II FSK 1568/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę H.F. i J.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G., która odmawiała uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji podatkowej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności lub wygaśnięcia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z 2000 r., która uchyliła w części decyzję organu pierwszej instancji i orzekła o obniżeniu podatku, zaległości i odsetek. Organy podatkowe wielokrotnie odmawiały uwzględnienia wniosku, wskazując, że nie zaistniały przesłanki z art. 258 § 1 Ordynacji podatkowej (obecnie art. 253 § 1), a także że przepis art. 254 O.p. nie miał zastosowania, gdyż decyzja nie była decyzją ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. WSA w Gdańsku zaaprobował stanowisko organów, uznając, że nie wystąpiły przesłanki z art. 253 O.p., a celem skarżących było podważenie pierwotnej decyzji wymiarowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na uznaniowy charakter decyzji wydawanych na podstawie art. 253 § 1 O.p. i ograniczony zakres kontroli sądowej w takich sprawach. Sąd podkreślił, że postępowanie to nie służy ponownemu merytorycznemu badaniu sprawy podatkowej, a jedynie ustaleniu, czy istnieją szczególne okoliczności uzasadniające uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej. Stwierdzono, że organy podatkowe przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe i prawidłowo rozstrzygnęły wniosek odmownie. Zarzuty naruszenia przepisów P.p.s.a. uznano za chybione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących możliwości uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w postępowaniu podatkowym (art. 253 O.p.) oraz zakresu kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Uznaniowy charakter decyzji organu ogranicza możliwość ingerencji sądu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd administracyjny może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną na podstawie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej, gdy przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale decyzja organu w tym zakresie ma charakter uznaniowy, a zakres kontroli sądowej ogranicza się do aspektów proceduralnych i formalnych, nie wkraczając w merytoryczne podstawy decyzji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił uznaniowy charakter decyzji wydawanych na podstawie art. 253 § 1 O.p. oraz ograniczony zakres kontroli sądowej, który nie pozwala na merytoryczne badanie sprawy podatkowej, a jedynie na ocenę legalności postępowania dowodowego i warunków formalnych rozstrzygnięcia.
Czy sąd administracyjny powinien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe z dokumentów na wniosek strony w sprawie dotyczącej uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej?
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie, jeśli sąd uzna, że ze względu na charakter sprawy i zakres kontroli, takie postępowanie jest zbędne i nie wpłynie na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo braku wyraźnego odniesienia się do wniosku dowodowego, jego oddalenie było uzasadnione charakterem sprawy i zakresem kontroli sądowoadministracyjnej, która nie obejmuje merytorycznego badania sprawy podatkowej.
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 253 § § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nie nabyła prawa, może być uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, jeżeli przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes podatnika. Rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy podstaw uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy możliwości przeprowadzenia przez sąd dowodów uzupełniających.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego.
P.p.s.a. art. 250
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 258 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 254
Ordynacja podatkowa
Nie miał zastosowania, ponieważ decyzja, której uchylenia lub zmiany żądano, nie była decyzją ustalającą lub określającą wysokość zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 128
Ordynacja podatkowa
Usankcjonowanie zasady trwałości decyzji ostatecznych.
Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2012 r., poz. 270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2012 r., poz. 749
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja winna zostać uchylona jako wydana z bezpodstawnym niezastosowaniem art. 253 §1 O.p oraz naruszeniem art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 188 O.p. • Naruszenie art. 106 § 3 P.p.s.a. przez bezzasadne nieprzeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów wnioskowanych przez skarżących. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez błędne i niepełne uzasadnienie zaskarżonego wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji dotyczyła decyzji wydanej w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów, umożliwiających wzruszenie wydanych w postępowaniu podatkowym decyzji ostatecznych. • Instytucja uchylenia lub zmiany decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, usankcjonowanej w art. 128 O.p. • Rozstrzygnięcie zapadające na podstawie art. 253 O.p. ma charakter uznaniowy, a zatem organ może wydać decyzję odmowną nawet w razie ustalenia zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. • Uznaniowy charakter decyzji rzutuje w istotny sposób na zakres kontroli sądowej, jakiej podlegają tego typu rozstrzygnięcia. • W ramach omawianego trybu postępowania nie dochodzi do ponownego merytorycznego badania sprawy podatkowej, lecz jedynie do ustalenia, czy zaistniały szczególne okoliczności przemawiające za usunięciem decyzji z obrotu prawnego lub za jej zmianą. • Ocena potrzeby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów pozostaje w gestii sądu administracyjnego kontrolującego działania organów administracyjnych.
Skład orzekający
Jacek Brolik
członek
Tomasz Zborzyński
sprawozdawca
Zbigniew Kmieciak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w postępowaniu podatkowym (art. 253 O.p.) oraz zakresu kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Uznaniowy charakter decyzji organu ogranicza możliwość ingerencji sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – możliwości wzruszenia ostatecznych decyzji. Choć nie zawiera nietypowych faktów, wyjaśnia istotne zasady kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi.
“Kiedy można zmienić ostateczną decyzję podatkową? NSA wyjaśnia granice ingerencji sądu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.