Orzeczenie · 2007-04-04

II FSK 1765/06

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2007-04-04
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowynieujawnione źródła przychodówciężar dowodupostępowanie podatkoweNSAWSAskarżącyorgan podatkowyuzasadnienie wyrokuprawo procesowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 1999 r. Sąd uznał, że organy naruszyły zasadę prawdy materialnej i stosowały niedopuszczalną zasadę 'in dubio pro fisco', nie przeprowadzając wyczerpującego postępowania dowodowego, w szczególności w zakresie pożyczek od zagranicznych kontrahentów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną organu za zasadną. NSA stwierdził, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące ciężaru dowodu w sprawach o dochody z nieujawnionych źródeł. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w takich przypadkach to na podatniku spoczywa obowiązek wykazania, że zgromadzone mienie lub poniesione wydatki znajdują pokrycie w ujawnionych źródłach przychodu lub posiadanych zasobach. NSA podkreślił, że w aktach sprawy brakowało dowodów na istnienie pożyczek od firm niemieckich, a pisma skarżącego dotyczyły jedynie zaliczek. Sąd pierwszej instancji naruszył również art. 141 § 4 p.p.s.a., nie uzasadniając wystarczająco podstaw uchylenia decyzji organu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie ciężaru dowodu w sprawach dotyczących dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów oraz prawidłowej interpretacji art. 20 ust. 3 ustawy o PDOF.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej z nieujawnionymi źródłami przychodów i interpretacją przepisów proceduralnych w kontekście dowodzenia.

Zagadnienia prawne (4)

Na kim spoczywa ciężar dowodu w postępowaniu dotyczącym dochodu z nieujawnionych źródeł przychodu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ciężar dowodu (inicjatywa dowodowa) w postępowaniu dotyczącym dochodu z nieujawnionych źródeł przychodu obciąża podatnika, który musi wykazać, że zgromadzone mienie lub poniesione wydatki znajdują pokrycie w ujawnionych źródłach przychodu lub posiadanych zasobach.

Uzasadnienie

NSA uznał, że błędne jest stanowisko WSA, iż ciężar dowodu spoczywa na organie podatkowym. Konstrukcja art. 20 ust. 3 ustawy o PDOF tworzy domniemanie prawne, które podatnik musi obalić, wykazując pochodzenie środków.

Czy zasada 'in dubio pro fisco' jest dopuszczalna w postępowaniu podatkowym?

Odpowiedź sądu

Zasada 'in dubio pro fisco' jest powszechnie krytykowana jako niedopuszczalna.

Uzasadnienie

WSA w Gorzowie Wlkp. zarzucił organom stosowanie tej zasady, co zostało podniesione jako jeden z powodów uchylenia decyzji. NSA nie odniósł się bezpośrednio do tej zasady w kontekście rozstrzygnięcia, ale jego analiza ciężaru dowodu sugeruje, że wątpliwości powinny być wyjaśniane przez podatnika.

Czy pisma skarżącego do zagranicznych kontrahentów o potwierdzenie otrzymania zaliczek stanowią dowód na istnienie pożyczek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pisma te nie stanowią dowodu na istnienie pożyczek, zwłaszcza gdy w aktach sprawy brak jest umów pożyczek, a skarżący nie przedstawił innych dokumentów potwierdzających otrzymanie środków.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA błędnie uznał, iż organy podatkowe powinny badać istnienie pożyczek, podczas gdy skarżący nie przedłożył żadnych umów ani dowodów ich zawarcia, a jedynie pisma dotyczące zaliczek.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i zgodne z przepisami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA naruszyło art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ nie pozwalało na kontrolę rozumowania sądu i było oderwane od stanu faktycznego sprawy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie skonfrontował ustaleń organów z materiałem dowodowym i nie wykazał, w jaki sposób naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA. NSA uznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej za zasadną.

Przepisy (29)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sąдами administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sąдами administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sąдами administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sąдами administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 123 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 190

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 20 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 20 § 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 30 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 14

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 12

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 17

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.o.r. art. 24 § 5

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości

u.o.r. art. 24 § 5

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ciężar dowodu w sprawach o dochody z nieujawnionych źródeł spoczywa na podatniku. • WSA błędnie uznał, że organy podatkowe nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego. • W aktach sprawy brak dowodów na istnienie pożyczek od firm niemieckich. • Uzasadnienie wyroku WSA naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe naruszyły zasadę prawdy materialnej i stosowały zasadę 'in dubio pro fisco'. • Organy nie ustaliły, czy skarżonemu udzielono pożyczki od firm niemieckich. • Organy nie zweryfikowały przepływów finansowych między firmą 'A.' a zagranicznymi kontrahentami. • Organy nieprawidłowo oceniły dowody dotyczące przelewów między K. K. a firmą 'A.'.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu (inicjatywa dowodowa) obciąża organ podatkowy • zasada In dubio pro fisco, która jest powszechnie krytykowana jako niedopuszczalna • Sąd pierwszej instancji wydał swoje rozstrzygnięcie w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy • w postępowaniu podatkowym dotyczącym dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów, na podatniku ciąży wykazanie, że zgromadzone mienie znajdzie pokrycie w określonych źródłach przychodu lub w posiadanych zasobach

Skład orzekający

Włodzimierz Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Borkowski

członek

Barbara Kołodziejczak - Osetek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie ciężaru dowodu w sprawach dotyczących dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów oraz prawidłowej interpretacji art. 20 ust. 3 ustawy o PDOF."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej z nieujawnionymi źródłami przychodów i interpretacją przepisów proceduralnych w kontekście dowodzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ciężaru dowodu w podatkach od nieujawnionych źródeł, co jest istotne dla wielu podatników i prawników. Pokazuje też, jak NSA koryguje błędy WSA w interpretacji przepisów.

Kto musi udowodnić pochodzenie pieniędzy? NSA rozstrzyga kluczową kwestię w sprawach o nieujawnione źródła przychodów.

Dane finansowe

WPS: 31 921,5 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst