II FSK 159/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę Nadleśnictwa w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku biurowego jako budynku gospodarczego.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku biurowego Nadleśnictwa. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organu, uznając budynek biurowy za gospodarczy służący działalności leśnej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że budynek biurowy nie jest budynkiem gospodarczym w rozumieniu przepisów, a tym samym nie podlega zwolnieniu z podatku.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który uchylił decyzję SKO w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. dla Nadleśnictwa. Spór dotyczył opodatkowania budynku biurowego Nadleśnictwa. Organy podatkowe uznały, że budynek biurowy nie jest budynkiem gospodarczym służącym działalności leśnej i podlega opodatkowaniu. WSA w Białymstoku uchylił decyzję organów, interpretując pojęcie 'budynku gospodarczego' szeroko, włączając w to budynki administracyjno-biurowe związane z działalnością leśną. NSA, uchylając wyrok WSA, stwierdził, że budynek biurowy nie spełnia definicji budynku gospodarczego, ani w potocznym, ani w prawnym rozumieniu (w tym z przepisów prawa budowlanego). Sąd podkreślił, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia 'budynek gospodarczy' i należy je rozumieć jako budynek dodatkowy, pomocniczy, a nie siedzibę firmy. NSA uznał, że błędne jest mieszanie definicji budynku i słowa 'gospodarczy' oraz odmówił odwołania się do rozporządzenia Ministra Infrastruktury, które definiuje budynek gospodarczy jako przeznaczony do prac warsztatowych lub przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę Nadleśnictwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, budynek biurowy nie może być uznany za budynek gospodarczy w rozumieniu przepisów.
Uzasadnienie
NSA uznał, że budynek biurowy nie spełnia definicji budynku gospodarczego, która powinna być rozumiana jako budynek dodatkowy, pomocniczy, a nie siedziba główna. Sąd odwołał się do przepisów prawa budowlanego i rozporządzeń, które odrębnie kategoryzują budynki biurowe i gospodarcze.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Odnosi się do definicji budynku zawartej w przepisach prawa budowlanego, mając charakter pełny.
u.p.o.l. art. 7 § ust. 1 pkt 4 lit. a
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Zwalnia z podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części służące działalności leśnej lub rybackiej.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 8
Definiuje budynek gospodarczy jako budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 65
Dzieli budynki ze względu na podstawową funkcję użytkową, wskazując odrębne kategorie dla budynków biurowych i gospodarczych.
ord. pod. art. 21 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21 § ust. 1
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt.1 lit.a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 14 § ust. 2 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i § 6 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek biurowy nie jest budynkiem gospodarczym w rozumieniu przepisów prawa podatkowego i budowlanego. Definicja budynku gospodarczego powinna być rozumiana jako budynek dodatkowy, pomocniczy, a nie siedziba główna. Przepisy prawa budowlanego i rozporządzeń odrębnie kategoryzują budynki biurowe i gospodarcze.
Odrzucone argumenty
Budynek biurowy Nadleśnictwa, w którym wykonywane są czynności związane z działalnością leśną, powinien być uznany za budynek gospodarczy. Szeroka interpretacja pojęcia 'budynek gospodarczy' obejmująca budynki administracyjno-biurowe związane z działalnością leśną.
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy budynek biurowy może zostać uznany za budynek gospodarczy w rozumieniu art. art. 7 ust. 1 pkt 4 lit a) u.p.o.l. Taki zabieg mieszania dwóch definicji bez uwzględnienia faktu, że jest to jedno pojęcie (chociaż dwuwyrazowe) nie prowadzi do prawidłowych wniosków. Budynek gospodarczy w potocznym jego znaczeniu należy raczej rozumieć jako budynek dodatkowy, pomocniczy (a nie siedzibę, czy główny budynek firmy), użytkowany w celu magazynowania, przechowywania sprzętu, towaru, zapasów, wykonywania prostych prac warsztatowych.
Skład orzekający
Anna Maria Świderska
sprawozdawca
Grzegorz Krzymień
przewodniczący
Stefan Babiarz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'budynek gospodarczy' na potrzeby podatku od nieruchomości, zwłaszcza w kontekście budynków administracyjnych związanych z działalnością leśną lub rolniczą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budynków biurowych w jednostkach Lasów Państwowych, ale zasady interpretacji mogą być szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i jego interpretacji, co jest istotne dla wielu podatników. Rozstrzygnięcie NSA wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między budynkiem biurowym a gospodarczym.
“Czy biuro Nadleśnictwa to budynek gospodarczy? NSA rozstrzyga spór o podatek od nieruchomości.”
Dane finansowe
WPS: 10 730 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 159/08 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2009-05-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-01-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Maria Świderska /sprawozdawca/ Grzegorz Krzymień /przewodniczący/ Stefan Babiarz Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane I SA/Bk 384/07 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2007-10-23 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1991 nr 9 poz 31 art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a, Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędziowie NSA Stefan Babiarz, NSA del. Anna Maria Świderska (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt I SA/Bk 384/07 w sprawie ze skargi Nadleśnictwa C. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 24 kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2) zasądza od Nadleśnictwa C. B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 23 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu skargi Nadleśnictwa C. B., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 24 kwietnia 2007 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 rok. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym ustalonym w toku postępowania podatkowego i przyjętym przez sąd pierwszej instancji. Decyzją z dnia 24 stycznia 2007 r. Burmistrz C. B. określił Nadleśnictwu C. B. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie 10.730,00 zł, wskazując, iż podatnik składając deklarację nie uwzględnił obciążenia za budynek biurowy o powierzchni 199,26 m2, wadliwie wykazując go w przedmiotach zwolnionych na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2002r, Nr 9 poz.84 ze zm.) – dalej "u.o.p.l." jako związany z prowadzoną działalnością leśną. Organ zauważył, że zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit a) ustawy dotyczy "budynków gospodarczych lub ich części służących działalności leśnej lub rolniczej", a działalność prowadzona w budynku biura Nadleśnictwa jest działalnością administracyjną a nie działalnością gospodarczą w zakresie gospodarki leśnej. Z definicji budynku gospodarczego zamieszczonej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) wywiódł, że budynek administracyjno - biurowy Nadleśnictwa nie odpowiada definicji budynku gospodarczego. Wskazał, że rodzaj budynku należy określać wg ewidencji budynków lub dokumentacji architektoniczno – budowlanej, a zwolnienie będzie przysługiwało, jeżeli na podstawie wskazanych wyżej dokumentów będzie możliwe uznanie budynku biurowego za budynek gospodarczy. W związku z tym - na podstawie art. 21 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej "ord. pod." określił należne zobowiązanie podatkowe, wyliczając podatek za budynek administracyjny według stawek jak od budynków pozostałych. Wydaną w następstwie rozpoznania odwołania Nadleśnictwa decyzją z dnia 24 kwietnia 2007 r. Samorządowego Kolegium Odwoławcze w B., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając przedstawioną w niej argumentację. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do WSA w Białymstoku podatnik wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej kwoty 655,56 zł zarzucając, iż została wydana z naruszeniem art. 7 ust. 1 pkt 4 a) u.o.p.l. Podniósł, że interpretując pojęcie "budynku gospodarczego", rozporządzenie Ministra Infrastruktury za budynek gospodarczy uważa też budynek przeznaczony do zachowywania materiałów, narzędzi i sprzętu służących do obsługi budynku użyteczności publicznej, za który z mocy § 3 ust. 6 uważa się też budynek biurowy i socjalny. Zaskarżona decyzja nie odnosi się do podnoszonych przez skarżącego wytycznych Ministerstwa Finansów w zakresie opodatkowania pomieszczeń administracyjno - biurowych gospodarstw leśnych wyrażonych w piśmie Departamentu Podatków Bezpośrednich i Opłat, znak: PO 8/DZ-8002-0200/91, skierowanym do organów podatkowych, które jednoznacznie stanowi o zwolnieniu tych budynków z podatku od nieruchomości w związku z wykonywaną tam działalnością leśną. Wyrokiem z dnia 23 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił powyższą decyzję uznając, że została wydana z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia sąd I instancji wskazał, że spór w sprawie niniejszej jest wynikiem odmiennej wykładni niezdefiniowanego na potrzeby u.p.o.l. pojęcia "budynek gospodarczy", a w konsekwencji objęcia zwolnieniem budynku biura skarżącego Nadleśnictwa. W art. 1a ust.1 pkt 1 u.p.o.l., zawierającym definicję budynku dla potrzeb ustawy znalazło się, co prawda odesłanie do rozumienia znaczenia tego określenia w przepisach prawa budowlanego (ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz.1118 ze zm.), jednak nie jest to proste odesłanie. Przepisy prawa budowlanego mają - przy określaniu przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości ograniczone zastosowanie. W rzeczywistości zastosowanie to sprowadza się jedynie do definicji: budynku, budowli i urządzeń budowlanych związanych z obiektem budowlanym, zawartych w przepisach art. 3 pkt 1, 2, i 3 Prawa budowlanego. Natomiast ustawa ta nie zawiera definicji pojęcia "budynek gospodarczy", a także nie odsyła w tym zakresie do definicji "budynku gospodarczego" występującej w przepisach wykonawczych do ustawy - Prawo budowlane. Z uwagi na autonomiczny charakter norm (prawa podatkowego) zawartych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, ustalając znaczenia tego pojęcia, z zastosowaniem wykładni systemowej nie można, więc sięgać wprost, jak to uczyniły organy, do definicji "budynku gospodarczego" zawartej w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. i zdefiniowanej tylko na potrzeby tego rozporządzenia. Potwierdza to § 2 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm.) w zakresie podatków i opłat lokalnych organy podatkowe opierają się na ewidencji gruntów i budynków, która jest urzędowym dokumentem stanowiącym źródło informacji wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym. Definicji "budynku gospodarczego" nie zawiera również rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wydane na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 ze zm.), które budynki dzieli na 10 kategorii, z uwagi na podstawową funkcję użytkową (w § 65), m.in. na budynki: przemysłowe, handlowo-usługowe, biurowe, produkcyjne, usługowe, gospodarcze dla rolnictwa. Sąd zgodził się z autorem skargi, że organ podatkowy nie był uprawniony przy interpretacji zwolnienia, o którym mowa w art. 7 u.p.o.l. do sięgania do definicji pochodzących z Prawa budowlanego dokładniej do definicji zawartej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. Podniósł, że organy podatkowe powinny w pierwszej kolejności dokonać interpretacji pojęcia "gospodarczy" z wykorzystaniem wykładni językowej. Wskazując na definicję tego pojęcia ze Słownika języka polskiego PWN (CD 2000) stwierdził, że budynek biurowy, w którym wykonywane są czynności kwalifikowane przez ustawę do działalności leśnej (art. 1a ust. 1 pkt 7 ustawy), polegające m.in. na opracowywaniu planów pozyskiwania drewna, planowaniu zabiegów pielęgnacyjnych, czy też, dokonywaniu transakcji związanych ze sprzedażą drewna, należy uznać za budynek "gospodarczy" tj. obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty należący (odnoszący się) do gospodarki leśnej (pkt 3), jak również budynek odnoszący się do spraw porządkowo - administracyjnych (pkt 4). Powyższe rozumienie użytego w art. 7 ust.1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. pojęcia "budynek gospodarczy" potwierdza również wykładnia historyczna, na którą wskazywało Nadleśnictwo, powołując się na pismo Ministerstwa Finansów z 19 marca 1991 r., skierowane do wszystkich urzędów gminy. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 1991 r. wolne od podatku od nieruchomości były "budynki gospodarcze związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub działów specjalnych produkcji rolnej albo działalnością leśną". Z treści przywołanego pisma Ministerstwa Finansów wynika natomiast, że na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. zwolnione są od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze związane z działalnością leśną takie jak m.in. budynki lub ich części zajęte na pomieszczenia administracyjno - biurowe gospodarstw leśnych. Obowiązujące w 2004 r. zwolnienie od podatku od nieruchomości budynków gospodarczych lub ich części służących działalności leśnej (wcześniej związanych z tą działalnością), zasadniczo w swej treści nie uległo zmianie. Z faktu wprowadzenia od dnia 1 stycznia 2003 r. nowelą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U, Nr 200, poz. 1683) – zwaną dalej ustawą zmieniającą, do ustawy w art. 1a słownika wyrażeń ustawowych (definicji legalnych) w tym definicji "działalności leśnej" i definicji "budynku", która odsyła do przepisów ustawy - Prawo budowlane, nie można wywodzić zmiany treści zwolnienia od podatku od nieruchomości budynków gospodarczych, (niezdefiniowanych w ustawie) służących działalności leśnej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l.. Powyższy wyrok został zaskarżony w całości wniesioną dnia 12 grudnia 2007 roku skargą kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które wniosło o jego uchylenie i oddalenie skargi ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 7 ust.1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że daje on podstawę do zwolnienia z podatku budynku administracyjno-biurowego jako budynku gospodarczego służącego działalności leśnej, podczas gdy budynek ten nie jest budynkiem gospodarczym, a także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt.1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", poprzez uchylenie decyzji mimo, iż nie została wydana z naruszeniem prawa materialnego. W uzasadnieniu Autor skargi kasacyjnej powołując się na art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż skoro przepis stanowi, że zwolnienie dotyczy budynków gospodarczych służących działalności leśnej, to dla zastosowania zwolnienia winny być spełnione dwie przesłanki: rodzaj budynku i sposób jego wykorzystania. Wskazał, że na terenie gminy C. B. nie została założona ewidencja budynkowa, zatem nie można było wprost oprzeć się na danych w niej zawartych, zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W tej sytuacji dla ustalenia charakteru budynku należy oprzeć się na definicji "budynku gospodarczego" istniejącego w prawie budowlanym. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. - budynek gospodarczy należy rozumieć jako budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi i sprzętu służących do obsługi budynku mieszkalnego, zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej, rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej również do przechowywania środków i sprzętu do produkcji rolnej oraz płodów rolnych. Poszukiwanie pojęcia budynku gospodarczego w przepisach prawa budowlanego umożliwia odesłanie zawarte w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że odesłanie z art.1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. jest odesłaniem dotyczącym budynku w rozumieniu "przepisów prawa budowlanego", czyli nie wyłącznie do ustawy - Prawo budowlane. Każde posłużenie się definicją już istniejącą w prawie jest zawsze bardziej precyzyjne niż formułowanie definicji na potrzeby jednej sprawy lub też posługiwanie się językiem potocznym, zwłaszcza, że w Słowniku języka polskiego nie istnieje definicja "budynku gospodarczego". Organ wskazał na możliwość interpretacji pojęcia "budynek gospodarczy" przy pomocy potocznego rozumienia tego pojęcia, gdyż powołany przez Sąd - Słownik języka polskiego (PWN, CD 2000) ani np. Słownik języka polskiego PWN, Warszawa 1995, pod red. M. Szymczaka, nie zawiera definicji pojęcia "budynek gospodarczy". Pojęcie to należy rozumieć poprzez funkcję jaką spełnia taki budynek w gospodarstwie lub w danej działalności - raczej jest to budynek dodatkowy, pomocniczy, a nie siedziba, czy główny budynek firmy, użytkowany w celu magazynowania, przechowywania sprzętu, towaru, zapasów, wykonywania prostych prac warsztatowych. Budynek gospodarczy może znajdować się np. przy domu mieszkalnym, pensjonacie, hotelu, fabryce, a także w gospodarstwie rolnym, leśnym i przy każdej innej działalności gospodarczej. Dokonana przez Sąd wykładnia pojęcia budynek gospodarczy została oparta na definicji ze Słownika języka polskiego, ale dotyczącej pojęcia "gospodarczy". Została zdefiniowana przez pojęcie "należący, odnoszący się do gospodarki leśnej" (pkt 3 ze Słownika) i "odnoszący się do spraw porządkowo-administracyjnych" (pkt 4 ze Słownika). Nastąpiło zatem zdefiniowanie budynku gospodarczego przez sam fakt wykorzystania do gospodarki leśnej. Sposób zaś wykorzystania budynku gospodarczego dla celów zwolnienia został podany w ustawie podatkowej: "służący działalności leśnej" i jest to druga przesłanka zwolnienia, po pierwszej jaką jest cecha budynku, ma to być "budynek gospodarczy". Oznacza to, że w pierwszej kolejności należy ustalić, czy budynek będący przedmiotem sporu jest budynkiem gospodarczym, a w drugiej kolejności należy potwierdzić, że jest wykorzystywany do działalności leśnej. Nie można zatem, pojęcia "budynku gospodarczego" definiować poprzez samo ustalenie, że jest on wykorzystywany do działalności leśnej. Przyjęcie definicji podanej przez Sąd pasuje do każdego rodzaju budynku, będącego w posiadaniu Nadleśnictwa, zatem zbędne byłoby używanie przez ustawodawcę zwrotu, że zwolnienie ma dotyczyć budynków służących działalności leśnej. Przyjęcie wykładni Sądu prowadziłoby do wniosku, że wszystkie siedziby i biura Nadleśnictwa, w tym w centrum miast wojewódzkich są budynkami gospodarczymi, gdyż odnoszą się do gospodarki leśnej i odnoszą się do spraw porządkowo - administracyjnych. Organ przytoczył pełne brzmienie pkt 3 definicji "gospodarczy" i uznał, że określenie słownikowe dotyczy szerokiej gamy rozumienia, posługiwania się danym słowem i nie może mieć bezpośredniego przełożenia do pojęcia węższego jakim jest "budynek gospodarczy". Także z pkt 4 definicji "dotyczący spraw porządkowo - administracyjnych" nie można wywieźć wniosku, że budynek administracyjny, biurowy danej instytucji, na mocy wspomnianej definicji słownikowej staje się budynkiem gospodarczym. Definicja słownikowa odnosi się do innej sytuacji, gdy porządkowo - administracyjny charakter spraw sprawia, że też można je nazwać sprawami gospodarczymi (porządkujące wobec działalności głównej, a nie administrujące daną działalnością). Nie jest to pojęcie adekwatne do administracji biurowej, zadań administracji państwowej, czy też jak w tym przypadku siedziby administracji Lasów Państwowych, wykonującej określone ustawą zadania. W tej sytuacji, zdaniem organu, zasadne wydaje się posłużeniem definicją "budynku gospodarczego" z przepisów prawa budowlanego lub przynajmniej uwzględnienie tych przepisów w odpowiednim zakresie. Ustawa - Prawo budowlane rozróżnia kategorie budynków, np. w załączniku do ustawy i w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W art. 29 ust. 1 pkt 13 ustawy - Prawo budowlane wspomina się także, że nie jest wymagane pozwolenie na budowę dla gospodarczych obiektów budowlanych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, przeznaczonych wyłącznie na cele gospodarki leśnej i położonych na gruntach leśnych Skarbu Państwa. Dokonana przez Sąd wykładnia pojęcia "budynku gospodarczego" jest błędna także ze względu na to, że podawane przez stronę i Sąd czynności, które są wykonywane w budynku biurowym, nie mogą powodować zakwalifikowania tego budynku jako gospodarczego (opracowywanie planów pozyskiwania drewna, planowanie zabiegów pielęgnacyjnych, dokonywanie transakcji związanych ze sprzedażą drewna). Są to niewątpliwie czynności związane z pracą dotyczącą działalności leśnej, ale nie mają charakteru pomocniczych, warsztatowych prac odmiennych od głównych zadań administracyjno-biurowych. Organ zwrócił uwagę na treść § 65 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., gdzie wskazuje się jak dzieli się budynki ze względu na podstawową funkcję użytkową. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że gdyby na terenie gminy istniała ewidencja, przedmiotowy budynek biurowy zostałby zakwalifikowany do jednej z w/w kategorii. W ocenie Kolegium, podane przez stronę skarżącą, a potem przez Sąd czynności (opracowywanie planów pozyskiwania drewna, planowanie zabiegów pielęgnacyjnych, dokonywanie transakcji związanych ze sprzedażą drewna) nie wpływają na zmianę charakteru budynku biurowego i przyjęcie, że stanowi on budynek gospodarczy dla leśnictwa. Kolejny argument, który wskazuje na różne rodzaje prowadzonej działalności w nadleśnictwach, wynika z treści § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe (Dz. U. Nr 134. poz. 692), gdzie wskazano jaka działalność jest prowadzona w Lasach Państwowych: odrębnie wymieniono administracyjną w Dyrekcji Generalnej, regionalnych dyrekcjach i nadleśnictwach, a odrębnie wymieniono gospodarczą w zakresie gospodarki leśnej. Powyższe potwierdza, że budynek służący działalności biurowej (administracyjnej), nie może być uznany za budynek gospodarczy. Zdaniem SKO, wykładnia językowa zaproponowana przez Sąd nie jest logicznie spójna z gramatyczną, systemową i celowościową wykładnią danego przepisu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Nadleśnictwo wnosząc o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego stwierdziło, że zaskarżony wyrok jest w pełni zasadny i nie narusza prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy budynek biurowy może zostać uznany za budynek gospodarczy w rozumieniu art. art. 7 ust. 1 pkt 4 lit a) u.p.o.l.. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje wprost pojęcia "budynek gospodarczy". Sąd pierwszej instancji ustalając znaczenie wskazanego pojęcia złączył definicję legalną "budynku" (zawartą w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane, t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz.1118 ze zm.) oraz językowe znaczenie słowa "gospodarczy". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego taki zabieg mieszania dwóch definicji bez uwzględnienia faktu, że jest to jedno pojęcie (chociaż dwuwyrazowe) nie prowadzi do prawidłowych wniosków. Skoro w zaskarżonym wyroku zdecydowano się na wykładnię językową analizowanego pojęcia, to – jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej – należało zdefiniować "budynek gospodarczy", a nie tylko słowo "gospodarczy". Zgodzić należy się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że budynek gospodarczy w potocznym jego znaczeniu należy raczej rozumieć jako budynek dodatkowy, pomocniczy (a nie siedzibę, czy główny budynek firmy), użytkowany w celu magazynowania, przechowywania sprzętu, towaru, zapasów, wykonywania prostych prac warsztatowych. W takiej sytuacji nie można uznać, iż budynek biurowy spełnia kryteria budynku gospodarczego. Niezależnie od wadliwości stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie potocznego znaczenia analizowanego pojęcia, stwierdzić należy, iż niesłusznie w zaskarżonym wyroku odmówiono odwołania się do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Kwestię zakresu zastosowania w sprawie podatkowej (na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.) przepisów prawa budowlanego rozstrzygnięto w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Istniejące od dnia 1 stycznia 2003 r. w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych odwołanie do pojęcia budynku ustalonego na gruncie prawa budowlanego ma bowiem charakter pełny, a nie wybiórczy (a więc nie ogranicza się jedynie do Prawa Budowlanego) – dotyczy zarówno ogólnej definicji budynku, jak i poszczególnych kategorii budynków. Zasadnie zatem autor skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wskazał na możliwość zastosowania, na podstawie odesłania zawartego w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., przepisów prawa budowlanego definiujących pojęcie "budynku gospodarczego", w tym przepisów rangi podustawowej. Zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) – wydanego na podstawie art. 7 Prawa budowlanego - budynek gospodarczy to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. W świetle powyższego za zasadne należy uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż budynek biurowy nie jest budynkiem gospodarczym. Prawidłowość takiego rozgraniczenia potwierdza ponadto § 65 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 545 ze zm.), w którym obok kategorii "budynki biurowe" wskazano odrębną kategorię "budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa" i "inne budynki niemieszkalne". Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., w brzmieniu z 2003 r., zwolniono z podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części służące działalności leśnej lub rybackiej. Skoro budynek biurowy nie może być uznany za budynek gospodarczy, zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło zastosowania w sprawie zwolnienia przewidzianego w powołanym przepisie. Mając powyższe na względzie, wobec niestwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz wykazania zasadności skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. – orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 203 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002 Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI