II FSK 1762/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-10-15
NSAAdministracyjneWysokansa
egzekucja administracyjnazajęcie wierzytelnościdłużnik zajętej wierzytelnościwyłączenie spod egzekucjiprawo procesoweNSAskarga kasacyjnapostępowanie egzekucyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że dłużnik zajętej wierzytelności nie ma prawa do żądania jej wyłączenia spod egzekucji na podstawie art. 38 u.p.e.a.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. M. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. K. M. domagała się zwrotu kwot wpłaconych w ramach egzekucji administracyjnej skierowanej przeciwko M. B., twierdząc, że wierzytelność czynszowa nie przysługiwała M. B. WSA uznał, że dłużnik zajętej wierzytelności nie ma uprawnienia do żądania jej wyłączenia spod egzekucji na podstawie art. 38 u.p.e.a., ponieważ środek ten jest przeznaczony dla osób trzecich, które nie są zobowiązane. NSA podzielił to stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Sprawa wywodziła się z wniosku K. M. o zwrot kwot wpłaconych w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. B., które zostały zajęte na poczet zaległości podatkowych M. B. K. M. argumentowała, że wierzytelność czynszowa, z której dokonano zajęcia, nie przysługiwała M. B., co potwierdzały wyroki sądów cywilnych. WSA w Gliwicach oddalił skargę, opierając się na stanowisku, że dłużnik zajętej wierzytelności nie ma uprawnienia do żądania jej wyłączenia spod egzekucji na podstawie art. 38 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), ponieważ przepis ten jest przeznaczony dla osób trzecich, które nie są zobowiązane. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 38 u.p.e.a.) został postawiony nieprawidłowo, gdyż przepis ten ma charakter procesowy, a nie materialny. Ponadto, nawet gdyby uznać go za przepis procesowy, nie mógłby być podstawą skargi kasacyjnej w oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Skargę kasacyjną oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dłużnik zajętej wierzytelności nie ma takiego uprawnienia, ponieważ przepis ten jest przeznaczony dla osób trzecich, które nie są zobowiązane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 38 u.p.e.a. stanowi swoisty środek zaskarżenia dla osób trzecich, które nie są zobowiązane, a roszczą sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego objętego egzekucją. Dłużnik zajętej wierzytelności nie jest osobą trzecią w tym rozumieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 38

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 1a § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § 20

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 91

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

K.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 38 u.p.e.a. jest przepisem procesowym, a nie materialnym. Dłużnik zajętej wierzytelności nie jest podmiotem uprawnionym do żądania wyłączenia wierzytelności spod egzekucji na podstawie art. 38 u.p.e.a.

Odrzucone argumenty

Skarżąca K. M. jako dłużnik zajętej wierzytelności miała prawo domagać się jej wyłączenia spod egzekucji na podstawie art. 38 u.p.e.a. Sąd I instancji naruszył art. 38 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

dłużnik zajętej wierzytelności nie ma uprawnienia do wystąpienia na podstawie art. 38 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z żądaniem wyłączenia tej wierzytelności spod egzekucji przepis ten jest przepisem postępowania, a nie przepisem prawa materialnego

Skład orzekający

Edyta Anyżewska

przewodniczący

Zbigniew Kmieciak

członek

Aleksandra Wrzesińska - Nowacka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 38 u.p.e.a. w kontekście uprawnień dłużnika zajętej wierzytelności oraz kwalifikacja tego przepisu jako procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w egzekucji administracyjnej, które może mieć znaczenie dla wielu podatników i przedsiębiorców.

Kto może kwestionować zajęcie swojej wierzytelności w egzekucji administracyjnej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1762/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-11-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska - Nowacka /sprawozdawca/
Edyta Anyżewska /przewodniczący/
Zbigniew Kmieciak
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gl 594/06 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2007-03-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174, art. 176, art. 183 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędziowie NSA Zbigniew Kmieciak, NSA del. Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 15 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Gl 594/06 w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 19 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach – na rzecz adwokata J. P. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K. M. na postanowienie Dyrektora Izby skarbowej w K. z dnia 19 stycznia 2006 nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
Z przedstawionego w uzasadnieniu stanu sprawy wynika, że wskazanym wyżej postanowieniem , wydanym na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. - Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej powoływanego jako K.p.a.) oraz art. 38 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. - Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954, powoływanej dalej jako u.p.e.a.) Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpoznaniu zażalenia K. M. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia 2 grudnia 2005 r. nr [...] o odmowie wyłączenia spod egzekucji kwoty pieniężnej wyegzekwowanej w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w stosunku do M. B. - zaskarżone postanowienie uchylił w całości i przekazał sprawę organowi egzekucyjnemu I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że pismem z dnia 4 maja 2005 r. lokatorzy kamienicy przy ul. K. [...] w C., w tym również K. M., zwrócili się do Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. o zwrot kwot wpłaconych temu Urzędowi w ramach postępowania egzekucyjnego skierowanego wobec M. B. Prośbę motywowali wyrokami sądowymi, orzekającymi eksmitowanie ich z zajmowanych mieszkań z powodu zalegania z płatnością czynszu właścicielowi kamienicy, którym według ustaleń Sądu Rejonowego w C. I Wydział Cywilny (wyroki z 21 stycznia 2005 r.) jest Spółka z o.o. K. W piśmie uzupełniającym ten wniosek z dnia 1 czerwca 2005 r. wnioskodawcy dodatkowo wywodzili, iż pomimo zaznajomienia się z wyrokami Sądu Rejonowego w C. I Wydział Cywilny ze stycznia 2005 r. wpłat czynszu za marzec i kwiecień 2005 r. dokonali w ostatnich dniach maja 2005 r. na dotychczasowych zasadach, a więc na poczet zaległości M. B.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z dnia 11 lipca 2005 r. nr [...] nie uwzględnił wniosku Strony i odmówił uchylenia czynności egzekucyjnych, dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec M. B., a tym samym zwrotu kwot wyegzekwowanych na rzecz jej zadłużeń podatkowych.
Wskutek wniesionego przez Stronę zażalenia na to postanowienie, w którym wnosiła o jego zmianę i zwrot wpłat czynszu zaliczonych na poczet zaległości M. B., Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 26 października 2005 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Kolejnym postanowieniem z dnia 2 grudnia 2005 r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. ponownie odmówił wyłączenia spod egzekucji kwoty wyegzekwowanej w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w stosunku do M. B.
W zażaleniu na to postanowienie K. M. wskazywała przede wszystkim, że Pierwszy Urząd Skarbowy w C. nie mógł skutecznie dokonać zajęcia wierzytelności M. B., gdyż w rzeczywistości wierzytelność ta w ogóle nie istniała, co stwierdzone zostało wyrokami sądowymi w sprawie o eksmisję i zapłatę czynszu. Strona wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrot bezpodstawnie wyegzekwowanych od niej kwot.
Odnosząc się do argumentów zażalenia organ II instancji stwierdził, iż uchylając poprzednie postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, iż właściwym byłoby przyjęcie w tej sprawie unormowania z art. 38 u.p.e.a.. Podkreślił jednak, iż unormowanie to mogłoby być brane pod uwagę, gdyby wnioskodawcy zachowali termin dla składania tego typu wniosków, właściwy dla instytucji wyłączenia spod zajęcia. Ponieważ w przedmiotowej sprawie termin do złożenia wniosku został znacznie przekroczony, to wniosek nie powinien być rozpoznany poprzez odmowę wyłączenia zajętych wierzytelności spod zajęcia, uzasadnioną uchybieniem terminu do jego wniesienia. Uwzględnienie bądź nieuwzględnienie wniosku Strony jest merytorycznym rozstrzygnięciem, które nie może mieć miejsca w przypadku uchybienia terminu przewidzianego ustawowo dla konkretnej czynności. Kontynuując wywód, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że celowe jest rozważenie, czy można dłużnika zajętej wierzytelności utożsamiać z zobowiązanym, w rozumieniu art. 1 a pkt 20 u.p.e.a., biorąc choćby pod uwagę, że przepis ten ogranicza krąg zobowiązanych m.in. do osób, które nie wykonały w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym. Zdaniem organu II instancji decydującym o niemożności dokonania takiej kwalifikacji jest zaprezentowany w analogicznej sprawie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2002 r. (sygn. akt SA/Sz 2054/00) przyjmujący, iż dłużnik zajętej wierzytelności, z której prowadzi się egzekucję administracyjną nie ma uprawnienia do wystąpienia na podstawie art. 38 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z żądaniem wyłączenia tej wierzytelności spod egzekucji, bowiem wierzytelność przysługuje zobowiązanemu wobec dłużnika zajętej wierzytelności, a nie temu dłużnikowi zajętej wierzytelności, nie może zatem dłużnik zajętej wierzytelności być osobą, która rości sobie prawo do egzekwowanej wierzytelności. Dalej organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie podmiotem uprawnionym do żądania wyłączenia spod egzekucji wierzytelności, z której prowadzi się egzekucję, jest zobowiązany tj. Spółka z o.o. K. z siedzibą w C. W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że koniecznym jest ponowne uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowne rozpoznanie wniosku Strony o zwrot wpłaconych kwot na rzecz zaległości podatkowych M. B.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. M. zarzuciła naruszenie: art.138 § 2 K.p.a. poprzez lakoniczne zbadanie działań organu I instancji, który to organ nie dokonał w sposób wyczerpujący zebrania i wyczerpania materiału dowodowego sprawy, art.38 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie przesłanek ustawowych tego przepisu, mimo że strona skarżąca wykazała, iż istniały podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie spod egzekucji nienależnie pobranych kwot,art.7 i 8 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu strony, art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wskazanych przez skarżącą, których przedmiotem były okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a.).
Rozważając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji na podstawie akt sprawy wskazał, że skarżąca wystąpiła o zwrot kwot uiszczonych przez nią jako dłużnika zajętej wierzytelności w oparciu o zajęcie wierzytelności, dokonane przez organ egzekucyjny na poczet zaległości podatkowych M. B. Zajęta została wierzytelność z tytułu czynszu za najem mieszkania. Pierwotnie organ egzekucyjny zajął tę wierzytelność na poczet zaległości podatkowych Spółki "K." (jak się później okazało - właściciela nieruchomości), ale zajęcie to zostało zakwestionowane przez lokatorów (w tym skarżącą), którzy wskazali, że wierzytelność czynszowa przysługuje M. B. Efektem tego oświadczenia, złożonego zgodnie z art. 89 § 3 u.p.e.a., było dokonanie zajęcia powyższej wierzytelności na poczet zaległości podatkowych M. B. Zawiadomienia o zajęciu tej wierzytelności skarżąca nie zakwestionowała, mimo prawidłowego pouczenia w tym przedmiocie. O fakcie, że o zajętą wierzytelność toczyło się postępowanie sądowe i w wyniku tego postępowania uległo zmianie określenie wierzyciela, organ egzekucyjny został powiadomiony przez dłużników zajętej wierzytelności dopiero wnioskiem z dnia z dnia 4 maja 2005 r. o zwrot uiszczonych kwot. Wcześniej dłużnicy nie powiadomili o zmianie wierzyciela, mimo toczącego się w Sądzie Rejonowym w C. postępowania w sprawie I C 864/04 i wydania wyroku.
Z analizy przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Sąd wywiódł, że dłużnikowi zajętej wierzytelności przysługuje - jako jedyny środek oponowania przeciwko nałożeniu na niego obowiązku przekazywania kwot tej wierzytelności na konto urzędu skarbowego a nie do rąk wierzyciela, środek wymieniony w art. 89 § 3 tej ustawy, czyli złożenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu oświadczenia, że nie uznaje zajętej wierzytelności lub odmawia przekazania kwoty zajętej wierzytelności, a także informacji, że wierzytelność jest sporna, gdyż toczy się w odniesieniu do niej postępowanie sądowe. Oznacza to, że dłużnik zajętej wierzytelności może wykazywać, iż wierzytelność nie jest uznana lub nie jest wymagalna. Nieskorzystanie z tego środka prawnego powoduje, że dłużnik zajętej wierzytelności jest zobligowany do realizacji zajęcia, pod rygorem skutków przewidzianych w art. 91 u.p.e.a.
W ocenie Sądu żaden inny przepis omawianej ustawy nie reguluje kwestii ewentualnego uchylenia skutków zajęcia wierzytelności, w tym zwrotu kwot uiszczonych w wyniku takiego zajęcia. Wobec powyższego Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej co do konieczności uchylenia postanowienia organu egzekucyjnego I instancji opartego na przepisie art. 38 u.p.e.a. W ocenie Sądu na aprobatę zasługuje pogląd prawny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2002 r. (sygn. akt SA/Sz 2054/00), w świetle którego dłużnik zajętej wierzytelności, z której prowadzi się egzekucję administracyjną nie ma uprawnienia do wystąpienia na podstawie art. 38 u.p.e.a. z żądaniem wyłączenia tej wierzytelności spod egzekucji, bowiem wierzytelność przysługuje zobowiązanemu wobec dłużnika zajętej wierzytelności, a nie temu dłużnikowi zajętej wierzytelności, nie może zatem dłużnik zajętej wierzytelności być osobą, która rości sobie prawo do egzekwowanej wierzytelności.
Skargę kasacyjną od przedstawionego powyżej wyroku wniosła K. M. zaskarżając ów wyrok w całości. Wskazując jako podstawę art. 174 pkt 1 p.p.s.a. strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 38 u.p.e.a. polegające na przyjęciu, że skarżąca nie należy do grona podmiotów, które mogą domagać się wyłączenia spod egzekucji administracyjnej kwoty zajętej na poczet zaległości podatkowych M. B. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach i alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy. Równocześnie strona wniosła o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, że strona będąc w błędnym przekonaniu o łączącej ją umowie najmu lokalu z M. B. regulowała względem niej należności czynszowe. Wpłacane z tego tytułu pieniądze zostały zajęte na poczet należności podatkowych ciążących na M. B. Jednocześnie prawowity właściciel nieruchomości wezwał skarżącą do zapłaty zaległego czynszu. W tej sytuacji skarżąca wystąpiła do organu egzekucyjnego o zwrot pieniędzy, które wpłaciła na rzecz zobowiązanej M. B.
Zdaniem strony skarżącej zaskarżony wyrok Sądu I instancji został wydany z naruszeniem wskazanego w petitum skargi przepisu, bowiem przepis ten adresowany jest do każdego, kto nie jest zobowiązanym. W tej sytuacji nieuprawniona jest ocena Sądu, który wywiódł z omawianego przepisu, że dłużnik zajętej wierzytelności nie jest uprawniony do wystąpienia z żądaniem wyłączenia wierzytelności spod egzekucji.
Odwołując się do treści art. 1a pkt 3 u.p.e.a. strona skarżąca podniosła też, że Sąd nietrafnie przyjął, że skarżąca była dłużnikiem zajętej wierzytelności. Podkreślono, że skarżąca nigdy nie była dłużnikiem zobowiązanej, bowiem nie istniał między nimi stosunek prawny najmu, na podstawie którego skarżąca dokonywała wpłat. Podniesiono też że zobowiązanym nie jest Spółka "K.", bowiem zobowiązanym zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. jest osoba która nie wykonała w terminie obowiązku. Zobowiązanym w niniejszej sprawie jest jedynie M. B., zatem tylko ta osoba nie może wystąpić z żądaniem wynikającym z art. 38 u.p.e.a.
Dyrektor Izby Skarbowej nie udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną i nie odniósł się do wskazanych w niej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli instancyjnej orzeczenia sądu I instancji związany jest granicami skargi kasacyjnej . Przyjęta przez ustawodawcę w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada określająca granice rozpoznania sprawy oznacza, iż tylko wskazane w skardze kasacyjnej przyczyny zaskarżenia orzeczenia sądu niższej instancji są rozważane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie może on z urzędu, poza nieważnością postępowania, podjąć działań, mających na celu wykrycie innych niż wskazane w środku odwoławczym naruszeń, skutkujących wadliwością wyroku wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny, nie może poprawiać, uzupełniać czy konkretyzować podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie skargi, aby nie budziła ona wątpliwości interpretacyjnych ( por. H.Knysiak-Molczyk [w:] T.Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Komentarz, Wyd. Prawnicze LexixNexis, Warszawa 2005, s. 567, B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 453,poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 13/04, opubl. w ONSAiWSA z 2004 r., nr 1,poz. 15, z dnia 22 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 356/04, opubl. w ONSAiWSA z 2004 r., nr 3 ,poz. 72, w postanowieniu tego Sądu z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt FSK 209/04, opubl. w ONSAiWSA z 2004 r., nr 1,poz. 13 ). Wobec sformalizowania tego środka odwoławczego wprowadzony został wymóg sporządzania skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika- radcę prawnego, adwokata czy- w sprawach obowiązków podatkowych- doradcę podatkowego ( art. 175 § 1 i 3 pkt 1 p.p.s.a.).
Skargę kasacyjną można oprzeć na jednej lub obu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a. , to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie bądź naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez przepisy prawa materialnego rozumieć należy te, które regulują prawa i obowiązki strony stosunku administracyjnoprawnego. Przez przepisy postępowania rozumieć zaś należy uregulowania normujące sposób dochodzenia tych praw czy nakładania tych obowiązków. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie zgodnie przy tym wyrażany jest pogląd, iż skoro skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, to podstawa wskazana w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. obejmuje naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego przez sąd (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt FSK 80/04,opubl. w ONSA i WSA z 2004, Nr 1, poz. 12, z dnia 31 maja 2004 r., sygn. akt FSK 103/04, opubl. w POP z 2005, Nr 3 poz. 57, B.Adamiak –Uwagi o modelu dwuinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego w: Procedura administracyjna wobec wyzwań współczesności .Profesorowi zwyczajnemu dr.hab. Januszowi Borkowskiemu przyjaciele i uczniowie –Łódź 2004,s.31-32, J.P. Tarno- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 246).
Autor rozpoznawanej skargi kasacyjnej oparł ją jedynie na jednej z podstaw kasacyjnych, wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to jest naruszeniu prawa materialnego. Nie wskazał przy tym, wbrew wymogom wynikającym z art. 176 w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s..a, w której w form wymienionych w tym przepisie nastąpiło to naruszenie. Jako przepis naruszony wskazał art. 38 u.p.e.a.
Przepis ten składa się z kilku jednostek redakcyjnych. Strona nie wskazała w sposób jednoznaczny, której z nich zarzut dotyczy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono jedynie treść przepisu, który w ocenie strony miał zostać naruszony. Z cytatu tego wysnuć można, iż strona zarzuca naruszenie art. 38 § 1 u.p.e.a.
Przepis ten stanowi, iż " Kto , nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego- w terminie do 14 dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa- z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania". Jest to zatem swoisty środek zaskarżenia, wskazujący na sposób obrony osoby trzeciej przed skierowaniem do należącego do niej prawa majątkowego lub rzeczy egzekucji administracyjnej w celu wykonania zobowiązania zobowiązanego ( por. Z.Leoński [w:] R.Hauser, Z.Leoński- Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2003, s. 111). Przepis ten jest więc przepisem postępowania, a nie przepisem prawa materialnego. Nie reguluje on bowiem praw czy obowiązków strony stosunku administracyjnoprawnego , ale wskazuje sposób postępowania zmierzający do ochrony prawa przysługującego tej stronie. Zarzutu naruszenia art. 38 u.p.e.a. nie można zatem postawić w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Zauważyć również należy, iż nawet przy bardzo liberalnej wykładni art. 183 p.p.s.a. i przyjęciu, iż strona skarżąca zarzuciła w istocie naruszenie przepisów postępowania, skarga kasacyjna nie mogłaby odnieść zamierzonego przez stronę skarżącą skutku. Jak wskazano wyżej w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. można bowiem zarzucić naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji sąd nie stosuje i tym samym nie może ich naruszyć (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 1328/05, opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 193314). W przypadku zatem, gdy strona uważa, iż w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania, winna w skardze kasacyjnej wskazać odpowiedni przepis regulujący postępowanie sądowoadministracyjne, który wojewódzki sąd administracyjny naruszył akceptując naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Z tych względów skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Wynagrodzenie dla pełnomocnika strony skarżącej , działającego z urzędu zasądzono na podstawie art. 250 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. , § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163,poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI