II FSK 164/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-04-17
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITsprzedaż akcjirynek kapitałowyczynność pozornazwolnienie podatkowenotowanie giełdowetrzyletni okresskarżący kasacyjnyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, uznając sprzedaż akcji spółki za czynność podlegającą opodatkowaniu, a nie pozorną, gdyż transakcje odbyły się przed upływem trzech lat od pierwszego notowania akcji na rynku regulowanym.

Sprawa dotyczyła opodatkowania dochodu ze sprzedaży akcji spółki M. Z.-H. przez K. P. w 2001 r. Podatnik twierdził, że sprzedaż była pozorna i nie podlegała opodatkowaniu. WSA oddalił skargę, uznając transakcje za ważne i skuteczne, a dochód za podlegający opodatkowaniu, ponieważ sprzedaż nastąpiła przed upływem trzech lat od pierwszego notowania akcji na giełdzie. NSA utrzymał wyrok WSA w mocy, oddalając skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. P. i W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił ich skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że sprzedaż akcji spółki M. Z.-H. przez K. P. była czynnością ważną i skuteczną, a dochód z niej uzyskany podlegał opodatkowaniu. Kluczowe było ustalenie, że sprzedaż nastąpiła przed upływem trzech lat od pierwszego notowania akcji na rynku regulowanym, co wykluczało zastosowanie zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 52 pkt 1 lit c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Małżonkowie P. zarzucili w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, Kodeksu cywilnego (dotyczące pozorności czynności prawnej) oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na brak precyzji zarzutów, niewłaściwe powołanie przepisów oraz fakt, że stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe nie został skutecznie zakwestionowany. Sąd podkreślił, że kontrola sądu administracyjnego dotyczy legalności decyzji, a nie ponownej oceny ustaleń faktycznych. W konsekwencji, dochód ze sprzedaży akcji, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT, podlegał opodatkowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedaż akcji dokonana w takim okresie nie jest czynnością pozorną i podlega opodatkowaniu, ponieważ transakcje były ważne i skuteczne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sprzedaż akcji była ważna i skuteczna, a dochód z niej uzyskany podlegał opodatkowaniu, ponieważ transakcje odbyły się przed upływem trzech lat od pierwszego notowania akcji na rynku regulowanym, co wykluczało zastosowanie zwolnienia podatkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.d.o.f. art. 52 § pkt 1 lit c

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie dochodu ze sprzedaży akcji nie ma zastosowania, jeśli sprzedaż nastąpiła przed upływem trzech lat od daty ich pierwszego notowania na rynku regulowanym.

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dochód uzyskany ze sprzedaży akcji dopuszczonych do publicznego obrotu, sprzedanych przed upływem trzech lat od daty ich pierwszego notowania na rynku regulowanym, podlega opodatkowaniu.

Pomocnicze

Ord.pod. art. 133 § § 3

Ordynacja podatkowa

Dotyczy traktowania małżonków jako strony postępowania w sprawach wspólnego opodatkowania.

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy pozorności czynności prawnej.

k.c. art. 535 § i nast.

Kodeks cywilny

Dotyczy umowy sprzedaży.

p.p.s.a. art. 46 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ogólne wymagania dotyczące pism procesowych.

p.p.s.a. art. 176

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania materialne skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż akcji była czynnością ważną i skuteczną. Dochód ze sprzedaży akcji podlega opodatkowaniu, ponieważ sprzedaż nastąpiła przed upływem trzech lat od pierwszego notowania na rynku regulowanym. Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności nie precyzuje zarzutów i nie wskazuje przepisów pozwalających na kontrolę ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Sprzedaż akcji była czynnością pozorną i nie podlegała opodatkowaniu. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów Ordynacji podatkowej, Kodeksu cywilnego oraz ustawy o PIT.

Godne uwagi sformułowania

o pozorności sprzedaży akcji nie ma mowy Wyżej przedstawione czynności sprzedaży akcji były ważne i skuteczne a wobec tego podlegały opodatkowaniu skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym kontrola sądu administracyjnego w postępowaniu sądowym sprowadza się do oceny legalności (zgodności prawem) zaskarżonej decyzji stan faktyczny, ustalony przez organy podatkowe, jest zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy

Skład orzekający

Jerzy Rypina

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Dauter

sędzia

Hanna Kamińska

wsa del.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów ze sprzedaży akcji, w szczególności w kontekście definicji czynności pozornej i warunków zwolnienia podatkowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży akcji przed upływem trzech lat od pierwszego notowania na rynku regulowanym i może być mniej relewantne dla innych typów transakcji lub okresów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia opodatkowania dochodów z inwestycji giełdowych i interpretacji pojęcia czynności pozornej. Jest interesująca dla prawników i inwestorów, ale niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Czy sprzedaż akcji na giełdzie może być uznana za pozorną? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 164/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter
Hanna Kamińska
Jerzy Rypina /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Op 236/06 - Wyrok WSA w Opolu z 2006-10-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 90 poz 416
art. 52 pkt 1 lit c, art. 17 ust. 1 pkt 6
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Bogusław Dauter, WSA del. Hanna Kamińska, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. P. i W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 października 2006 r. sygn. akt I SA/Op 236/06 w sprawie ze skargi K. P. i W. P na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 23 czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. P. i W. P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę K. i W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 23 czerwca 2006 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że odwoławczy organ podatkowy, zgodnie z przepisem art. 133 § 3 Ordynacji podatkowej, określił i traktował jako stronę postępowania łącznie obojga małżonków P., którzy podlegali wspólnemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie budzi wątpliwości fakt sprzedaży przez K. P. w dniu 13 kwietnia 2001 r. za pośrednictwem Centralnego Domu Maklerskiego PEKAO S.A. w W. 9.250 sztuk akcji spółki akcyjnej M. Z.-H., a następnie w dniu 23 marca 2001 r. za pośrednictwem Beskidzkiego Domu Maklerskiego S.A. w B. sprzedaż 40.000 sztuk akcji. Powyższe akcje zostały nabyte przez K. P. przed ich dopuszczeniem do obrotu na rynku regulowanym, co nastąpiło dopiero w dniu 24 stycznia 2001 r. (uchwała Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych). Za osiągnięte ze sprzedaży akcji środki podatnik w dniach 20 kwietnia 2001 r. i 23 marca 2001 r. ponownie nabył akcje "M." Z.. Powyższe czynności sprzedaży i ponownego zakupu akcji miały na celu skorzystanie przez podatnika ze zwolnienia dochodu od opodatkowania przewidzianego art. 52 pkt 1 lit c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, o pozorności sprzedaży akcji nie ma mowy. Wyżej przedstawione czynności sprzedaży akcji były ważne i skuteczne a wobec tego podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdyż obie transakcje sprzedaży akcji zostały przeprowadzone przed upływem trzech lat od daty ich pierwszego notowania na rynku regulowanym (giełdzie). Oznacza to, że dochód uzyskany ze sprzedaży powyższych akcji nie korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Powyższy wyrok w całości zaskarżyli skargą kasacyjną małżonkowie K. i W. P. i wnieśli o jego uchylenie i uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej.
Zarzucili Sądowi pierwszej instancji przy wydaniu zaskarżonego wyroku naruszenie:
1) art. 122 art. 191 Ordynacji podatkowa w zw. z art. 83 1 kc - poprzez nieprzeprowadzenie wszelkich niezbędnych czynności procesowych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności dokonania prawidłowej kwalifikacji prawnej (pod względem ich ważności i skuteczności) oświadczeń woli złożonych przez K. P. i Beskidzki Dom Maklerski S.A. w B..;
2) art. 83 § 1 kc i art. 535 kc i nast. - poprzez błędne zakwalifikowanie dokonanej przez skarżącego K. P. i Beskidzki Dom Maklerski S.A. w B. czynności pozornej, jako ważnej i skutecznej, a to w oparciu o wydruk zawierający różne kody zbywanych i nabywanych akcji, przy jednoczesnym braku przepływów pieniężnych (zapłata umówionej ceny) i dokonaniu stosownych wpisów w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych (wydanie przedmiotu sprzedaży), a także pomimo wyjaśnień złożonych przez podatnika K. P. podczas rozprawy w dniu 25 października;
3) art. 52 pkt. 1 lit. c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - poprzez błędne ustalenie statusu prawnego spornych akcji, co w konsekwencji miało wpływ na ustalenie obowiązku podatkowego lub jego braku w przypadku zbycia powyższych papierów wartościowych, jak również błędne założenie, że ewentualna sprzedaż akcji podlegałaby opodatkowaniu wobec braku upływu wymaganego trzyletniego okresu od daty ich pierwszego notowania na rynku regulowanym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wywodzi podobnie jak w skardze, że sprzedaż akcji była czynnością pozorną, a tym samym nie podlegała opodatkowaniu w myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Oznacza to, że powinna czynić zadość ogólnym wymaganiom w odniesieniu do pism procesowych (art. 46 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) a nadto spełniać wymagania materialne, o których mowa w art. 176 cytowanej ustawy. Należy do nich między innymi: przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Trzeba zatem wskazać między innymi konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który został naruszony i sprecyzowania do jakiego naruszenia prawa doszło (materialnego i procesowego) i na czym ono polegało.
Naruszenie prawa materialnego przez sąd może polegać na błędnej interpretacji przepisu materialnego. Stawiając taki zarzut należy przedstawić właściwą jego wykładnię. Może polegać również na niewłaściwym zastosowaniu tj. błąd subsumcji. Natomiast zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji prawa procesowego wymaga wskazania przepisu procedury sądowej w powiązaniu z przepisami postępowania podatkowego.
Powyższe uwagi wydają się konieczne, gdy zważy się zarówno zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej przez jej autora jak też uzasadnienie skargi kasacyjnej.
Po pierwsze autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował zarzutów skargi kasacyjnej tj. nie wskazał, które dotyczą prawa materialnego, a które prawa procesowego.
Po drugie, w pkt 1 skargi kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, gdy faktycznie kontrola sądu administracyjnego w postępowaniu sądowym sprowadza się do oceny legalności (zgodności prawem) zaskarżonej decyzji i Sąd ten stosuje przepis ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Po trzecie, w żadnym miejscu skargi kasacyjnej nie wskazano przepisu postępowania sądowego, który pozwoliłby sądowi odwoławczemu na kontrolę zasadności oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji trafności ustaleń faktycznych organów podatkowych. Oznacza to, że stan faktyczny, ustalony przez organy podatkowe, jest zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Wobec tego, wywody dotyczące naruszenia przez Sąd art. 83 § 1 kc i art. 535 kc. i następne, który to zarzut w rzeczywistości zmierza to zakwestionowania ustaleń faktycznych - są chybione.
Również zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 52 pkt 1 lit. c ustawy i podatku dochodowym od osób fizycznych jest sformułowany w sposób, który uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę prawidłowości zaskarżonego wyroku. Autor skargi kasacyjnej powołując się na art. 52 pkt 1 lit c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zarzuca "błędne ustalenie", a więc czynność procesową. Z niezakwestionowanego stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe wynika, że podatnicy zbyli akcje dopuszczone do publicznego obrotu (giełda) w okresie krótszym niż trzy lata od daty ich pierwszego notowania na rynku regulowanym. Powyższy dochód uzyskany ze sprzedaży akcji, stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy, podlegał opodatkowaniu i nie korzystał ze zwolnienia, o którym mowa w art. 52 pkt 1 lit c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy przepisu art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI