Orzeczenie · 2009-02-12

II FSK 1579/07

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2009-02-12

NSApodatkoweWysokansa

podatek dochodowydziały specjalne produkcji rolnejszacowanie dochodunormy szacunkoweustawa PITOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowekontrola podatkowazaliczki na podatek

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Przedmiotem sporu była kwestia opodatkowania dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej, konkretnie z uprawy grzybów i grzybni. Podatnik M. M. kwestionował sposób ustalenia zaliczek na podatek dochodowy przez organy podatkowe, argumentując, że powinien on zostać ustalony na podstawie norm szacunkowych dochodu (art. 24 ust. 4 zd. drugie u.p.d.o.f.), a nie poprzez szacowanie podstawy opodatkowania na podstawie art. 24b ust. 1 u.p.d.o.f. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatnika, uznając decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania) za zgodną z prawem. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że WSA nie ocenił prawidłowo zarzutu naruszenia prawa materialnego podniesionego przez podatnika. Sąd pierwszej instancji uchylił się od oceny, czy ustalenie dochodu w drodze szacowania było zasadne, a także od analizy przepisów dotyczących bezpośrednio opodatkowania przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w pierwszej kolejności należy rozważyć zastosowanie przepisów art. 24 ust. 4 u.p.d.o.f., a kwestię szacowania poddać rozwadze tylko w sytuacji, gdy ustalenie podatku w ten sposób byłoby niemożliwe. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej, w szczególności rozróżnienie między normami szacunkowymi dochodu a szacowaniem podstawy opodatkowania oraz obowiązki sądu administracyjnego w zakresie kontroli stosowania prawa materialnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podatników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej i sposobu ustalania ich dochodu podatkowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w przypadku braku ksiąg rachunkowych przez podatnika prowadzącego działy specjalne produkcji rolnej, dochód powinien być ustalany na podstawie norm szacunkowych dochodu (art. 24 ust. 4 zd. drugie u.p.d.o.f.), czy poprzez szacowanie podstawy opodatkowania (art. 24b ust. 1 u.p.d.o.f.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

NSA uznał, że w pierwszej kolejności należy rozważyć zastosowanie przepisów dotyczących bezpośrednio opodatkowania przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej (art. 24 ust. 4 u.p.d.o.f.), a kwestię szacowania poddać rozwadze tylko w sytuacji, gdy ustalenie podatku we wskazany sposób byłoby niemożliwe.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA nie ocenił prawidłowo zarzutu naruszenia prawa materialnego, uchylając się od analizy przepisów dotyczących bezpośredniego opodatkowania przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej i skupiając się na procedurze szacowania.

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, naruszył obowiązek całościowego rozpatrzenia skargi w granicach sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.) poprzez nieocenienie zarzutu naruszenia prawa materialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, NSA uznał, że WSA naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a., uchylając się od oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA akceptując kasacyjną decyzję organu odwoławczego, uchylił się od oceny jednoznacznie sformułowanego przez podatnika zarzutu naruszenia prawa materialnego, co stanowi uchybienie.

Czy organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną (art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej) może dokonać wykładni przepisów prawa materialnego?

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy może dokonać wykładni przepisów prawa materialnego, a WSA błędnie uznał, że wydanie decyzji reformatoryjnej naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że organ II instancji nie może ograniczyć się do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz powinien po raz drugi całościowo rozpatrzyć sprawę, co obejmuje również wykładnię prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (20)

Główne

u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dochód z działów specjalnych produkcji rolnej, jeżeli podatnik nie prowadzi ksiąg, ustala się przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu. Ta norma powinna być stosowana w pierwszej kolejności.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych. Podatnik kwestionował obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych w kontekście przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej.

u.p.d.o.f. art. 24b § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis dotyczący ustalania dochodu (straty) w drodze szacowania, gdy nie jest to możliwe w sposób przewidziany w art. 24 i 24a. Organ odwoławczy wskazał go jako podstawę do szacowania.

O.p. art. 23 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy ustalania zaliczek na podatek.

O.p. art. 23 § § 4

Ordynacja podatkowa

Pozwala na stosowanie innej metody szacowania niż wymienione w § 3, tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

O.p. art. 233 § § 2

Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeżeli rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.

O.p. art. 134 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek WSA do całościowego rozpatrzenia skargi w granicach sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1