spełnione zostały wszystkie przesłanki. Podkreślił, iż przepis art. 112b § 1 u.p.e.a wyznaczył granice rozpatrywanej sprawy i wskazał, że prowadzenie egzekucji to proces, na którego poszczególnych etapach zagwarantowane zostały odpowiednie środki ochrony prawnej. Nie może zatem być tak, że strona najbardziej efektywnie będzie bronić swoich interesów dopiero na ostatnim etapie określonego postępowania i przy okazji zaskarżenia konkretnego rozstrzygnięcia kwestionować poprzednie czynności. W skardze de facto kwestionowany jest wcześniejszy etap postępowania dotyczący opisu i oszacowania nieruchomości. Skarżąca usiłuje podważyć nastąpienie skutku w postaci doręczenia zastępczego, zgłaszając jednocześnie merytoryczne uwagi co do samego opisu i oszacowania, mimo że ten etap postępowania został ostatecznie zamknięty. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. rozpatrzył zarzuty skarżącej na opis i oszacowanie nieruchomości, a w wyniku zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Z. postanowieniem z dnia 5 lipca 2005 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w tym przedmiocie. Wobec niewniesienia na nie skargi do sądu administracyjnego omawiane postanowienie ma walor prawomocności. Na powyższe orzeczenie Spółka wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jego uchylenia w całości i oraz uchylenie postanowień organów podatkowych obu instancji ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I Instancji. Wyrokowi sądu I instancji na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. zarzuciła naruszenie prawa procesowego w szczególności: art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a w związku z art. 21 p.p.s.a. bowiem w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia Dariusz Skupień, którego żona jest zatrudniona jako radca prawny w Izbie Skarbowej w Z. i z tego tytułu uczestniczyła w przygotowaniu postanowienia będącego przedmiotem skargi oraz w przygotowaniu i sporządzeniu odpowiedzi na skargę, a więc zasadnie można przypuszczać, iż rozpoznanie sprawy nie odpowiadało wymaganiom bezstronności. Nadto sądowi I instancji zarzuciła naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 7, 77, i 80 k.p.a. polegające na nierozpoznaniu całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz materiału dowodowego przedstawionego przez stronę wraz ze skargą, co skutkowało wadliwym przeprowadzeniem postępowania dowodowego oraz wadliwą oceną dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie niniejszej Sąd doszedł do wniosku, że skarga ta nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu. Treść zarzutów przytoczonych w skardze kasacyjnej uzasadnia rozpoznanie w pierwszej kolejności jako najdalej idącego zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów dotyczących wyłączenia sędziego. Stosownie bowiem do treści art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, a więc z przyczyn enumeratywnie określonych w przepisie art. 18 § 1 p.p.s.a. Postawiony w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez sąd I instancji przepisów dotyczących wyłączenia sędziego sprowadza się do stwierdzenia, że w posiedzeniu sądu uczestniczył sędzia WSA Dariusz Skupień, który powinien zawiadomić sąd o zachodzącej w stosunku do jego osoby podstawie wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. Z jednozdaniowego uzasadnienia tego zarzutu wynika, że podstawy wyłączenia sędziego pełnomocnik skarżącej upatruje w fakcie zatrudnienia żony sędziego D. Skupnia na stanowisku radcy prawnego w Izbie Skarbowej w Z. Z tego faktu skarżący domniemywa o jej możliwym zaangażowaniu w przygotowanie postanowienia będącego przedmiotem skargi oraz w przygotowanie i sporządzenie odpowiedzi na skargę. Powyższe, w ocenie skarżącego uzasadnia przypuszczenie, iż rozpoznanie sprawy nie odpowiadało wymaganiom bezstronności stanowiąc naruszenie art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 21 p.p.s.a. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu naruszenia przepisów dotyczących wyłączenia sędziego trzeba – po pierwsze – zwrócić uwagę na ich niekonsekwencję, by nie powiedzieć wewnętrzną sprzeczność, która dowodzi całkowitego niezrozumienia zasad rządzących tą instytucją która jest jedną z istotnych gwarancji niezależności wymiaru sprawiedliwości. W postępowaniu sądowoadministracyjnym wyłączenie sędziego może być uzasadnione dwiema grupami przyczyn: 1) przesłankami skutkującymi wyłączeniem sędziego z mocy ustawy (art. 18 § 1 pkt 1-7 p.p.s.a.) oraz 2) przesłankami uzasadniającymi wyłączenie sędziego na wniosek (art. 19 p.p.s.a.). Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy sprawiają, że osoba pełniąca służbę sędziowską staje się nieodpowiednia do orzekania (iudex inhabilis) w sprawie, na tle której te przyczyny się ujawniły. Przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Są to takie powiązania, że niezależnie od odczuć osób występujących w sprawie, czy odczuć samego sędziego dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, by sędzia, co do którego zachodzą przesłanki wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a., nie orzekał w sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony lub na żądanie tego sędziego, nie są wymienione w ustawie w sposób wyczerpujący. Ustawodawca tylko ogólnie je scharakteryzował stwierdzając, że chodzi o taki "stosunek osobisty" między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, który "mógłby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego" (iudex suspectus) - por. Komentarz pod redakcją T. Wosia, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Warszawa 2005 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis , wydanie I, str. 748 ). Analizując przesłanki wyłączenia sędziego przewidziane przepisem art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało stwierdzić, iż postawiony zarzut kasacyjny nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis ten stanowi, iż sędzia wyłączony jest od udziału w sprawie, w której jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zachodzi. Sędzia WSA Dariusz Skupień nie jest bezwątpienia żadną ze stron postępowania. W sprawie brak jest także jakichkolwiek dowodów na to, aby pozostawał z jedną ze stron w stosunku prawnym tego rodzaju, że wynik sprawy oddziaływałby na jego prawa lub obowiązki. Argumentacja przedstawiona przez pełnomocnika skarżącej na poparcie powyższego zarzutu wskazuje na kompletne niezrozumienie użytych w tym przepisie pojęć. Fakt pozostawania przez żonę sędziego w stosunku pracy w charakterze radcy prawnego w Izbie Skarbowej w Z. nie przesądza w żaden sposób o istnieniu stosunku prawnego skutkującego "zainteresowaniem" sędziego wynikiem rozstrzyganej sprawy, bowiem jej wynik w żaden sposób nie będzie oddziaływał na jego prawa i obowiązki. Pełnomocnik skarżącej argumentując powyższy zarzut wskazuje na fakt, iż żona sędziego Skupnia jest zatrudniona w Izbie Skarbowej w Z. wobec czego musiała uczestniczyć w wydaniu spornego postanowienia oraz w sporządzeniu odpowiedzi na skargę co rodzi wątpliwości co do bezstronności sędziego. Powołane okoliczności mogłyby co najwyżej być rozważane pod katem przesłanek z art. 19 p.p.s.a., ale zarzutu jego naruszenia brak jest w rozpoznawanej skardze kasacyjnej, której granicami NSA związany jest stosownie do przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a. Wobec powyższego wskazać jedynie należy, iż pełnomocnik skarżącej myli przesłanki z art. 18 p.p.s.a skutkujące wyłączeniem sędziego z mocy prawa od udziału w sprawie, czyniące go ze względu na jego związek z przedmiotem lub podmiotami postępowania nieodpowiednim do orzekania (iudex inhabilis) z przepisem art. 19 p.p.s.a stanowiącym, iż niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W postępowaniu przed Sądem I instancji strona skarżąca w ogóle nie podnosiła kwestii wyłączenia sędziego Dariusza Skupnia, tak więc Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zajmował się w ogóle kwestią jego wyłączenia. W tej sytuacji sąd nie miał kompetencji do wnikania i badania z urzędu osobistych związków sędziego ze stronami sporu sądowego, mogących ewentualnie uprawdopodobnić wątpliwości co do jej bezstronności w sprawie. Na marginesie zaznaczyć jeszcze wypada, iż okoliczność wskazywana w uzasadnieniu powyższego zarzuty jakoby żona sędziego uczestniczyła w przygotowaniu zaskarżonego do WSA postanowienia nie została w żaden sposób poparta dowodami i nie znajduje potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy, czyniąc zarzut całkowicie gołosłownym. Okoliczność ta została podniesiona po raz pierwszy dopiero w skardze kasacyjnej, w formie zarzutu naruszenia przez sąd przepisów art. 18 § 1 pkt 1 w związku z art. 21 p.p.s.a., który w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest całkowicie chybiony. Przechodząc do pozostałych zarzutów kasacyjnych należy przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd administracyjny I instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pełnomocnik skarżącej nie stawia zarzutu polegającego na przekroczeniu przez sąd I instancji przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia granic sprawy, a jedynie wskazuje na występujące w jego odczuciu braki uzasadnienia wyroku: brak odniesienia się do zarzutu wadliwego doręczenia postanowienia z dnia 5 lipca 2005 roku, oraz nieprawidłowego sporządzenia operatu szacunkowego. Powyższe uchybienia mógł jednak kwestionować w oparciu o zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. czego nie uczynił. Dlatego też zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a w związku z przepisami art. 7, 77 i 80 k.p.a. należało ocenić jako niezasadny. Z postanowień art. 133 § 1 p.p.s.a ab initio wynika zasada, iż sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed właściwymi organami. W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie dokonuje się zatem ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami je obowiązującymi, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadające poczynionym ustaleniom. W myśl art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zakres postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym jest wyznaczony przez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji wynikającą z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. tj. ocenę z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu. W tej sytuacji dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. (por. poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05,opubl. w ONSAiWSA z 2006 r., nr 2, poz. 45 i z dnia 6 września 2005 r., sygn. akt FSK 2161/04, opubl. w Lex pod nr 173175). Oznacza to, że dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim podstawę orzekania stanowił materiał faktyczny oraz dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organami podatkowymi (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzenie przez sąd uzupełniającego dowodu dopuszczalne jest jedynie w sytuacji, gdy w jego ocenie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zasadę swobodnej oceny dowodów sąd winien stosować do oceny dowodów zebranych zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. z mocy art. 106 § 5 w zw. z art. 233 k.p.c. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2005 r., sygn. akt FSK 1987/04, opubl. w Lex pod nr 172974). W rozpoznawanej sprawie sąd I instancji uznał, że istotny z punktu widzenia granic rozstrzyganej sprawy, wyznaczonych przepisem art. 112 b § 1 u.p.e.a stanowiącym materialnoprawną podstawę orzekania, stan faktyczny ustalony został przez organy podatkowe w sposób prawidłowy. Bezspornym jest, iż postanowienie o przybiciu stało się ostateczne z dniem 29 listopada 2005 roku, oraz iż nabywcy uiścili całą cenę nabycia. Wobec powyższego sąd nie prowadził żadnego postępowania dowodowego, nie mógł zatem naruszyć przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. Jeżeli zatem strona uważa, iż sąd zaakceptował ustalony przez organy z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów stan faktyczny, to uchybienia tego nie może zwalczać poprzez postawienie sądowi zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a w związku z przepisami art. 7, 77 i 80 k.p.a. Z przytoczonych wyżej względów skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 184 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI