Orzeczenie · 2008-01-23

II FSK 1622/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2008-01-23

NSApodatkoweWysokansa

podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówleasing operacyjnyumowa sprzedażyinterpretacja przepisówOrdynacja podatkowaustawa o PITpostępowanie podatkoweskarga kasacyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną W. W. od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Spór dotyczył głównie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych w związku z umowami nazwanymi umowami leasingu, które organy podatkowe uznały za umowy sprzedaży. Organy argumentowały, że wysokie opłaty leasingowe, symboliczna cena wykupu przedmiotu leasingu oraz jego wartość rynkowa wskazują na rzeczywisty zamiar stron, jakim była sprzedaż, a nie leasing operacyjny. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organu odwoławczego, kwestionując m.in. zastosowanie art. 24a Ordynacji Podatkowej do stanu faktycznego sprzed jego wejścia w życie oraz uznając za przedwczesne wykluczenie z kosztów uzyskania przychodu wydatków na usługi marketingowe i zakup szczepionek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że art. 24a Ordynacji Podatkowej ma charakter procesowy i może być stosowany do oceny czynności dokonanych po wejściu w życie nowego prawa, nawet jeśli dotyczą stanów faktycznych z przeszłości. Podkreślono, że prawo podatkowe ma swoją autonomię i organy mogły oceniać skutki podatkowe czynności cywilnoprawnych na podstawie swobodnej oceny dowodów. NSA potwierdził stanowisko organów podatkowych i WSA, że analizowane umowy były w rzeczywistości umowami sprzedaży, a wydatki na nabycie środków trwałych nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o PIT. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące wydatków na usługi marketingowe i szczepionki, uznając, że nie zostały one wystarczająco udowodnione lub nie spełniały wymogów kosztów uzyskania przychodu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji umów leasingowych jako umów sprzedaży na potrzeby prawa podatkowego, a także stosowania przepisów procesowych Ordynacji Podatkowej do stanów faktycznych z przeszłości.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w analizowanym okresie. Kwestia wydatków na szczepionki i usługi marketingowe nie została w pełni rozstrzygnięta przez NSA.

Zagadnienia prawne (4)

Czy umowy nazwane umowami leasingu operacyjnego, charakteryzujące się wysokimi opłatami leasingowymi i symboliczną ceną wykupu, mogą być uznane za umowy sprzedaży na potrzeby prawa podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli analiza zgodnego zamiaru stron i celu umowy, uwzględniająca obiektywne kryteria (wysokość rat, cena wykupu, wartość rynkowa), wskazuje na zamiar przeniesienia własności, a nie tylko używania przedmiotu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe mają prawo badać rzeczywisty charakter umowy cywilnoprawnej, a nie tylko jej dosłowne brzmienie. W analizowanym przypadku, suma rat leasingowych wraz z ceną wykupu wielokrotnie przewyższała wartość przedmiotu, a cena wykupu była symboliczna, co świadczyło o zamiarze sprzedaży.

Czy art. 24a Ordynacji Podatkowej, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2003 r., może być stosowany do oceny skutków podatkowych czynności prawnych dokonanych przed tą datą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ponieważ przepis ten ma charakter procesowy i stosuje się go do czynności procesowych dokonanych po wejściu w życie nowego prawa, nawet jeśli dotyczą stanów faktycznych z przeszłości.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zasada niedziałania prawa wstecz dotyczy głównie prawa materialnego, a przepisy procesowe stosuje się do czynności procesowych dokonanych po ich wejściu w życie (tempus regit actum). Art. 24a O.p. reguluje sposób oceny treści czynności cywilnoprawnej w postępowaniu podatkowym.

Czy wydatki na zakup szczepionek przeciwko grypie dla pracowników mogą stanowić koszty uzyskania przychodów?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie są to świadczenia zdrowotne obowiązkowe z mocy prawa pracy lub przepisów szczególnych, a jedynie profilaktyka nieobowiązkowa.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe naruszyły prawo, wyłączając z kosztów uzyskania przychodów wydatki na szczepionki przeciwko grypie, jeśli faktycznie dokonano szczepienia w celu ograniczenia zachorowalności i absencji pracowników. Jednakże NSA nie odniósł się bezpośrednio do tego zagadnienia w sentencji, skupiając się na kwestii leasingu.

Czy wydatki na usługi marketingowe, udokumentowane fakturami, ale bez pisemnej umowy i z wątpliwościami co do rzetelności kontrahenta, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ podatkowy wykaże uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistego wykonania usług, a podatnik nie przedstawi wystarczających dowodów potwierdzających poniesienie wydatku.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał stanowisko organów podatkowych za przedwczesne i wymagające uzupełnienia materiału dowodowego, zwłaszcza w kontekście możliwości ustalenia miejsca pobytu kontrahenta. NSA nie rozstrzygnął tej kwestii wprost, skupiając się na zarzutach dotyczących leasingu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Przepisy (23)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wydane przez organy podatkowe i sądy interpretacje wskazywały, że wydatki na nabycie środków trwałych nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

W brzmieniu obowiązującym w 2002 r. wyłączał z kosztów uzyskania przychodów wydatki na nabycie środków trwałych.

O.p. art. 24a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1993 r. w sprawie zaliczania przedmiotu umów najmu lub dzierżawy rzeczy albo praw majątkowych do składników majątku stron tych umów art. 2 § ust. 2 pkt 2

O.p. art. 24b

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

K.p. art. 229 § § 6

Kodeks pracy

Ustawa o chorobach zakaźnych i zakażeniach art. 17

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej art. 13

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c