II FSK 1606/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wydatkowanie środków ze sprzedaży nieruchomości na zakup nieruchomości przez męża, w której mieszka rodzina, nie spełnia definicji 'własnych celów mieszkaniowych' bez nabycia prawa własności przez podatnika.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora IAS w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów dotyczących zwolnienia z opodatkowania przychodów ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe. Skarżąca argumentowała, że wydatkowanie środków na zakup nieruchomości przez męża, w której mieszka rodzina, powinno być uznane za realizację własnych celów mieszkaniowych. NSA oddalił skargę, podkreślając, że kluczowe jest nabycie prawa własności nieruchomości przez podatnika, a samo zamieszkiwanie nie jest wystarczające.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wcześniej oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. Spór koncentrował się wokół interpretacji przepisów art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w szczególności pojęcia 'własnych celów mieszkaniowych'. Skarżąca podnosiła, że wydatkowanie kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości na zakup nieruchomości przez jej męża, w której mieszka cała rodzina, powinno być traktowane jako realizacja własnych celów mieszkaniowych. Naczelny Sąd Administracyjny, przychylając się do utrwalonego orzecznictwa, oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego kluczowe jest nabycie prawa własności nieruchomości przez podatnika, a nie tylko jej faktyczne użytkowanie. Samo zamieszkiwanie w nieruchomości, która nie stanowi własności podatnika, nie spełnia wymogów ustawowych, nawet jeśli służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych rodziny. Sąd odwołał się do definicji 'wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe' zawartej w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) updof, wskazując na konieczność nabycia prawa własności budynku mieszkalnego wraz z gruntem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi.
Uzasadnienie
Dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 updof konieczne jest nabycie prawa własności nieruchomości przez podatnika, a samo zamieszkiwanie w nieruchomości niebędącej jego własnością nie jest wystarczające.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
updof art. 21 § 1 pkt 131
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dla skorzystania ze zwolnienia konieczne jest wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe, co obejmuje m.in. nabycie prawa własności budynku mieszkalnego wraz z gruntem.
updof art. 21 § 25 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje 'wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe' jako wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, co odnosi się do nabycia m.in. prawa własności budynku mieszkalnego.
Pomocnicze
ppsa art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 193 § zdanie drugie
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 207 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Wydatkowanie kwoty otrzymanej ze sprzedaży nieruchomości przez skarżącą poprzez zakup przez jej męża nieruchomości, w której mieszka skarżąca z rodziną, jest wydatkowaniem na własne cele mieszkaniowe, gdyż zakup nieruchomości i jej remont służył własnym celom mieszkaniowym skarżącej i jej rodziny, a ustawa stanowi o własnych celach mieszkaniowych, a nie o nabyciu na własność nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
własne cele mieszkaniowe nabycie prawa własności nie jest wystarczające samo zamieszkiwanie w budynku mieszkalnym, którego własności podatnik nie nabył
Skład orzekający
Artur Kot
sprawozdawca
Jan Grzęda
przewodniczący
Tomasz Zborzyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji wymogu nabycia prawa własności nieruchomości dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego z tytułu wydatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2018 r. i późniejszych lat, a jego zastosowanie zależy od konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności od tego, czy podatnik nabył prawo własności nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego ze sprzedażą nieruchomości i ulgami mieszkaniowymi, a interpretacja NSA jest kluczowa dla wielu podatników.
“Czy remont domu męża to Twoje własne cele mieszkaniowe? NSA wyjaśnia, kiedy ulga podatkowa jest możliwa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 1606/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-03-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-12-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Kot /sprawozdawca/ Jan Grzęda /przewodniczący/ Tomasz Zborzyński Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane I SA/Łd 227/24 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-07-03 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 2032 art. 21ust. 1 pkt 131, art. 21 ust. 25 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA (del.) Artur Kot (spr.), po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 227/24 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 13 lutego 2024 r. nr 1001-IOD-3.4102.1.2024.4.U06.AG w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 3 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 227/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej jako "WSA" lub "sąd pierwszej instancji") oddalił skargę J. S. (dalej "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (zw. dalej "Dyrektor IAS", "DIAS" lub "organ podatkowy") z 13 lutego 2024 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. Tekst powyższego wyroku wraz z jego uzasadnieniem (oraz innych orzeczeń sądów administracyjnych przywołanych poniżej) dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwana w skrócie "CBOSA"). 2.1. Skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik skarżącej (adwokat) występując o uchylenie ww. wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; zw. dalej "ppsa"), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa skarżąca postawiła zaskarżonemu wyrokowi zarzut prawnomaterialny dotyczący naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.; zw. dalej "updof") poprzez błędną wykładnię "własnych celów mieszkaniowych" i w konsekwencji uznanie, że wydatkowanie kwoty otrzymanej ze sprzedaży nieruchomości przez skarżącą poprzez zakup przez jej męża nieruchomości, w której mieszka skarżąca z rodziną, nie jest wydatkowaniem na własne cele mieszkaniowe, skoro zakup nieruchomości i jej remont z uzyskanych środków, służył właśnie własnym celom mieszkaniowym skarżącej i jej rodziny, gdyż jest to jedyna nieruchomość rodziny skarżącej, a ustawa stanowi o własnych celach mieszkaniowych, a nie o nabyciu na własność nieruchomości. 2.2. Pełnomocnik DIAS (radca prawny) w odpowiedzi na skargę kasacyjną wystąpił o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skargę kasacyjną należy oddalić jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. 3.1. Na podstawie art. 193 zdanie drugie ppsa uzasadnienie wyroku ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Spór prowadzony jest na tle przepisów art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz ust. 25 updof, a jego istota sprowadza się do wykładni powyższych przepisów, w tym odkodowania pojęcia "własne cele mieszkaniowe" użytego dwukrotnie w treści art. 21 ust. 1 pkt 131 updof, w brzmieniu obowiązującym w 2018 r., a także od 1 stycznia 2019 r. Pojęcie to było już wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w judykatach przywołanych przez WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (vide m.in. wyroki NSA z: 25 października 2023 r, II FSK 825/23; 13 kwietnia 2022 r., II FSK 1195/21; 27 lipca 2017 r., II FSK 747/17, a także przywołane w nich judykaty). Skład orzekający przychyla się do sposobu rozumienia pojęcia "własne cele mieszkaniowe" przedstawionego w powyższych wyrokach. Dodać warto, że w wyroku z 4 czerwca 2024 r. (II FSK 1127/21) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie wskazał, że zasadnicze znaczenie dla prawidłowej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 131 updof, a w rezultacie dla zastosowania tej regulacji ma zdekodowanie znaczenia zwrotu ustawowego stanowiącego o "wydatkowaniu przychodu uzyskanego ze zbycia nieruchomości na własne cele mieszkaniowe". Rekonstruując zatem normę prawną wynikającą z art. 21 ust. 1 pkt 131 updof, w której mówi się o "wydatkowaniu na własne cele mieszkaniowe, należy sięgnąć do zapisów zamieszczonych w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) updof, gdyż w tym miejscu ustawodawca zdefiniował "wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe" (expressis verbis: "wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131"). W konsekwencji nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, zgodnie z którym wypełnienie celu zwolnienia z opodatkowania, wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 131 updof, nastąpi także wówczas, gdy podatnik będzie realizował swoje potrzeby mieszkaniowe w budynku mieszkalnym, który nie stanowi jego własności (należy do majątku odrębnego męża skarżącej). Z normy pomieszczonej w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) updof wynika, że ustawodawca preferuje tylko te wydatki, które wiążą się z nabyciem m.in. prawa własności budynku mieszkalnego, a także nabyciem gruntu związanego z tym budynkiem, a następnie z korzystaniem z takiej nieruchomości. Znamię czasownikowe mówiące o nabyciu m.in. budynku mieszkalnego odnieść należy do nabycia prawa własności, a nie jakiekolwiek innego, w tym obligacyjnego, tytułu, czy prawa do korzystania z budynku mieszkalnego. Przez własne cele mieszkaniowe w rozumieniu analizowanej normy prawnej należy rozumieć wyłącznie nabycie prawa własności do nieruchomości. Nie jest zaś wystarczające samo zamieszkiwanie w budynku mieszkalnym, którego własności podatnik (skarżąca) nie nabył w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości. Innymi słowy, dla skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 updof konieczne jest m.in. nabycie prawa własności budynku wraz z gruntem, na którym budynek został posadowiony. 3.2. W świetle powyższych rozważań nieusprawiedliwiony okazał się zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 updof. Nawet gdyby przyjąć, że skarżąca ponosiła wydatki na zakup nieruchomości (działki gruntu) i remont posadowionego na niej budynku (tak należałoby rozumieć sformułowanie zakup nieruchomości i jej remont), to bez nabycia prawa własności owej nieruchomości skarżącej nie przysługuje zwolnienie podatkowe przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 updof. Również w sytuacji, gdy owa nieruchomość faktycznie służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych skarżącej i członków jej rodziny, w tym męża będącego właścicielem nieruchomości nabytej do jego majątku odrębnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, brak jest podstaw do wniosku, że jej stanowisko wzmacnia argumentacja Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarta w wyroku z 17 maja 2017 r. (II FSK 1053/15). Wyrok ten został bowiem wydany na tle innego stanu faktycznego od tego, który został ustalony przez organ podatkowy w sprawie niniejszej, a następnie zaakceptowany przez WSA (i jest bezsporny). Nadto zasadnicza teza wyroku przywołanego przez skarżącą dotyczy sytuacji, w której podatnik nabywał lokale (więcej niż jeden) mające zaspokajać jego potrzeby mieszkaniowe. Nabycia prawa własności nieruchomości przez skarżącą zabrakło zaś w niniejszej sprawie. 4. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, stosując art. 184 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zaś zgodnie z przepisami art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 w związku z art. 207 § 1 ppsa, uwzględniają przy tym wynik niniejszej sprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI