Orzeczenie · 2009-02-12

II FSK 1578/07

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2009-02-12
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowydziały specjalne produkcji rolnejszacowanie dochoduksięgi rachunkoweustawa o PITOrdynacja podatkowazaliczki na podatek

Sprawa dotyczyła opodatkowania dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej, konkretnie uprawy grzybów. Podatnik złożył deklarację podatkową, a Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił zaliczki na podatek dochodowy w sposób szacunkowy, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił tę decyzję, wskazując na brak podstawy prawnej szacowania i potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając decyzję Dyrektora za prawidłową. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd I instancji uchybił obowiązkowi całościowego rozpatrzenia skargi, nie oceniając zarzutów naruszenia prawa materialnego dotyczących wyboru między art. 24 ust. 4 a art. 24a ust. 4 ustawy o PIT oraz kwestii obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych. NSA podkreślił, że należy przede wszystkim rozważyć zastosowanie przepisów dotyczących bezpośrednio opodatkowania przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej, a kwestię szacowania poddać rozwadze tylko w sytuacji, gdy ustalenie podatku w inny sposób byłoby niemożliwe. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania działów specjalnych produkcji rolnej, obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych w kontekście tych przepisów oraz zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podatników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ustalenie dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej powinno nastąpić w drodze szacunku, czy na podstawie norm szacunkowych dochodu określonych w ustawie o PIT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że należy przede wszystkim rozważyć zastosowanie przepisów dotyczących bezpośrednio opodatkowania przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej (art. 24 ust. 4 ustawy o PIT), a kwestię szacowania poddać rozwadze tylko w sytuacji, gdy ustalenie podatku w inny sposób byłoby niemożliwe.

Uzasadnienie

Sąd I instancji nie ocenił prawidłowo zarzutów naruszenia prawa materialnego dotyczących wyboru między art. 24 ust. 4 a art. 24a ust. 4 ustawy o PIT oraz kwestii obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych. NSA podkreślił, że przepisy dotyczące bezpośredniego opodatkowania działów specjalnych produkcji rolnej powinny być stosowane w pierwszej kolejności.

Czy podatnik prowadzący działy specjalne produkcji rolnej, osiągający przychody przekraczające równowartość 800.000 EURO, ma obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych na podstawie art. 24a ust. 4 ustawy o PIT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przychody z działów specjalnych produkcji rolnej (art. 10 ust. 1 pkt 4 i art. 15 ustawy o PIT) nie są przychodami w rozumieniu art. 14 ustawy o PIT, co oznacza, że podatnik wykonujący taką działalność, niezależnie od wielkości przychodów, nie ma obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych dla celów podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny zwrócił uwagę na błędną wykładnię art. 24a ust. 4 ustawy PIT przez WSA, który uznał konieczność prowadzenia ksiąg rachunkowych. NSA wyjaśnił, że obowiązek ten dotyczy przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 14 ustawy PIT), a nie przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej.

Czy organ odwoławczy, wydając decyzję reformatoryjną, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego, jeśli przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia inny stan faktyczny i prawny niż organ pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy może wydać decyzję reformatoryjną, jeśli organ I instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem prawa procesowego lub nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego. WSA błędnie zinterpretował zasadę dwuinstancyjności, uznając, że organ odwoławczy nie może orzekać co do istoty sprawy na podstawie innego stanu faktycznego i prawnego.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że organ odwoławczy nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz powinien po raz drugi całościowo rozpatrzyć sprawę. Wydanie decyzji reformatoryjnej nie narusza zasady dwuinstancyjności, jeśli organ odwoławczy dysponuje materiałem dowodowym pozwalającym na merytoryczne załatwienie sprawy lub może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

Przepisy (23)

Główne

u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.p.s.a. art. 185

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. art. 24 § ust. 4

Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. art. 24a § ust. 4

Pomocnicze

o.p. art. 23 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 23 § § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 207

Ordynacja podatkowa

Ustawa o rachunkowości art. 2 § ust. 1 pkt 2

o.p. art. 233 § § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a)

Ordynacja podatkowa

u.p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 127

Ordynacja podatkowa

u.p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.f. art. 14

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 15

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

o.p. art. 229

Ordynacja podatkowa

u.p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 14 § ust. 2 pkt 2 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA nie ocenił prawidłowo zarzutów naruszenia prawa materialnego dotyczących wyboru między art. 24 ust. 4 a art. 24a ust. 4 ustawy o PIT. • WSA błędnie zinterpretował zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego. • Podatnik prowadzący działy specjalne produkcji rolnej nie ma obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, niezależnie od wielkości przychodów.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie, od samego początku postępowania podatkowego, oscylował wokół sposobu opodatkowania przychodów z upraw grzybów i grzybni, tj. z działów specjalnych produkcji rolnej. • Wojewódzki Sąd Administracyjny, akceptując kasacyjną decyzję organu podatkowego II instancji jako zgodną z prawem, uchylił się od oceny jednoznacznie sformułowanego przez podatnika zarzutu naruszenia prawa materialnego, czym w oczywisty sposób uchybił art. 134 § 1 u.p.p.s.a. • Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe ustalenia na uwadze, uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji, na podstawie art. 185 u.p.p.s.a.

Skład orzekający

Hanna Kamińska

sprawozdawca

Jerzy Rypina

przewodniczący

Krystyna Nowak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania działów specjalnych produkcji rolnej, obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych w kontekście tych przepisów oraz zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów podatkowych w specyficznym sektorze rolnictwa, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i rolnym.

Czy uprawa grzybów podlega innym zasadom opodatkowania niż zwykła działalność gospodarcza?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst