Orzeczenie · 2024-11-05

II FSK 156/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-11-05
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowy od osób prawnychkoszty uzyskania przychodówwierzytelność nieściągalnamasa upadłościsyndykprotokół podatnikapostępowanie upadłościoweustawa o CIT

Sprawa dotyczyła możliwości zaliczenia przez spółkę Z. sp. z o.o. nieściągalnej wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka zgłosiła wierzytelność do masy upadłości kontrahenta, a syndyk szacował zaspokojenie na ok. 1%. Spółka sporządziła protokół wskazujący, że koszty dochodzenia wierzytelności byłyby równe lub wyższe od jej kwoty. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że protokół taki nie jest wystarczającym dokumentem nieściągalności w sytuacji postępowania upadłościowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił interpretację DKIS, uznając, że protokół sporządzony przez podatnika na podstawie informacji od syndyka może stanowić dowód nieściągalności. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wyjaśniając, że art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT, dotyczący protokołu podatnika, ma zastosowanie tylko wtedy, gdy nie toczy się postępowanie egzekucyjne lub upadłościowe. W przypadku wierzytelności zgłoszonych do masy upadłości i ujętych na liście wierzytelności, protokół taki nie może zastąpić postanowień sądu upadłościowego. NSA oddalił skargę spółki, uznając interpretację DKIS za prawidłową.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dokumentowania nieściągalności wierzytelności w kontekście postępowania upadłościowego, w szczególności art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zgłoszenia wierzytelności do masy upadłości i próby zaliczenia jej do kosztów uzyskania przychodów na podstawie protokołu podatnika.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wierzytelność, która została zgłoszona do masy upadłości i ujęta na liście wierzytelności, może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów na podstawie protokołu podatnika stwierdzającego, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, norma prawna wynikająca z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a) i art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT nie ma zastosowania do wierzytelności, które zostały zgłoszone przez podatnika do masy upadłości i zostały ujęte w tym postępowaniu na liście wierzytelności.

Uzasadnienie

Przepis art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT, dotyczący protokołu podatnika jako dokumentu nieściągalności, ma zastosowanie tylko wtedy, gdy nie toczy się postępowanie egzekucyjne lub upadłościowe. W przypadku wierzytelności zgłoszonych do masy upadłości, protokół podatnika nie może zastąpić postanowień sądu upadłościowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie został uchylony w całości, a skarga Spółki oddalona.

Przepisy (16)

Główne

u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 25 lit. a)

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem wierzytelności, w części, w jakiej uprzednio zostały zarachowane do przychodów należnych i których nieściągalność została udokumentowana w sposób określony w ust. 2.

u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Za wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 25, uważa się te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty. Ten przepis nie ma zastosowania do wierzytelności zgłoszonych do masy upadłości.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Wymienia postanowienia sądu upadłościowego jako dokumentujące nieściągalność wierzytelności.

u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 120

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § §1

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ustawa Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protokół sporządzony przez podatnika, stwierdzający, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty, nie może stanowić podstawy do zaliczenia wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów, jeśli wierzytelność została zgłoszona do masy upadłości i ujęta na liście wierzytelności.

Odrzucone argumenty

Stanowisko Spółki, że protokół sporządzony przez podatnika na podstawie informacji od syndyka masy upadłości może stanowić wystarczający dowód na nieściągalność wierzytelności, nawet jeśli wierzytelność została zgłoszona do masy upadłości.

Godne uwagi sformułowania

Norma prawna wynikająca z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a) i art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (...) nie ma zastosowania do wierzytelności, które zostały zgłoszone przez podatnika do masy upadłości i zostały ujęte w tym postępowaniu na liście wierzytelności. • Katalog z art. 16 ust. 2 u.p.d.o.p. nie ma charakteru 'otwartego', czyli egzemplifikacyjnego i nie został poprzedzony sfomułowaniem 'w szczególności'. • Protokół, który może sporządzić sam podatnik w trybie art. 16 ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.p. nie może dotyczyć wierzytelności, co do której podatnik zdecydował się na jej egzekucję lub którą zgłosił do masy upadłości i która została w jej toku uznana poprzez wpis na listę wierzytelności.

Skład orzekający

Alicja Polańska

sędzia del. WSA

Antoni Hanusz

przewodniczący

Maciej Jaśniewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dokumentowania nieściągalności wierzytelności w kontekście postępowania upadłościowego, w szczególności art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zgłoszenia wierzytelności do masy upadłości i próby zaliczenia jej do kosztów uzyskania przychodów na podstawie protokołu podatnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z upadłością i możliwością odzyskania środków, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia precyzyjne wymogi formalne dotyczące dokumentowania nieściągalności wierzytelności.

Upadłość kontrahenta: kiedy nieściągalna wierzytelność staje się kosztem podatkowym?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst