II FSK 1665/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-03-20
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITzabezpieczenie zobowiązanianierzetelne fakturykontrola celno-skarbowaOrdynacja podatkowauzasadniona obawamajątek podatnikakoszty uzyskania przychoduVAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego, uznając zasadność obawy niewykonania zobowiązania z uwagi na wykorzystywanie nierzetelnych faktur i niewystarczający majątek.

Sąd rozpoznał skargę podatnika M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik kwestionował zasadność zastosowania środka zabezpieczającego przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania. Sąd uznał, że organy prawidłowo uprawdopodobniły obawę niewykonania zobowiązania, opierając się na wykorzystywaniu przez podatnika nierzetelnych faktur VAT, niewystarczającym majątku w stosunku do łącznej kwoty zobowiązań oraz braku terminowego regulowania innych należności publicznoprawnych. Skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. Podatnik zarzucał organom błędną wykładnię pojęcia "uzasadnionej obawy" i zastosowanie środka zabezpieczającego bez zaistnienia ku temu przesłanek, co miało spowodować dotkliwe szkody. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, uznał skargę za niezasadną. Stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo uprawdopodobniły obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. Kluczowe dla tej oceny były ustalenia dotyczące wykorzystywania przez podatnika faktur VAT, które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych, co stanowiło 90,57% jego nabyć w 2019 r. Mimo że podatnik twierdził, iż zawierał umowy pisemne, nie przedstawił żadnej dokumentacji potwierdzającej transakcje ze Spółką O., a także nie zweryfikował umocowania osoby reprezentującej tę spółkę. Ponadto, analiza majątku podatnika wykazała, że jego wartość (szacowana na ok. 44-191 tys. zł) jest niewystarczająca do pokrycia łącznej kwoty jego zobowiązań podatkowych (ponad 921 tys. zł). Sąd podkreślił, że dla zastosowania zabezpieczenia wystarczające jest uprawdopodobnienie obawy niewykonania zobowiązania, a nie jego udowodnienie. Ocenił również, że nawet rosnące dochody podatnika nie eliminują tej obawy, zwłaszcza w kontekście braku terminowego regulowania innych należności, w tym zaległości w VAT, która była dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zastosowanie środka zabezpieczającego jest dopuszczalne, jeżeli organy uprawdopodobnią istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, co nie wymaga jego udowodnienia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że dla zastosowania art. 33 O.p. wystarczające jest uprawdopodobnienie obawy niewykonania zobowiązania, a nie jego udowodnienie. Obawa ta dotyczy przyszłego, hipotetycznego zdarzenia, które nie musi nastąpić. Organy mogą wykazywać tę obawę za pomocą wszelkich dostępnych środków i okoliczności faktycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

O.p. art. 33 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane.

O.p. art. 33 § § 2 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Zabezpieczenia można dokonać w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 33 § § 4 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę.

Pomocnicze

u.KAS art. 80 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo uprawdopodobniły obawę niewykonania zobowiązania podatkowego poprzez wykazanie wykorzystywania nierzetelnych faktur, niewystarczającego majątku oraz braku terminowego regulowania innych należności. Dla zastosowania zabezpieczenia wystarczające jest uprawdopodobnienie obawy niewykonania zobowiązania, a nie jego udowodnienie.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie środka zabezpieczającego przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania było nieprawidłowe z uwagi na brak "uzasadnionej obawy" jego niewykonania. Stan faktyczny został oceniony nieprawidłowo, co skutkowało błędnym zastosowaniem instytucji zabezpieczenia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dla zastosowania omawianego przepisu wystarczające jest uprawdopodobnienie, że istnieje obawa, że takie zobowiązanie nie zostanie wykonane. Oznacza to, że organy są zobowiązane jedynie do uprawdopodobnienia faktu niewykonania zobowiązania. W odniesieniu do przyszłości zawsze bowiem przedmiotem rozważań jest pewien stan hipotetyczny, co sprawia, że ocenie (a także wykazywaniu argumentów mających wskazywać na rzecz tej oceny) podlegać może tylko możliwość ziszczenia się tego stanu. Zabezpieczenie to nie jest więc formą wykonania zobowiązania podatkowego, zwiększa jedynie gwarancję, że zobowiązanie podatkowe zostanie w przyszłości wykonane. Zastosowanie instytucji zabezpieczenia było działaniem słusznym i uzasadnionym.

Skład orzekający

Agnieszka Gortych-Ratajczyk

sprawozdawca

Bożena Kasprzak

członek

Cezary Koziński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w przypadku wykorzystywania nierzetelnych faktur, niewystarczającego majątku oraz braku terminowego regulowania innych należności. Interpretacja pojęcia \"uzasadnionej obawy\" w kontekście art. 33 O.p."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zabezpieczenia ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego – zabezpieczenia zobowiązań, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak organy oceniają ryzyko niewykonania zobowiązania i jakie dowody są brane pod uwagę.

Czy Twoje faktury mogą narazić Cię na zabezpieczenie majątku? Sąd wyjaśnia, kiedy organy mogą zablokować Twoje środki.

Dane finansowe

WPS: 233 137 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 9/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk /sprawozdawca/
Bożena Kasprzak
Cezary Koziński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 33 par. 1, par. 2 pkt 2, par. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk (spr.) Protokolant: Specjalista Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 31 października 2024 r. nr 1001-IEW-2.4251.12.2024.15.UCS.DP w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 2019 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę a także zabezpieczenia wykonania zobowiązania w tym podatku za ten okres wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 października 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 27 maja 2024 r., którą określono przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 2019 r. oraz odsetki za zwłokę od zobowiązania podatkowego na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, a także orzeczono o zabezpieczeniu wykonania ww. zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W ramach prowadzonej wobec M. K. kontroli celno-skarbowej w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 rok stwierdzono nieprawidłowości w zakresie rozliczenia opisanego podatku z uwagi na zaksięgowanie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów faktur, na których jako wystawca wskazana była O. Sp. z o.o. z siedzibą w K.. W wyniku analizy okoliczności sprawy, przeprowadzonych i zgromadzonych dowodów w prowadzonej kontroli celno-skarbowej przedstawionych w protokole kontroli dokumentów i ewidencji ustalono, że faktury, na których jako wystawca figuruje ww. Spółka, wystawione na rzecz firmy podatnika (R. M. K.) są fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistego przebiegu transakcji. Spółka O. była podmiotem, który nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej i nie świadczył usług doradztwa informatycznego na rzecz podatnika wykazanych na spornych fakturach VAT.
Mając na uwadze ustalenia kontroli, Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, na podstawie art. 80 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 ze zm.), art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3, § 4 pkt 2, art. 51 § 1, art. 53 § 1, § 4, art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) dalej: O.p., określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 2019 r. w wysokości 233.137,00 zł oraz odsetki za zwłokę od ww. zobowiązania podatkowego na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu w kwocie 91.248,00 zł, a także orzekł o zabezpieczeniu wykonania ww. zobowiązania podatkowego w kwocie 187.089,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 91.248,00 zł. Organ I instancji analizując zgromadzony materiał dowodowy doszedł do przekonania, iż w szczególności posługiwanie się nierzetelnymi fakturami VAT oraz fakt, że przewidywana kwota zobowiązania podatkowego jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do możliwości finansowych i majątkowych podatnika, stanowią zdaniem organu I instancji uzasadnioną obawę niewykonania mogącego powstać zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 rok.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji pełnomocnik M. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 33 § 1 i § 2 w związku z art. 121 oraz art. 2a O.p. poprzez błędną wykładnię pojęcia "uzasadnionej obawy", której wystąpienie jest przesłanką do zastosowania decyzji zabezpieczającej przed wydaniem decyzji określającej;
b) art. 33 § 1 i § 2 w związku z art. 187 § 1, art. 120 i art. 191 O.p. poprzez zastosowanie instytucji zabezpieczenia przed wydaniem decyzji określającej w sytuacji, gdy nie wystąpiły przesłanki do zastosowania tego środka zabezpieczenia powodującego dotkliwe i nieodwracalne szkody u podatnika.
Pełnomocnik wniósł w imieniu strony o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia 31 października 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podzielając ustalenia i wyprowadzone na ich podstawie oceny organu I instancji, co do zaistnienia przesłanek uzasadniających w okolicznościach sprawy na zastosowanie art. 33 § 1 i § 2 pkt 2 O.p., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 27 maja 2024 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 33 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Zasadniczym celem postępowania zabezpieczającego jest zagwarantowanie środków na zaspokojenie należności podatkowych, których wysokość na tym etapie nie jest jeszcze znana. Pomimo ciążącego na organach obowiązku uprawdopodobnienia, że zaległość w określonej w sposób przybliżony wysokości istnieje, postępowanie to nie ma charakteru zastępczego wobec postępowania wymiarowego.
Odnośnie okoliczności uprawdopodabniających powstanie przedmiotowego zobowiązania podatkowego organ odwoławczy zauważył, że główną okolicznością stojącą za określeniem w przybliżeniu kwoty przedmiotowego zobowiązania podatkowego jest wysokie prawdopodobieństwo uczestnictwa strony w procederze wykorzystywania w prowadzonej działalności fikcyjnych faktur VAT, na których jako wystawca figuruje Spółka O.. Organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego organ pierwszej instancji przekazał kserokopię wyniku kontroli, a w nim ustalenia oparte na dokumentacji źródłowej, które wskazują, że od 2015 roku podatnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą o nazwie R. M. K. związaną z doradztwem w zakresie informatyki. W 2019 roku podatnik uzyskał również dochód z tytułu umowy o pracę w S. Sp. z o. o. Zgodnie z informacjami zawartymi w zeznaniu PIT-37, dochód (po odliczeniach) z tego tytułu wyniósł wówczas 2.449,64 zł. Natomiast przychód z działalności wykonywanej osobiście wyniósł 1.358.860,06 zł, koszty 1.087.191,94 zł, a dochód do opodatkowania 260.874,07 zł (dane z zeznania PIT-36L). Badając podatkową księgę przychodów i rozchodów organ stwierdził, że pod pozycją 13 "pozostałe wydatki" - jako koszt usługi podatnik zaksięgował na łączną wartość netto 984.676,95 zł siedem faktur, na których jako wystawca widnieje O. Sp. z o. o. Nadto stwierdził, że kwoty, na jakie opiewały te faktury stanowiły 90,57% wszystkich nabyć podatnika w 2019 roku. W odpowiedzi na wezwanie organu do przedłożenia m.in. umów zawartych z ww. Spółką, dokumentów, ewidencji oraz plików JPK na żądanie, za okres objęty kontrolą, podatnik przekazał jedynie skrócony wydruk księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do grudnia 2019 r. W ocenie organu, brak przedstawienia opisanych na fakturach umów oraz ofert może świadczyć o ich fikcyjności, szczególnie w świetle zeznań podatnika. Wynika z nich bowiem, że w latach 2018-2020 na okoliczność zawieranych transakcji gospodarczych z kontrahentami krajowymi podatnik zawierał umowy pisemne. Jedynie w przypadku pojedynczych zleceń mogło wystąpić odstępstwo od tej reguły. W zaistniałej sytuacji, zdaniem organu, trudno uznać transakcje odpowiadające za 90% zakupów strony za pojedyncze zlecenia stanowiące odstępstwo od reguły sporządzania umów i innych dokumentów. Organ podsumował, że w składanych zeznaniach podatnik w zasadzie nie wyjaśnił, dlaczego nie została sporządzona dokumentacja do tej współpracy i usług. Podatnik nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie, że usługi wskazane na ww. fakturach zostały faktycznie wykonane przez podmiot na nich widniejący jako wystawca. Nie podjął żadnych kroków aby zweryfikować zarówno kontrahenta, jak i umocowanie do działania w jego imieniu L. R.. Ponieważ osoba ta skontaktowała podatnika ze Spółką O. podatnik przyjął za pewnik, że ją reprezentuje. Jak jednak wynika z ustaleń poczynionych przez kontrolujących, o ile L. R. faktycznie stał za działaniami ww. Spółki, to nie był z nią w żaden formalny sposób związany. Spółka O. została utworzona w 2012 roku przez E. Z. celem prowadzenia wspólnej działalności z W. K.. Do realizacji planowanych działań jednak nie doszło, a Spółkę postanowiono sprzedać. W 2014 roku doszło do transakcji sprzedaży, w której W. K. podpisał, w imieniu Pani Z., notarialny akt sprzedaży z D. Sp. z o.o., którą reprezentował znany mu wcześniej L. R. i jeszcze jedna osoba. Zeznając, W. K. oświadczył, że był przekonany, że L. R. był współwłaścicielem i prezesem zarządu D., tak jak kilku innych spółek, a spółkę O. również zakupił dla siebie. Zajmował się tym podmiotem w tym jego dokumentacją i wszystkimi innymi sprawami od dokonania ww. zakupu. I. O. w złożonych dnia 10 maja 2024 r. zeznaniach potwierdziła, że od 2014 roku pełni funkcję prezesa zarządu D. Sp. z o. o., jak również, że z L. R. nabyli w imieniu tego podmiotu udziały w O.. W 2015 roku nastąpiła sprzedaż O., którą przeprowadził L. R. posiadający wszelkie pełnomocnictwa. O. została zakupiona przez M. W., który zeznał, że pełnił rolę "słupa"; z L. R. spotkał się przypadkowo i ten zaproponował mu alkohol, a następnie przekonał do zakupu Spółki i pełnienia funkcji jej prezesa. Nie wykonywał żadnych czynności w Spółce, poza podpisaniem dokumentów u notariusza, a następnie w banku, gdzie zabrał go L. R.. Nie posiada żadnych informacji o działalności O., jej siedzibie, dokumentacji, czy jakichkolwiek innych okoliczności, w tym współpracy z D. oraz R. M. K..
Zdaniem organu ustalone okoliczności wskazują na wykorzystanie Spółki O. przez L. R., który zgodnie z zeznaniami świadków odpowiadał za wszelkie jej działania. Prawdopodobnie z uwagi na zakaz sądowy nie mógł pełnić w niej jakichkolwiek funkcji (zeznanie N. B. pracownik D.), dlatego wykorzystywał inne, podstawione osoby. Natomiast osoby posiadające uprawnienia do jej reprezentowania nie dysponują żadnymi informacjami odnośnie usług, jakie O. rzekomo świadczyła na rzecz podatnika. Jednocześnie i podatnik nie posiada jakiejkolwiek dokumentacji świadczącej o wykonaniu usług wskazanych na kwestionowanych fakturach, co uzasadnia konkluzję organu I instancji, o prawdopodobnym wykorzystaniu przez podatnika faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że uprawdopodobnionym jest zawyżenie przez podatnika wartości kosztów poniesionych na uzyskanie przychodów w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2019 o kwotę wynikającą z faktur, na których jako wystawca widnieje O.. Dodatkowo analizując stan faktyczny organ ocenił, że istnieją uzasadnione wątpliwości odnośnie tego, czy postawa podatnika względem przestrzegania obowiązków podatkowych pozwala przyjąć, że wykona przedmiotowe zobowiązanie podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę. Organ zwrócił uwagę, iż jedynie po doręczeniu stronie wyniku kontroli z dnia 14 września 2023 r., w którym wykazano, że bezzasadnie obniżył podatek należny o podatek naliczony ujęty w fakturach zakupu VAT za miesiące: VlI-X 2018 r., gdzie jako wystawca figuruje O. podatnik złożył korekty deklaracji VAT-7K za III i IV kwartał 2018 r. oraz dokonał wpłaty powstałej zaległości w kwocie 94.943 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 47.422 zł. Wyniki kontroli celno-skarbowych w zakresie prawidłowości rozliczeń w podatku od towarów i usług za kolejne okresy rozliczeniowe, tj. za miesiące: l-XII 2019 r. oraz I-III 2020 r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r., które zakończyły się stwierdzeniem analogicznych nieprawidłowości w rozliczeniach, nie miały takiego samego efektu. Organ zwrócił dalej uwagę, że podatnik posiada zobowiązania zarówno przewidywane, co do których nadal prowadzone jest postępowanie podatkowe i wydane zostały decyzje o zabezpieczeniu ich wykonania (np. przedmiotowe zobowiązanie oraz zobowiązanie w podatku dochodowym za 2018 r.), jak i już określone ale niewymagalne (zaległość w podatku VAT za l-l\/ kwartał 2019 r., I kwartał 2020 r.) oraz już dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym (zaległość w podatku VAT za VI 2024 r.) - łączna kwota zobowiązań podatkowych kształtuje się na poziomie 921.308.11 zł. Czyniąc zaś ustalenia odnośnie stanu majątkowego organ wskazał, że podatnik posiada majątek, w którego skład wchodzą:
• nieruchomość gruntowa oznaczona, jako tereny mieszkaniowe, działka nr [...] o powierzchni 0,1000 HA, położona w miejscowości B., woj. [...], hipoteka umowna na kwotę 301.050 zł,
• nieruchomość gruntowa oznaczona jako nieruchomość niezabudowana, działka nr [...] o powierzchni 1.269 m² położona w miejscowości J., woj. [...], wspólność ustawowa majątkowa małżeńska udział wynoszący 1/7 całości, w Dziale III ww. księgi wpisane jest roszczenie co do sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej na rzecz współwłaścicieli (łącznie 11 osób),
• nieruchomość gruntowa oznaczona jako tereny mieszkaniowe, działka nr [...] o powierzchni 834 m² położona w miejscowości J., woj. [...], hipoteka umowna na kwotę 643.200 zł, udział strony 20/31 wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej,
• samochód osobowy Peugeot 508 (sedan), rocznik 2011,
• przyczepa lekka podłodziowa Niewiadów, rocznik 2017,
• przyczepa lekka ciężarowa NEPTUN N7-202 PTD, rocznik 2018,
• przyczepa lekka podłodziowa CYMERMAN PC750, rocznik 2020.
Przeprowadziwszy analizę, uwzględniającą wycenę ustalonych składników majątku strony (str. 21-26 decyzji) organ odwoławczy wskazał, że kwota jaką podatnik mógłby dysponować na wykonanie przedmiotowego zobowiązania oraz pozostałych, wynikająca z wartości posiadanego majątku, kształtuje się na poziomie około:
• 44.159 zł w scenariuszu pesymistycznym sprzedaży egzekucyjnej,
• 55.198 zł w scenariuszu optymistycznym sprzedaży egzekucyjnej,
•191.486,61 zł (117.889+73.597,61) w scenariuszu uwzględniającym dobrowolną sprzedaż posiadanego majątku.
Organ spuentował, że wartość majątku podatnika, aby gwarantowała wykonanie przedmiotowego zobowiązania podatkowego musi być wystarczająca do wykonania wszystkich przewidywanych zobowiązań, a te na dzień wydania niniejszej decyzji kształtują się na poziomie 921.308,11 zł. Jest to kwota przewyższająca ponad czterokrotnie wartość środków, jakimi podatnik dysponowałby w najkorzystniejszym z przedstawionych scenariuszy. Organ przeanalizował także sytuację finansową strony, dostrzegając, że na przestrzeni lat 2019-2023 ulegała ona znaczącej poprawie (dochód po opodatkowaniu za 2023 r. - 1.028.761,00 zł). Jednakże stwierdził, wskazując na stanowisko sądów administracyjnych, że środków finansowych z uwagi na łatwość szybkiego ich transferu, tj. wyprowadzenia poza stan posiadania podatnika, nie można uznać, że uprawdopodabniają one, iż zobowiązanie zostanie w przyszłości wykonane.
Konkludując organ ocenił, że zastosowanie instytucji zabezpieczenia było działaniem słusznym i uzasadnionym. Świadczą o tym: wykazane w toku kontroli nieprawidłowości, w tym wykorzystywanie w działalności gospodarczej faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a co za tym idzie także nierzetelności prowadzonych ksiąg rachunkowych; trwałe zaprzestanie regulowania zobowiązań o charakterze publicznoprawnym poprzez nieuiszczanie zobowiązań podatkowych w związku z zawyżaniem w składanych rozliczeniach podatkowych kosztów uzyskania przychodów przez okres dwudziestu jeden miesięcy o wartości podatku naliczonego z faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, jak również wymagalnych zobowiązań wynikających z deklaracji VAT-7 za VI 2024 r. w stosunku do którego wszczęto już postępowanie egzekucyjne; brak majątku o wartości umożliwiającej wykonanie przedmiotowego zobowiązania w przyszłości oraz wątpliwości związane z posiadaniem znacznych środków finansowych, co sugeruje pełnomocnik w odwołaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik M. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 233 § 1 pkt 2), art. 33 § 1 i § 2 w związku z art. 121 oraz art. 2a O.p. poprzez błędną wykładnię pojęcia "uzasadnionej obawy", której wystąpienie jest przesłanką do zastosowania decyzji zabezpieczającej przed wydaniem decyzji określającej;
b) art. 233 § 1 pkt 2) w związku z art. 33 § 1 i § 2 w związku z art. 187 § 1, art. 120 i art. 191 O.p. opacie decyzji o nieprawidłowo oceniony stan faktyczny i tym samym uznanie za prawidłowe działanie organu I instancji polegające na zastosowaniu instytucji zabezpieczenia przed wydaniem decyzji określającej w sytuacji, gdy nie wystąpiły przesłanki do zastosowania tego środka zabezpieczenia powodującego dotkliwe i nieodwracalne szkody u podatnika.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji w całości; poinformowanie organów zwierzchnich w stosunku do organu o istotnych naruszeniach prawa; zasądzenie kosztów postępowania oraz zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymując dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., Nr 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. A przy tym, w myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, należy uwypuklić, iż sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06 – dostępny, tak jak inne orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając tak stan faktyczny ustalony przez organy w kontrolowanej sprawie, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Zdaniem Sądu, w postępowaniu organów obu instancji nie sposób dopatrzyć się naruszenia przepisów procedury, na które wskazała strona w skardze. Poddając wnikliwej lekturze akta administracyjne sprawy i wyprowadzone z nich oceny Sąd doszedł do przekonania, iż istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności zostały wystarczająco i rzetelnie wyprowadzone w oparciu o zgromadzone dowody, które ocenione zostały w całokształcie okoliczności faktyczno-prawnych sprawy, co z kolei pozwoliło na ukształtowanie pełnego obrazu sprawy. Strona w toku postępowania nie przedłożyła zaś dowodów, które w sposób istotny podważyłyby konkluzje organów, a przy tym sam fakt, iż z tych samych dowodów każda ze stron wyprowadza odmienne wnioski nie świadczy samo w sobie o wadliwości wywodów tego drugiego. Sąd nie dostrzegł również aby w rozpoznawanej sprawie istniały wątpliwości, co do treści przepisów prawa (art. 2a O.p.).
Mając na uwadze sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania uwypuklić należy, iż ustawodawca w przepisie art. 33 O.p., który był podstawą wydania zaskarżonej decyzji nie zawarł, jak zdaje się oczekiwać strona formułując zarzuty skargi a wcześniej odwołania, warunku udowodnienia okoliczności, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Dla zastosowania omawianego przepisu wystarczające jest uprawdopodobnienie, iż istnieje obawa, że takie zobowiązanie nie zostanie wykonane. Oznacza to, że organy są zobowiązane jedynie do uprawdopodobnienia faktu niewykonania zobowiązania. Tym bardziej, że trudno oczekiwać udowodnienia zdarzenia, które jeszcze nie wystąpiło. Trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1383/08, iż istnienie obawy dotyczy zdarzenia, które jeszcze nie wystąpiło i nawet nie wiadomo, czy w ogóle wystąpi, czyli niewykonania zobowiązania podatkowego. Tego elementu niepodobna rozpatrywać w kontekście tradycyjnie pojmowanych dowodów. Jeśli zważyć, że problem "wykonania" bądź "niewykonania" zobowiązania podatkowego jest materią dotyczącą rzeczywistości mającej się dopiero ziścić w przyszłości, to niepodobna oczekiwać dowodu na to, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. W odniesieniu do przyszłości zawsze bowiem przedmiotem rozważań jest pewien stan hipotetyczny, co sprawia, że ocenie (a także wykazywaniu argumentów mających wskazywać na rzecz tej oceny) podlegać może tylko możliwość ziszczenia się tego stanu.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, że zarzuty strony zmierzające do zakwestionowania zaskarżonej decyzji poprzez podważenie zasadności ustaleń poprzedzających wydanie decyzji wymiarowej, nie mogły odnieść oczekiwanego przez stronę skutku.
Reasumując ten wątek wyjaśnić trzeba, że na potrzeby kontrolowanego postępowania nie można mówić o klasycznym postępowaniu dowodowym i tradycyjnych dowodach. Organy mogą wykazywać ziszczenie się przesłanek ustawowych zabezpieczenia przy użyciu wszelkich dostępnych i możliwych środków, a także w oparciu o wszelkie okoliczności faktyczne, ale uprawdopodabniające możliwość niewykonania zobowiązania podatkowego, bez konieczności ich udowodnienia. Oznacza to również, że strona w ograniczonym zakresie bierze udział w samym postępowaniu, niemniej nie jest wykluczony jej udział, gdyż chociażby w toku postępowania odwoławczego może przedstawić kontrargumentację, dążąc do podważenia stanowiska organu chociażby w zakresie ustalenia jej sytuacji materialno – finansowej. Z takiej możliwości w niniejszej sprawie strona nie skorzystała ograniczając argumenty odwołania, jak i skargi, do lakonicznej polemiki z organem, bez wskazania konkretnych okoliczności, które w ocenie strony wskazują na luki w stanie faktycznym ustalonym przez organ, ani nie podejmując działań prowadzących do ich uzupełnienia. Sąd luk w stanie faktycznym sprawy, ani błędów w rozumowaniu organów nie dopatrzył się.
Przechodząc dalej, Sąd zobligowany jest, sprawdzić czy prawidłowo określono przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, a następnie oceniono, czy w kontekście tej kwoty zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane.
Zgodnie z treścią art. 33 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
W świetle zaś art. 33 § 2 pkt 2 O.p. zabezpieczenia w wymienionych okolicznościach można dokonać m.in. również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W takim przypadku organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 4 pkt 2 O.p.).
Po pierwsze podkreślić trzeba, iż zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego służy ochronie interesów wierzyciela podatkowego. W doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że celem tego zabezpieczenia jest nie tyle pobór podatku, ile zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie zobowiązań podatkowych (K.Lasiński-Sulecki, W.Morawski, Zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych [w:] System Prawa Finansowego, t.3, red. L.Etel, s.538.). Zabezpieczenie to nie jest więc formą wykonania zobowiązania podatkowego, zwiększa jedynie gwarancję, że zobowiązanie podatkowe zostanie w przyszłości wykonane.
Po wtóre, co wynika z przywołanej normy prawnej, katalog przesłanek, które uzasadniają obawę niewykonania zobowiązania jest katalogiem otwartym, na co wskazuje użyty w art. 33 § 1 O.p. zwrot "w szczególności". Wskazane w art. 33 § 1 O.p., przesłanki zastosowania instytucji zabezpieczenia mają jedynie charakter przykładowy. Wystąpienia przesłanki uzasadniającej dokonanie zabezpieczenia można wobec tego wykazywać poprzez wskazanie na zaistnienie innych okoliczności niż te, które zostały wyraźnie wskazane w tym przepisie. Stąd też za prawidłowe uznać należy stanowisko, że organy podatkowe mogą sięgać po wszelkie dowody, czy ustalenia faktyczne dotyczące "uzasadnionej obawy" niewykonania zobowiązania podatkowego, o której mowa w analizowanym przepisie (por. np. wyroki NSA: z dnia 7 czerwca 2013r., sygn. akt I FSK 970/12; z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt I FSK 1423/13; z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt II FSK 927/21). Sposobu rozumienia "uzasadnionej obawy" ustawodawca ze względu na jego rozległy zakres nie zdefiniował, pozostawiając ocenę zaistnienia tej przesłanki analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Stanowi ona zatem klauzulę generalną i wymaga wypełnia jej treścią w każdej indywidualnie rozpatrywanej sprawie. Dodatkowo należy podkreślić, że zwrot legislacyjny "obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane" oznacza, że chodzi o obawę dobrowolnego wykonania zobowiązania, a nie ewentualnego zaspokojenia w wyniku egzekucji. Z charakteru przesłanek warunkujących możliwość sięgnięcia do instytucji zabezpieczenia wynika, że z jednej strony nawiązują one do sytuacji już istniejącej (stan obawy), z drugiej strony do przyszłości (groźba niewykonania zobowiązania podatkowego). Nie ulega wątpliwości, że uzasadniona obawa musi istnieć już w chwili rozstrzygania w przedmiocie zabezpieczenia, jednak obawa ta odnoszona jest zarazem do zdarzenia, które jeszcze nie nastąpiło (a nawet nie wiadomo, czy w ogóle wystąpi). Ponadto skoro problem "wykonania" bądź "niewykonania" zobowiązania podatkowego jest materią dotyczącą rzeczywistości mającej się dopiero ziścić w przyszłości, to niepodobna również oczekiwać dowodu na to, że nie zostanie ono wykonane. W odniesieniu do przyszłości zawsze przedmiotem rozważań jest pewien stan hipotetyczny, co sprawia, że ocenie (a także wykazywaniu argumentów mających wskazywać na rzecz tej oceny), podlegać może tylko możliwość, prawdopodobieństwo ziszczenia się tego stanu. Zgodzić się wobec tego należy z tezą, że organy podatkowe mogą za pomocą wszelkich argumentów, popartych ustalonymi w sprawie okolicznościami, wykazywać, że istnieje groźba niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości uzasadniająca sięgnięcie do instytucji zabezpieczenia (por. np. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1383/08).
Dokonując wykładni i oceny zastosowania art. 33 § 1 O.p. trzeba mieć zatem na uwadze, iż przesłanka dotycząca uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane nie odwołuje się do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, ale że zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane.
Nadto, użyte w art. 33 § 1 i § 2 O.p. sformułowania: "zobowiązanie (...) może być zabezpieczone" oraz "zabezpieczenia (...) można dokonać" w pełni uzasadniają tezę, że "rozstrzygnięcie w przedmiocie zabezpieczenia jest w każdym przypadku przedmiotem uznania organu podatkowego. Uznanie to obejmuje ocenę (w rozsądnym zakresie) istnienia ustawowych przesłanek oraz, przede wszystkim, skorzystanie bądź nieskorzystanie z zabezpieczenia w razie ich stwierdzenia" (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 1052/15). Przy czym, uznanie to nie może oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, w sposób czytelny uprawdopodobnione dla podatnika w uzasadnieniu decyzji (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt I FSK 594/11).
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, na zagrożenie niewykonania obowiązku podatkowego w rozpoznawanej sprawie, co słusznie podkreślał organ w zaskarżonej decyzji, wskazuje przede wszystkim wynik kontroli celno-skarbowej, przeprowadzonej wobec strony skarżącej. Analizując wyniki kontroli celnoskarbowych w podatku \/AT za okresy od VII 2018 r. do III 2020 r., protokoły przesłuchań, protokoły kontroli dokumentów i ewidencji w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w podatku PIT za 2019 r. organ trafnie spostrzegł nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 rok z uwagi na zaksięgowanie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów faktur, na których jako wystawca wskazana była Spółka O.. Organy szczegółowo przedstawiły okoliczności wskazujące, że podatnik rozliczał faktury nierzetelne podmiotowo, albowiem zgromadzony materiał wskazuje, że Spółka O. nie wykonała na rzecz skarżącego opisanych na fakturach usług. Nie czyniąc powtórzeń ze stanu faktycznego niniejszego uzasadnienia, jak również z uzasadnień wydanych decyzji, w szczególności należy zwrócić uwagę przyznając racje organom, które zwróciły uwagę, iż transakcje ze Spółką O. roku stanowiły 90,57% wszystkich nabyć w 2019 roku, a wbrew zeznaniom strony, z których wynika, że w latach 2018-2020 na okoliczność zawieranych transakcji gospodarczych z kontrahentami krajowymi zawierała umowy pisemne, strona skarżąca nie wyjaśniła podstaw odstępstwa od własnych zasad na potrzeby transakcji z O.. Nie przedłożyła żadnej dokumentacji związanej z zawarciem tych transakcji, a dostrzec należy, co wynika z zapisów na spornych fakturach (str. 6-7 zaskarżonej decyzji), usługi tam opisane wynikały z umów, umów o współpracę. Strona wyjaśniła jedynie, iż umowy i ustalenia dotyczące transakcji przyjęły wyłącznie formę ustną. Żadnego dokumentu dotyczącego spornych transakcji strona nie okazała. Co więcej zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, w tym zeznania samego skarżącego, iż nie weryfikował umocowania L. R. do reprezentowania Spółki O., nie weryfikował siedziby firmy. Oświadczył, że nie budziło wątpliwości, że L. R. reprezentował Spółkę O.. Tymczasem zgromadzony materiał wskazuje, że L. R. nie był formalnie związany ze Spółką O., nie był umocowany do jej reprezentowania. Co więcej z zeznań N. B. (pracownika D. Sp. z o.o.) wynika, że L. R. nie mógł pełnić żadnych funkcji w D., ponieważ "był skazany wyrokiem". Brak umocowania L. R. do reprezentowania Spółki O. znajduje potwierdzenie i w pozostałych zgromadzonych zeznaniach, w tym zeznaniu M. W., który jak wyjaśniła I. O. (od 2014 roku pełni funkcję prezesa zarządu D.) w 2015 roku nabył Spółkę O. od D., transakcję przeprowadził L. R. posiadający wszelkie pełnomocnictwa od D.. Nie sposób pominąć, że Pan W. zeznał, że z L. R. spotkał się przypadkowo i ten zaproponował mu alkohol, a następnie przekonał do zakupu Spółki i pełnienia funkcji jej prezesa; nie wykonywał żadnych czynności w Spółce, poza podpisaniem dokumentów u notariusza, a następnie w banku, gdzie zabrał go L. R.; nie posiada żadnych informacji o działalności O., jej siedzibie, dokumentacji, czy jakichkolwiek innych okoliczności, w tym współpracy z D. oraz R. M. K.; nie wie również czyje podpisy widnieją na przedstawionych mu w toku przesłuchania fakturach; podpisywał jedynie dokumenty u notariusza oraz w banku, a później tylko czeki in blanco na polecenie L. R..
Zdaniem Sądu przedstawione ustalenia organów, oparte na całokształcie obiektywnie stwierdzonych okoliczności faktycznych i prawnych, są wystarczające dla konstatacji, iż została uprawdopodobniona obawa niewykonania przez stronę zobowiązania, co czyni niezasadnym sformułowane w tym zakresie zarzuty skargi. Organy działały przy tym na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa uprawdopodabniając obawę niewykonania zobowiązania w oparciu o wszelkie dostępne dowody. Ustaleń tych, ani wniosków z nich wyprowadzonych strona skarżąca w toku postępowania nie zdołała, zdaniem Sądu, podważyć, ograniczając się w istocie do polemiki ze stanowiskiem organów.
W ocenie Sądu na aprobatę zasługuje konkluzja organu, że jako spełnienie przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego należy uznać sytuację, w której strona uwzględnia przy rozliczeniu podatku faktury, które mogły nie odzwierciedlać rzeczywistych transakcji gospodarczych. Strona podejmowała działania ukierunkowane na łamanie prawa podatkowego. W orzecznictwie niejednokrotnie zaś wskazywano, że określone działania podatnika, takie jak ukrywanie dochodów i tym samym unikanie opodatkowania, nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych, czy też uczestnictwo w procederze wystawiania faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych mogą usprawiedliwiać ustanowienie zabezpieczenia (np. wyroki WSA: w Łodzi z dnia 22 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 824/18; w Olsztynie z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 917/17, w Poznaniu z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Po 473/17; w Gdańsku z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1216/17; wyrok NSA z dnia 1 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 510/17).
Powtórzyć przy tym należy, że w takich przypadkach twierdzenia organów nie mają charakteru przesądzającego i rozstrzygającego z punktu widzenia sprawy podatkowej. Rolą organu jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia określonych zdarzeń (działań, okoliczności) na tle przesłanki zabezpieczenia.
Tożsamo Sąd ocenia i aprobuje trafną analizę sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, jako wskazującą na obawę niewykonania zobowiązań podatkowych. Organ odwoławczy mając na uwadze zarzuty skargi a przede wszystkim dostrzegając niemające wpływu na wynik sprawy niedociągnięcia w tym zakresie organu I instancji przeprowadził wyczerpującą analizę danych dotyczących sytuacji materialnej i finansowej strony. W oparciu o wydruki z baz danych prowadzonych przez organy podatkowe, w tym wydruki kart kontowych, dane z deklaracji i zeznań podatkowych, dane z Centralnego Rejestru Czynności Majątkowych oraz innych jak: Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców (CEPiK); Centralna Informacja Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości ustalono, że w skład majątku strony wchodzą:
• nieruchomość gruntowa oznaczona, jako tereny mieszkaniowe, działka nr [...] o powierzchni 0,1000 HA, położona w miejscowości B., woj. [...], hipoteka umowna na kwotę 301.050 zł,
• nieruchomość gruntowa oznaczona, jako nieruchomość niezabudowana, działka nr [...] o powierzchni 1.269 m² położona w miejscowości J., woj. [...], wspólność ustawowa majątkowa małżeńska udział wynoszący 1/7 całości, w Dziale III ww. księgi wpisane jest roszczenie, co do sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej na rzecz współwłaścicieli (łącznie 11 osób),
• nieruchomość gruntowa oznaczona jako tereny mieszkaniowe, działka nr [...] o powierzchni 834 m² położona w miejscowości J., woj. [...], hipoteka umowna na kwotę 643.200 zł, udział strony 20/31 wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej,
• samochód osobowy Peugeot 508 (sedan), rocznik 2011,
• przyczepa lekka podłodziowa Niewiadów, rocznik 2017,
• przyczepa lekka ciężarowa NEPTUN N7-202 PTD, rocznik 2018,
• przyczepa lekka podłodziowa CYMERMAN PC750, rocznik 2020.
Przeprowadziwszy analizę, uwzględniającą wycenę ustalonych składników majątku strony (str. 21-26 decyzji) organ odwoławczy wskazał, że kwota jaką podatnik mógłby dysponować na wykonanie przedmiotowego zobowiązania oraz pozostałych, wynikająca z wartości posiadanego majątku, kształtuje się na poziomie około:
• 44.159 zł w scenariuszu pesymistycznym sprzedaży egzekucyjnej,
• 55.198 zł w scenariuszu optymistycznym sprzedaży egzekucyjnej,
•191.486,61 zł (117.889+73.597,61) w scenariuszu uwzględniającym dobrowolną sprzedaż posiadanego majątku.
Jednocześnie, na co wskazały trafnie organy, skarżący posiada zobowiązania zarówno przewidywane, co do których nadal prowadzone jest postępowanie podatkowe i wydane zostały decyzje o zabezpieczeniu ich wykonania (np. przedmiotowe zobowiązanie oraz zobowiązanie w podatku dochodowym za 2018 r.), jak i już określone ale niewymagalne (zaległość w podatku VAT za l-l\/ kwartał 2019 r., I kwartał 2020 r.) oraz już dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym (zaległość w podatku VAT za VI 2024 r.). Lista tych zobowiązań (str. 17) i łączna ich wartość zamyka się w kwocie 921.308,11 zł. Zestawienie tej kwoty z wyliczoną przez organ odwoławczy wartością składników majątkowych strony, przy uwzględnieniu każdego z ww. wariantów, jasno wskazuje, że kwota zobowiązań strony przewyższa znacząco, ponad czterokrotnie wartość środków, jakimi dysponowałby skarżący w najkorzystniejszym z wariantów.
Sąd podziela też stanowisko organu, że argument skarżącego o zwiększającej się z roku na rok wysokość osiąganych dochodów to za mało, by uznać, że obawa niewykonania zobowiązań podatkowych jest bezpodstawna. W orzecznictwie podkreśla się, że "jeśli jedynym składnikiem majątku są środki finansowe, to z uwagi na łatwość szybkiego ich transferu, tj. wyprowadzenia poza stan posiadania podatnika, nie można uznać, że uprawdopodabniają one, iż zobowiązanie zostanie w przyszłości wykonane. Przyszła egzekucja należności z takich środków, w przypadku braku ich zabezpieczenia, mogłaby bowiem okazać się nieskuteczna, wysoce utrudniona lub w prosty sposób udaremniona." (wyrok NSA z dnia 12 marca 2021 r., sygn. akt I FSK 587/18).
W ocenie Sądu zgodzić należy się również z organem, który uwzględniając całokształt okoliczności ustalonych w niniejszej sprawie a przemawiających za wydaniem decyzji zabezpieczającej, jako dodatkową okoliczność wskazał na postawę podatnika. Nie negując prawa strony do skorzystania z przysługujących środków odwoławczych, jak również braku aprobaty dla wszystkich wyników kontroli prowadzonych wobec strony, organy trafnie stwierdziły, iż wszystkie ustalone i wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności należy rozpatrywać łącznie. Tym bardziej, że już samo uprawdopodobnienie, że strona posługiwała się w swoich rozliczeniach nierzetelnymi fakturami jest okolicznością wskazująca na obawę o jakiej mowa w art. 33 O.p. Podobnie należy ocenić sytuację materialno-finansową strony, szczególnie, że kwota zobowiązań strony przewyższa ponad czterokrotnie wartość środków, jakimi dysponowałby skarżący w najkorzystniejszym z wariantów szacunku. Osiągając zaś w 2023 roku dochód po opodatkowaniu w wysokości 1.028.761,00 zł, strona nie uregulowała zaległości w podatku od towarów i usług za VI 2024 r. w kwocie obecnie 1.669,11 zł, która dochodzona jest na drodze postępowania egzekucyjnego. Deklarację VAT-7 z kwotą podatku do zapłaty wynoszącą 16.417 zł, podatnik złożył dnia 15 lipca 2024 r., a ustawowy termin płatności tego zadeklarowanego zobowiązania podatkowego upłynął dnia 25 lipca 2024 r. Wydaje się, że podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą winno zależeć na terminowych spłatach. Bez znaczenia pozostają w tym zakresie wyjaśnienia strony, co do okoliczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, istotne jest, iż strona dysponując znaczącymi środkami finansowymi poprzez zaniechanie uiszczenia zobowiązania w ustawowym terminie doprowadziła do powstania zaległości, następczo do egzekucji.
Wprawdzie w skardze strona skarżąca zarzuca organowi podanie nieprawdziwych danych dotyczących sytuacji finansowej strony, gdyż organ nie wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Legionowie dokonał zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego strony w A. S.A.- na kwotę 405 32,00 zł oraz zajęcia egzekucyjnego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego strony w B. S.A. na kwotę 1 917,49 zł. Zaakceptować należy wyjaśnienie organu, że wobec informacji z Urzędu Skarbowego w Legionowie z dnia 19 sierpnia 2024 r. (na zapytanie organu), z których wynikało, że zajęciu podlegała wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego jedynie w C. S.A. organ na moment wydania zaskarżonej decyzji nie miał jakichkolwiek podstaw do uznania, że informacje są niepełne. Tym bardziej, że strona nie podała, w jakich konkretnie datach miały miejsce ww. zabezpieczenie i zajęcie, nie udokumentowała ich i wskazuje na nie dopiero w skardze.
W ocenie Sądu przedstawione ustalenia organów, oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, w sposób czytelny uprawdopodobnione dla podatnika w uzasadnieniu, są wystarczające dla stwierdzenia, iż organy uprawdopodobniły obawę niewykonania zobowiązania, co czyni niezasadnym sformułowane w tym zakresie zarzuty skargi.
Zdaniem Sądu, stanowisko organów zasługuje na aprobatę również w zakresie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania wraz z odsetkami. Organy przedstawiły dane i sposób wyliczenia tych kwot wskazując, iż kwota zobowiązania jest zależna od wartości zawartego we wskazanych w decyzji fakturach podatku naliczonego VAT. Podkreślić przy tym należy, iż określenie przybliżonej wysokości zobowiązania podatkowego w decyzji wydanej na podstawie art. 33 O.p. w najmniejszym stopniu nie przesądza o ostatecznej wysokości tego zobowiązania. I co istotne nie pozbawia strony możliwości kwestionowania przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz ustaleń dokonanych w postępowaniu wymiarowym.
Z tych wszystkich względów, nie dopatrując się opisanych w skardze naruszeń, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
mko

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI