I SA/Wr 614/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 rok, uznając brak prawa do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów z powodu nie wprowadzenia środka trwałego do ewidencji.
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 rok, argumentując zwiększeniem kosztów uzyskania przychodów o odpisy amortyzacyjne od zestawu krusząco-przesiewającego, który pierwotnie był traktowany jako leasing operacyjny, a następnie jako finansowy. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że spółka nie miała prawa do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ środek trwały nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych w okresie, za który miały być naliczane odpisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów podatkowych.
Przedmiotem skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A sp. z o.o. w O. była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 rok. Spółka złożyła wniosek o nadpłatę, zwiększając koszty uzyskania przychodów o odpisy amortyzacyjne od zestawu krusząco-przesiewającego, który pierwotnie był traktowany jako leasing operacyjny, a następnie zakwalifikowany jako leasing finansowy. Spółka argumentowała, że zmiana kwalifikacji umowy leasingu uprawnia ją do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe, zarówno pierwszoinstancyjne, jak i odwoławcze, odmówiły stwierdzenia nadpłaty. Kluczowym argumentem było to, że spółka nie wprowadziła zestawu krusząco-przesiewającego do ewidencji środków trwałych w okresie, w którym miały być naliczane odpisy amortyzacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpatrując skargę, uznał, że spółka nie miała prawa do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów za 2002 rok, ponieważ nie spełniła wymogu wprowadzenia środka trwałego do ewidencji. Sąd podkreślił, że niezależnie od zmian przepisów dotyczących leasingu i amortyzacji, warunek wprowadzenia środka trwałego do ewidencji był zawsze wymagany do uznania odpisów amortyzacyjnych za koszt uzyskania przychodów. Sąd oddalił skargę, stwierdzając brak naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma prawa zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od środka trwałego, który nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych, nawet jeśli jest on użytkowany na podstawie umowy leasingu i spełnia definicję środka trwałego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowym warunkiem do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów jest wprowadzenie środka trwałego do ewidencji. Brak tego elementu, niezależnie od kwalifikacji umowy leasingu czy zmian przepisów, wyklucza możliwość dokonywania odpisów amortyzacyjnych stanowiących koszt podatkowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16a § ust. 2 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16h § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 72 § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 75 § 2 pkt 1 lit. a
Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 46 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 r. w sprawie zaliczenia przedmiotów umów najmu lub dzierżawy rzeczy albo praw majątkowych do składników majątku stron tych umów § § 2 ust. 2 pkt 3 lit a
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych § § 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych § § 7 ust.7
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt.1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16a § ust. 2 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16h § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16h § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16a
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak prawa do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów z powodu nie wprowadzenia środka trwałego do ewidencji.
Odrzucone argumenty
Prawo do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów od zestawu krusząco-przesiewającego. Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez odmowę prawa do amortyzacji przedmiotu leasingu, pomimo zaklasyfikowania umowy jako leasingu finansowego.
Godne uwagi sformułowania
warunkiem koniecznym uznania w 2002 r. za koszt uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od używanego na podstawie umowy leasingu [...] zestawu krusząco - przesiewającego było nie tylko przyjęcie składnika do używania, ale też wprowadzenie tego składnika majątkowego do prowadzonej przez Spółkę ewidencji środków trwałych w okresie za jaki dokonywane są odpisy. Podatnik zatem nie może "wstecznie" wprowadzić do ewidencji (ujawnić) środka trwałego niezależnie od przyczyn, które leżały u podstaw jego "nieujawnienia" w ewidencji lecz dopiero na bieżąco, począwszy od następnego miesiąca po wprowadzeniu do ewidencji może dokonywać odpisów amortyzacyjnych stanowiących koszt uzyskania przychodów.
Skład orzekający
Jadwiga Danuta Mróz
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Łoboda
sędzia
Marek Olejnik
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów w przypadku umów leasingowych, z naciskiem na wymóg wprowadzenia środka trwałego do ewidencji."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2002 roku i wcześniejszych okresach, z uwzględnieniem zmian przepisów dotyczących leasingu i amortyzacji. Interpretacja może być mniej bezpośrednio stosowalna do obecnych regulacji, choć zasada dotycząca ewidencji pozostaje kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu rozliczeń podatkowych związanych z leasingiem i amortyzacją, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Choć nie zawiera nietypowych faktów, prezentuje typowy spór interpretacyjny.
“Leasing a amortyzacja: kluczowy błąd, który kosztował spółkę nadpłatę podatku.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 614/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jadwiga Danuta Mróz /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Olejnik
Zbigniew Łoboda
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 1631/06 - Wyrok NSA z 2008-01-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 72, art. 75
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 1993 nr 106 poz 482
art. 15 ust. 6, art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a, art. 16a ust. 2 pkt 3, art. 16h ust. 1 pkt 1
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Sentencja
Wojew-dzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mr-z (sprawozdawca) Sędzia WSA - Zbigniew Łoboda Asesor WSA - Marek Olejnik Protokolant: Aleksandra Madej Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi: Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A spółka z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 rok oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A sp. z o.o. w O. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J.G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 rok.
Z ustaleń faktycznych wynika, że Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A sp. z o.o. w dniu [...] złożyło w Urzędzie Skarbowym w K.G. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za 2002 r. wraz z korektą zeznania o wysokości osiągniętego dochodu - CIT-8, w którym wykazało podatek dochodowy od osób prawnych za 2002 r. w kwocie [...]. Żądając nadpłaty w kwocie [...] Spółka wyjaśniła, iż w korekcie zeznania CIT-8 za 2002 r. zwiększyła koszty uzyskania przychodów 2002 r. o kwotę [...] wynikającą z zaliczenia w koszty odpisyów amortyzacyjnych, co było konsekwencją zmiany klasyfikacji umowy leasingu zestawu przesiewająco-kruszącego, uznanej wcześniej za leasing operacyjny a będącym w istocie leasingiem finansowym. Prostując ten błąd - uwzględniła w tych kosztach odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej uznanego za środek trwały zestawu przesiewająco-kruszącego. Zmiana kwalifikacji umowy leasingu nr [...] zawartej [...] z Konsorcjum B sp. z o.o. uzasadniała zdaniem Spółki jej prawo do nadpłaty, które wynika z przepisów art. 72 § 1 pkt 1 i art. 75 § 2 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej i art. 15 ust 1 w związku z art. 16 a ust. 2 pkt 3 oraz art. 16 h ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 54, poz.654 ze zm.).
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. G., po rozpatrzeniu wniosku i przedłożonych przez Spółkę dowodów stwierdził, iż umowa leasingu z dnia [...] nr [...] nie jest umową leasingu operacyjnego. Przyjął, że zestaw krusząco-przesiewający używany na podstawie tej umowy winien być zaliczony - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 roku w sprawie zaliczenia przedmiotów umów najmu lub dzierżawy rzeczy albo praw majątkowych do składników majątku stron tych umów (Dz. U. Nr 28, poz. 129) - do składników majątkowych spółki w dacie zawarcia umowy leasingu. Powołując się na przepis art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - odmówił jednak uznania za koszt uzyskania przychodu 2002 r. odpisów amortyzacyjnych obliczonych od wartości początkowej tego środka - dokonanych za okres gdy przedmiot leasingu nie był wprowadzony do ewidencji środków trwałych (tj. do sierpnia 2002 r.).
Organ I instancji stwierdził, iż Spółka nie ma prawa do zwiększenia kosztów uzyskania przychodów za 2002 r. o ustalone w 2005 r. (za okresy wcześniejsze) odpisy amortyzacyjne w kwocie [...]. Uznał, że skoro opłaty leasingowe, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie stanowią kosztu uzyskania przychodów. W konsekwencji, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. G. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił stwierdzenia wnioskowanej przez Spółkę nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r.
W odwołaniu od decyzji Spółka podkreśliła, iż obecnie przyjęta przez nią klasyfikacja podatkowa umowy leasingu, została dokonana na podstawie znanego jej stanowiska organów podatkowych w przedmiocie klasyfikacji umów leasingu oraz, iż na gruncie podatku dochodowego uznanie umowy za leasing finansowowy uprawnia leasingobiorcę do amortyzacji przedmiotu umowy. Jej zdaniem istniała podstawa, aby umowę leasingu traktować jako leasing operacyjny, znając jednak odmienne w tym względzie stanowisko organów, Spółka dostosowała swoje rozliczenia podatkowe tak, jakby przedmiotowa umowa miała charakter leasingu finansowego. Spółka wyjaśniła, że przedmiot umowy nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych w dacie przyjęcia do używania, ponieważ nie pozwalała na to uprzednio przyjęta przez Spółkę klasyfikacja umowy leasingu.
Po rozpatrzeniu zarzutów podniesionych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego nie było podstaw do zaliczenia przedmiotu leasingu do składników majątku wynajmującego lub wydzierżawiającego (wg. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 r. w sprawie zaliczenia przedmiotów umów najmu lub dzierżawy rzeczy albo praw majątkowych do składników majątku stron tych umów..). Z umowy leasingu z dnia [...] nr [...], załącznika nr 1 -harmonogram spłat leasingowych, załącznika nr 2 - ogólne warunki umowy leasingu operacyjnego i umowy z [...] (bez numeru) zdaniem organu wynika, iż umowa ta została zawarta na czas oznaczony (tj. 34 miesięcy - § 3 ust. I umowy), zawiera prawo do nabycia przedmiotu leasingu bez możliwości jego wypowiedzenia ( §1 pkt I umowy z dnia [...] (bez numeru). Podstawowy okres umowy 34 miesiące, wynosi 39,67 % i jest mniejszy od 40% normatywnego okresu amortyzacji, suma opłat netto w podstawowym okresie umowy wynosi [...] i jest wyższa od wartości netto rzeczy wynoszącej [...]. Z powyższego wynika, iż umowa leasingu z dnia [...] nie spełnia warunków określonych w § 2 ust. 2 pkt 3 lit a powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 r., co wbrew zarzutom strony - wykluczało zaliczenie przedmiotu umowy do składników majątku wynajmującego i przesądzało o zaliczeniu go do majątku Spółki.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - w brzmieniu obowiązującym w 1999 roku tj. w dacie podpisania umowy leasingu - kosztem uzyskania przychodów były odpisy amortyzacyjne z tytułu zużycia środków trwałych..., dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy tj. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz. U. Nr 6 poz. 35 ze zm.).
W myśl § 1 pkt 1 ww. rozporządzenia jego przepisy stosuje się do podatników podatku dochodowego od osób prawnych, jeżeli środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne zgodnie z § 11 zostały wprowadzone do ewidencji (wykazu) środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
Przepisy te korespondowały z art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy dochodowej, który w 1999 r. - nie uznawał za koszt uzyskania przychodu spłaty wartości przedmiotu najmu, jeżeli zgodnie z odrębnymi przepisami był on zaliczony do składników majątkowych najemcy. Przepis ten, jak również przepis art. 15 ust. 6 - ulegały późniejszym zmianom, jednak w rozstrzyganej sprawie istotne jest, że do umów zawartych przed [...] stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dochodowej w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem. Bezspornym było, iż spółka nie wprowadziła do ewidencji środków trwałych zestawu krusząco-przesiewającego ani w chwili zawarcia umowy leasingu tj. w 1999 r. ani w kolejnych latach, uczyniła to dopiero w sierpniu 2002 r. (tj. po zakupie przedmiotu leasingu). Zatem - stosownie do art.15 ust. 6 oraz art.16a ust.2 pkt 3 i art. 16h ust.1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym - zarówno w brzmieniu obowiązującym w 1999 r. jak i w spornym roku 2002 - w ocenie organów - Spółka nie miała prawa do uznania za koszt uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych obliczonych od wartości niewprowadzonego do ewidencji środków trwałych zestawu krusząco-przesiewającego. Dla uzasadnienia powyższego organ odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2004 r. (sygn. akt I SA/Wr 2717/01- niepubl.) i uznał zarzut naruszenia art. 15 ust. 6 za bezzasadny.
Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż nie wystąpiła wnioskowana przez Spółkę nadpłata w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 rok.
Od powyższej decyzji Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A sp. z o.o. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. zarzucając:
1) naruszenia przepisu art. 72 § 1 pkt 1 w związku z art. 75 § 2 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r.: w związku z naruszeniem przepisu art. 15 ust. 6 w związku z art. 16 a ust 2 pkt 3 i art. 16 h ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez odmowę prawa do dokonywania w 2002 r. odpisów amortyzacyjnych od zestawu krusząco-przesiewającego, oraz
2) naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w przepisie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez odmowę prawa do amortyzowania przedmiotu leasingu, pomimo zaklasyfikowania umowy jako leasingu finansowego.
Skarżąca powtórzyła w skardze zarzuty odwołania oraz ich uzasadnienie twierdząc, że miała ona prawo do dokonywania w 2002 r. odpisów amortyzacyjnych od używanego na podstawie umowy leasingu zestawu krusząco-przesiewającego na podstawie art. 16a ust.2 pkt 3 i art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zarzuciła organom fiskalizm w związku z faktem, iż zakwalifikowała umowę jako umowę leasingu finansowego kierując się stanowiskiem organów podatkowych, zaś organy odmawiają jej teraz należnego leasingobiorcy w takim przypadku - prawa do amortyzacji przedmiotu umowy. Działaniom organów zarzuciła naruszenie zasady zaufania z art. 121 § 1 OP.
Odpowiadając na zarzuty skargi Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga, nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej - obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i procesowym. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpatrując według powyższych kryteriów zarzuty skargi - nie stwierdził naruszenia prawa, które w świetle art.145 § 1 pkt.1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1270 ze zm.) uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Sporna pomiędzy stronami w przedmiotowej sprawie jest możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów - odpisów amortyzacyjnych od użytkowanego na podstawie umowy leasingu zestawu przesiewająco-kruszącego, a w konsekwencji zasadność wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r.
W świetle art.72 §1 pkt1 w związku z art.75 §2 pkt 1 lit.a Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.) podatnikowi przysługuje prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty jeżeli w zeznaniach wykazali zobowiązanie w kwocie wyższej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek. Strona składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty wraz z dołączoną korektą zeznania, jako jego podstawę wskazała zwiększenie kosztów uzyskania przychodów o odpisy amortyzacyjne zestawu przesiewająco-kruszącego użytkowanego na podstawie umowy leasingu z dnia [...] nr [...].
Aby zatem dokonać oceny czy uprawniony był wniosek podatnika o stwierdzenie nadpłaty należy z punktu widzenia regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm.), zwanej dalej ustawą dochodową lub u.p.d.o.p., szczegółowo przeanalizować uregulowania art.15-16 tejże ustawy w powiązaniu z aktami wykonawczymi w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych.
Ponieważ jednak Skarżąca, oprócz zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, podnosi też zarzuty procesowe, do nich należy odnieść się w pierwszej kolejności.
W ocenie Sądu - nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w przepisie art.121 § 1 Ordynacji podatkowej. Strona jak sama wielokrotnie podkreślała zaliczyła użytkowany na podstawie umowy leasingu zestaw przesiewająco-kruszący do swojego majątku (dla celów podatkowych) mając na względzie znane jej w tym zakresie stanowisko organów podatkowych. Wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty złożyła też w dniu [...] stosowną korektę zeznania za 2001 rok. deklarując rozliczenie umowy leasingu, jako leasingu finansowego, co potwierdzało zaliczenie zestawu przesiewająco-kruszącego do majątku Spółki. W tych okolicznościach trudno uznać, że naruszona została zasada zaufania do organów podatkowych, które przecież nie zmieniły swojej oceny umowy leasingu przedmiotowego zestawu. Ponadto jeżeli podatnik sam złożył korektę rozliczenia podatkowego akceptując znane mu stanowisko organów podatkowych w tym zakresie to jednocześnie nie może tego stanowiska podważać, bowiem w ten sposób kwestionuje swoją korektę zeznania podatkowego. W tych okolicznościach nie ma podstaw do uznania, że działanie organów podatkowych naruszało przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Ocena naruszenia prawa materialnego wymaga historycznego ujęcia analizowanego problemu, co z uwagi na liczne (na przestrzeni trwania spornej umowy) nowelizacje przepisów mających zastosowanie w sprawie jest istotne dla oceny legalności zaskarżonej decyzji za 2002 rok. .
Na mocy art.15 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Aby określony koszt można było uznać za koszt uzyskania przychodów, między tym kosztem a przychodem musi istnieć związek. Chodzi tu o związek tego typu, że poniesienie kosztu ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek - poza wyraźnie wskazanym w ustawie - wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego związku z przychodem i racjonalności działania dla osiągnięcia tego przychodu (por. wyrok NSA z 9.9.1994 r., sygn. akt III SA 30/94, publ. Mon.Pod. 1/1995).
W niektórych sytuacjach ustawodawca pozbawił podatników możliwości bezpośredniego zaliczenie w koszty podatkowe poniesionego wydatku mimo, że został poniesiony w celu uzyskaniu przychodu - por. art.16 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy dochodowej.
Dla oceny skutków podatkowych w 2002 r. związanych ze spornym leasingiem trwającym od 1999 do końca 2001 r. roku, nie bez znaczenia jest ocena wszystkich okoliczności sprawy.
W art.15 ust.6 (w brzmieniu obowiązującym w 1999 r. tj. w dacie zawarcia spornej umowy leasingu), ustawodawca postanowił, że w przypadku wydatków dotyczących środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych kosztem uzyskania przychodów są odpisy amortyzacyjne z tytułu ich zużycia dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy dochodowej, tj. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17.01.1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (zwane dalej rozporządzeniem MF w sprawie amortyzacji). Już w § 1 rozporządzenia wskazano, że jego przepisy stosuje się do podatników podatku dochodowego od osób prawnych, jeżeli środki trwałe zgodnie z § 11 wprowadzone zostały do ewidencji (wykazu) środków trwałych. Do środków trwałych podatnika zalicza się w świetle § 2 ust.2 pkt 2 ww. rozporządzenia również środki trwałe niestanowiące własności podatnika, wykorzystywane przez niego na potrzeby działalności na podstawie umowy najmu, dzierżawy oraz innej umowy o podobnym charakterze - jeżeli zgodnie z odrębnymi przepisami środki te zaliczane są do majątku podatnika (tzw. leasing finansowy). Tymi odrębnymi przepisami (obowiązującymi do 30.09.2001 r.) było wydane na podstawie delegacji z art. 12 ust. 7 u.p.d.o.p. rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 r. w sprawie zaliczania przedmiotu umów najmu lub dzierżawy rzeczy albo praw majątkowych do składników majątku stron tych umów (Dz. U. Nr 28, poz. 129). W świetle tych regulacji - Sąd podzielił stanowisko organów, że leasingowane urządzenie, przyjęte do używania - stanowiło środek trwały skarżącej Spółki. Niezbędnym jednak dla dokonywania odpisów amortyzacyjnych było "ujawnienie" środka trwałego w odpowiednich ewidencjach, bowiem zgodnie z przepisem § 7 ust.7 ww. rozporządzenia MF w sprawie amortyzacji (obowiązującymi w roku zawarcia umowy -1999), odpisów amortyzacyjnych od ujawnionych środków trwałych nie objętych dotychczas ewidencją dokonuje się począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji. Identyczny zapis wynika też z art. 16h ust.1 pkt 4 ustawy dochodowej - wraz z wprowadzeniem do ustawy od 1 stycznia 2000 roku regulacji prawnej dotyczącej amortyzacji (art. 16a- art. 16m ustawy), objętej wcześniej rozporządzeniem MF z 17 stycznia 1997 r.
W odniesieniu do sporu za 2002 rok - istotna jest dokonana z dniem 1 stycznia 2000 r. nowelizacja przepisu art. 15 ust. 6 ustawy (art. 1 pkt 4 lit. d ustawy z 20.11.1999 r. -Dz. U. z 1999 r. Nr 95, poz. 1101) która również zawiera odesłanie, lecz tym razem zasady amortyzacji uregulowano w tej samej ustawie wskazując, że "kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych...(odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami art. 16a - 16m, z uwzględnieniem art. 16".
Odnosząc wskazane wyżej regulacje z art. 16 ustawy dochodowej na grunt rozpatrywanej sprawy, kosztem uzyskania przychodu Skarżącej spółki - mogły być tylko odpisy amortyzacyjne dokonywane zgodnie z zasadami amortyzacji środków trwałych.
Analizując regulujący kwestię kosztów związanych z amortyzacją - art. 15 ust. 6 ustawy dochodowej - stanowiący, że kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych...(odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami art. 16a - 16m, z uwzględnieniem art. 16, rozważyć należy stawiane w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art.16a ust. 2 pkt 3) oraz art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy. W naruszeniu tych przepisów skarżący upatruje przyczynę odmowy prawa do zaliczenia odpisów amortyzacyjnych za 2002 rok do kosztów uzyskania przychodów.
Z treści art. l6h ust.l pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - w brzmieniu obowiązującym w 2002 roku - odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowych wprowadzonych do ewidencji, o której mowa w art. 9 ust. 1, środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem art. 16k, w równych ratach co miesiąc, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek lub wartość przyjęto do używania, do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór; suma odpisów amortyzacyjnych obejmuje również odpisy, których zgodnie z art. 16 ust. 1 nie uważa się za koszty uzyskania przychodów. Z wyżej cytowanych przepisów wynika w sposób oczywisty, że warunkiem koniecznym uznania w 2002 r. za koszt uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od używanego na podstawie umowy leasingu z dnia [...] zestawu krusząco - przesiewającego było nie tylko przyjęcie składnika do używania, ale też wprowadzenie tego składnika majątkowego do prowadzonej przez Spółkę ewidencji środków trwałych w okresie za jaki dokonywane są odpisy. Domagając się uwzględnienia w kosztach Spółki odpisów amortyzacyjnych, skarżąca przywołuje tylko fragment stosownego przepisu, pomijając zapis o konieczności wprowadzenia środka trwałego do ewidencji. Bezpodstawne są więc żądania Spółki, która wywodzi swoje prawa z wyrwanego z kontekstu - fragmentu przepisu, nie oddającego faktycznie zawartej w nim normy prawnej. Warunek wprowadzenia środka do ewidencji był zastrzeżony, niezależnie od zmieniającego się stanu prawnego przepisów regulujących amortyzację. Organy, przywołując w zaskarżonej decyzji przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 roku w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obowiązujące w dniu zawarcia umowy leasingu, dokonały pełnej analizy stanu prawnego w odniesieniu do całego okresu leasingu i wykazały, że uregulowania te niezależnie od (zmieniającej się w czasie) rangi przepisów, niezmiennie wymagały dla uznania odpisów amortyzacyjnych za koszt podatkowy - spełnienia warunku jakim było wprowadzenie środka trwałego do ewidencji. Bezspornym jest, iż Skarżąca w okresie używania zestawu krusząco - przesiewającego na podstawie umowy leasingu z dnia [...] tj. w okresie od [...] do końca trwania umowy leasingu, nie wprowadziła tego składnika majątkowego do ewidencji środków trwałych, wpisała go dopiero po jego zakupie w sierpniu 2002 r. Rozliczenie odpisów amortyzacyjnych za 2002 r. sporządziła dopiero w 2005 występując z wnioskiem o nadpłatę. Podatnik zatem nie może "wstecznie" wprowadzić do ewidencji (ujawnić) środka trwałego niezależnie od przyczyn, które leżały u podstaw jego "nieujawnienia" w ewidencji lecz dopiero na bieżąco, począwszy od następnego miesiąca po wprowadzeniu do ewidencji może dokonywać odpisów amortyzacyjnych stanowiących koszt uzyskania przychodów. Stąd zasadnie przyjęły organy, że nie zostały spełnione przesłanki dla dokonywania odpisów amortyzacyjnych - określone zarówno w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 roku w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jak też określone w odnoszącym się do 2002 r. - art.l6h ust.l pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zatem - stosownie do wyżej cytowanego art. 15 ust.6 w związku z art. l6h ust.l pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - Skarżąca nie miała prawa do uznania za koszty uzyskania przychodów roku 2002 - odpisów amortyzacyjnych obliczonych od określonej w umowie leasingu wartości początkowej niewprowadzonego do ewidencji zestawu krusząco - przesiewającego. Badając zasadność zarzutu skargi, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Słuszność takiego stanowiska dodatkowo potwierdza analiza art. 16h ust.1 pkt 4 ww. ustawy, regulującego wprost sytuację, gdy środek trwały jest wprawdzie ujawniony, lecz dotychczas nie został objęty ewidencją, jak też zmiany analizowanych przepisów wprowadzone od stycznia 2003 r.
Fakt, iż skarżąca w 2002 roku nie wprowadziła używanego na podstawie umowy leasingu zestawu krusząco - przesiewającego do ewidencji środków trwałych, ponieważ spłatę wartości tego zestawu uwzględnioną w ratach leasingowych zaliczała w koszty uzyskania przychodów - nie ma znaczenia, w świetle cytowanych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Nie można też uznać za zasadny, łączonego z naruszeniem art. 15 ust 6 u.p.d.o.p., zarzutu naruszenia art. 16a ust. 2 pkt 3) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przepis ten dopuszczał możliwość amortyzacji składników majątku (niestanowiących własności podatnika) używanych na podstawie umowy leasingu, jeżeli zgodnie z przepisami rozdziału 4a ustawy ("Opodatkowanie stron umowy leasingu" obowiązuje od 1.10.2001r.) odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający. Skarżąca podnosi, że używane na podstawie umów leasingu -zawartych przed 1 października 2001 roku składniki majątku winny być zaliczone do majątku używającego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 roku w sprawie zaliczenia przedmiotów umów najmu i dzierżawy do składników majątku stron tych umów (Dz.U. Nr 28, poz.129) co skutkuje uznaniem tych składników za środki trwałe - zgodnie z obowiązującym do dnia 31 grudnia 1999 r. § 2 ust.2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 roku w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i obowiązującym od 1 stycznia 2000 r. art.l6a ust.2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Z zaliczenia składnika majątkowego do kategorii środków trwałych wywodzi Skarżąca możliwość ich amortyzowania (art. 16a ust.2 pkt 3) u.p.d.o.p.) - co w jej ocenie jest równoznaczne z prawem dokonywania odpisów amortyzacyjnych i uznaniem ich za koszty uzyskania przychodów.
Tymczasem, jak słusznie wyjaśnia organ, zaliczenie zestawu do środków trwałych, (co do zasady) podlegających amortyzacji, nie było istotą sporu i powodem weryfikacji kosztów Spółki. Organy nie kwestionowały zaliczenia przedmiotu leasingu do kategorii środków trwałych ani możliwości amortyzowania tego rodzaju składników majątkowych i to niezależnie od mających w tym zakresie zastosowanie przepisów (stare czy nowe). Istota sporu polega bowiem na tym, że Spółka nie spełniła warunku - jakim było wprowadzenie tego konkretnego środka trwałego do prowadzonej przez nią ewidencji. To zaś wykluczało w świetle normy z art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy, dokonywanie odpisów amortyzacyjnych. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztem uzyskania przychodów są odpisy amortyzacyjne z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami. Skoro zarówno stare jak i nowe regulacje uzależniały możliwość dokonywania odpisów od wprowadzenia środka do ewidencji a podatnik wpisał zestaw krusząco - przesiewającego do ewidencji środków trwałych dopiero w sierpniu 2002 r. to zasadnie organy podatkowe odmówiły uznania za koszt podatkowy - odpisów amortyzacyjnych za okresy wcześniejsze. Zarzuty strony, oparte na naruszeniu art. 16a ust. 2 pkt 3 ustawy nie mogły zmienić kierunku rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy organy wykazały, iż dokonywanie za 2002 roku odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej niewprowadzonego wówczas do ewidencji środków trwałych zestawu, było nieuprawnione. Stąd też zaliczenie tych odpisów do kosztów uzyskania przychodów w 2002 roku jest niezgodne z art. 15 ust.6 w związku z art.l6h ust.l pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
A - traktując przepisy podatkowe instrumentalnie, wywodziła tezy zarzutów skargi z wybiórczo cytowanych przepisów, tymczasem normy prawa podatkowego wymagają szczególnej precyzji w ich stosowaniu zarówno przez organy podatkowe, jak i podatników, których bezpośrednio dotyczą skutki wadliwego ich stosowania.
Jeżeli zatem podatnikowi nie przysługiwało prawo do zaliczenia w koszty podatkowe zarówno odpisów amortyzacyjnych ze wskazanych powyżej przyczyn to nie można uznać, że zapłacił podatek w wysokości wyższej od należnej - zasadnie zatem organy podatkowe, nie naruszając (wbrew zarzutom skargi) przepisów art. 72 § 1 pkt 1 i art. 75 § 2 pkt 1 lit.a Ordynacji podatkowej -odmówiły stwierdzenia nadpłaty za 2002 rok we wnioskowanej wysokości.
W rezultacie badania legalności decyzji - Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała wskazane w skardze przepisy prawa procesowego i materialnego, a merytoryczna ocena rozstrzygnięcia organów podatkowych potwierdziła jego zgodność z obowiązującym prawem procesowym i materialnym. Mając powyższe na uwadze - Wojew-dzki Sąd Administracyjny we W. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę oddalił.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI