II FSK 1705/07

Naczelny Sąd Administracyjny2009-03-04
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od spadków i darowiznwznowienie postępowaniaoperat szacunkowywartość nieruchomościostateczna decyzjaprawo procesowe administracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nowy operat szacunkowy sporządzony po wydaniu decyzji ostatecznej nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania podatkowego.

Skarżąca J. S. domagała się zwrotu części podatku od spadków i darowizn, argumentując, że wartość odziedziczonego udziału w nieruchomości została zaniżona w pierwotnej decyzji podatkowej. Wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na nowy operat szacunkowy. Sądy obu instancji uznały, że nowy operat, sporządzony po terminie, nie spełnia przesłanek do wznowienia postępowania zgodnie z Ordynacją podatkową. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając różnicę między nową okolicznością faktyczną a nową oceną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. S. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżąca domagała się zwrotu części podatku od spadków i darowizn, twierdząc, że wartość odziedziczonego udziału w nieruchomości została ustalona na niższą kwotę w późniejszym postępowaniu działowym, co potwierdził nowy operat szacunkowy. Wniosła o wznowienie postępowania podatkowego, powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, który pozwala na wznowienie w przypadku ujawnienia się nowych dowodów lub okoliczności faktycznych, nieznanych organowi w dacie wydania decyzji. Organy podatkowe oraz WSA uznały, że operat szacunkowy sporządzony ponad rok po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej nie stanowił nowej okoliczności faktycznej ani dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod., lecz jedynie nową ocenę. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że dla wzruszenia ostatecznej decyzji muszą zaistnieć konkretne przesłanki ustawowe, a nowa wycena dokonana po terminie nie jest taką przesłanką. Sąd rozróżnił ujawnienie się nowej okoliczności faktycznej od nowej oceny tej okoliczności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nowy operat szacunkowy sporządzony po wydaniu ostatecznej decyzji, który stanowi jedynie nową ocenę wartości, a nie ujawnienie nowej okoliczności faktycznej istniejącej w dacie wydania decyzji, nie jest podstawą do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił nową okoliczność faktyczną od nowej oceny tej okoliczności. Aby wzruszyć ostateczną decyzję w trybie wznowienia postępowania, muszą zaistnieć konkretne przesłanki ustawowe, a nowa wycena dokonana po terminie nie jest taką przesłanką.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ord. pod. art. 240 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przesłanka wznowienia postępowania w postaci ujawnienia się nowych dowodów lub okoliczności faktycznych, nieznanych organowi w dacie wydania decyzji, nie obejmuje nowej oceny wartości dokonanej po wydaniu decyzji ostatecznej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ord. pod. art. 245 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.s.d. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

u.p.s.d. art. 8

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowy operat szacunkowy sporządzony po wydaniu ostatecznej decyzji nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a jedynie nową ocenę wartości.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod. przez WSA, który oddalił skargę mimo wadliwego zastosowania przez organ art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod.

Godne uwagi sformułowania

należy odróżnić każdy z tych przypadków, łącząc wyjście na jaw nowej okoliczności z konkretnym zdarzeniem (faktem), a nie jego oceną dokonaną po wydaniu decyzji ostatecznej.

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący

Zbigniew Kmieciak

sprawozdawca

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania podatkowego w kontekście nowych wycen i operatów szacunkowych sporządzonych po wydaniu decyzji ostatecznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nowy dowód (wycena) został sporządzony po terminie i jest jedynie nową oceną, a nie ujawnieniem nowej okoliczności faktycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wznowienia postępowania podatkowego i różnicy między nową okolicznością a nową oceną, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Nowy operat szacunkowy po latach: czy to wystarczy do wznowienia postępowania podatkowego?

Dane finansowe

WPS: 128 480 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1705/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-11-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska- Nowacka
Jan Rudowski /przewodniczący/
Zbigniew Kmieciak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Podatek od spadków i darowizn
Sygn. powiązane
I SA/Gd 287/06 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2006-12-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 lit c, art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art.240 par.1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Aleksandra Wrzesińska–Nowacka, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 287/06 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 10 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje adwokatowi A. T. od Skarbu Państwa – kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
Uzasadnienie
Pani J. S. wnioskiem z dnia 22 września 2005 r., wystąpiła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. o zwrot części pobranego podatku od spadków i darowizn ustalonego decyzją Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 28 kwietnia 2000 r. na kwotę 7.896,30 zł. Przedmiotem opodatkowania był spadek po J. S. w postaci udziału w - części w prawie własności zabudowanej nieruchomości położonej w G., którego wartość - za zgodą strony - ustalono w kwocie 128.480 zł. We wniosku skarżąca zażądała zwrotu podatku od wartości przekraczającej 100.500 zł, powołując się na treść postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt VII Ns 2220/00 oraz treść decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 30 sierpnia 2005 r., którą określono zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu nabycia w drodze działu spadku udziału w prawie własności powyżej opisanej nieruchomości. Podstawę opodatkowania organ określił w oparciu o wycenę szacunkową sporządzoną przez biegłego sądowego przyjmując wartość udziału podatniczki w wysokości 100.500 zł.
Podatniczka oświadczyła, że wniosek związany jest z "wyjściem na jaw" - nieznanych poprzednio - "okoliczności dotyczących wyceny (...) w postępowaniu sądowym w dziale spadku, tj. prawomocnej wyceny - spadku na 100.500 zł".
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia 24 października 2005 r., wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia 28 kwietnia 2000 r. a następnie decyzją z dnia 18 listopada 2005 r. - na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej Ord. pod.), odmówił uchylenia decyzji z dnia 28 kwietnia 2000 r., z uwagi na brak przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła o zmianę i uchylenie decyzji ostatecznej ustalającej podatek od spadków i darowizn w kwocie 7.896,30 zł i zwrot nadpłaconego podatku, uwzględniając zmianę wartości dziedziczonego udziału w przedmiotowej nieruchomości do kwoty 100.500 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w G., decyzją z dnia 10 lutego 2006 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że decyzja z dnia 28 kwietnia 2000 r. ma przymiot rozstrzygnięcia ostatecznego w rozumieniu art. 128 Ord.pod. bowiem strona nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 220 Ord. pod. Wobec tego wzruszenie takiego rozstrzygnięcia może nastąpić w trybie wznowienia postępowania, ale przy zaistnieniu enumeratywnie wymienionych w ustawie przesłanek (art. 240 § 1 Ord. pod.). Powołany przez stronę dokument w postaci operatu szacunkowego nieruchomości, wobec tego, że został sporządzony w czerwcu 2001 r., nie mógł być uznany za spełniający w/w przesłanki art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod. W dacie wydania ostatecznej decyzji ustalającej podatek od spadków i darowizn nie istniał dowód, który organowi podatkowemu pierwszej instancji nie byłby znany. Organ odwoławczy potwierdził także prawidłowość trybu ustalenia przez organ I instancji podstawy opodatkowania, zgodnie z art. 7 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r., o podatku od spadków i darowizn (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 142, poz. 1514 z późn. zm.).
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej podatniczka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zawnioskowała zmianę tej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku o zwrot części pobranego podatku od spadków i darowizn, ustalonego ostateczną decyzją z dnia 28 kwietnia 2000 r. Skarżąca podniosła, iż zwrot uiszczonego podatku jest uzasadniony, skoro wartość jej udziału w prawie własności nieruchomości została w postępowaniu o dział spadku ustalona przez biegłego sądowego na kwotę 100.500 zł. W decyzji z dnia 28 kwietnia 2000 r., przyjęto zawyżoną wartość tego udziału.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn.akt I SA/Gd 287/06, oddalił skargę.
Badając zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, przepisów prawa procesowego ani też nie stwierdził wad będących przyczynami wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Skład orzekający w sprawie podzielił pogląd organów podatkowych, że powołany przez skarżącą operat szacunkowy sporządzony przez biegłego sądowego w czerwcu 2001 r., odnośnie nieruchomości, w prawie własności, której skarżąca odziedziczyła udział w - części, nie stanowił dowodu, o którym mowa w art. 240 pkt 5 Ord. pod. Sąd podkreślił, że aby wzruszyć decyzję ostateczną muszą zaistnieć kumulatywnie przesłanki podane w art. 240 § 1 pkt 5 Ord.pod.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną i zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 15, poz. 1270 ze zm., dalej, p.p.s.a.), polegające na oddaleniu skargi mimo, iż organ wadliwie zastosował art. 240 § 1 pkt 5 Ord.pod., co mogło mieć wpływ na wynik postępowania podatkowego.
Wskazując powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu.
Sformułowany w niej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod. zdaje się abstrahować od faktu, iż to, co skarżąca utożsamia z ujawnieniem nowej okoliczności faktycznej istniejącej w dniu wydania decyzji i nieznanej organowi jest niczym innym jak nową oceną wynikającą z opinii biegłego sporządzonej po wydaniu decyzji ostatecznej (operat szacunkowy dotyczący nieruchomości sporządzony został ponad rok od wydania decyzji – w czerwcu 2001 r.; decyzję wydano 28 kwietnia 2000 r.). Sam autor skargi kasacyjnej nie jest zresztą do końca konsekwentny w swoich twierdzeniach, bowiem podnosi on, iż wniosek w sprawie wznowienia postępowania "oparty był na ujawnieniu się zarówno nowych okoliczności faktycznych, jak i nowych dowodów" (s. 1 skargi kasacyjnej). Uznał on następnie, iż potwierdzenie zasadności wysuniętego przez skarżącą zarzutu uzasadniałoby zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy odróżnić każdy z tych przypadków, łącząc wyjście na jaw nowej okoliczności z konkretnym zdarzeniem (faktem), a nie jego oceną dokonaną po wydaniu decyzji ostatecznej.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Uwzględniając wniosek o zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu kierowano się treścią § 6 pkt 3 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI