II FSK 1594/07

Naczelny Sąd Administracyjny2009-02-13
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościpodatek rolnypodatek leśnyłączny zobowiązanie pieniężnewspółwłasnośćewidencja gruntówNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego za podatek rolny i leśny, potwierdzając prawidłowość decyzji organów podatkowych opartych na danych z ewidencji gruntów.

Sprawa dotyczyła łącznego zobowiązania pieniężnego za podatek rolny i leśny dla współwłaścicieli nieruchomości. Skarżący kwestionowali sposób naliczenia podatku, twierdząc, że powinien być on podzielony proporcjonalnie do ich udziału i oparty na mniejszej powierzchni gospodarstwa rolnego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 lutego 2009 r. oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzje organów podatkowych były prawidłowe, ponieważ opierały się na danych z ewidencji gruntów i budynków, które są wiążące dla celów podatkowych.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej M. Z. i M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006 r. Podstawą sporu było ustalenie wysokości podatku rolnego i leśnego dla współwłaścicieli nieruchomości. Wójt Gminy ustalił podatek od nieruchomości, rolny i leśny, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków oraz akcie własności, który wskazywał na współwłasność skarżących i R. Z. w równych częściach. Skarżący argumentowali, że podatek powinien być naliczony odrębnie dla ich części nieruchomości i oparty na mniejszej powierzchni gospodarstwa rolnego, powołując się na wcześniejsze decyzje administracyjne. Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz ustaw o podatku rolnym i leśnym, które nakazują opieranie się na danych z ewidencji gruntów. WSA w Łodzi oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym, łączne zobowiązanie pieniężne od współwłasności wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli, chyba że gospodarstwo prowadzi jedna osoba. NSA w wyroku z 13 lutego 2009 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że dane z ewidencji gruntów i budynków mają moc wiążącą dla organów podatkowych i nie można ich podważać bez przeprowadzenia postępowania aktualizacyjnego. Sąd uznał, że skarżący nie wykazali naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe ani przez sąd pierwszej instancji, a zastosowane przepisy prawa materialnego, w tym dotyczące łącznego zobowiązania pieniężnego dla współwłaścicieli, zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy jest związany danymi z ewidencji gruntów i budynków, które stanowią podstawę wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Podważenie tych danych wymaga przeprowadzenia postępowania aktualizacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że dane z ewidencji gruntów i budynków mają moc wiążącą dla organów podatkowych. Podatnik, który kwestionuje te dane, musi wykazać, że doszło do zniesienia współwłasności lub innych zmian wymagających aktualizacji ewidencji, a nie tylko subiektywnie przekonywać o niezgodności z rzeczywistością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (32)

Główne

ustawa o podatku rolnym art. 4 § 1

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym

ustawa o podatku rolnym art. 6 § 2

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym

ustawa o podatku rolnym art. 6a § 4

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym

ustawa o podatku rolnym art. 6c § 1 i 2

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym

ustawa o podatku leśnym art. 2 § 4

Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym

ustawa o podatku leśnym art. 3 § 5

Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym

u.p.o.l. art. 6 § 6

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21 § 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 123

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 233

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.o.l. art. 3 § 4

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 195

Kodeks cywilny

k.c. art. 210

Kodeks cywilny

k.c. art. 211

Kodeks cywilny

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 19

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 20

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 18 § 2 pkt 2 lit. a/

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych. Łączne zobowiązanie pieniężne od współwłasności można wystawić na jednego ze współwłaścicieli. Naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Podatek powinien być naliczony odrębnie dla części nieruchomości należącej do skarżących. Podstawą wymiaru podatku powinny być wcześniejsze decyzje administracyjne dotyczące powierzchni gospodarstwa rolnego, a nie dane z ewidencji gruntów. Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania, nie dopuszczając dowodu w postaci oświadczenia R. Z.

Godne uwagi sformułowania

Podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Nie można podważać oceny, iż dane z tej ewidencji, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regułami zostały przyjęte do określenia podstawy wymiaru podatku oraz osób, na których ciążył z tego tytułu obowiązek podatkowy.

Skład orzekający

Grzegorz Krzymień

przewodniczący

Grzegorz Borkowski

sędzia

Jan Rudowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wiążącego charakteru danych z ewidencji gruntów dla celów podatkowych oraz zasad ustalania łącznego zobowiązania pieniężnego w przypadku współwłasności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności nieruchomości rolnej, leśnej i zabudowanej podatkiem od nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów podatkowych dotyczących współwłasności i ewidencji gruntów. Brak w niej nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1594/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-10-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Borkowski
Grzegorz Krzymień /przewodniczący/
Jan Rudowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Łd 1501/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2007-03-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174, art. 176, art. 151, art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 121 par. 1, art. 122, art. 123, art. 124, art. 233
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 6a ust. 4, art. 6c ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 200 poz 1682
art. 2 ust. 4, art. 3 ust. 5
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym.
Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
art. 3 ust. 4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż - Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. Z. i M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Łd 1501/06 w sprawie ze skargi M. Z. i M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 20 czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi) pełnomocnikowi Skarżących adwokatowi J. P. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych zwiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Łd 1501/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. Z. i M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 20 czerwca 2006 r., nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006 r.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia 14 lutego 2006 r. Wójt Gminy T. ustalił skarżącym wymiar podatku od nieruchomości na kwotę 106,00 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że wysokość podatku ustalono na podstawie złożonych informacji podatkowych oraz danych z ewidencji gruntów. Przedmiotem opodatkowania podatkiem rolnym były użytki rolne o powierzchni 4,1800 ha (1,8320 ha przeliczeniowych), zaś przedmiotem opodatkowania podatkiem leśnym był las o powierzchni 0,6300 ha. Budynki mieszkalne o powierzchni 60 m2 zostały zwolnione z podatku od nieruchomości.
Od powyższej decyzji odwołali się podatnicy wnosząc o jej uchylenie w całości. Podnieśli, że podatek naliczono im wspólnie z R. Z., a zgodnie z aktem własności winni być obciążani podatkiem od połowy nieruchomości. Aktem własności z dnia 13 czerwca 1989 otrzymali gospodarstwo o pow. 0,92 ha przeliczeniowego. Pismem z dnia 4 października 2005 r. R. Z. potwierdził, że jest właścicielem połowy powierzchni gruntów,
Decyzją z dnia 20 czerwca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ powołał się na przepisy: art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 121, poz. 844 ze zm.) zw. dalej w skrócie: u.p.o.l., art. 6a ust. 5 ustawy o 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) oraz art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2002 r., Nr 200, poz. 1682 ze zm.).
Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa, gdyż jak wynika z akt sprawy, stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za 2005 r. nie uległ zmianie w 2006 r. Podatnicy oraz R. Z. są współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości o łącznej powierzchni 4,810 ha, w skład której wchodzą użytki rolne o powierzchni 4,180 ha i lasy o powierzchni 0,6300 ha. Ustalając decyzją łączne zobowiązanie pieniężne, organ pierwszej instancji wskazał zarówno podstawę opodatkowania, jak i podstawy prawne, na podstawie których dokonał wymiaru podatku rolnego i leśnego oraz zwolnienie z podatku od nieruchomości.
W skardze wnosząc o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji powtórzono argumenty zawarte w odwołaniu wyjaśniając, że podatek nie może być wystawiony na jednym nakazie płatniczym. Podniesiono, że organ odwoławczy pominął decyzję z dnia 18 maja 1998 r. Wójta Gminy T. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Wojewody P. z dnia 3 lipca 1998 r., w których zostało rozstrzygnięte zagadnienie wstępne, że są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,92 ha przeliczeniowego. Skarżący podali, że organ podatkowy powinien wszcząć postępowanie i wezwać wszystkie strony, czego nie uczynił. Zdaniem skarżących podatek winien być naliczony odrębnymi nakazami, gdyż aktem notarialnym dokonany został podział gospodarstwa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie.
Rozpoznając skargę Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z art. 6 c ust. 1 tej ustawy osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę. Oznacza to, że w przypadku współwłasności gospodarstwa rolnego łączne zobowiązanie pieniężne organ podatkowy wystawia na któregokolwiek ze współwłaścicieli, chyba że gospodarstwo to prowadzi w całości jeden z nich, to wówczas nakaz płatniczy wystawia się na tego współwłaściciela.
W niniejszej sprawie, zgodnie z aktem notarialnym z dnia 13 czerwca 1989 r. Rep. [...] T. i A. Z. przenieśli nieodpłatnie własność zabudowanej nieruchomości rolnej, położonej we wsi T., w gminie T. o powierzchni 4, 81 ha na rzecz podatników oraz R. Z. po połowie. Z danych zawartych w ewidencji gruntów, znajdujących odzwierciedlenie w załączonym do akt sprawy wypisie ze skorowidza działek z dnia 13 kwietnia 2006 r., wynika, że działki są przedmiotem współwłasności R. Z. oraz podatników. W zestawieniu gruntów podano ich powierzchnię i klasę.
Sąd nie podzielił poglądu skarżących, że winni być obciążeni podatkiem od połowy nieruchomości, a podstawę określenia powierzchni ich gospodarstwa rolnego powinny stanowić decyzje organów administracji dotyczące przyznania skarżącej, na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414), zasiłku okresowego, w których to decyzjach dla potrzeb określenia kwoty zasiłku przyjęto powierzchnię 0,92 ha przeliczeniowego.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Uczynienie z tych danych podstawy wymiaru podatków oznacza, że te dane mają dla organu podatkowego moc wiążącą i decydujące znaczenie dla obliczenia podatku. Związanie organu podatkowego tymi danymi oznacza, że nie ma on możliwości przyjęcia za podstawę opodatkowania innych danych, ani też wyjaśniania, czy są one zgodne z rzeczywistością. Stosownie zaś do treści art. 6a ust. 4 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust. 2 ustawy o podatku leśnym osoby fizyczne są obowiązane złożyć organowi podatkowemu informacje o gruntach i o lasach, sporządzone na formularzach według ustalonego wzoru o zaistnieniu zmian danych, o których mowa w odrębnych przepisach. Zasadnie zatem przyjęto za podstawę ustalenia łącznego zobowiązania podatkowego za 2006 r. powierzchnię gruntów wynikającą z danych z ewidencji gruntów oraz z aktu notarialnego, a nie powierzchnię wskazywaną przez podatników.
Organy podatkowe prawidłowo oceniły, że skoro gospodarstwo rolne jest przedmiotem współwłasności i jest prowadzone przez wszystkich współwłaścicieli, to adresatem decyzji w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego od całej nieruchomości może być którykolwiek ze współwłaścicieli.
Podkreślono, że organ odwoławczy nie ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wniosku strony o dopuszczeniu dowodu w postaci oświadczenia R. Z., że zgodnie z aktem notarialnym posiada 0,92 ha przeliczeniowego gospodarstwa rolnego. Powyższe naruszenie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik skarżących zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej w skrócie: p.p.s.a. w związku z art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 123, art. 124 oraz art. 233 Ordynacji podatkowej polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji na skutek bezzasadnego przyjęcia, że w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej, choć w toku postępowania przed organami doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy i prawa podatników do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu;
2) art. 151 p.p.s.a. polegające na bezzasadnym zastosowaniu i w konsekwencji oddaleniu skargi pomimo tego, że zaskarżone decyzje naruszają prawo w stopniu, który uzasadnia wyeliminowanie ich z obrotu prawnego;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. poprzez utrzymanie w mocy decyzji niewłaściwie stosujących powołany przepis.
Biorąc pod uwagę powyższe wnoszono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za pomoc prawną według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podkreślono, że w sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której organ wydał decyzję w oparciu o własne przekonanie o stanie faktycznym sprawy, nie dopuszczając wniosków dowodowym stron i przemilczając inne decyzje administracyjne. Zdaniem skarżących obowiązkiem organów było wskazanie okoliczności, które przemawiały za wydaniem decyzji niekorzystnych dla podatników. Tymczasem w sprawie organy podatkowe działały swobodnie z naruszeniem zasad postępowania podatkowego.
Ponadto organ nie ustosunkował się do wniosku strony o dopuszczeniu dowodu w postaci oświadczenia podatnika, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 0,92 ha przeliczeniowego, co miało wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że Sąd nie ustosunkował się również do treści decyzji Wojewody P. z dnia 3 lipca 1998 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając skargę kasacyjną w granicach wyznaczonych jej podstawami i wnioskami (art. 183 § 1 w związku z art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 p.p.s.a.) w pierwszej kolejności należało się odnieść do podniesionych w niej zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
W ramach tej podstawy skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez organy podatkowe ogólnych zasad postępowania wyrażonych w art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 124 oraz art. 233 Ordynacji podatkowej.
Niedostrzegając naruszenia przez organy podatkowe tych ogólnych zasad postępowania Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie oddalił skargę (art. 151 p.p.s.a.), zamiast ją uwzględnić uchylając zaskarżoną decyzję (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Odnosząc się do tak sformułowanej podstawy skargi kasacyjnej należało przypomnieć, że nie wystarczyło przytoczenie naruszonych przepisów, lecz niezbędne było także uzasadnienie przez wskazanie na czym naruszenie tych przepisów polegało i czy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia wskazanych w jej podstawach przepisów postępowania i to w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego został wyznaczony w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.u.s.a. W świetle tych przepisów przedmiotem tego postępowania jest sprawa sądowoadministracyjna rozumiana jako kontrola przez sąd administracyjny działalności administracji publicznej.
Kryteria kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 § 2 p.u.s.a., który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola sądów administracyjnych polega więc na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (szerzej na ten temat B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Zakamycze 2006, s. 15-17 oraz T. Woś, M. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. LexisNexis 2005, s. 33-40).
Dokonując kontroli działalności administracyjnej według tych kryteriów stosuje się środki przewidziane w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Do naruszenia tych przepisów mogło dojść zatem wyłącznie wówczas, gdyby wbrew wymogom w nich ustalonych sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Tego rodzaju zarzut też nie został sformułowany w skardze kasacyjnej, w której podważono ocenę Sądu pierwszej instancji, iż oddalając skargę (tj. stosując środek przewidziany w art. 151 p.p.s.a.) nie dostrzegł wskazywanych w skardze naruszeń prawa procesowego i materialnego, których dopuściły się organy orzekające obu instancji. Zatem kontrola Sądu drugiej instancji sprowadza się do zweryfikowania w ramach zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej czy stosując tego rodzaju środek przewidziany w ustawie Sąd pierwszej instancji przeoczył naruszenie przepisów prawa, które powinny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca dopatruje się tych naruszeń zarówno w sferze prawa procesowego, jak i materialnego. Nie można bowiem uznać orzeczenia Sądu pierwszej instancji za zgodne z prawem, jeżeli nie uwzględnia ono uchybień procesowych popełnionych w postępowaniu administracyjnym, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z kolei zgodnie z treścią objętego zarzutami skargi kasacyjnej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ oraz stwierdzenie nieważności - art. 145 § 1 pkt 2) w takim stopniu, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten zatem normuje powinność wydania oraz treść rozstrzygnięcia sądu administracyjnego pierwszej instancji w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania. Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 210-211).
Również w tym przypadku warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. J.P. Tarno, op.cit., s. 211 oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie administracyjne, Warszawa 2004, s. 305).
Ocena prawna prowadząca Sąd do stwierdzenia istnienia podstaw do oddalenia skargi lub uchylenia zaskarżonego aktu z powodów podanych w omawianych przepisach powinna stanowić element uzasadnienia wyroku (art. 141 § 4 p.p.s.a.).
Sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku w odniesieniu do przesłanek uzasadniających oddalenie skargi w zakresie poruszonych w niej kwestii spornych dotyczących ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w decyzji (nakazie płatniczym) na imię i nazwisko skarżących (współwłaścicieli gospodarstwa rolnego) spełnia wymogi przewidziane w omawianych przepisach postępowania sądowoadministracyjnego. Jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji w ustalonym stanie faktycznym istniały podstawy do oddalenia skargi (art. 151 p.p.s.a.). Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na ocenę motywów jakimi kierował się Sąd uznając, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania podatkowego, w tym powołanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 124 i art. 233 Ordynacji podatkowej.
W sposób dostateczny odwołując się do zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności danych z ewidencji gruntów i budynków, treści aktu notarialnego z dnia 13 czerwca 1989 r. wyjaśniono jaka była łączna powierzchnia gruntów stanowiących przedmiot opodatkowania oraz, że grunty te stanowiły współwłasność skarżących oraz R. Z. (str. 4 i 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Na żadnym etapie postępowania danych wynikających z tych dokumentów nie podważono. Trafnie również Sąd pierwszej instancji ocenił, iż wydana w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja Wojewody P. nie mogła zostać uznana za miarodajna dla określenia stanu ewidencyjnego gruntów podlegających opodatkowaniu. W tym bowiem przypadku stosownie do treści przepisu art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne decydujące znaczenie miały zapisy w ewidencji gruntów i budynków. O tym, że stan ewidencyjny jest niezgodny ze stanem rzeczywistym nie jest wystarczające samo subiektywne przekonanie skarżących. Niezbędne w tym zakresie było przeprowadzenie postępowania związanego z aktualizacja danych ujętych w ewidencji gruntów i budynków. W przypadku określenia właściciela gruntów dokonanie zmian w ewidencji gruntów powinno zostać poprzedzone zniesieniem współwłasności gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego stosownie do wymogów przewidzianych w art. 195 i art. 210 i art. 211 k.c. W rozpoznawanej sprawie na to, iż doszło do zniesienia współwłasności gruntów ustanowionej wobec darowizny tych gruntów nie wskazano. Nie wskazano zatem nawet na okoliczności, które pozwalały na dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. W takiej sytuacji nie można podważać oceny, iż dane z tej ewidencji, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regułami zostały przyjęte do określenia podstawy wymiaru podatku oraz osób, na których ciążył z tego tytułu obowiązek podatkowy.
Wobec tych nie podważonych ustaleń faktycznych w sprawie w sposób właściwy zastosowano przepisy prawa materialnego oraz dokonano ich prawidłowej wykładni na potrzeby rozpoznawanej sprawy. Nie istniała w tej sytuacji również podstawa do uwzględnienia skargi kasacyjnej ze względu na naruszenie o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. Przy czym w tym wypadku o treści wydanej decyzji nie decydował wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 3 ust. 4 u.p.o.l. Przepis ten potwierdza zasadę solidarnej odpowiedzialności współwłaścicieli nieruchomości za należny z tytułu jej posiadania podatek od nieruchomości. Łącznym zobowiązaniem pieniężnym nie objęto w rozpoznawanej sprawie podatku od nieruchomości. Z tego względu wskazany przepis nie był przedmiotem oceny ze strony organów podatkowych oraz kontroli jego właściwego zastosowania w sprawie przez Sąd administracyjny pierwszej instancji.
Oceny w sprawie dokonano z uwzględnieniem przepisów art. 4 ust. 1. art. 6 ust. 2, art. 6a ust. 4, art. 6c ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku rolnym oraz art. 2 ust. 4 i art. 3 ust. 5 ustawy o podatku leśnym. Żaden z tych przepisów nie został powołany w skardze kasacyjnej. Zwalnia to Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z regułami wskazanymi na wstępie z obowiązku oceny prawidłowości ich zastosowania w sprawie. Należy jedynie zauważyć, iż Sąd pierwszej instancji odwołując się do ich treści nie podał niczego innego ponad to co wynika z ich gramatycznej (językowej) wykładni. Ustalając łączne zobowiązanie pieniężne obejmujące podatek rolny i leśny na imię i nazwisko skarżących od stanowiących ich współwłasność gruntów organy podatkowe zastosowały się do reguł wynikających z przytoczonych przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, a w szczególności dyrektywy postępowania przyjętej w art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym.
Mając na względzie wszystkie przytoczone okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez ustanowionego z urzędu adwokata oparto na podstawie art. 209 i art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 i § 20 w związku z § 18 ust. 2 pkt 2 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
-----------------------
1

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI