II FSK 1613/06

Naczelny Sąd Administracyjny2008-02-05
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówdarowiznaspółka cywilnachrupki kukurydzianeVATustawa o PIT

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zaliczenia darowizny chrupek do kosztów uzyskania przychodów spółki, uznając, że materiały pochodziły ze spółki i były związane z jej działalnością.

Sprawa dotyczyła zaliczenia przez spółkę cywilną darowizny chrupek do kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe i WSA uznały, że darowizna była związana z działalnością spółki i jej kosztami, mimo twierdzeń podatników, że materiały nie były zakupione przez spółkę. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że zarzut naruszenia prawa materialnego był oparty na kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatników na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok. Spór dotyczył zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów spółki cywilnej "S" kwoty darowizn wyprodukowanych przez nią chrupek kukurydzianych. Organy podatkowe ustaliły, że chrupki pochodziły ze spółki, były produkowane z jej surowców i z wykorzystaniem jej linii technologicznej, a twierdzenia o pochodzeniu surowców z prywatnych gospodarstw wspólników nie znalazły uzasadnienia. WSA potwierdził, że darowizny te nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT. Skarga kasacyjna zarzucała niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, argumentując, że materiały do produkcji chrupek nie były zakupione przez spółkę i nie zostały ujęte w jej kosztach. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzut naruszenia prawa materialnego był w istocie próbą podważenia ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, które nie zostały skutecznie zakwestionowane. NSA podkreślił, że jeśli ustalenia faktyczne były prawidłowe, zastosowanie art. 23 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.f. było uzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli darowizna jest związana z działalnością produkcyjną spółki, nawet jeśli materiały nie były bezpośrednio zakupione przez spółkę lub nie ujęte w kosztach, a pochodziły z jej surowców i linii technologicznej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego był nieuzasadniony, ponieważ opierał się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że darowane chrupki pochodziły ze spółki, były produkowane z jej surowców i z wykorzystaniem jej linii technologicznej, co uzasadniało zastosowanie art. 23 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.f.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.p.d.o.f. art. 23 § 1 pkt 11

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten wyłącza z kosztów uzyskania przychodów wartość darowizn, z zastrzeżeniem pewnych sytuacji. W tej sprawie sąd uznał, że darowizna chrupek była związana z działalnością spółki i jej kosztami, mimo że materiały nie były bezpośrednio zakupione przez spółkę.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 23 § 1 lit. c) w związku z art. 22g ust. 17

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy wydatków związanych z nadzorem budowlanym, które były również przedmiotem sporu w niższej instancji.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 184

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 204 § pkt 1

Podstawa do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Darowizna chrupek była związana z działalnością produkcyjną spółki, wykorzystując jej surowce i linię technologiczną, co uzasadniało zastosowanie art. 23 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.f. do wyłączenia jej z kosztów uzyskania przychodów. Skarga kasacyjna nie może być oparta na kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Materiały do produkcji chrupek nie były zakupione przez spółkę i nie zostały ujęte w jej kosztach, co miało stanowić podstawę do zaliczenia darowizny do kosztów uzyskania przychodów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd przywołał także ustalenia organów podatkowych poczynione w wyniku odebrania zeznań świadków (rolników). Stwierdzili oni np., że chrupki będące przedmiotem darowizny "stanowiły odpady poprodukcyjne". Skoro tak, nie sposób było mówić o "wyprodukowaniu tych chrupek poza procesem produkcyjnym spółki "S". przedmiotem darowizny były chrupki pochodzące ze spółki "S", produkowane z jej surowców i z wykorzystaniem jej linii technologicznej" W skardze kasacyjnej nie wskazano na naruszenie przepisów o postępowaniu, które łączyłoby się z wadliwą oceną tych ustaleń.

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący sprawozdawca

Ludmiła Jajkiewicz

członek

Zbigniew Kmieciak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 23 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.f. w kontekście darowizn towarów wyprodukowanych przez spółkę, gdy materiały nie były bezpośrednio zakupione przez spółkę, ale pochodziły z jej działalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2001 roku. Nacisk na ustalenia faktyczne dokonane przez organy podatkowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanych z kosztami uzyskania przychodów i darowiznami, ale jej stan faktyczny jest dość specyficzny i dotyczy konkretnego typu działalności.

Czy darowizna chrupek może być kosztem spółki? NSA wyjaśnia zasady zaliczania darowizn do kosztów uzyskania przychodów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1613/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz /przewodniczący sprawozdawca/
Ludmiła Jajkiewicz
Zbigniew Kmieciak
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Po 191/05 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2006-04-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
art. 23 ust. 1 pkt 11
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędziowie NSA Zbigniew Kmieciak, del. WSA Ludmiła Jajkiewicz, Protokolant Honorata Klósek, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. W. i B. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Po 191/05 w sprawie ze skargi K. W. i B. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 10 grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. W. i B. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
II FSK 1613/06
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie o sygnaturze akt I SA/Po 191/05, oddalił skargę K. i B. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 grudnia 2004 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok. W dniu 15 kwietnia 2002 roku podatnicy złożyli w Urzędzie Skarbowym w P. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2001 r. B.W. wykazał w nim przychody z emerytury. Natomiast K.W. wykazała przychody z działalności gospodarczej prowadzonej w ramach spółki cywilnej "S" (zwanej dalej Spółką) oraz spółki cywilnej "K", jak również przychody z emerytury i z działalności wykonywanej osobiście. W oparciu o ustalenia kontrolne poczynione w dniu 30 kwietnia 2004 roku Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. wydał decyzję, w której określił skarżącym zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano między innymi, powołując się na informację Dyrektora Biura Banku "Ż" z dnia 18 marca 2004 roku, że firma "S" przekazała w latach 2000-2002 na rzecz tego banku towary na łączną wartość 65.400,00 złotych, w tym chrupki o wartości 62.400,00 złotych oraz ogórki o wartości 3.000,00 złotych. Organy ustaliły także, że przekazane w formie darowizny chrupki zostały wyprodukowane przez spółkę cywilną "S", natomiast ogórki pochodziły z prywatnych gospodarstw rolnych K.W. i R.W. Organ stwierdził również, że spółka nie naliczyła od wartości przekazanej darowizny o wartości 62.400,00 zł podatku VAT, w związku tym wyliczył ten podatek w kwocie 4.082,00 zł oraz uznał, że o kwotę 58.318,00 zł zostały zawyżone koszty uzyskania przychodów.
W dniu 2 sierpnia 2004 roku Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał decyzję, którą zmienił decyzję z dnia 30 kwietnia 2004 r. i określił dla podatników zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 26.615,20 zł. Powyższa korekta była konsekwencją uchylenia w części przez Dyrektora Izby Skarbowej w decyzji z dnia 30 kwietnia 2004r. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. oraz decyzji z dnia 30 kwietnia 2004r. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania od wskazanej powyżej decyzji wydał w dniu 10 grudnia 2004 roku decyzję, w której uchylił w części decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 2 lutego 2004 roku.
2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2006 roku oddalił skargę podatników na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 grudnia 2004 roku oceniając, że rozstrzygnięcie to nie narusza prawa. Sąd w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podkreślił, że przedmiotem sporu rozpoznawanej sprawy stanowiły dwie kwestie. Były nimi wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów spółki "S" kwoty 6.900 zł stanowiącej równowartość wynagrodzenia z tytułu wykonywania nadzoru budowlanego oraz możliwość włączenia przez spółkę do kosztów uzyskania przychodów kwoty darowizn produkowanych przez nią towarów postaci niepełnowartościowych artykułów spożywczych (chrupek kukurydzianych). W powyższych kwestiach Sąd nie dopatrzył się, by organy podatkowe obu instancji naruszyły obowiązujące normy prawa podatkowego. Sąd podkreślił, że jeśli podatnik zamierzał poprzez darowizny na cele społecznie użyteczne zmniejszyć swe obciążenie w podatku dochodowym od osób fizycznych, to mógł to robić tylko i wyłącznie w ramach zakreślonych przez obowiązujące w tej mierze w 2001 r. przepisy powszechnie obowiązującego prawa podatkowego i wskazał na treść obowiązującego w 2001 r. art.23 ust. 1 pkt 11 z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku, Nr 14, poz. 76 z poz. zm.). Sąd wskazał także, że jedynym wiarygodnym dokumentem pozwalającym na korektę kosztów uzyskania przychodów z tytułu dokonanych darowizn była wycena chrupek wynikająca z ksiąg rachunkowych Banku "Ż". Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasłużył również zarzut dotyczący wydatku z tytułu wynagrodzenia kierownika budowy z tytułu sprawowanego w 2001 r. nadzoru budowlanego nad pracami budowlanymi i powołał art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 22g ust. 17 u.p.d.o.f..
3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. i B. W. zaskarżyli wskazany powyżej wyrok w części dotyczącej odmowy uznania przez organ podatkowy podstaw do wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów spółki w wysokości 58.318,00 zł, stanowiącej wartość darowizn dokonanych przez skarżących na rzecz Banku "Ż", co doprowadziło do zwiększenia ich dochodu o kwotę 29.159,00 zł. Skargę kasacyjną oparto na podstawie naruszenia prawa materialnego, to jest niewłaściwego zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że dokonali zaliczenia w koszty uzyskania przychodu spółki wartości materiałów służących do wytworzenia towarów stanowiących przedmiot darowizn dokonanych przez w 2001 r. na rzecz Banku "Ż".
Wskazując na powyższy zarzut podatnicy domagali się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący uznali, że przy wydaniu powyższego wyroku doszło do niewłaściwego zastosowania treści art. 23 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.f. z uwagi na błędną interpretację ustalonego w toku postępowania stanu faktycznego. W ocenie skarżących rozumowanie organów kontroli skarbowej, a w konsekwencji wnioski jakie wysnuł Sąd przy wydawaniu zaskarżonego wyroku oparte zostały na błędnej analizie zaistniałych faktów. Skarżący podnieśli, że nie korzystali z materiałów produkcyjnych Spółki przy wytworzeniu chrupek kukurydzianych, a skoro wytworzenie przedmiotu darowizny nie wiązało się z poniesieniem kosztów przez spółkę, to brak było podstaw do stosowania art. 23 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.f.
4. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając mniejszą skargę kasacyjną zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu. Sformułowany został w niej jeden zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 23 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.f. Miałoby ono sprowadzać się do zastosowania tego przepisu w sytuacji, gdy w ocenie strony skarżącej, nie było do tego podstaw, gdyż materiały, z których wytworzono przedmiot darowizny, nie były zakupione przez spółkę "S". Jak podniesiono w skardze kasacyjnej, materiały te "nie były zakupione przez spółkę, ale przez skarżących poza spółką, a zakup tych materiałów nie został ujęty w kosztach". Analiza uzasadnienia postawionego zarzutu w konfrontacji z dokumentacją zawartą w aktach sprawy i uzasadnieniem zaskarżonego wyroku dowodzi jednak, że w istocie w skardze kasacyjnej poddano w wątpliwość ustalenia przyjęte przez sąd administracyjny pierwszej instancji w przedmiocie stanu faktycznego rozstrzygniętej decyzjami podatkowymi sprawy. W końcowym fragmencie tej skargi przyznano wprost, że w zakresie wartości dokonanych darowizn na rzecz Banku "Ż" "wydane orzeczenie nie urzeczywistnia sytuacji faktycznej". Dla wyniku przeprowadzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadności zaprezentowanego zarzutu decydujące znaczenie ma to, iż jest on prostą konsekwencją podważenia poprawności ustaleń faktycznych, które za organami podatkowymi przyjął Sąd. Należy zatem przypomnieć, że zastosowanie powołanego uprzednio przepisu prawa materialnego znajdowało pełne oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Wyczerpująco wypowiedział się na ten temat Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, prezentując ustalenia organów podatkowych. Podniósł on m. in., że twierdzenia o pochodzeniu płodów rolnych z prywatnych gospodarstw wspólników spółki "S" nie znajdują żadnego uzasadnienia. Sąd przywołał także ustalenia organów podatkowych poczynione w wyniku odebrania zeznań świadków (rolników). W uzasadnieniu zapadłego wyroku wyeksponowano także sprzeczności w wyjaśnieniach wspólników spółki. Stwierdzili oni np., że chrupki będące przedmiotem darowizny "stanowiły odpady poprodukcyjne". Skoro tak, nie sposób było mówić o "wyprodukowaniu tych chrupek poza procesem produkcyjnym spółki "S". Ponadto, jeśli nawet były one wynikiem próbnych serii, testowania maszyny czy zmian asortymentowych to również było to związane z działalnością produkcyjną spółki i angażowało jej koszty". Sąd przytoczył wreszcie konkluzje organu odwoławczego, iż "przedmiotem darowizny były chrupki pochodzące ze spółki "S", produkowane z jej surowców i z wykorzystaniem jej linii technologicznej" (s. 17 uzasadnienia wyroku). W skardze kasacyjnej nie wskazano na naruszenie przepisów o postępowaniu, które łączyłoby się z wadliwą oceną tych ustaleń. Tej treści zarzuty zastąpiono natomiast, o czym już była mowa, zarzutem niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego, całkowicie nieprzystającym do przedstawionej argumentacji. Jeśli bowiem ustalenia faktyczne, które poczyniły organy podatkowe były prawidłowe, zasadność zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.f. nie powinna budzić najmniejszych wątpliwości. Oceny sądu administracyjnego w przedmiocie ustaleń faktycznych jednak nie zakwestionowano, co oznacza, że skarga kasacyjna musi być uznana za bezzasadną (opartą na niewłaściwej podstawie kasacyjnej). Samo zaś stwierdzenie autora skargi kasacyjnej, że zakup materiałów służących do produkcji chrupek nie został ujęty w kosztach spółki, bez wsparcia go zarzutem naruszenia określonego przepisu lub przepisów o postępowaniu i powołania właściwej podstawy kasacyjnej, nie pozwala na dokonanie jego weryfikacji. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI