Orzeczenie · 2023-01-31

II FSK 1588/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-01-31
NSApodatkoweWysokansa
podatek u źródładywidendarzeczywisty właścicielbeneficial ownernależyta starannośćzwolnienie podatkoweCITdyrektywa UEnadużycie prawa

Sprawa dotyczyła obowiązku weryfikacji przez płatnika statusu rzeczywistego właściciela (beneficial owner) dywidendy wypłacanej spółce z siedzibą w innym państwie członkowskim UE. Spółka I. sp. z o.o. z siedzibą w J. zapytała o możliwość skorzystania ze zwolnienia z podatku u źródła na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy o CIT, bez konieczności weryfikacji, czy włoski wspólnik jest rzeczywistym właścicielem dywidendy. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił interpretację, uznając, że zwolnienie nie jest uzależnione od dodatkowych warunków, takich jak weryfikacja beneficial owner. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, podkreślając, że przepisy dyrektywy UE o CIT nie mogą być nadużywane. NSA stwierdził, że płatnik ma obowiązek zachowania należytej staranności i weryfikacji, czy odbiorca dywidendy jest jej rzeczywistym beneficjentem, aby zapobiec zjawisku podwójnego nieopodatkowania. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE (tzw. wyroki duńskie), które wskazuje na konieczność odmowy zastosowania przepisów UE w przypadku nadużycia. NSA uznał, że obowiązek weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela wynika z zasady należytej staranności płatnika, nawet jeśli nie jest on wprost wyrażony w przepisach krajowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Obowiązek płatnika weryfikacji rzeczywistego właściciela dywidendy w celu zastosowania zwolnienia z podatku u źródła, zgodność tego obowiązku z prawem UE, interpretacja zasady należytej staranności w kontekście podatku u źródła.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2019 r. i może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian przepisów. Zakres weryfikacji należy oceniać indywidualnie w zależności od możliwości płatnika.

Zagadnienia prawne (2)

Czy płatnik wypłacający dywidendę na rzecz zagranicznej spółki ma obowiązek weryfikacji, czy odbiorca jest jej rzeczywistym właścicielem (beneficial owner) w celu zastosowania zwolnienia z podatku u źródła?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, płatnik ma obowiązek dochowania należytej staranności i weryfikacji, czy odbiorca dywidendy jest jej rzeczywistym beneficjentem.

Uzasadnienie

Obowiązek weryfikacji wynika z zasady należytej staranności płatnika i ma na celu zapobieganie nadużyciom przepisów UE oraz zjawisku podwójnego nieopodatkowania. Mechanizmy dyrektywy UE nie mogą być stosowane niezgodnie z ich celem.

Czy przepisy krajowe uzależniające zwolnienie z podatku u źródła od dywidendy od weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela przez płatnika są zgodne z prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy krajowe nakładające na płatnika obowiązek weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela są zgodne z prawem UE, ponieważ realizują cel dyrektywy UE w zakresie zapobiegania nadużyciom.

Uzasadnienie

TSUE w tzw. wyrokach duńskich wskazał, że mechanizmy dyrektywy UE nie mogą być stosowane w sytuacjach, które prowadzą do podwójnego nieopodatkowania lub gdy przepisy są wykorzystywane w celu uzyskania korzyści formalnie, bez realizacji ich celów. Obowiązek weryfikacji przez płatnika jest zgodny z tą zasadą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu został uchylony w całości, a skarga oddalona w całości.

Przepisy (5)

Główne

u.p.d.o.p. art. 22 § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Zwalnia od podatku przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, jeżeli spełnione są określone warunki dotyczące m.in. rezydencji podatkowej, udziału procentowego i niekorzystania ze zwolnienia z opodatkowania.

u.p.d.o.p. art. 26 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Nakłada na płatników obowiązek poboru zryczałtowanego podatku dochodowego oraz wymóg dochowania należytej staranności przy weryfikacji warunków zastosowania stawki podatku, zwolnienia lub niepobrania podatku.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 22 § ust. 4a

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Określa warunek nieprzerwanego posiadania udziałów przez dwa lata dla zastosowania zwolnienia.

u.p.d.o.p. art. 26 § ust. 7a

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Określa warunki, pod którymi płatnik może złożyć oświadczenie o posiadaniu dokumentów i braku wiedzy o okolicznościach wykluczających zastosowanie preferencji podatkowej, odwołując się do art. 28b ust. 4 pkt 4-6.

u.p.d.o.p. art. 28b § ust. 4 pkt 5-6

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Wskazuje na konieczność posiadania przez podatnika oświadczenia o byciu rzeczywistym właścicielem należności oraz o prowadzeniu rzeczywistej działalności gospodarczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Płatnik ma obowiązek dochowania należytej staranności i weryfikacji, czy odbiorca dywidendy jest jej rzeczywistym beneficjentem. • Niedochowanie obowiązku weryfikacji może prowadzić do nadużycia przepisów UE i podwójnego nieopodatkowania. • Przepisy krajowe nakładające obowiązek weryfikacji są zgodne z celem dyrektywy UE.

Odrzucone argumenty

Zwolnienie z podatku u źródła nie jest uzależnione od dodatkowych warunków, takich jak weryfikacja rzeczywistego właściciela dywidendy. • Przesłanki uprawniające do zwolnienia określone są wyłącznie w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p.

Godne uwagi sformułowania

mechanizmy dyrektywy nie mogą być stosowane niezgodnie z jej celem • nie można powołać się na zastosowanie swobód zagwarantowanych przez traktat FUE w celu zakwestionowania uregulowania pierwszego państwa członkowskiego dotyczącego opodatkowania tych dywidend • płatnik jest zobowiązany do weryfikacji statusu odbiorcy dywidendy, tj. ustalenia czy jest on rzeczywistym jej właścicielem • obowiązek ten nie jest nadmiernym obciążeniem płatnika w kontekście zasady proporcjonalności

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący

Tomasz Kolanowski

sprawozdawca

Agnieszka Olesińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Obowiązek płatnika weryfikacji rzeczywistego właściciela dywidendy w celu zastosowania zwolnienia z podatku u źródła, zgodność tego obowiązku z prawem UE, interpretacja zasady należytej staranności w kontekście podatku u źródła."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2019 r. i może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian przepisów. Zakres weryfikacji należy oceniać indywidualnie w zależności od możliwości płatnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z przepływami międzynarodowymi i zapobieganiem nadużyciom podatkowym, co jest istotne dla firm działających globalnie i doradców podatkowych.

Czy Twoja firma prawidłowo weryfikuje odbiorców dywidend? NSA wyjaśnia obowiązki płatnika.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst