II FSK 1710/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2007-04-17
NSApodatkoweŚredniawsa
dochody nieujawnionepokrycie wydatkówzobowiązanie podatkowepodatek dochodowyryczałtpostępowanie podatkowedowodywiarygodność zeznańsąd administracyjny

Sąd administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając za prawidłowe ustalenie zobowiązania podatkowego od dochodów nieujawnionych źródeł, ze względu na brak wiarygodnych dowodów potwierdzających pochodzenie środków finansowych.

Podatnik J.W. skarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy ustalenie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Skarżący twierdził, że był finansowany przez rodzinę i z oszczędności, jednak organy podatkowe uznały jego wyjaśnienia za niewiarygodne z powodu sprzeczności i braku dowodów. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.

Sprawa dotyczyła skargi J.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej ustalającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 w kwocie 13.082,30 zł od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Podatnik twierdził, że jego wydatki były pokrywane z oszczędności zgromadzonych przed 1999 r., dochodów z handlu starociami, pomocy rodziny (rodziców, ojczyma, biologicznego ojca) oraz pożyczek. Organy podatkowe zakwestionowały te twierdzenia, wskazując na sprzeczności w zeznaniach podatnika i świadków, brak dowodów na pożyczki i darowizny (niektóre zgłoszone po terminie lub w niższych kwotach niż deklarowane), a także fikcyjne zatrudnienie, które nie przyniosło dochodów. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego ani procesowego. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, a podatnik nie wykazał wiarygodnych źródeł pokrycia wydatków, ograniczając się do gołosłownych kwestionowań ustaleń organów i biernej postawy w postępowaniu. W związku z tym, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenie zobowiązania podatkowego było prawidłowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podatnik nie wykazał wiarygodnych źródeł pokrycia wydatków, a jego wyjaśnienia były sprzeczne i pozbawione dowodów. Organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy, a podatnik wykazał bierną postawę w postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.d.o.f. art. 20 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za przychody z innych źródeł uważa się przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nieujawnionych.

u.p.d.o.f. art. 20 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

u.p.d.o.f. art. 30 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dochód z nieujawnionych źródeł przychodów nie łączy się z innymi dochodami i pobiera się od niego podatek w formie ryczałtu w wysokości 75% dochodu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy. Podatnik nie wykazał wiarygodnych źródeł pokrycia wydatków. Wyjaśnienia podatnika były sprzeczne i pozbawione dowodów. Podatnik wykazał bierną postawę w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Finansowanie wydatków z oszczędności, pomocy rodziny i pożyczek. Niewiarygodność zeznań świadków i organów podatkowych. Naruszenie prawa procesowego przez organ odwoławczy (wydanie decyzji dzień po upływie terminu na zapoznanie się z aktami).

Godne uwagi sformułowania

przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nieujawnionych wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów nie łączy się z innymi dochodami i pobiera się od niego podatek w formie ryczałtu - w wysokości 75% dochodu gołosłownego kwestionowania wartości przeprowadzonych przez organ podatkowy z urzędu dowodów bierną postawą wręcz utrudnienia wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie została przeprowadzona z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego oraz wzajemnej korelacji dowodów zebranych w sprawie.

Skład orzekający

Anna Świderska

przewodniczący

Ewa Cisowska-Sakrajda

sprawozdawca

Teresa Porczyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie zobowiązania podatkowego od dochodów nieujawnionych źródeł, ocena wiarygodności wyjaśnień podatnika i dowodów w postępowaniu podatkowym, znaczenie aktywnej postawy podatnika w postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2001 roku. Interpretacja przepisów dotyczących dochodów nieujawnionych jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udokumentowanie pochodzenia środków finansowych w postępowaniu podatkowym i jakie mogą być konsekwencje braku takiego udokumentowania. Jest to przykład typowej, ale istotnej dla podatników kwestii.

Nieudokumentowane dochody: jak sąd ocenił wyjaśnienia podatnika?

Dane finansowe

WPS: 17 443 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 19/07 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Świderska /przewodniczący/
Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/
Teresa Porczyńska
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Sygn. powiązane
II FSK 1710/07 - Wyrok NSA z 2009-03-13
I SA/Łd 17/07 - Wyrok WSA w Łodzi z 2007-04-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 17 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Świderska, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant asystent sędziego Tomasz Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 roku sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] ustalającą J. W. i zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 w kwocie 13.082,30 zł od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w wysokości 17.443,00 zł.
W uzasadnieniu tej decyzji powołał przepis art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. z 1993 r. Dz. U. nr 90, poz. 416 ze zm.), wywodząc, że przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nieujawnionych należą do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9. Zgodnie z art. 20 ust. 3, w brzmieniu obowiązującym w 2001r., wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. W myśl przepisów art. 30 ust. 1 pkt 7 w/w ustawy dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów nie łączy się z innymi dochodami i pobiera się od niego podatek w formie ryczałtu - w wysokości 75% dochodu.
Oceniając podniesione w odwołaniu argumenty, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zauważył, iż J. W. nie wykazał, że w 2001 r. na pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania posiadał zasoby finansowe znajdujące pokrycie w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Wyjaśnił, iż do ustalenia dochodu z nieujawnionych źródeł przyjęto wartość zgromadzonych przez podatnika zasobów finansowych, których posiadanie nie budzi żadnych wątpliwości, tj. w kwocie 25.000,00 zł. Organ pierwszej instancji ustalił, że w 2001r. J.W. osiągnął dochód ze sprzedaży w dniu 04 września 2001r. działki położonej w Z., ul. A - w kwocie 25.000,00 zł, nie dał jednak wiary wyjaśnieniom podatnika dotyczącym zatrudnienia w firmie G & T Sp. J. T. R. G. M.. Z okoliczności niniejszej sprawy wynikało nadto, iż podatnik złożył zeznanie o wysokości dochodu osiągniętego w 2001 r. (PIT-37), w którym wykazał dochód (po odliczeniach) w kwocie 2.857,62 zł. Zauważył, iż w zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji uznał za wiarygodne zeznania świadków p. G. M. (złożone do protokołu przesłuchania spisanego w dniu 25 października 2004r. i 28 grudnia 2004r.) i T. R. (złożone do protokołu przesłuchania spisanego w dniu 28 grudnia 2004r.). W/w świadkowie zeznali bowiem, że J.W. został fikcyjnie przez nich zatrudniony, na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, jednakże faktycznie nie świadczył pracy i nie otrzymał żadnego wynagrodzenia, a po upływie 40 dni - wg G. M., a wg T. R. - po upływie 30 dni, poszedł na zwolnienie lekarskie. W konsekwencji organ pierwszej instancji nie uznał wykazanego w zeznaniu podatkowym dochodu ze stosunku pracy jako źródło pokrycia wydatków poniesionych w 2001r. i ustalił, że poniesione w 2001 r. wydatki stanowiły łącznie kwotę 42.443,08 zł, na które składały się zakup samochodu Mercedes Benz 35.000,00zł (faktura VAT z dnia 16 października 2001r.), opłaty związane z zakupem w/w samochodu 350,00 zł oraz wydatki na własne utrzymanie 7.093,08 zł.
Zauważył nadto, iż z ustaleń dokonanych w przedmiotowej sprawie wynika, iż w badanym okresie zamieszkiwał z konkubiną A. W., synem P. oraz córką konkubiny — P., w mieszkaniu w Z., przy ul. B. Do protokołu przesłuchania świadka, spisanego w dniu 12 października 2005 r., A. W. zeznała bowiem, iż powyższe mieszkanie J.W. wynajął od kolegi M. J., z którym rozliczał się osobiście z tytułu najmu mieszkania. J.W. natomiast do protokołu przesłuchania strony spisanego w dniu 25 listopada 2005 r. zeznał, iż w latach 1999-2001 zamieszkiwał z A. W. i dwojgiem dzieci w mieszkaniu dwupokojowym (położonym w bloku, którego adresu nie pamięta), a mieszkanie to udostępnił bezpłatnie kolega M. J., którego miejsca pobytu podatnik nie zna; nie ponosił żadnych kosztów związanych z użytkowaniem tego mieszkania. Z kolei T. G. zeznał do protokołu przesłuchania świadka spisanego w dniu 12 października 2005 r., iż mieszkał w tym samym bloku co podatnik i w tym samym okresie zajmował lokal o identycznej powierzchni, ponosząc miesięcznie czynsz w wysokości ok. 400,00 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zauważył nadto, iż do w/w protokołu przesłuchania strony J.W. zeznał, iż "do momentu podjęcia pracy u panów M. i R. utrzymywałem się z oszczędności zgromadzonych przed 1999 r., jaką dokładnie sumę posiadałem w chwili obecnej nie jestem w stanie określić oraz z niewielkich dochodów z handlu starociami" oraz że nie ponosił kosztów związanych z własnym wyżywieniem i ubraniem. Korzystał często z wyżywienia u swojej matki - B. W.- D. i ojczyma F. D., którzy oprócz wyżywienia kupowali podatnikowi czasami odzież i przekazywali środki pieniężne na prośby podatnika. Wysokości przekazywanych środków pieniężnych też J.W. nie pamięta. Jednocześnie do powyższego protokołu J.W. oświadczył, że pomagał w utrzymaniu syna P., przekazując na ten cel niewielkie kwoty pieniężne. Przesłuchana na powyższą okoliczność A. W. zeznała, iż J.W. nie przekazywał żadnych pieniędzy na utrzymanie syna, kupował jedynie drobne rzeczy, przede wszystkim odzież. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zauważył też, iż J.W. zeznał, iż pomagał mu biologiczny ojciec M.W., od którego otrzymał darowiznę w kwocie 40.000,00 zł.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podkreślił, iż strona zeznała, iż "samochód Mercedes Benz C 180 kupiłem za pieniądze uzyskane ze sprzedaży działki w Z. przy ul. D, część kwoty pożyczyłem od mojej Cioci C. N., (tj. około 5.000 zł lub 6.000 zł), na powyższą okoliczność nie sporządziliśmy żadnej umowy, pożyczkę oddałem po sprzedaży samochodu. W latach 1999-2003 nigdy nie pożyczałem nikomu pieniędzy, natomiast sam pożyczałem od J. R. 20.000 zł i od G. K. 30.000 zł oraz dostałem od ojca biologicznego 40.000 zł oraz darowiznę od M. Z., gdzie obecnie mieszka nie wiem, prawdopodobnie przebywa za granicą. Na wszystkie pożyczki były sporządzone umowy i zostały zgłoszone w Urzędzie Skarbowym w Z., Ł. i B.". Jednocześnie do protokołu przesłuchania w charakterze strony, spisanego w dniu 25 listopada 2005 r., podatnik oświadczył, iż z uwagi na aktualne przebywanie w areszcie śledczym nie jest w stanie przedstawić jakichkolwiek dokumentów.
Na okoliczność udzielanej pomocy przez B. W.-D. i F. D. przesłuchano w charakterze świadków matkę podatnika i ojczyma, którzy zeznali, że w kontrolowanym okresie J.W. przyjeżdżał do ich mieszkania, położonego w innym mieście, prawie codziennie (raczej nie nocował). Okazjonalnie kupowali podatnikowi także odzież (jako prezenty z okazji urodzin, imienin itp.). B. W.-D. zeznała ponadto, że w latach 1999-2003, poza pracą w firmie A, syn nie wykonywał żadnej pracy zarobkowej z uwagi na zły stan zdrowia, pozostając na jej utrzymaniu i jej męża. Zeznała także, iż koszty związane z utrzymaniem mieszkania w Z. przy ul. B ponosiła wraz z mężem F.D. oraz wspólnie z rodzicami A. W.. Przesłuchany w dniu 08 listopada 2005 r. w charakterze świadka ojciec podatnika - M.W. zeznał, iż w powyższym okresie kontaktował się z synem sporadycznie, w 2003 r. przekazał synowi darowiznę w wysokości 40.000,00 zł (od darowizny został odprowadzony podatek od spadków i darowizn do Urzędu Skarbowego w B. w dniu 09 października 2003 r.) oraz, że nigdy więcej nie wspierał syna finansowo, jedynie w 1996 r. podarował synowi złotą biżuterię o łącznej wartości ok. 1.000,00 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w wyniku analizy zeznania J. W. (złożonego do protokołu przesłuchania w charakterze strony) oraz zeznań świadków stwierdził, iż są one sprzeczne ze sobą, jak również są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami współżycia społecznego. W ocenie organu odwoławczego, nieracjonalne byłoby przyjęcie, iż M.J. (osoba obca) nie żądał od podatnika co najmniej zwrotu kosztów związanych z eksploatacją wynajętego mieszkania. Zatem słusznie organ pierwszej instancji nie dał wiary, że J.W. nie ponosił kosztów związanych z opłatą mediów w mieszkaniu położonym w Z. przy ul. D.(koszty zużycia energii elektrycznej, gazu. wody, korzystania z odbiornika telewizyjnego i radiowego itp.). Nieprawdopodobne było, zdaniem organu odwoławczego, także, aby 4-osobowa rodzina (zamieszkała w 2-pokojowym mieszkaniu) nie ponosiła żadnych kosztów związanych z użytkowaniem powyższego mieszkania i pozostawała na utrzymaniu rodziców podatnika i A. W., podczas gdy rodzice prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Również w związku z codziennym dojazdem do miejsca zamieszkania rodziców, zamieszkałych w innym mieście, J.W. musiał ponosić koszty przejazdu. Do protokołu przesłuchania w charakterze strony stwierdził także, cyt. ,,pomagałem w utrzymaniu syna lecz kwoty jakie na ten cel przeznaczałem nie byty wysokie". Natomiast fakt, iż zarówno podatnik, jak i przesłuchiwani świadkowie nie określili wysokości kwot przekazywanych na jego utrzymanie wraz z rodziną czyni te zeznania niewiarygodnymi.
Wobec powyższego zasadnie organ pierwszej instancji, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., uznał, iż w 2001r. podatnik wydatkował na własne utrzymanie co najmniej kwotę równą 7.093,08 zł (która stanowi średnią wartość wydatków ponoszonych na 1 osobę w gospodarstwie domowym w 2001r. wg rocznika statystycznego GUS – 610,00 zł miesięcznie, lecz pomniejszoną o koszty dotyczące zakupu środka transportu w wysokości 18,91).
Wyjaśniając kwestię źródeł pokrycia wydatków poniesionych na nabycie w dniu 16 października 2001r. samochodu Mercedes Benz C 180 za kwotę 35.000,00 zł podatnik zeznał, że posiadał środki pieniężne pochodzące ze sprzedaży działki w Z. przy ul. A(kwota uzyskana ze sprzedaży-25.000,00 zł) oraz z pożyczki od ciotki C.N. w kwocie ok. 5000,00 zł lub 6000,00 zł (na tę okoliczność nie została sporządzona żadna umowa, pożyczka została zwrócona po sprzedaży samochodu). Stwierdził nadto, iż w latach 1999-2003 nigdy nie pożyczył nikomu pieniędzy, natomiast sam pożyczył pieniądze od J.R. w kwocie 20.000,00 zł, G. K. w kwocie 30.000,00 zł, a także otrzymał darowiznę od M. Z.. Na wszystkie pożyczki według oświadczenia podatnika, były sporządzane umowy, które również "zostały zgłoszone w Urzędzie Skarbowym w Z., Ł. i B.". Mając na względzie wskazywane okoliczności organ odwoławczy pismami z dnia 15 września 2006r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (w latach 1999-2001 podatnik mieszkał w Z. przy ul. B) oraz do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. (w powyższym okresie podatnik był zameldowany pod adresem Ł., ul. C). Zauważył, iż za lata 1999-2001 w Urzędzie Skarbowym w Z. strona nie figuruje w ewidencjach spadków i darowizn jako nabywca rzeczy i praw majątkowych, nie składała też zeznań podatkowych o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych tytułem spadku lub darowizny, nie składała umów pożyczek, nie odprowadzała należnej opłaty skarbowej ani podatku od czynności cywilnoprawnych. Natomiast umowa darowizny od M. Z. została zgłoszona w 2003r., umowa ta została zawarta w dniu 02 lipca 2003r. i dotyczyła darowizny kwoty 4.900,00 zł. Podkreślił, iż z pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...] wynika, że nie zarejestrowano darowizny przekazanej stronie przez C. N., a w rejestrach RWD za lata 1999-2000 oraz w systemie Poltax (PCC-1 za 2001 r.) strona ani J. R. i G. K. nie figurują. Nie zarejestrowano również w tamt. Urzędzie Skarbowym umów pożyczek zawartych przez wyżej wymienione osoby. Z wydruku czynności majątkowych zarejestrowanych w tamt. Urzędzie Skarbowym wynika, że J.W. figuruje jedynie jako strona niżej wymienionych czynności darowizny w kwocie 9.500,00 zł - umowa zawarta w dniu 21 listopada 2003 r., darczyńca F. D. oraz darowizny w kwocie 9.500,00 zt - umowa zawarta w dniu 21 listopada 2003 r., darczyńca B. W.-D..
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zauważył nadto, iż na okoliczność udzielonej pożyczki przez C. N. strona nie przedłożyła żadnego dowodu. Nie wskazała nawet dokładnej kwoty pożyczki (podała "około 5.000 lub 6.000 zł"), ani miejsca zamieszkania C.N.. Zatem nie można uznać wskazanej pożyczki od C.N. jako źródło finansowania wydatków poniesionych w 2001r. W świetle powyższego J.W. nie wykazał, ani nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że posiadał środki pieniężne pochodzące z darowizn lub pożyczek, którymi pokrył wydatki poniesione w 2001r. Natomiast fakt, że przebywa w Areszcie Śledczym nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Albowiem postępowanie kontrolne prowadzone było od 10 maja 2005r., zatem jeżeli rzeczywiście był w posiadaniu dowodów potwierdzających wskazywane fakty, nic nie stało na przeszkodzie - zdaniem organu odwoławczego - aby wskazać osobę (pełnomocnika), która doręczyłaby niezbędne do wyjaśnienia przedmiotowej sprawy dokumenty.
Z uwagi na powyższe oraz biorąc pod uwagę fakt, iż do protokołu przesłuchania z dnia [...] J.W. zeznał, iż utrzymywał się z oszczędności zgromadzonych przed 1999r., których wysokości jednak nie określił, z handlu starociami, których wysokości również nie określił oraz nie zgłosił do opodatkowania dochodów z tego tytułu, wydaną przez organ pierwszej instancji decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie 13.082,30 zł od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 17.443,00 zł (17.443,00 x 75 %) - organ rozstrzygający w niniejszej sprawie uznał za prawidłową.
W skardze na powyższą decyzję J.W. wniósł o jej unieważnienie. W uzasadnieniu skargi stwierdził, iż jest ona bezzasadna, gdyż wielokrotnie wyjaśniał, iż finansowo pomagała ma rodzina i nie uzyskiwał żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu od osób fizycznych. W ocenie skarżącego, funkcjonariusz powinien opierać swoje decyzje na faktach, a nie na domniemaniach i ewentualnych pomówieniach bez dowodów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podkreślił, iż analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie została przeprowadzona z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego oraz wzajemnej korelacji dowodów zebranych w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez J. W. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]nr [...]utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...]ustalającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 w kwocie 13.082,30 zł od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w wysokości 17.443,00 zł, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialno - prawną tej decyzji stanowi przepis art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. z 1993 r. Dz. U. nr 90, póz. 416 ze zm.), zwanej dalej pdf. Stosownie do tego przepisu, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się, w szczególności przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nieujawnionych. Zgodnie z art. 20 ust. 3, w brzmieniu obowiązującym w 1999r., wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. W myśl przepisów art. 30 ust. 1 pkt 7 pdf dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów nie łączy się z innymi dochodami i pobiera się od niego podatek w formie ryczałtu - w wysokości 75% dochodu.
W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, iż za 2001r. skarżący J.W. złożył zeznanie podatkowe, w którym wykazał dochód po odliczeniach w wysokości 2.857,62zł, nadto uzyskał w 2001r. środki finansowe pochodzące ze sprzedaży będącej jego własnością nieruchomości położonej w Z. przy ul. Aza kwotę 25.000 zł oraz dokonał zakupu samochodu osobowego marki Mercedes Benz za kwotę 35.000zł wraz z wydatkami w kwocie 350 zł. Sporne jest natomiast pochodzenie środków pieniężnych w wysokości stanowiącej różnicę między dochodem stanowiącym cenę, za którą sprzedano nieruchomość a kosztów nabycia samochodu przeznaczonych na zakup wskazanego samochodu oraz wydatkami na utrzymanie skarżącego. Wprawdzie J.W. podnosił zarówno w toku postępowania podatkowego, jak i sądowoadministracyjnego, w szczególności zaś w piśmie z dnia 18 marca 2005r., w odwołaniu z dnia 22 grudnia 2005r. czy protokole z dnia 25 listopada 2005r., iż w latach 1999 – 2003 zatrudniony był w firmie R. i M., a do czasu podjęcia zatrudnienia w A Sp.J. pozostawał na utrzymaniu rodziców, utrzymywał się też z oszczędności zgromadzonych przed 1999r., nie ponosił wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania przy ul. B w Z., zaś samochód nabył za pieniądze pochodzące ze sprzedaży działki położonej w Z. przy ul. A i z pożyczki udzielonej przez ciotkę C. N.. Stwierdził też, że "pomagała mu rodzina", "był na utrzymaniu rodziców, którzy zapewniali mu podstawowe środki do życia, a także na jego prośbę przekazywali określone kwoty pieniędzy", nadto osiągał niewielkie dochody z handlu starociami, zajmował się drobnymi pracami. Oświadczył nadto, iż pomagał mu biologiczny ojciec, rodzice przekazywali mu pieniądze – kieszonkowe, a w razie potrzeby kupowali odzież i finansowali inne wydatki. J.W. nie wskazał jednak żadnych konkretnych danych potwierdzających jego twierdzenia, ani też dowodów i miejsca, gdzie takie dowody mogłyby się znajdować, a swój udział w sprawie ograniczył, co potwierdza treść protokołu z dnia 25 listopada 2005r., odwołania z dnia 18 marca 2005r. czy odwołania z dnia 12 maja 2005r. oraz z dnia 21 września 2006r., jedynie do gołosłownego kwestionowania wartości przeprowadzonych przez organ podatkowy z urzędu dowodów oraz twierdzeń, iż areszt śledczy nie jest miejscem odpowiednim do wypełniania jakichkolwiek deklaracji oraz udowadniania jego prawdomówności, nie ma dostępu do jakichkolwiek dokumentów finansowych i rachunków "które stanowiły i umożliwiałyby sporządzenie i tym samym udokumentowanie swoich źródeł przychodów", a także zgłoszenia wniosku o "czasowe odstąpienie od procedur wykonawczych". Treść wskazanych pism procesowych J. W. dowodzi, iż działał na zwłokę, zmierzał do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania, a swoją bierną postawą wręcz utrudnienia wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. W ocenie Sądu, wystarczyło bowiem gdyby skarżący wskazał miejsce, gdzie znajduje się stosowna dokumentacja i osobę, która może ją udostępnić. Nie bez znaczenia ma też okoliczność, iż skarżący, pomimo wezwania pismem z dnia 10 maja 2004r., nie złożył oświadczenia o stanie majątkowym, choć termin złożenia tego oświadczenia został na jego prośbę przedłużony w dniu 21 czerwca 2004r.
Podnoszonych przez skarżącego okoliczności nie potwierdziły też przeprowadzone przez organ podatkowy z urzędu mające, jak się wydaje, fundamentalne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy środki dowodowe z zeznań osób najbliższych w stosunku do skarżącego, tj. zeznań ojca M. W., konkubiny A. W., matki B. W. – D. oraz ojczyma F. D.. Zeznania tych świadków pozostają bowiem w kolizji nie tylko między sobą, ale także z innymi bezpośrednimi, a na dodatek obiektywnymi, dowodami, w szczególności zaś danymi zawartymi w ewidencji poszczególnych urzędów skarbowych dotyczących dokonywanych na rzecz skarżącego darowizn oraz zeznaniami innych przesłuchanych w sprawie świadków, w szczególności pracowników firmy A. I tak, M.W. do protokołu z dnia 8 listopada 2005r. zeznał, iż z synem w okresie 1999r – 2003 utrzymywał sporadyczne kontakty, było to około pięciu spotkań, był w 2003r. u syna w Z. w domu położonym w lesie w dobrej lokalizacji, syn wyjawił mu że kupił w 2003r. nieruchomość w Z. z budynkiem po byłych zakładach włókienniczych, który zamierzał przystosować na budynek mieszkalny, że otrzymał pomoc od matki i ojczyma w kwocie 80000 zł, przekazał mu tytułem darowizny 40000zł, którą zgłoszono w US w B.. Zeznał nadto, iż w 1996r. przekazał synowi przedmioty ze złota o łącznej wartości około 1000 zł. Konkubina skarżącego – A. W. do protokołu z dnia 17 października 2005r. z kolei zaznała, że w latach 1999 – 2001 mieszkała razem ze skarżącym w Z. przy ul. B85 m 41, skarżący nie przekazywał jej żadnych pieniędzy na utrzymanie wspólnego gospodarstwa domowego, ani na potrzeby syna P., kupował jedynie synowi jakieś rzeczy przede wszystkim odzieży, ale robił to bardzo rzadko, była na utrzymaniu swoich rodziców, zaś J.W. na utrzymaniu swoich. Nadto według tego świadka, skarżący dorabiał handlem starociami, prawdopodobnie do 2003r. pracował w salonie samochodowym M. i R. w Z., wynajmował mieszkanie od kolegi M.J., za mieszkanie oraz media w mieszkaniu rozliczał się osobiście z właścicielem lokalu, do domu przy ul. Podgórnej 10a w Z. skarżący wniósł sprzęt o równowartości 10000 zł, otrzymał jakieś darowizny od ojca, nigdy nie kupował drogich prezentów dla dzieci, w latach 1999 – 2003 był właścicielem samochodu marki Mercedes, który sprzedał w 2001 lub 2002r. B. W. – D. do protokołu z dnia 12 października 2005r. wyjaśniła, że w latach 1999 – 2003 syn kontaktował się z nią codziennie, mieszkał w Z. z konkubiną A. W., z którą prowadzili wspólne gospodarstwo domowe, wspominał, że był zatrudniony w Auto – Komisie, poza komisem żadnych innych prac zarobkowych nie wykonywał, był na jej utrzymaniu i jej męża, ze względu na stan zdrowia nie mógł podjąć żadnej pracy zarobkowej, otrzymał od ojca darowiznę w wysokości 40000 zł oraz złote przedmioty. Świadek ten przekazał synowi darowiznę w wysokości 9500zł, oraz drobne kwoty – kieszonkowe, a także żywił go kiedy u niej bywał i czasami kupował odzież w razie potrzeby; przekazywał wnukowi niewielkie kwoty, a także kupował buty, książki i odzież, w 2002r. nie przekazywał synowi żadnych pieniędzy, wspierał natomiast rzeczowo i finansowo wnuka, w 2003r. mąż świadka przekazał skarżącemu darowiznę w kwocie 9500zł; podarunki niewielkiej wartości były przekazywane najczęściej okazjonalnie (urodziny, imieniny, gwiazdka). Również ojczym F. D. w protokole z dnia 12 października 2005r. potwierdził okoliczność częstego pobytu skarżącego w jego domu oraz wspólne zamieszkiwanie z A. W., innych okoliczności wskazywanych przez skarżącego nie był w stanie potwierdzić.
Zauważyć nadto należy, iż organ podatkowy przeprowadził z urzędu dowody z materiałów archiwalnych urzędów skarbowych zawierających dane dotyczące osiąganych przez skarżącego dochodów i innych zdarzeń mających wpływ na jego sytuację materialną. Analiza tych danych potwierdziła wprawdzie okoliczność dokonania na rzecz J. W. darowizn, niemniej jednak darowizny te zostały dokonane w niższej wysokości niż wskazywali świadkowie, a nadto miały one miejsce w 2003r., a więc po zakończeniu spornego roku podatkowego (2001r). I tak, US w Z. potwierdził fakt dokonania przez M.Z. darowizny na kwotę 4900,00 zł w dniu 2 lipca 2003r., US Ł.-B.– darowiznę dokonaną przez F.D. i B. W. – D. w kwocie po 9500zł dokonaną w dniu 21 listopada 2003r., zaś US w B. – darowiznę na kwotę 40000 zł dokonaną przez ojca skarżącego w dniu 5 czerwca 2003r. Dokonane w 2003r. darowizny na rzecz skarżącego nie mogły więc mieć wpływu na osiągane w 2001r. dochody skarżącego.
Nie bez znaczenia dla oceny powołanych przez skarżącego na wstępie okoliczności ma też treść protokołu zeznań samego skarżącego z dnia [...]Do wskazanego protokołu skarżący zeznał wszak, iż w latach 1999 – 2003r. zatrudniony był w firmie R. i M. jako pracownik, otrzymywał od nich wynagrodzenie inne niż wskazane w umowie, były to zawsze kwoty powyżej 1000 zł, z lokalu w Z. korzystał bezpłatnie, za mieszkanie nigdy nie płacił, pomagał w utrzymaniu syna, ale nie były to wysokie kwoty. Zeznania te pozostają jednak w kolizji ze składanymi przez skarżącego innymi oświadczeniami, zawartymi chociażby we wskazanych na wstępie uzasadnienia pismach, a także z zeznaniami świadków R. i G. M. Świadkowie ci w protokołach przesłuchania z dnia 28 grudnia 2004r. i z dnia 30 czerwca 2004r. wskazali okoliczność fikcyjnego zatrudnienia J. W. w 2001r. Zeznali oni, iż J.W. był zatrudniony w ich firmie od 2001r., nigdy jednak nie świadczył pracy i nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia, po 40 dniach od owego fikcyjnego zatrudnienia poszedł na zwolnienie lekarskie. Z pisma ZUS Oddział w Ł. z dnia 6 sierpnia 2003r. wynika zaś, iż R. i M., prowadzący działalność gospodarczą w firmie A nie odprowadzali składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, FPi FGŚP m.in. od J. W. oraz, że J.W. korzystał ze zwolnień lekarskich w okresie od dnia 25 lutego 2002r. do dnia 23 sierpnia 2002r. oraz od dnia 12 marca 2003r. do dnia 3 czerwca 2003r.
Zdaniem Sądu, organy dokonały prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a ocena ta jest zgodna z zasadami logiki oraz doświadczeniem życiowym. Słusznie też przyjęły, iż skarżący w 2001r. musiał co najmniej ponosić koszty własnego utrzymania oraz ustaliły te koszty w prawidłowej wysokości na podstawie danych statystycznych dotyczących przeciętnych miesięcznych wydatków na 1 osobę w gospodarstwie domowym w latach 1999 – 2001 podanych w Małym Roczniku Statystycznym GUS. Zasadnie uznały też, iż musiał uzyskiwać dochody z nieujawnionych źródeł skoro środki pieniężne ze sprzedaży nieruchomości nie wystarczały na pokrycie całej ceny nabycia samochodu. Podkreślić należy, iż określając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 przyjęły najniższe wydatki, jakie skarżący mógł z pewnością ponieść na własne utrzymanie, a dokonały tego w sytuacji, w której wielu przesłuchanych w sprawie świadków wskazywało na prowadzenie przez skarżącego przestępczej działalności, tj. fikcyjne kolizje samochodowe, wyłudzenia z zakładów ubezpieczeń czy sprzedaż spirytusem niewiadomego pochodzenia. Nie bez znaczenia jest też niesporna okoliczność wielokrotnych dojazdów skarżącego ze Z. do Ł., do miejsca zamieszkiwania jego matki, z którymi to dojazdami wiązała się bez wątpienia konieczność ponoszenia dodatkowych wydatków (kosztów dojazdów).
Zauważyć również należy, iż J.W., pomimo przebywania w areszcie śledczym miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Jak bowiem wynika z załączonych akt administracyjnych, chociażby z postanowienia z dnia [...] wezwania z dnia 10 maja 2004r., pisma skarżącego z dnia 11 maja 2005r., zawiadomienia z dnia 24 czerwca 2004r., postanowienia z dnia [...], protokołu z dnia 24 lutego 2005r., postanowienia z dnia 21 marca 2005r., zawiadomienia z dnia 28 września 2005r., postanowienia z dnia [...] czy protokołu z dnia 25 listopada 2005r., był zawiadamiany o wszystkich podejmowanych w sprawie czynnościach, miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i zajęcia własnego stanowiska, przedstawienia dowodów, a także zapoznania się z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowe, kopię zeznań świadków wszak organ pierwszej instancji przekazał skarżącemu jako załącznik do protokołu kontroli z dnia 24 lutego 2005r., a okoliczność tą skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem w dniu 25 lutego 2005r. Pomimo to skarżący w sprawie zachował bierną postawę, ograniczając się jedynie, co wskazano wyżej, do gołosłownego kwestionowania wiarygodności tego materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika, iż okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone wyłącznie dzięki aktywności organów podatkowych, choć podatnik powinien był współdziałać z tymi organami, zwłaszcza, że w jego interesie leżało wskazanie, co nie jest równoznaczne z przedłożeniem dokumentów, środków dowodowych, które mogłyby potwierdzić wskazywane przez niego okoliczności. Także w toku postępowania odwoławczego skarżący miał zapewniony czynny udział w sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wszak przed wydaniem zaskarżonej decyzji pismem z dnia 14 września 2006r. zawiadomił skarżącego, przebywającego w tym czasie w AŚ w P. o możliwości zapoznania się materiałem dowodowym sprawy. Zawiadomienie to doręczono skarżącemu w dniu 19 września 2006r. Wprawdzie za wadliwe należy uznać podjęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. decyzji w sprawie następnego dnia po upływie wskazanego w tym zawiadomieniu terminu do zapoznania się z aktami sprawy w sytuacji pobytu skarżącego w areszcie śledczym. Takie działanie doprowadziło bowiem do tego, że stanowisko skarżącego w sprawie zawarte w piśmie z dnia 21 września 2006r., zatytułowanym podanie, złożone w dniu 25 września 2006r. w administracji areszty śledczego, a więc przed upływem wyznaczonego przez organ terminu, przekazane zostało temu organowi po dacie wydania decyzji. Naruszenie to nie miało jednak, w ocenie Sądu, jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, a tym bardziej istotnego. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w toku postępowania odwoławczego nie przeprowadzał bowiem, co potwierdzają załączone akta sprawy, uzupełniającego postępowania wyjaśniającego i dowodowego, a rozstrzygnięcie sprawy oparł na podstawie materiału zgromadzonego przez organ pierwszej instancji. Materiał ten zaś był znany skarżącemu, skarżący miał, jak wskazano wyżej, możliwość zapoznania się z jego treścią. W dniu [...]J.W. został zawiadomiony o możliwości zapoznania się z dowodami sprawy, w dniu 9 grudnia 2005r. zaś własnoręcznym podpisem potwierdził odbiór wyników kontroli z dnia 9 grudnia 2005r., a w wynikach tych szczegółowo zostały przedstawione dokonane przez organ podatkowy ustalenia okoliczności faktycznych z odniesieniem się do poszczególnych dowodów sprawy. Nie bez znaczenia dla oceny wskazanego naruszenia organów i jego nieistotnego wpływu na wynik sprawy ma też okoliczność, iż zarówno w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i w będącym odpowiedzią na wezwanie organu piśmie z dnia 21 września 2006r., nie wskazał żadnych nowych okoliczności sprawy, ani też żadnych dowodów w sprawie, a treść tych pism jest analogiczna jak szeregu innych składanych w sprawie przez skarżącego w toku wielomiesięcznego postępowania podatkowego. Zauważyć nadto należy, iż w toku tak długo trwającego postępowania strona miała wielokrotnie możliwość współdziałania z organami w wyjaśnieniu sprawy, z możliwości tej jednak nie skorzystała, zachowując bierną postawę. Podkreślić również należy, iż strona nie jest osobą samotną, posiada wszak rodziców, z którymi utrzymuje, jak sama przyznała, bardzo bliskie i częste kontakty, ma też ojczyma i konkubinę A. W., mogła więc zwrócić się do nich z prośbą o pomoc w prowadzeniu postępowania podatkowego, w szczególności zaś o przedstawienie i udostępnienie organom dowodów w sprawie, dowodów, przy pomocy których mogła podważyć dokonane przez organy ustalenia.
Z tych względów Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI