II FSK 1632/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. K. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą stwierdzenia zwrotu nadpłaty z tytułu ulgi na dzieci za rok 2018. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym Konstytucji RP oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.). Sąd kasacyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną, zwracając uwagę na wadliwe sformułowanie zarzutów, które nie spełniały wymogów formalnych. Wskazano, że przytoczenie wielu przepisów w jednym ciągu bez precyzyjnego określenia sposobu ich naruszenia uniemożliwia merytoryczną ocenę. W kwestii merytorycznej, NSA podzielił stanowisko sądów administracyjnych i organów podatkowych, że ulga na dzieci, określona w art. 27f ust. 1 i 8 u.p.d.o.f., jest odliczeniem od należnego podatku. Skoro skarżąca w roku podatkowym 2018 nie uzyskała dochodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej (art. 27 u.p.d.o.f.), od których można by odliczyć kwotę ulgi, nie mogła skorzystać z tej ulgi ani domagać się zwrotu nadpłaty. Sąd podkreślił, że nawet wykładnia celowościowa nie pozwala na przyznanie ulgi w sytuacji braku należnego podatku. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania przez organy podatkowe. Z uwagi na trudną sytuację majątkową i życiową skarżącej, sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ulgi na dzieci w przypadku braku dochodów opodatkowanych skalą oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku dochodów opodatkowanych skalą podatkową w roku podatkowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik, który w danym roku podatkowym nie uzyskał dochodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej (art. 27 u.p.d.o.f.), może skorzystać z odliczenia z tytułu ulgi na dzieci (art. 27f ust. 1 i 8 u.p.d.o.f.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie może skorzystać z ulgi na dzieci, jeśli nie ma należnego podatku, od którego można by dokonać odliczenia.
Uzasadnienie
Ulga na dzieci jest odliczeniem od podatku. Brak należnego podatku uniemożliwia zastosowanie odliczenia, ponieważ nie ma od czego odejmować kwoty ulgi. Przepis art. 27f ust. 8 u.p.d.o.f. może być stosowany jedynie w powiązaniu z ust. 1 tego artykułu.
Czy wadliwe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, polegające na przytoczeniu wielu przepisów bez precyzyjnego wskazania sposobu ich naruszenia, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy przez NSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej uniemożliwia merytoryczną ocenę i może prowadzić do oddalenia skargi.
Uzasadnienie
NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów ani uzupełniania niejasno sformułowanych podstaw kasacyjnych. Wymagane jest precyzyjne wskazanie naruszonych przepisów i sposobu ich naruszenia.
Czy naruszenie zasady równości obywateli (art. 32 Konstytucji RP) może nastąpić w sytuacji odmiennego traktowania podatnika, który nie uzyskał dochodów podlegających opodatkowaniu, w porównaniu do podatników, którzy takie dochody uzyskali?
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie zasady równości nie zachodzi, gdy sytuacja prawna podatnika jest obiektywnie odmienna z uwagi na brak dochodów podlegających opodatkowaniu.
Uzasadnienie
Zasada równości wymaga odmiennego traktowania osób o tożsamych lub analogicznych cechach. Sytuacja podatnika nieposiadającego dochodów podlegających opodatkowaniu jest odmienna od sytuacji podatników, którzy takie dochody uzyskali.
Przepisy (21)
Główne
u.p.d.o.f. art. 27f § 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten może być stosowany jedynie w powiązaniu z art. 27f ust. 1, który wymaga istnienia należnego podatku do odliczenia.
u.p.d.o.f. art. 27f § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Stanowi podstawę do odliczenia ulgi na dzieci od należnego podatku dochodowego.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
u.p.d.o.f. art. 27f § 8
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący tzw. dodatkowej ulgi podatkowej na dzieci.
u.p.d.o.f. art. 27f § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podstawa prawna ulgi podatkowej na dzieci.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 27
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa sposób obliczania podatku dochodowego według skali, od którego dokonuje się odliczenia ulgi.
u.p.d.o.f. art. 21
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wymienia dochody zwolnione od podatku, które nie wchodzą do podstawy obliczenia podatku.
u.p.d.o.f. art. 9 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa, co podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, z wyłączeniem dochodów wymienionych w innych przepisach.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uchylenia zaskarżonego wyroku przez NSA.
P.p.s.a. art. 207 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
u.p.d.o.f. art. 27
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podstawa obliczenia podatku dochodowego.
u.p.d.o.f. art. 27b
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Składki na ubezpieczenie zdrowotne.
u.p.d.o.f. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis wskazujący przychody, do których nie znajdują zastosowania przepisy ustawy.
u.p.d.o.f. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zakres obowiązku podatkowego.
Ordynacja podatkowa art. 52
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące nadpłaty podatku.
u.p.e.a. art. 1a § 20
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicje w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 15
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy dotyczące postępowania egzekucyjnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja jako najwyższe prawo.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak należnego podatku dochodowego uniemożliwia skorzystanie z ulgi na dzieci. • Ulga na dzieci jest odliczeniem od podatku, a nie świadczeniem pieniężnym samym w sobie. • Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych dotyczących przytoczenia podstaw kasacyjnych.
Odrzucone argumenty
Prawo do ulgi na dzieci przysługuje nawet przy braku dochodów podlegających opodatkowaniu według skali. • Naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego przez organy podatkowe i sąd pierwszej instancji. • Naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP).
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej stanowiącej sformalizowany środek zaskarżenia, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów i wychodzenia poza ramy, które zostały nakreślone w skardze kasacyjnej. • Posłużenie się zatem przy wyliczaniu naruszonych przepisów, tak jak uczyniono to w rozpoznawanej skardze kasacyjnej, zwrotem w "szczególności", nie ma racji bytu i nic nie oznacza. • Jeżeli po stronie podatnika w rozliczeniu rocznym nie występuje należny podatek, obliczony zgodnie z art. 27 (według skali), odliczenie z tytułu ulgi na dzieci nie może mieć zastosowania, gdyż nie ma od czego odejmować wskazanej w dalszych postanowieniach kwoty ulgi - dotyczącej podatku.
Skład orzekający
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący
Jerzy Płusa
sprawozdawca
Alicja Polańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi na dzieci w przypadku braku dochodów opodatkowanych skalą oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dochodów opodatkowanych skalą podatkową w roku podatkowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnej ulgi podatkowej, ale rozstrzygnięcie opiera się na formalnych wymogach skargi kasacyjnej oraz ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Ulga na dzieci: czy brak podatku oznacza brak prawa do zwrotu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.