II FSK 171/05

II FSK 171/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edyta Anyżewska /przewodniczący/
Jerzy Rypina /sprawozdawca/
Sylwester Marciniak
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Gd 1054/01 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2004-10-29
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 106 poz 482
art. 18a ust. 20, art. 27 ust. 1
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędziowie NSA Sylwester Marciniak, Jerzy Rypina (spr.), Protokolant Krzysztof Cisłak, po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2006 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej "C." Sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 października 2004 r. sygn. akt I SA/Gd 1054/01 w sprawie ze skargi "C." Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Izby Skarbowej w B. - Ośrodek Zamiejscowy w T. z dnia 10 maja 2001 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "C." Sp. z o.o. z siedzibą w B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w B. kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę "C." Spółki z o.o. w B. na decyzję Izby Skarbowej w B. - Ośrodek Zamiejscowy w T. z dnia 10 maja 2001 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 18a ust. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych odliczeń wydatków inwestycyjnych dokonuje się w rozliczeniu podatku za rok podatkowy, w którym podatnik nabył prawo do odliczeń, nie później jednak niż do dnia złożenia, zgodnie z art. 27 cyt. ustawy wstępnego zeznania o wysokości dochodu uzyskanego za ten rok. Natomiast zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy podatnicy obowiązani są składać urzędom skarbowym zeznania według ustalonego wzoru o wysokości dochodu /straty/ osiągniętego w roku podatkowym, wstępnie do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku, co oznacza, że termin złożenia zeznania wstępnego CIT-8 za 1999 r. upłynął 31 marca 2000 r.
Z przywołanej wyżej regulacji zatem wynika, iż warunkiem skorzystania przez Spółkę z odliczenia od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych poniesionych wydatków inwestycyjnych jest określenie prawidłowej ich kwoty, podlegającej odliczeniu, w złożonym terminie zeznaniu wstępnym CIT-8, tj. w niniejszej sprawie do dnia 31 marca 2000 r. Termin ustanowiony w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że jego uchybienie pozbawia Spółkę prawa do odliczenia wydatków inwestycyjnych w trybie art. 18a ust. 20 cyt. ustawy.
W przypadku gdy w ww. terminie spółka dokona odliczeń wydatków inwestycyjnych, ale w kwocie niższej od należnej brak jest podstaw prawnych do dokonania korekty zeznania wstępnego. W art. 81 Ordynacji podatkowej w sposób enumeratywny wskazane są przypadki, kiedy możliwa jest korekta uprzednio złożonej deklaracji. Żadna z wymienionych w tym przepisie sytuacji nie wystąpiła w rozpoznanej sprawy.
Podstawą prawną korekty zeznania wstępnego wbrew twierdzeniom skarżącej nie może być przepis art. 81 par. 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, skoro skarżąca poprzez ww. korektę żądała stwierdzenia nadpłaty, podczas, gdy uprawnienie do skorygowania deklaracji w myśl ww. przepisu przysługuje podatnikom, którzy w złożonej deklaracji wykazali zobowiązanie podatkowe w wysokości mniejszej od należnej albo kwotę nadpłaty w wysokości większej od należnej.
Również nie budzi zastrzeżeń sądu wywód Izby zawarty w zaskarżonej decyzji, gdy chodzi o zaniżenie przychodów skarżącej w 1999 r. z tytułu otrzymanego nieodpłatnego świadczenia w związku z zatrzymaniem niepodzielonego zysku za lata 1995-1998. Sąd stwierdził, że podstawowe znaczenie dla rozważenia ww. kwestii ma par. 16 umowy Spółki, w myśl którego wspólnicy mają prawo do czystego zysku wynikającego z rocznego bilansu Spółki, a podział i przeznaczenie zysku następuje zgodnie z uchwałą Zgromadzenia Wspólników. Na podstawie tej delegacji Zgromadzenie Wspólników Spółki, począwszy od 1995, podejmowało każdorazowo stosowne uchwały o przeznaczeniu wypracowanego zysku netto: w 1995 r. na pokrycie straty w 1994 r., zaś w latach 1996-1998 na kapitał zapasowy.
Sąd wyjaśnił, iż pod pojęciem nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, należy rozumieć te wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, i taka sytuacja niewątpliwie zaszła w rozważanej sprawie.
Przepis art. 191 par. 1 Kodeksu handlowego stanowił, iż wspólnicy mają prawo do czystego zysku wynikającego z rocznego bilansu, jeżeli w myśl umowy spółki zysk nie został wyłączony od podziały. Oznacza to, że ograniczenie lub wyłączenie prawa wspólników do zysku może nastąpić tylko na podstawie wyraźnego postanowienia umowy spółki - a takiego wyłączenia w rozważanej sprawie nie było.
W ocenie Sądu pierwszej instancji organy podatkowe w sposób uprawniony wywiodły, że poprzez podejmowane 2 kolejnych latach przez Zgromadzenie Wspólników Spółki "C." uchwały, wbrew przepisom art. 191 Kh, o przeznaczeniu wypracowanego w latach poprzednich zysku w całości na bieżące finansowanie działalności Spółki, wspólnicy w istocie udzielali Spółce nieoprocentowanego kredytu z przypadających im do podziału kwot zysku. Dzięki takiemu działaniu Spółka korzystała nieodpłatnie przez cały rok 1999 z obcych środków pieniężnych na potrzeby związane ze swoją działalnością. Tym samym wypełniona została dyspozycja zawarta w cytowanym wyżej przepisie art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Również trafnie stwierdziły, iż nie sposób podzielić pogląd skarżącej, iż treść par. 16.2 umowy Spółki z dnia 25 czerwca 1993 r., zastrzega uchwale wspólników rozporządzanie czystym zyskiem, jak to stanowi art. 191 par. 2 Kh, skoro w myśl par. 16.2 umowy Spółki "podział i przeznaczenie zysku następuje zgodnie z uchwałą Zgromadzenia Wspólników", zaś w żadnym postanowieniu umowy Spółki nie zostały wyłączone ani ograniczone prawa wspólników do czystego zysku, wręcz przeciwnie w par. 16.1 umowy Spółki wprost stwierdzono, iż wspólnicy mają prawo do czystego zysku wynikającego z rocznego bilansu. W rezultacie wszelkie argumenty Spółki, jak też przywołane orzeczenia w tym zakresie są całkowicie chybione. O ile zatem nie wyłączono zysku od podziału w umowie spółki, wspólnicy - bez względu a sposób rozporządzenia wypracowanym zyskiem przez Zgromadzenie Wspólników nadal posiadają prawo do tego zysku.
Zgromadzenie Wspólników miało prawo do podziału i przeznaczenia czystego zysku, nie miało natomiast prawa do wyłączenia zysku od podziału. W konsekwencji analizowane uchwały Zgromadzenia wspólników o wyłączeniu zysku zostały podjęte z naruszeniem postanowień umowy Spółki /por. par. 16.1 umowy spółki/ i art. 191 Kh. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący.
Dokonane w powyższym zakresie ustalenia ich ocena jak trafnie zauważa Izba nie ingerują w sposób działania Zgromadzenia Wspólników, jak również nie rozstrzygają ważności podejmowanych uchwał, a nie akceptują jedynie skutków podatkowych z nich wynikających.
Reasumując Sąd stwierdził, że wobec braku umownego wyłączenia przypadającego udziałowcom zysku, podjęte uchwały jedynie zadysponowaniem przez wspólników własnym dochodem; Spółka zatem otrzymała od wspólników przysporzenie, którego wartość należy oceniać zgodnie z ceną, jaką musiałaby ona zapłacić, gdyby chciała pozyska taki kapitał na rynku.
Zdaniem Sądu również nie sposób zaaprobować poglądu skarżącej, iż w 1999 roku już nie dysponowała ona skumulowanym zyskiem z lat 1995-1998. Należy zwrócić uwagę, iż zyski te nie zostały do tego czasu zwrócone udziałowcom, były zatem nadal w dyspozycji Spółki.
Sąd uznał za nieuprawniony pogląd Spółki, że nie nalicza się odsetek od pozyskanego kapitału /np. kredytu, pozostawionego zysku/ wydatkowanego na określone wydatki, bowiem Spółka już nie "obraca" tym kapitałem. Na rynku kredytobiorca musi płacić określoną cenę /odsetki/ od pozyskanego kapitału, aż do chwili jego całkowitego zwrotu. Zważywszy, iż Spółka otrzymała nieodpłatne świadczenie od udziałowców w walucie polskiej, stanowiące przychód podatkowy Spółki, jego wartość prawidłowo oceniono zgodnie z art. 12 ust. 6 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w dacie otrzymania świadczenia. Bezspornie Spółka posiada rachunki bankowe w bakach na terenie B. i T., a w 1999 roku nie zaciągała kredytów dewizowych. Istotnym jest, iż pozyskany przez Spółkę kapitał w postaci zatrzymanego zysku stanowił walutę polską, co zawęża w sposób oczywisty obszar porównania do lokalnego rynku kredytów krajowych. Zatem zarzuty w tym zakresie należy uznać za całkowicie chybione.
Dla oceny nieodpłatnych świadczeń bez znaczenia są uwagi dotyczące przedawnienia roszczenia wspólników Spółki o wypłatę należnej dywidendy. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było określenia należnego od Spółki podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. W związku tym ocenie podlegały skutki podatkowe wynikające z treści uchwał podejmowanych przez Zgromadzenie Wspólników, a nie możliwość dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych przez wspólników wobec Spółki.
Gdy chodzi o trzecią kwestię sporną, tj. zawyżenie kosztów uzyskania przychodów z tytułu umownego wynagrodzenia na rzecz udziałowca Spółki w kwocie 20.000 zł tytułem premii za bardzo dobre efekty zarządzenia i nadzoru Spółki w 1998 r. Sąd stwierdził, iż wystarczającą podstawą do zakwestionowania tegoż wydatku jako kosztu uzyskania przychodu badanego roku podatkowego był przepis art. 16 ust. 1 pkt 38 cyt. wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - jako jednostronne świadczenie na rzecz udziałowca nie będącego pracownikiem. Analizowana premia stanowiła dodatkowe wynagrodzenie za 1998 r. - nie przewidziane w zawieranych w 1998 r. z Tomaszem C. umowach zlecenia; natomiast za wykonywany zarząd i nadzór otrzymywał uzgodnione w ww. umowach wynagrodzenie. W konsekwencji bez znaczenia dla oceny analizowanego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu byłyby zeznania wnioskowanego przez skarżącą pełnomocnika Spółki.
Niezależnie do powyższego należy stwierdzić, że wypłata premii za 1998 rok wiązałaby się przychodem 1998 roku zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Za nietrafny, a więc za niezrozumiały uznać należy również zarzut dotyczący uwzględnienia wydatków inwestycyjnych w kwocie 362.141 zł przy obliczaniu zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 rok oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości.
Skarżąca w dniu 29 września 2000 r. złożyła w Urzędzie Skarbowym w B. zeznanie ostateczne CIT-8 za rok podatkowy 1999, w którym odliczyła od podstawy opodatkowania wydatki inwestycyjne w ogólnej kwocie 362.141 zł. Twierdzenie skarżącej jakoby nie dokonała jeszcze faktycznego odliczenia wymienionej kwoty od podstawy opodatkowania i nie uszczupliła tym samym z tego tytułu podatku nie znajduje uzasadnienia skoro w zeznaniu wstępnym wykazała kwotę podatku należnego w wysokości 1.640.321 zł, natomiast w zeznaniu ostatecznym - w wyniku dalszego odliczenia wydatków inwestycyjnych od podstawy opodatkowania - zadeklarowała podatek należny w wysokości 1.564.187 zł - uszczuplenie podatku zatem jest ewidentne.
Po uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych - w tym ulgi inwestycyjnej w wysokości 108.642,30 zł - należny podatek od osób prawnych za rok 1999 został prawidłowo określony w wysokości 1.709.752 zł, a zaległość podatkowa została wyliczona w odniesieniu do deklaracji ostatecznej /tzw. przepis/ i wyniosła 145.565 zł /1.709.752 zł - 1.564.187 zł/.
Za nietrafne w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać należy zarzuty odnośnie naruszenia przepisów proceduralnych. W toku czynności podejmowane były wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego.
Jak już wcześniej podkreślono zarzut dotyczący zaniechania przez organ I instancji przesłuchania pełnomocnika Spółki na okoliczność wykonania umowy z dnia 18 stycznia 1999 r. jest niezasadny, skoro zeznania te są bez znaczenia dla sprawy.
Jest okolicznością bezsporną, że Tomasz C. zaprezentował w roku 1998 Spółkę zarządzając i sprawują nadzór na nią. Czynił tak tytułem upoważnienia ustawowego, jak również w wykonaniu umów zleceń zawieranych z nim przez pełnomocnika w każdym miesiącu 1998 roku. Zlecone czynności zostały wykonane, a całość umownego wynagrodzenia została zleceniobiorcy wypłacona w 1998 r. Umowy te /również uchwały wspólników/ nie przewidywały wypłaty dodatkowego wynagrodzenia za osiągnięcie określonych wyników. Natomiast umowa z dnia 18 stycznia 1999 r. dotyczy zarządzania Spółką w roku 1998, a więc zlecenia niemożliwego do wykonania.
Jak trafnie zauważa Izba dowody z zeznań świadków mogą być dopuszczane na okoliczności związane z faktycznym przebiegiem zdarzenia gospodarczego, a nie w przypadku zdarzenia, które nie miało miejsca. Zbędnym zatem było potwierdzenia powyższego poprzez przesłuchanie pełnomocnika Spółki.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej co do wszczęcia przez Inspektora Kontroli Skarbowej w sprawie, w której było już prowadzone postępowanie przez Urząd Skarbowy wszczęte na wniosek Spółki o stwierdzenie nadpłaty Izba zasadnie wyjaśnia, iż w polskim systemie podatkowym występuje dualizm kontroli podatkowej. Obok kontroli podatkowej prowadzonej przez organy podatkowe na mocy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ kontrola podatkowa jest także prowadzona przez inspektorów kontroli skarbowej trybem postępowania skarbowego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /t.j. Dz.U. 1999 nr 54 poz. 572 ze zm./, przy czym do spraw nie uregulowanych przepisami ustawy o kontroli skarbowej stosuje się przepisu działu VI Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że te same podmioty gospodarcze mogą być kontrolowane w tym samym zakresie i przedmiocie kontroli przez dwa różne organy kontroli /podatkowy i skarbowy/, różnymi, niezależnymi od siebie procedurami postępowania kontrolnego.
W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła wyrok w całości. Zarzuciła wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez organ podatkowy II instancji art. 187 par. 1, art. 122, art. 133 par. 1 zd. 1 Ordynacji podatkowej przez niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy.
Zarzuciła również, powołując się na art. 174 pkt 1 p.p.s.a. na naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 18a ust. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w związku z art. 72 par. 1 i art. 81 pkt 2 Op przez błędną wykładnię art. 18a ust. 20 pdp i niewłaściwe zastosowanie art. 81 par. 1 Ordynacji podatkowej,
2. art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez błędna wykładnię,
3. art. 12 ust. 6 pkt 4 pdp - przez błędną wykładnię,
4. art. 191 par. 1 Kodeksu handlowego przez błędne zastosowanie,
5. art. 240 par. 1 i 3 Kodeksu handlowego w zw. z art. 58 Kc i art. 65 Kc. przez błędną wykładnię,
6. art. 16 ust. 1 pkt 38 pdp przez błędne zastosowanie,
7. art. 15 ust. 1 pdp przez błędną wykładnię polegającą na uwzględnienia związku z art. 15 ust. 4.
Powołując się na przedstawione podstawy skargi kasacyjnej spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka podniosła, iż odnośnie uznania, iż zawyżyła wydatki inwestycyjne w 1999 r. Sąd bezpodstawnie przyjął, iż organy podatkowe w sposób dokładny ustaliły stan faktycznym, że przy orzekaniu uwzględniły cały materiał dowodowy zebrany w sprawie. Twierdzi, że wniosła o stwierdzenie nadpłaty podatku stosownie do złożonej korekty deklaracji podatkowej. Wywiodła, że wykładnia art. 18a ust. 20 pdp i art. 81 par. 1 i pkt 2 Ordynacji podatkowej nie może prowadzić do wniosku, że podatnik nie ma prawa do korekty podatku ustanowionego w art. 79 Op w sytuacji, gdy faktycznie nadpłacił podatek.
Zarzuciła Sądowi I instancji, że nie sprecyzował w wyroku jednoznacznie i dokładnie podstawy opodatkowania niepodzielonego zysku. Twierdzi, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przyjmując, że spółka osiągnęła zysk korzystając nieodpłatnie czystego zysku pozostawionego w spółce na mocy uchwały zgromadzenie wspólników podjętej na podstawie kompetencji przyznanej przez umowę spółki. Uważa, że cytowany przepis zawiera klauzulę generalną, obejmującą zdarzenia incydentalne, nie dające się precyzyjnie przewidzieć w ustawie podatkowej. W ocenie podatnika błędnie też dokonano wykładni art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 6 pkt 4 cyt. ustawy a dotyczącej sposobu ustalania wysokości nieodpłatnego świadczenia. Uważa, że przyjęta zasada tzw. "kosztów kredytu" jest niedoskonała, gdyż w 1999 r. kredyt złotówkowy był najdroższym źródłem kapitału.
W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej wywodzi, że uchwała zgromadzenia wspólników podjęte wbrew przepisom prawa nie są nieważne z mocy prawa. Stają się nieważne tylko z mocy wyroku sądu wydanego w trybie art. 240 Kh, a takiego orzeczenia w sprawie nie wydano. Zarzuca, że zarówno organy podatkowej jak i sąd błędnie zinterpretowały postanowienia umowy spółki przyjmując, że artykuł 16 umowy nie daje zgromadzeniu wspólników kompetencji do przeznaczenia uchwałą wspólników zysku na fundusze celowe spółki.
W ocenie Spółki dokonano błędnego zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 38 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
W piśmie procesowym z dnia 23 stycznia 2006 r. Spółka uzupełniła skargę kasacyjną powołując się na znaczne rozbieżności w wyrokach sądów administracyjnych przy ocenie wpływu wyłączenia uchwałami zgromadzenia wspólników czystego zysku spółki "C." od podziału.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu natury procesowej. Z jego uzasadnienia wynika, że niedokładnie wyjaśniono stan faktyczny sprawy, tj. nie objęto orzeczeniem całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, poprzez nieuwzględnienie, że spółka wniosła w zakresie złożonej korekty o stwierdzenie nadpłaty podatku - co miało znaczenie ze względu na brzmienie art. 72 par. 1 w związku z art. 81 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, łączna wykładnia art. 18a ust. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i art. 81 par. 1 pkt 2 Op nie może prowadzić do wniosku, że podatnik nie ma prawa do korekty podatku ustanowionego w art. 79 Op w sytuacji, gdy faktycznie nadpłacił podatek. Z treści tego zarzutu nie wynika jaki organ niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny /sąd czy organ podatkowy II instancji/. Po wtóre, niezrozumiały jest zarzut, że przy orzekaniu nie uwzględniono, że spółka wniosła o stwierdzenia nadpłaty w zakresie złożonej korekty. Na stronie 10 i 11 uzasadnienia Sąd pierwszej instancji w sposób szczegółowy dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego właśnie pod kątem powstania nadpłaty i jej zwrotu. Trafnie wskazał, że nie może być podstawą korekty zeznania wstępnie art. 81 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, skoro spółka poprzez ww. korektę żądała stwierdzenia nadpłaty.
Wobec tego zarzut stawiany Sądowi I instancji, iż naruszył art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a, gdyż nieuwzględnił skargi, pomimo że decyzja Izby Skarbowej naruszała art. 187 par. 1 Op jest całkowicie chybiony. Natomiast zarzut naruszenia przez Sąd art. 133 par. 1 zd. 1 p.p.s.a. uznać należy, ujmując najostrożniej - za nieporozumienie. Jest rzeczą oczywistą, że sąd wyrokował na podstawie akt sprawy czego wyrazem jest uzasadnienie zaskarżonego wyroku.
W orzecznictwie kasacyjnym Sądu Najwyższego jak też Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest kwestionowany pogląd, iż w przypadku gdy zarzut naruszenia przepisów postępowania okaże się nieuzasadniony, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany stanem faktycznym sprawy stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku. Według przyjętego przez Sąd I instancji do oceny stanu faktycznego skarżąca spółka pismem z dnia 28 września 2000 r. wystąpiła z żądaniem stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w związku z tym, że w zeznaniu wstępnym wykazała podatek w zawyżonej wysokości. W dniu 29 września 2000 r. Spółka złożyła korektę zeznania wstępnego wraz z zeznaniem ostatecznym.
W toku postępowania kontrolnego organ kontroli skarbowej stwierdził, iż Spółka w zeznaniu podatkowym za 1999 r. zaniżyła przychód o kwotę nieodpłatnego świadczenia w związku z zatrzymaniem w Spółce nie podzielonego czystego zysku za lata 1995-1998 oraz zawyżyła wydatki inwestycyjne poprzez dokonanie odliczenia od podstawy opodatkowania kwoty po upływie ustawowego terminy, tj. 31 marca 2000 r., a nadto zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę wypłaconego udziałowcowi spółki wynagrodzenia.
Przechodząc do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego wyjaśnić należy, iż w myśl art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznania do końca trzeciego miesiąca roku następnego. Przepis ten ma ścisły związek z art. 18a ust. 20 cyt. ustawy, gdyż umożliwia podatnikowi dokonanie odliczenia od podstawy opodatkowania wydatków inwestycyjnych, jednakże nie później niż do dnia złożenia wstępnego zeznania o wysokości dochodu uzyskanego za ten rok. W rozpoznawanej sprawie termin do złożenia zeznania wstępnego za 1999 r. /CIT-8/ upłynął 31 marca 2000 r. Powyższy termin jest terminem prekluzyjnym. Oznacza to, że czynność dokonana po upływie tego terminu jest bezskuteczna. Wobec tego za bezskuteczne należało uznać dokonanie przez podatnika korekty zeznania jak też wniosek o zwrot nadpłaty. Z tego też względu nie miały w sprawie zastosowania przepisy Rozdziału 9 Ordynacji podatkowej dotyczące nadpłaty.
Odnośnie zarzutów błędnej wykładni dokonanej przez Sąd przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 6 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 240 par. 1 i par. 3 Kodeksu handlowego oraz błędnego zastosowania art. 191 par. 1 Kodeksu handlowego i art. 16 ust. 1 pkt 38 i art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stwierdzić należy, iż są chybione.
Powyższy zarzut nie jest do pogodzenia z samą istotą sądowej kontroli działalności publicznej sformułowanej w art. 184 Konstytucji RP i skonkretyzowanej w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/. Kontrola ta, jak stanowi par. 2 ostatnio wymienionego przepisu "sprawowana jest pod względem zgodności z prawem". Gdyby więc, jak sugeruje autor skargi kasacyjnej, Sąd samodzielnie stosował do przyjętego przez siebie stanu faktycznego powołane przepisy prawa materialnego, to uzasadniony byłby zarzut naruszenia tych przepisów. Taki zarzut w rozpoznawanej sprawie nie mógł być uwzględniony, gdyż Sąd administracyjny w ramach ustawowych kompetencji kontroluje wyłącznie prawidłowość zastosowania przez organy podatkowe prawa materialnego nie zaś samodzielnie stosuje wybrane przez siebie przepisy prawa materialnego.
I na koniec, odnosząc się do kwestii podniesionej w piśmie procesowym z dnia 23 stycznia 2006 r., a dotyczącym rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczących opodatkowania wartości otrzymanych nieodpłatnych świadczeń stwierdzić należy, iż rozbieżność orzecznictwa jest zjawiskiem wysoce niepożądanym lecz nieuniknionym. Jego wyeliminowaniu służy między innymi dwuinstancyjność postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyłącznie zaskarżony wyrok a okoliczność, że inny skład orzekający wydał odmienne rozstrzygnięcie /do czego był uprawniony w ramach tzw. niezawisłości sędziowskiej ustanowionej w art. 178 ust. 1 Konstytucji RP/ nie ma wpływu na wynik tej kontroli.
Brak usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej powoduje, że podlega ona oddaleniu /art. 184 p.p.s.a./. Obowiązek zwrotu kosztów wynika z art. 204 pkt 1 tej ustawy.