II FSK 1556/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że błędnie zinterpretowano przepisy dotyczące biegu terminu do wniesienia odwołania po złożeniu wniosku o uzupełnienie decyzji oraz naruszono art. 214 Ordynacji podatkowej poprzez brak właściwego pouczenia.
Sprawa dotyczyła biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej po złożeniu wniosku o jej uzupełnienie. Sąd pierwszej instancji uznał, że termin biegnie od doręczenia postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji, nawet jeśli jest ono nieostateczne. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, stwierdzając, że termin do wniesienia odwołania od decyzji powinien biec od momentu rozstrzygnięcia wniosku o uzupełnienie w sposób ostateczny, a także wskazał na naruszenie art. 214 Ordynacji podatkowej z powodu braku właściwego pouczenia strony o terminach.
Wyrokiem z dnia 30 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej. Skarżący kwestionował ustalenie biegu terminu do wniesienia odwołania, twierdząc, że powinien on być liczony od daty doręczenia ostatecznego postanowienia SKO, a nie od daty doręczenia decyzji uzupełniającej lub postanowienia o odmowie uzupełnienia. Sąd pierwszej instancji uznał, że termin do wniesienia odwołania od decyzji uzupełnionej lub decyzji, co do której odmówiono uzupełnienia, biegnie od dnia doręczenia nieostatecznej decyzji o uzupełnieniu lub nieostatecznego postanowienia o odmowie uzupełnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że błędna jest interpretacja przepisów art. 213 § 4 i 5 Ordynacji podatkowej przez WSA, która zakładała, że termin do wniesienia odwołania biegnie od doręczenia nieostatecznego postanowienia o odmowie uzupełnienia. NSA podkreślił, że negatywne dla strony postanowienie powinno być najpierw rozstrzygnięte w drodze zażalenia, a dopiero potem można mówić o biegu terminu do odwołania od decyzji merytorycznej. Ponadto, NSA stwierdził naruszenie art. 214 Ordynacji podatkowej, ponieważ zaskarżone postanowienie SKO nie zawierało właściwego pouczenia o terminie wniesienia odwołania, co nie mogło szkodzić stronie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Termin do wniesienia odwołania od decyzji, co do której złożono wniosek o uzupełnienie, nie rozpoczyna biegu od doręczenia nieostatecznego postanowienia o odmowie uzupełnienia. Powinien on być liczony od momentu rozstrzygnięcia tej kwestii w sposób ostateczny, co wynika z konieczności rozpatrzenia zażalenia na postanowienie o odmowie uzupełnienia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że negatywne dla strony postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji powinno być najpierw rozpatrzone w drodze zażalenia. Dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu tej kwestii można mówić o biegu terminu do odwołania od decyzji merytorycznej, aby nie pozbawić strony prawa do zaskarżenia obu rozstrzygnięć.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 213 § 4
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji uzupełnionej rozpoczyna się od dnia doręczenia tej decyzji.
O.p. art. 213 § 5
Ordynacja podatkowa
Odmowa uzupełnienia decyzji następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Przepis § 4 stosuje się odpowiednio, co oznacza, że termin do wniesienia odwołania od decyzji merytorycznej nie biegnie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia wniosku o uzupełnienie.
O.p. art. 214
Ordynacja podatkowa
Błędne pouczenie lub brak pouczenia o prawie odwołania lub terminie jego wniesienia nie może szkodzić stronie.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 213 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 213 § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 223 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 228 § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 213 § 4 i 5 Ordynacji podatkowej przez WSA, która skutkowała uznaniem, że termin do wniesienia odwołania biegnie od doręczenia nieostatecznego postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. Naruszenie art. 214 Ordynacji podatkowej z powodu braku właściwego pouczenia strony w postanowieniu SKO o terminie wniesienia odwołania.
Godne uwagi sformułowania
nie można zgodzić się z poglądem, że bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się z momentem doręczenia stronie nieostatecznego postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. brak w tym zakresie pouczenia nie może stronie szkodzić
Skład orzekający
Dariusz Skupień
sprawozdawca
Krystyna Nowak
przewodniczący
Stanisław Bogucki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących biegu terminu do wniesienia odwołania po złożeniu wniosku o uzupełnienie decyzji oraz znaczenie prawidłowego pouczenia strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z uzupełnieniem decyzji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu procedury podatkowej – biegu terminów, co jest istotne dla praktyków. Wyjaśnia zawiłości związane z uzupełnianiem decyzji i wpływem na terminy odwoławcze.
“Kiedy wniosek o uzupełnienie decyzji wydłuża termin na odwołanie? Wyjaśnia NSA.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 1556/08 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2010-02-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-09-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dariusz Skupień /sprawozdawca/ Krystyna Nowak /przewodniczący/ Stanisław Bogucki Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane III SA/Wa 201/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-05-30 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 213 par. 4 i 5, art. 214 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Krystyna Nowak, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA del. Dariusz Skupień (sprawozdawca), , Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 201/08 w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 12 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej stwierdzenia nadpłaty targowej 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. P. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 201/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. P. (dalej: Skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 12 grudnia 2007 r., nr [...], wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.). 2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji): 2.1. Ze stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Prezydent W. - działając z wniosku Skarżącego - decyzją z dnia 11 października 2004 r. stwierdził nadpłatę w opłacie targowej za 1998 r. i 1999 r. wraz z oprocentowaniem, w kwotach wskazanych w sentencji decyzji. Skarżący pismem z dnia 28 października 2004 r. złożył wniosek o uzupełnienie tej decyzji w zakresie rozstrzygnięcia o żądaniu zwrotu stwierdzonej tą decyzją nadpłaty. Z kolei pismem z dnia 1 listopada 2004 r. dodatkowo wniósł o jej uzupełnienie także w zakresie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nadpłaty w opłacie targowej za cały 1999 r. Prezydent W. decyzją z dnia 15 lutego 2005 r. uzupełnił decyzję z dnia 11 października 2004 r. przez umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w części dotyczącej orzeczenia o zwrocie stwierdzonej nadpłaty w opłacie targowej za lata 1998-1999. Natomiast postanowieniem z dnia 16 lutego 2005 r. organ ten odmówił uzupełnienia decyzji z dnia 11 października 2004 r. w zakresie stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za cały 1999 r. Pismem z dnia 8 marca 2005 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Prezydenta W. z dnia 16 lutego 2005 r. 2.2. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2005 r. SKO w W. uchyliło w całości postanowienie Prezydenta W. z dnia 16 lutego 2005 r. i umorzyło postępowanie w sprawie dotyczącej odmowy uzupełnienia decyzji Prezydenta W. z dnia 11 października 2004 r. 2.3. Postanowienie SKO, na skutek wniesionej skargi zostało uchylone przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2435/05. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO postanowieniem z dnia 10 września 2007 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia 16 lutego 2005 r. Pismem z dnia 29 września 2007 r. Skarżący złożył odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia 11 października 2004 r., uzupełnionej decyzją z dnia 15 lutego 2005 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania podatkowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. 2.4. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2007 r. SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że przekroczony został 14 dniowy termin do złożenia odwołania. Decyzja z dnia 11 października 2004 r. została bowiem doręczona stronie w dniu 18 października 2004 r., zaś decyzję ją uzupełniającą z dnia 15 lutego 2005 r. doręczono w dniu 7 marca 2005 r. Natomiast odwołanie zostało nadane listem poleconym w dniu 1 października 2007 r. 3. Stanowiska stron w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji: 3.1. W skardze do WSA w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 12 grudnia 2007 r., zarzucając: (1) rażące naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., powoływanej dalej jako: O.p.), wskutek przyjęcia wbrew materiałom dowodowym, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, (2) rażące naruszenie art. 223 § 2 pkt 1 w związku z art. 213 § 4 i § 5 O.p. przez przyjęcie, że bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 11 października 2004 r., uzupełnionej decyzją z dnia 15 lutego 2005 r., rozpoczął się w dacie doręczenia tej decyzji, (3) naruszenie art. 191 O.p. przez pominięcie, przy ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów, okoliczności, że postępowanie wszczęte wnioskiem strony o uzupełnienie decyzji pierwszoinstancyjnej co do rozstrzygnięcia zostało ostatecznie zakończone w dniu 10 września 2007 r., a orzeczenie w tej kwestii doręczono skarżącemu w dniu 17 września 2007 r., co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że SKO w W. nie sprecyzowało z jaką datą rozpoczął się bieg terminu do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji z dnia 11 października 2004 r. W ocenie Skarżącego bieg tego terminu należy liczyć od dnia 17 września 2007 r., czyli od dnia doręczenia mu "prawomocnego postanowienia SKO" z dnia 10 września 2007 r., nie zaś od daty doręczenia decyzji z dnia 11 października 2004 r., czy też decyzji ją uzupełniającej z dnia 15 lutego 2005 r., jak wskazał organ w zaskarżonym postanowieniu. 3.2. W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. 4. Wyrok Sądu pierwszej instancji: Oddalając skargę WSA w Warszawie stwierdził, że odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). W tym samym terminie (14 dni od dnia doręczenia decyzji) strona może jednak zażądać uzupełnienia decyzji co do jej rozstrzygnięcia (art. 213 § 1 O.p.). Uzupełnienie decyzji następuje w drodze decyzji (art. 213 § 3 O.p.). W przypadku wydania decyzji o uzupełnieniu decyzji termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia tej decyzji (art. 213 § 4 O.p.). Natomiast odmowa uzupełnia decyzji następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, przy czym przepis § 4 stosuje się odpowiednio (art. 213 § 5 O.p.). Oznacza to, że w tym ostatnim przypadku termin do złożenia odwołania biegnie od daty doręczenia postanowienia. Z cytowanych przepisów wynika, że w sytuacji złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji organu pierwszej instancji, strona zachowuje prawo do wniesienia od niej odwołania bez względu na to, czy wniosek ten zostanie uwzględniony, czy też nie. Prawo to jest jedynie realizowane w innym, późniejszym terminie. W przypadku bowiem złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji termin do wniesienia odwołania od tej decyzji (decyzji mającej być uzupełnioną) zaczyna biec dopiero od dnia doręczenia stronie orzeczenia (decyzji lub postanowienia) załatwiającego wniosek złożony w przedmiocie uzupełnienia decyzji. Podkreślił, że bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej objętej żądaniem jej uzupełnienia ustalany jest w ramach art. 213 § 4 i 5 O.p. i rozpoczyna się w dacie doręczenia stronie nieostatecznej decyzji o uzupełnieniu decyzji lub niestatecznego postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. W przypadku wydania zarówno decyzji jak i postanowienia, termin ten zaczyna biec od daty później doręczonego aktu. Stwierdził, że przy ustalaniu terminowości złożenia odwołania od decyzji z dnia 11 października 2004 r. należało mieć na uwadze to, że w stosunku do tej decyzji prowadzone było postępowanie w trybie art. 213 O.p. Decyzją z dnia 15 lutego 2005 r. uzupełniono decyzję z dnia 11 października 2004 r. w zakresie orzeczenia o zwrocie nadpłaty, zaś postanowieniem z dnia 16 lutego 2005 r. odmówiono uzupełnienia decyzji z dnia 11 października 2004 r. w zakresie orzeczenia o stwierdzeniu nadpłaty za cały 1999 r. Decyzję i postanowienie wydano odpowiednio w oparciu o art. 213 § 3 i § 5 O.p. Oba akty doręczono stronie w dniu 7 marca 2005 r. Z dniem ich doręczenia zaczął zatem biec czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 11 października 2004 r. Bez znaczenia dla jego biegu pozostawała okoliczność kwestionowania przez stronę postanowienia z dnia 16 lutego 2005 r. i zakończenie postępowania w tym zakresie dopiero postanowieniem z dnia 10 września 2007 r. Przepisy art. 213 § 4 i 5 w związku z § 4 O.p., jak już wyżej wyjaśniono, nie uzależniają rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od doręczenia rozstrzygnięcia ostatecznego, lecz jedynie przesuwają początek jego biegu na dzień doręczenia pierwszego rozstrzygnięcia, tj. decyzji o uzupełnieniu decyzji lub zaskarżalnego postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. W ocenie Sądu pierwszej instancji Skarżący wadliwie zatem wywodził, że bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 11 października 2004 r. należało liczyć od dnia 17 września 2007 r., czyli daty doręczenia stronie postanowienia z dnia 10 września 2007 r., którym utrzymano w mocy postanowienie z dnia 16 lutego 2005 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w zaskarżonym postanowieniu SKO z dnia 12 grudnia 2007 r. zabrakło należytego umotywowania podjętego rozstrzygnięcia, co stanowi wadliwość procesową. Niemniej jednak wadliwość ta nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy, a tym bardziej wpływu istotnego, gdyż - jak wynika z akt sprawy - nastąpiło przekroczenie terminu do wniesienia odwołania. W takim zaś przypadku organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, co wynika z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. przywołanego w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia. 5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji: 5.1. Wyrok WSA w Warszawie został zaskarżony w całości do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej Skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji: na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie przepisu postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: (1) art. 151 p.p.s.a. wskutek jego błędnego zastosowania zamiast art. 145 § 1 lit c/ tej ustawy, który winien być zastosowany i (2) art. 213 § 4 i 5 oraz art. 214 w zw. z art. 228 O.p., przez błędną ocenę nieistnienia wady zaskarżonego postanowienia SKO, będącej następstwem wadliwej wykładni przepisów postępowania, a która to wada winna prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący podniósł, że błędna była dokonana przez WSA wykładnia przepisu art. 213 § 4 i 5 O.p., sprowadzająca się do tezy, że termin do wniesienia odwołania od decyzji (lub skargi), co do której wystąpiono z żądaniem uzupełnienia jej rozstrzygnięcia, biegnie od dnia doręczenia nieostatecznej decyzji, o jakiej mowa w art. 213 § 4 O.p. lub nieostatecznego postanowienia o jakim mowa w art. 213 § 5 O.p. Jedynie uprawniona wykładnia, oparta na ratio unormowania przewidzianego w art. 213 § 1 O.p., to taka, która pozwala przyjąć, że odsunięcie terminu do zaskarżenia właściwym, środkiem odwoławczym decyzji, co do której wystąpiono z żądaniem uzupełnienia jej rozstrzygnięcia, następuje na czas do rozpoznania kwestii wpadkowej, jaką jest rozstrzygnięcie o żądaniu uzupełnienia decyzji. Momentem rozstrzygnięcia jest moment wydania w tym względzie ostatecznego aktu administracyjnego, a więc decyzji lub postanowienia przez organ wyższego stopnia. Dopiero od doręczenia tego, ostatecznego w toku postępowania o uzupełnienie decyzji, aktu administracyjnego, biegnie termin do wniesienia środka zaskarżenia, z art. 213 § 4 i 5 O.p. W ocenie Skarżącego wykładnia przepisów art. 213 O.p.. przyjęta w zaskarżonym wyroku pozostaje w oczywistej sprzeczności z sensem regulacji i prowadzi do chaosu proceduralnego wobec powstawania konkurencji prowadzonych równolegle postępowań odwoławczych od decyzji (podstawowej) i decyzji (postanowienia) w przedmiocie uzupełnienia jej rozstrzygnięcia, co sprzeczne jest z zasadą racjonalnego ustawodawcy, a tym samym z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Z tego też względu Sąd pierwszej instancji winien uznać stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, za nie odpowiadające prawu i uznać, że nie doszło do uchybienia terminu do zaskarżenia odwołaniem przedmiotowej decyzji, a tym samym z powołaniem na art. 145 § 1 lit. c/ p.p.s.a. winien zaskarżone postanowienie uchylić. Błędnie zatem stosując zamiast tego przepisu art. 151 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji naruszył ten ostatni, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Niezależnie jednak od tego, że przyjęta przez WSA w Warszawie wykładnia powołanego przepisu, ze wskazanych wyżej względów nie jest do zaakceptowania, to Sąd pierwszej instancji przeszedł obojętnie wobec treści art. 214 O.p., który stanowi, że nie może szkodzić stronie błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania, albo brak takiego pouczenia. Zważywszy na treść art. 213 § 4 i 5 O.p., przypisywaną tym przepisom przez WSA w Warszawie, konsekwentne pouczenie co do środka zaskarżenia winno zawierać nie tylko pouczenie co do tego jaki środek, w jakim terminie i do jakiego organu winien być wniesiony, ale także pouczenie, że od doręczenia tego aktu, biegnie termin do zaskarżenia właściwym środkiem decyzji, o uzupełnienie której wystąpiono. Jedyną alternatywą dla braku takiego pouczenia dotyczącego decyzji wymienionej w art. 213 § 4 O.p. lub postanowienia wymienionego w art. 213 § 5 O.p., musiałoby być poszerzenie pouczenia dołączanego do każdej decyzji o uprawnieniu do żądania uzupełnienia jej rozstrzygnięcia oraz o terminach zaskarżenia takiej decyzji, na wypadek skorzystania z uprawnienia do żądania uzupełnienia decyzji, co wydaje się oczywiście nieracjonalne. W skardze kasacyjnej podniesiono, że w sprawie niniejszej jest niesporne, że zaskarżone przez Skarżącego postanowienie nie zawierało stosownego pouczenia. To oznacza, że WSA w Warszawie rozpoznając skargę winien uznać ją za usprawiedliwioną, z tego względu, że art. 214 O.p. nie pozwala na usprawiedliwienie stanowiska organu, który przyjmuje, że środek zaskarżenia wniesiony przez stronę jest spóźniony, w sytuacji, gdy brak było adresowanego do tej strony pouczenia co do tego w jakim terminie (w świetle art. 213 § 4 i 5 O.p.) ma być wniesione odwołanie, które uznano za spóźnione. Tymczasem środek prawny wniesiony zgodnie z błędnym pouczeniem, lub spóźniony w braku właściwego pouczenia, jest skuteczny tak, jakby został wniesiony zgodnie z prawem. To oznacza, że zaskarżone postanowienie było niezgodne z prawem, a mianowicie art. 214 O.p.. Ignorując treść tej normy, Sąd błędnie ocenił, że skarga jest niezasadna i niesłusznie ją oddalił. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, gdyż znalazły potwierdzenie wskazane w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 213 § 4 i 5 i art. 214 O.p. Zgodnie z art. 213 § 1 O.p., stronie przysługuje prawo do wniesienia żądania uzupełnienia decyzji co do jej rozstrzygnięcia, w tym samym terminie strona ma prawo do wniesienia odwołania (art. 223 § 2 tej ustawy). Oba te środki wykluczają się w tym zakresie, że albo wnosi się odwołanie, albo też występuje z żądaniem uzupełnienia decyzji. Zwrócić należy uwagę, że orzeczenie o uzupełnieniu decyzji lub o odmowie jej uzupełnienia nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domagała się strona. Akt wydany w wyniku rozpoznania żądania powinien zawierać nowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania od decyzji objętej żądaniem. W rozpoznawanej sprawie decyzja Prezydenta m. st. Warszawy została wydana 11 października 2004 r. Strona złożyła dwa wnioski o uzupełnienie decyzji: pismami z 28 października 2004 r. oraz 1 listopada 2004 r. Pierwszy wniosek został rozstrzygnięty decyzją z dnia 15 lutego 2005 r., natomiast drugi postanowieniem z dnia 16 lutego 2005 r. Sąd pierwszej instancji wyraził pogląd, że "bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej objętej żądaniem jej uzupełnienia ustalony jest w ramach art. 213 § 4 i 5 O.p. i rozpoczyna się w dacie doręczenia stronie nieostatecznej decyzji, o uzupełnieniu decyzji lub nieostatecznym postanowieniu o odmowie uzupełnienia decyzji". Istotny jest pogląd Sądu, że termin do wniesienia odwołania rozpoczyna się od doręczenia stronie "nieostatecznej decyzji o uzupełnienie decyzji" lub "nieostatecznego postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji". Jeżeli chodzi o rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia stronie nieostatecznej decyzji o uzupełnieniu decyzji, to jest to stwierdzenie słuszne, wynikające wprost z art. 213 § 4 O.p. Nie można natomiast zgodzić się z poglądem, że bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się z momentem doręczenia stronie nieostatecznego postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. Pamiętać należy, że to rozstrzygnięcie złożonego przez stronę wniosku o uzupełnienie decyzji, ma dla strony negatywny charakter. Powoduje to sytuację, gdy oprócz decyzji merytorycznej pojawia się także kwestia orzeczenia mającego jednak związek z decyzją merytoryczną. Strona w takiej sytuacji powinna mieć możliwość zwalczania dla niej orzeczenia negatywnie rozpoznającego złożony przez nią wniosek. Do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy wydana decyzja, o której uzupełnienie wniesiono rozstrzygnęła w całości żądanie strony. Ustawodawca to przewidział, a Sąd pierwszej instancji do tej regulacji się nie odniósł. Otóż w zdaniu pierwszym art. 213 § 5 O.p. stwierdza, że odmowa uzupełnienia decyzji następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć prawidłowość wydanego postanowienia, a następnie należy przejść do wydanej merytorycznej decyzji. Wynika to także ze sformułowania zawartego w zdaniu drugim art. 213 § 5 O.p., że "przepis § 4 stosuje się odpowiednio" czyli nie wprost. Inne rozumienie tych regulacji powodowałoby, że strona chcąc zaskarżyć merytoryczną decyzję, byłaby zmuszona do wniesienia odwołania od decyzji pomimo nieostatecznego rozpoznania jej wniosku, przez co strona zostałaby pozbawiona prawa do wniesienia zażalenia. Ponadto, uwzględnienie zażalenia nie wywołałoby żadnego skutku, skoro strona byłaby już z uwagi na upływ terminu pozbawiona prawa do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji nie byłoby pewności, czy decyzja organu pierwszej instancji w całości rozpoznała żądanie strony. 6.2. W skardze kasacyjnej podniesiono także zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 214 O.p. Strona wskazała, że zaskarżone postanowienie wyżej opisane nie zawierało właściwego pouczenia. Zarzut okazał się zasadny. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził: "Decyzję i postanowienie wydano odpowiednio w oparciu o art. 213 § 3 i 5 O.p. Oba akty doręczono stronie w dniu 7 marca 2005 r. Z dniem ich doręczenia zaczął biec czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 11 października 2004 r." (s. 4 uzasadnienia). Stwierdzić należy jednak, że pouczenie postanowienia z dnia 16 lutego 2005 r. odmawiającego uzupełnienia decyzji Prezydenta W. z dnia 11 października 2004 r. informuje jedynie stronę o prawie do wniesienia zażalenia. Brak jest natomiast pouczenia odnoszącego się do możliwości i terminu wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 214 O.p., brak w tym zakresie pouczenia nie może stronie szkodzić, co oznacza, że chociażby z tego względu sąd pierwszej instancji powinien uwzględnić wniesiona skargę. Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wyżej przedstawioną wykładnię dotyczącą art. 213 § 4 i 5 O.p. 6.3. Wobec powyższego na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI