II FSK 1687/17Odpowiedzialność osoby trzeciej zaległości podatkowe WSA NSA
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie. Decyzja ta dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu Z. sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 134 w zw. z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 3 O.p., argumentując, że został pozbawiony prawa do czynnego udziału w postępowaniu z powodu doręczenia postanowienia o przedłużeniu terminu na nieaktualny adres. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut za niezasadny, wskazując, że naruszenie prawa procesowego, które może być podstawą wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 4 O.p.), nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.). Kolejne zarzuty dotyczyły naruszenia przepisów o właściwości miejscowej organów podatkowych (art. 247 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 17 § 1 i 17a O.p.) oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Skarżący twierdził, że organ podatkowy właściwy do orzekania o jego odpowiedzialności był wadliwie ustalony, mimo wykreślenia spółki z KRS. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 17a O.p., organem właściwym miejscowo w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej jest organ właściwy dla podatnika, a nie dla osoby trzeciej. Właściwość tę ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby podatnika. Sąd wskazał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły właściwość Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. na podstawie zgłoszenia identyfikacyjnego spółki, rejestracji dla celów VAT, składania deklaracji oraz przechowywania dokumentacji pod tym adresem, a także faktu, że siedziba spółki była zarejestrowana w B. Sąd odrzucił argumentację skarżącego o analogicznym stosowaniu art. 17b O.p. (następstwo prawne), gdyż odpowiedzialność skarżącego wynikała z innego tytułu. Ostatecznie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie właściwości miejscowej organów podatkowych w sprawach odpowiedzialności osób trzecich oraz rozróżnienie podstaw stwierdzenia nieważności decyzji od wznowienia postępowania.
Dotyczy specyficznych przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie prawa procesowego, takie jak pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie prawa procesowego, które może być podstawą wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 4 O.p.), nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.).
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że tryby stwierdzenia nieważności i wznowienia postępowania są konkurencyjne i mają odmienne podstawy. Wada procesowa wymieniona jako podstawa wznowienia nie może być jednocześnie podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.
Jak ustala się właściwość miejscową organu podatkowego w sprawie orzekania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika, zwłaszcza gdy podatnik (spółka) został wykreślony z KRS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową organu podatkowego w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby podatnika, a nie osoby trzeciej. Istnienie lub brak istnienia podatnika w dacie orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej nie ma znaczenia dla ustalenia tej właściwości.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 17a O.p., który stanowi, że organem właściwym jest organ właściwy dla podatnika. Analiza przepisów (art. 17 § 1 O.p., art. 17a O.p.) oraz orzecznictwa potwierdziła, że dla ustalenia właściwości decydujące jest miejsce siedziby podatnika, a nie osoby trzeciej. Sąd odrzucił analogiczne stosowanie art. 17b O.p. (następstwo prawne).
Czy dla ustalenia właściwości miejscowej organu podatkowego w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej miarodajny jest moment wydania decyzji o odpowiedzialności, czy też istnienie podatnika w tym momencie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dla ustalenia właściwości miejscowej organu podatkowego w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej miarodajny jest adres siedziby podatnika, a nie moment wydania decyzji czy istnienie podatnika w tym momencie.
Uzasadnienie
Przepisy Ordynacji podatkowej (art. 17 § 1 i 17a O.p.) nie uzależniają właściwości organu od istnienia podatnika w dacie orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej. Kluczowe jest miejsce siedziby podatnika.
Jak ustala się właściwość miejscową organu podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług, gdy podatnik (osoba prawna) podał dwa miejsca wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, objęte zakresem działania różnych urzędów skarbowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku osób prawnych, gdy czynności podlegające opodatkowaniu są wykonywane na terenie objętym zakresem działania dwóch lub więcej urzędów skarbowych, właściwość miejscową ustala się ze względu na adres siedziby.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, który wprost stanowi, że dla osób prawnych właściwość ustala się ze względu na adres siedziby, jeśli czynności wykonywane są na terenie objętym działaniem więcej niż jednego urzędu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
O.p. art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
pkt 3
O.p. art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
pkt 1
ustawa o VAT art. 3 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 3 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
pkt 1
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. c
O.p. art. 148
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 240 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
pkt 4
O.p. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 17a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
k.c. art. 41
Kodeks cywilny
K.s.h. art. 166 § 1
Kodeks spółek handlowych
O.p. art. 17b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 134 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji z powodu naruszenia zasady czynnego udziału stron i braku informacji o przedłużeniu postępowania. • Naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 247 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 § 1 i 17a O.p. poprzez wadliwe ustalenie organu miejscowo właściwego do orzekania o odpowiedzialności skarżącego. • Naruszenie art. 3 § 1 i § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez zaniechanie rozważenia, na terenie jakiego Urzędu Skarbowego były wykonywane czynności spółki.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie rażącego naruszenia prawa użyte w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. ustawa łączy z naruszeniem prawa materialnego, natomiast naruszenia prawa procesowego, o ile mają postać kwalifikowaną, mogą być podstawą uruchomienia innego nadzwyczajnego trybu postępowania, a mianowicie trybu wznowienia postępowania (art. 240 O.p.). • Tryby te – z uwagi na odmienny charakter podstaw ich uruchomienia – są konkurencyjne, nie można więc stwierdzić nieważności decyzji z powodu naruszenia prawa procesowego, podobnie jak nie można poddać decyzji weryfikacji w trybie wznowienia postępowania z powodu naruszenia prawa materialnego. • zarówno art. 17 § 1 o.p., jak też obowiązujący od 1 stycznia 2003 r. art. 17a o.p. nie wskazują, że właściwość organu podatkowego należy ustalać w oparciu o miejsce zamieszkania albo siedzibę osoby trzeciej... • Przepis nie uzależnia przy tym właściwości organu od istnienia (lub nie) podatnika w dacie orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej, stąd to, czy on istniał, czy nie, nie ma żadnego znaczenia.
Skład orzekający
Tomasz Kolanowski
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Wolf-Kalamala
sędzia
Agnieszka Krawczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organów podatkowych w sprawach odpowiedzialności osób trzecich oraz rozróżnienie podstaw stwierdzenia nieważności decyzji od wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące odpowiedzialności podatkowej osób trzecich i właściwości organów, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Kiedy naruszenie procedury nie prowadzi do nieważności decyzji? Kluczowe rozróżnienie w prawie podatkowym.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.