II FSK 156/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła możliwości zaliczenia przez spółkę Z. sp. z o.o. nieściągalnej wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka zgłosiła wierzytelność do masy upadłości kontrahenta, a syndyk szacował zaspokojenie na ok. 1%. Spółka sporządziła protokół wskazujący, że koszty dochodzenia wierzytelności byłyby równe lub wyższe od jej kwoty. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że protokół taki nie jest wystarczającym dokumentem nieściągalności w sytuacji postępowania upadłościowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił interpretację DKIS, uznając, że protokół sporządzony przez podatnika na podstawie informacji od syndyka może stanowić dowód nieściągalności. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wyjaśniając, że art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT, dotyczący protokołu podatnika, ma zastosowanie tylko wtedy, gdy nie toczy się postępowanie egzekucyjne lub upadłościowe. W przypadku wierzytelności zgłoszonych do masy upadłości i ujętych na liście wierzytelności, protokół taki nie może zastąpić postanowień sądu upadłościowego. NSA oddalił skargę spółki, uznając interpretację DKIS za prawidłową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dokumentowania nieściągalności wierzytelności w kontekście postępowania upadłościowego, w szczególności art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT.
Dotyczy specyficznej sytuacji zgłoszenia wierzytelności do masy upadłości i próby zaliczenia jej do kosztów uzyskania przychodów na podstawie protokołu podatnika.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wierzytelność, która została zgłoszona do masy upadłości i ujęta na liście wierzytelności, może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów na podstawie protokołu podatnika stwierdzającego, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, norma prawna wynikająca z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a) i art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT nie ma zastosowania do wierzytelności, które zostały zgłoszone przez podatnika do masy upadłości i zostały ujęte w tym postępowaniu na liście wierzytelności.
Uzasadnienie
Przepis art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT, dotyczący protokołu podatnika jako dokumentu nieściągalności, ma zastosowanie tylko wtedy, gdy nie toczy się postępowanie egzekucyjne lub upadłościowe. W przypadku wierzytelności zgłoszonych do masy upadłości, protokół podatnika nie może zastąpić postanowień sądu upadłościowego.
Przepisy (16)
Główne
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 25 lit. a)
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem wierzytelności, w części, w jakiej uprzednio zostały zarachowane do przychodów należnych i których nieściągalność została udokumentowana w sposób określony w ust. 2.
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Za wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 25, uważa się te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty. Ten przepis nie ma zastosowania do wierzytelności zgłoszonych do masy upadłości.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Wymienia postanowienia sądu upadłościowego jako dokumentujące nieściągalność wierzytelności.
u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 120
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § §1
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ustawa Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protokół sporządzony przez podatnika, stwierdzający, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty, nie może stanowić podstawy do zaliczenia wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów, jeśli wierzytelność została zgłoszona do masy upadłości i ujęta na liście wierzytelności.
Odrzucone argumenty
Stanowisko Spółki, że protokół sporządzony przez podatnika na podstawie informacji od syndyka masy upadłości może stanowić wystarczający dowód na nieściągalność wierzytelności, nawet jeśli wierzytelność została zgłoszona do masy upadłości.
Godne uwagi sformułowania
Norma prawna wynikająca z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a) i art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (...) nie ma zastosowania do wierzytelności, które zostały zgłoszone przez podatnika do masy upadłości i zostały ujęte w tym postępowaniu na liście wierzytelności. • Katalog z art. 16 ust. 2 u.p.d.o.p. nie ma charakteru 'otwartego', czyli egzemplifikacyjnego i nie został poprzedzony sfomułowaniem 'w szczególności'. • Protokół, który może sporządzić sam podatnik w trybie art. 16 ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.p. nie może dotyczyć wierzytelności, co do której podatnik zdecydował się na jej egzekucję lub którą zgłosił do masy upadłości i która została w jej toku uznana poprzez wpis na listę wierzytelności.
Skład orzekający
Alicja Polańska
sędzia del. WSA
Antoni Hanusz
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dokumentowania nieściągalności wierzytelności w kontekście postępowania upadłościowego, w szczególności art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zgłoszenia wierzytelności do masy upadłości i próby zaliczenia jej do kosztów uzyskania przychodów na podstawie protokołu podatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z upadłością i możliwością odzyskania środków, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia precyzyjne wymogi formalne dotyczące dokumentowania nieściągalności wierzytelności.
“Upadłość kontrahenta: kiedy nieściągalna wierzytelność staje się kosztem podatkowym?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.