II FSK 1712/06

II FSK 1712/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-01-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Lubiński /sprawozdawca/
Jacek Brolik /przewodniczący/
Włodzimierz Kubiak
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Sygn. powiązane
I SA/Wr 530/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2006-01-19
II FSK 1717/06 - Wyrok NSA z 2008-01-29
I SA/Łd 519/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2006-06-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
art. 3 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Dz.U. 1984 nr 52 poz 268
art. 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędziowie NSA Włodzimierz Kubiak, Bogdan Lubiński (sprawozdawca), Protokolant Honorata Klósek, po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Wr 530/04 w sprawie ze skargi W.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 9 stycznia 2004 r. nr (...) w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 r. oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
II FSK 1712/06
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu oddalił skargę W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 9 stycznia 2004 r. (...) w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 r.
W pisemnych motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, iż wyrokami z dnia 28 listopada 2002 r. sygn. akt I SA/Wr 2056/00 i I SA/Wr 3213/01 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000 i 2001 r. stwierdzając, że w rozpatrywanym przypadku wyjaśnienia wymagają wątpliwości wynikające z ewidencji gruntów.
Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy uchylił wydaną w tym przedmiocie decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W toku postępowania podatkowego Burmistrz M. ustalił, że na mocy umowy z dnia 15 września 1995 r. W. C. nabył od gminy M. obiekt przejęty po zlikwidowanej cegielni oraz grunty o powierzchni 10,3876 ha, objęte działką nr (...) sklasyfikowaną jako: grunty orne (R IVa) - 2,2176 ha, pastwiska trwałe (Ps III) - 0,1520 ha, użytki kopalne (K) - 6,2101 ha oraz tereny przemysłowe (Ba) - 1,8079 ha.
Organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że grunty orne i pastwiska trwałe stanowią gospodarstwo rolne i w konsekwencji podlegają przepisom o podatku rolnym. Pozostałe grunty podlegają natomiast opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki dla gruntów lub budynków pozostałych. Użytki kopalne i tereny przemysłowe nie są bowiem objęte ustawą o podatku rolnym i nie mogą zostać zakwalifikowane jako nieużytki (N).
Burmistrz M. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w W. o wyjaśnienie niejasności wynikających z ewidencji gruntów. W odpowiedzi Starosta wskazał, że na wniosek skarżącego z dnia 26 stycznia 2002 r. w rejestrze gruntów dokonano sprostowania wpisu przez przeniesienie skarżącego, jako właściciela działki nr (...), z podgrupy 7.2 (osoby fizyczne - właściciele gruntów nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych) do podgrupy 7.1 (osoby fizyczne - właściciele gospodarstw rolnych). Podstawą tej zmiany był fakt posiadania przez W. C. obszaru użytków rolnych o powierzchni 2,3696 ha oraz prowadzenia przez niego działalności rolniczej.
Uwzględniając powyższe okoliczności Burmistrz M. wydał decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 r.
Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia 9 stycznia 2004 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Strona złożyła skargę od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza M. zarzucając naruszenie :
1. prawa materialnego, w szczególności art. 1 ust. 3 pkt 1 i art.2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku rolnym oraz przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z przepisami ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne i rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 17 grudnia 1996 r. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków,
2. postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 122-125, art. 187, art. 192 i art.200 § 1, art.210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przez nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku tego Sądu.
Zdaniem skarżącego decydujące znaczenie dla oceny czy jest podatnikiem podatku od nieruchomości czy też jedynie podatku rolnego ma wpis działki (...) położonej w M. przy ul. S. (...) do grupy rejestrowej 7 i podgrupy 7.1 obejmującej osoby fizyczne będące właścicielami gruntów wchodzących w skład gospodarstw rolnych. Natomiast określenie gruntów ze względu na sposób zagospodarowania oraz funkcję terenu nie ma, zdaniem skarżącego, znaczenia dla wymiaru podatków. Jak podnosi skarżący, grunty oznaczone w ewidencji jako użytki kopalne (K) w rzeczywistości są nieużytkami bowiem nie odbywa się na nich eksploatacja kopalin, a w konsekwencji podlegają ustawie o podatku rolnym od którego są zwolnione na podstawie art.2 ust. pkt 2 tej ustawy. Mając na uwadze powyższe wnoszący skargę uznał za zasadne przyjęcie, że cała działka (...) przy ul. S. (...) stanowi gospodarstwo rolne, przy czym część spełniająca definicję nieużytku jest zwolniona od podatku rolnego, a z żadnego przepisu nie wynika, że tereny przemysłowe (Ba) nie mogą wchodzić w skład gospodarstwa rolnego. Skarżący zarzucił również, że materiał sprawy nie został należycie oceniony, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji nie ustosunkował się do podniesionego w odwołaniu zarzutu braku należytego uzasadnienia prawnego w decyzji Burmistrz M.
Odpowiadając na zarzuty skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację w nim zawartą wnosząc o oddalenie skargi.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wrocławiu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd po przytoczeniu treści przepisów art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 1991 r. Nr 9 poz 31 ze zm.), art.21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 1989 r., Nr 30 poz.163 ze zm.) §5 i §9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454) jak również przepisów ustawy o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. nr 94, poz 431 ze zm.) i ustawy o lasach (Dz. U. z 1991 r. Nr 101. poz 444 ze zm.) podzielił stanowisko organów podatkowych, iż jedynie 2,3696 ha użytków rolnych stanowiących w świetle art. 1 ustawy o podatku rolnym gospodarstwo rolne jest objęte przepisami ustawy o podatku rolnym natomiast grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako użytki kopalne (K) oraz tereny przemysłowe (Ba) podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art.3 ust, 1 pkt.3 ustawy o podatkach lokalnych.
Sąd wyjaśnił, iż ewidencja gruntów jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i w postępowaniu podatkowym. Jeżeli skarżący kwestionuje zawarte tam dane, winien wystąpić o ich korektę, w trybie właściwym w ustawie prawo geodezyjne i kartograficzne ponieważ organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów.
Mając na uwadze powyższe jako nieuprawnione uznano stwierdzenie organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji, że grunty sklasyfikowane jako Ba i K powinny być zaliczone do podgrupy 7.2. Naruszenie to zostało zakwalifikowane przez Sąd I instancji jako nie mające wpływu na wynik sprawy.
Mając na uwadze okoliczności wynikające z pisma procesowego skarżącego z dnia 4 stycznia 2005 r. zważono, iż przedstawienie nowych faktów i nowych dowodów, nie sygnalizowanych przez stronę których organ podatkowy nie mógł uwzględnić w prowadzonym postępowaniu podatkowym nie może być uznane za działanie naruszające prawo.
Jednocześnie wyjaśniono, iż przedłożone przez stronę dowody mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego w trybie przewidzianym w Ordynacji podatkowej.
Dalej zważono, iż wbrew zarzutom skargi w przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w szczególności poprzez naruszenie art.122-125, art. 187, art. 192 i art.200 Ordynacji podatkowej. Ponadto, Sąd powołując się na stosowną uchwałę NSA stwierdził, iż skarżący nie wykazał aby naruszenie wskazanych reguł postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Dodatkowo wskazano, iż ocena prawna zaskarżonej decyzji w przedmiotowej sprawie nie musi być dokonana w oparciu o ocenę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2002 r. sygn. akt I SA/Wr 2056/00 czy też I SA/Wr 3213/01 uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. bowiem będące przedmiotem wówczas oceny były jedynie decyzje określające W. C. podatek od nieruchomości za 2000 i 2001r.
Reasumując sąd I instancji, mając na uwadze wcześniejsze uchylenie zaskarżonej decyzji uznał, że organy wykonały wskazania Sądu co do dalszego postępowania i dokonały oceny wszystkich materiałów sprawy dokonując wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości w oparciu o rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1999 r.
W skardze kasacyjnej Waldemar Czajkowski zaskarżył powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wrocławiu w całości domagając się jego uchylenia.
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika zarzucili skargę kasacyjna na następujących podstawach.
Po pierwsze wskazano na naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - w szczególności naruszenie art. 1 ustęp 1 i 2 i art. 2 ustęp 1 pkt 2 ustawy o podatku rolnym i przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków - w szczególności z § 18 ustęp 6 podpunkt 1 i 2 w/w rozporządzenia - przez wymierzenie skarżącemu podatku od nieruchomości za grunty wchodzące w skład gospodarstwa rolnego i nieuznanie tej nieruchomości za podlegającej w całości opodatkowaniem podatkiem rolnym. Nadto podniesiono naruszenie art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - przez niezrealizowanie dyspozycji tego przepisu.
Po drugie zarzucono zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w szczególności naruszenie art. 122, 180,187 Ordynacji podatkowej - poprzez nieprzeprowadzenie należytego postępowania dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Podniesiono, iż dotyczy to w szczególności niezgodności pomiędzy zapisami w ewidencji gruntów i budynków, a stanem rzeczywistym opisanym przez skarżącego w wykazie nieruchomości stanowiącym podstawę wymiaru naliczonego podatku, oraz opisanym w opinii biegłego rzeczoznawcy, przedłożonej w toku postępowania przez skarżącego. Wskazano także na okoliczności związane ze sposobem użytkowania nieruchomości, która została opodatkowana w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją zaskarżoną skargą w niniejszej sprawie. Zadaniem strony naruszono również art. 30 ustawy z dnia 1995.05.11. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 nr 74 póz. 368 ze zmian.) przez nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu wytycznych zawartych w uzasadnieniach wyroków NSA wydanych przy rozpoznaniu sprawy wymiaru podatków od przedmiotowej nieruchomości za lata poprzednie. Jak również naruszenie art. 145 § 1 ustęp 1 pkt b ustawy - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie skargi mimo stwierdzenia okoliczności dających postawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że - w świetle wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylającym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. - konieczne było przeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego co do stanu na gruncie będącym przedmiotem opodatkowania, jak też co do podstaw i charakteru zmiany wpisu w ewidencji gruntów. Zdaniem strony skarżącej, w treści wskazanego orzeczenia kryje się pogląd, że nie jest możliwe odmienne traktowanie poszczególnych części nieruchomości, o ile objęte są tą samą podgrupą rejestrową - 7.1. Całość działki stanowi bowiem jedną nieruchomość. Na gruncie istniejącego stanu prawnego nie ma możliwości odrębnego traktowania tej samej części najmniejszej jednostki ewidencyjnej.
Skarżący wywodził, że dane zawarte w wypisie z ewidencji gruntów, na podstawie których wymierzono mu podatek nie były wystarczające do rozstrzygnięcia, czy przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, gdyż nie zawierały informacji o podgrupie rejestrowej.
Ponadto autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, że stan faktyczny będący podstawą dokonania zmian w ewidencji gruntów istniał od daty nabycia nieruchomości przez skarżącego, co potwierdza treść pisma geodety (załączone do pisma przygotowawczego strony z dnia 4 stycznia 2006 r.) oraz opinia biegłego sądowego
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że w świetle art. 173 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna przysługuje od wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny. Kontrolą Naczelnego Sądu Administracyjnego objęta jest więc prawidłowość dokonanej przez sąd pierwszej instancji wykładni lub zastosowania norm prawa materialnego a także ewentualne naruszenia przepisów postępowania.
Jeżeli chodzi o te ostatnio wymienione przepisy, to w postępowaniu kasacyjnym ich kontrola może dotyczyć tylko przepisów proceduralnych, do których stosowania obowiązany jest sąd administracyjny. Są to przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zaś przepisy Ordynacji podatkowej, które stosują organy podatkowe. Wynika to w sposób jednoznaczny z przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, a przede wszystkim z jej rozdziału pierwszego poświęconego zasadom ogólnym postępowania podatkowego.
Z tego też względu przywołanie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 122, art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej, bez wskazania stosownych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało uznać za niezasadne, gdyż Sąd pierwszej instancji nie stosował wymienionych przepisów. To ustalenie prowadzi nadto do wniosku, że skutkiem stwierdzonego uchybienia w zakresie poprawności konstrukcji skargi kasacyjnej jest niepodważenie przez autora skargi zaakceptowanych w zaskarżonym wyroku ustaleń organów podatkowych w zakresie stanu faktycznego sprawy jak i dokonanej jego oceny. Ma to istotne znaczenie dla oceny skuteczności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
Zarzut naruszenia art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) nie mógł być przedmiotem rozważań składu orzekającego wobec tego, że z mocy art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami (zarzutami) skargi kasacyjnej. Stosownie bowiem do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) wskazana ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. a zaskarżony wyrok został wydany w dniu 19 stycznia 2006 r.
Kolejny zarzut odnoszący się do naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b (a nie jak to podano w skardze kasacyjnej art. 145 § 1 ustęp 1 pkt b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej w sprawie decyzji na podstawie wskazanego przepisu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Należy przy tym wskazać, że zmiany w ewidencji gruntów, na które powołuje się skarżący, nastąpiły decyzjami Starosty Powiatowego z dnia 23 lipca 2004 r. oraz z dnia 5 maja 2005 r. Dokonano ich zatem już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy (9 stycznia 2004 r.). Ma to istotne znaczenie dla ustalenia istnienia podstaw do wznowienia postępowania, przewidzianych w szczególności w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, z tym że powinny być one przedmiotem rozważań w odrębnym postępowaniu, postępowaniu wznowieniowym a nie wymiarowym, jak w sprawie niniejszej.
Jeżeli chodzi o zarzuty naruszenia wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego, to nie są one zasadne.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że zarzut naruszenia przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, bez wskazania jakie konkretne przepisy tej ustawy zostały błędnie zinterpretowane lub niewłaściwie zastosowane przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, nie spełnia wymogów przewidzianych dla skargi kasacyjnej w art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z kolei ocena zasadności zarzutów dotyczących wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o podatku rolnym pozostaje w związku z jak to wyżej stwierdzono nieskutecznym zakwestionowaniem przez autora skargi kasacyjnej ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Okoliczność ta powoduje, że zastosowanie w zaskarżonym wyroku norm zawartych w przepisach art. 1 ust. 1 i 2 i art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym oraz ich wykładnia nie nasuwa uzasadnionych zastrzeżeń.
Zarzut naruszenia art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.) przez niezrealizowanie dyspozycji tego przepisu nie mieści się w katalogu podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przypomnieć przy tym trzeba, że art. 21 ust. 1 wskazanej ustawy stanowi, iż podstawę między innymi wymiaru podatków i świadczeń, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wynika z cytowanego przepisu, że organy podatkowe są związane informacjami znajdującymi się w tej ewidencji. W rozpoznanej sprawie posłużyły się one danymi znajdującymi się w przedmiotowej ewidencji w dacie wydania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, co Sąd zaaprobował w zaskarżonym wyroku. Stanowi to o braku podstaw do uznania, że przepis ten został w jakikolwiek sposób naruszony omawianym orzeczeniem Sądu pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe, skoro podstawy skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.