II FSK 1545/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi kasacyjnej był wyrok WSA w Lublinie oddalający skargę S. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. Organy podatkowe zakwestionowały koszty uzyskania przychodów związane z przeniesieniem znaków towarowych do spółki zależnej i ich późniejszym odkupieniem, uznając, że transakcje te nie miały racjonalnych podstaw ekonomicznych i służyły jedynie osiągnięciu korzyści podatkowych. Podobnie zakwestionowano koszty usług doradczych od podmiotu powiązanego. Sąd pierwszej instancji podzielił te stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie stanu faktycznego i prawnego, uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że choć działania spółki mogły mieć na celu optymalizację podatkową, były one prawnie skuteczne i nie można było ich kwestionować na gruncie przepisów obowiązujących w 2013 r., zwłaszcza przed wprowadzeniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. NSA wskazał, że organy podatkowe nie miały podstaw do kwestionowania ważnych i skutecznych czynności prawnych, nawet jeśli ich celem było zmniejszenie ciężaru podatkowego, o ile nie stanowiły one czynności pozornej. Sąd uchylił zaskarżony wyrok i decyzje organów, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów w kontekście optymalizacji podatkowej przed wprowadzeniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, a także ocena transakcji z podmiotami powiązanymi.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2013 r. i nie uwzględnia przepisów wprowadzonych po tej dacie, w tym klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydatki związane z transakcjami dotyczącymi znaków towarowych, mimo że mogły służyć optymalizacji podatkowej, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na gruncie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w stanie prawnym obowiązującym w 2013 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli transakcje były prawnie skuteczne i spełniały przesłanki z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., nawet jeśli ich głównym celem była optymalizacja podatkowa, a nie istniała wówczas ogólna klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organy podatkowe nie miały podstaw do kwestionowania ważnych i skutecznych czynności prawnych, nawet jeśli ich celem było zmniejszenie ciężaru podatkowego, o ile nie stanowiły one czynności pozornej i spełniały przesłanki z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Brak było wówczas ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, która pozwoliłaby na pominięcie skutków podatkowych takich działań.
Czy wydatki na usługi doradcze od podmiotu powiązanego, które nie miały rynkowego charakteru i nie przyczyniły się do osiągnięcia przychodów, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wydatki te nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych lub nie zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że organ podatkowy musi rozstrzygnąć, czy wydatek nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, bo nie był poniesiony w celu osiągnięcia przychodów, czy też dlatego, że nie dokumentował rzeczywistych zdarzeń gospodarczych (usługi nie zostały wykonane). W przypadku wątpliwości co do rynkowości ceny, należało zastosować przepisy o cenach transferowych.
Czy podatnik może polegać na ochronie wynikającej z indywidualnych interpretacji podatkowych, jeśli stan faktyczny przedstawiony we wniosku różni się od stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ochrona z interpretacji podatkowej wiąże tylko w przedstawionym stanie faktycznym. Jeśli stan faktyczny nie odpowiada opisanemu we wniosku, podatnik nie korzysta z tej ochrony.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że stan faktyczny sprawy różnił się od opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wnioskach o wydanie interpretacji, co wykluczało zastosowanie ochrony wynikającej z tych interpretacji.
Przepisy (5)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. W stanie prawnym obowiązującym w 2013 r. nie istniała ogólna klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania, która pozwalałaby na kwestionowanie prawnie skutecznych czynności, nawet jeśli służyły optymalizacji podatkowej.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 11 § 1-3
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepisy dotyczące cen transferowych, które mogłyby być zastosowane do szacowania dochodu w przypadku transakcji między podmiotami powiązanymi.
o.p. art. 199a
Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące pozorności czynności prawnych.
o.p. art. 14c
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący wiążącego charakteru interpretacji podatkowych (w brzmieniu obowiązującym w analizowanym okresie).
o.p. art. 14k
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący ochrony podatnika stosującego się do interpretacji podatkowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Transakcje dotyczące znaków towarowych, mimo że mogły służyć optymalizacji podatkowej, były prawnie skuteczne i nie można było ich kwestionować na gruncie przepisów obowiązujących w 2013 r. z uwagi na brak klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. • Wydatki na usługi doradcze od podmiotu powiązanego powinny być ocenione w kontekście przepisów o cenach transferowych lub jako nieudokumentowane zdarzenie gospodarcze, a nie jako wydatek niecelowy. • Podatnik powinien mieć możliwość polegania na indywidualnych interpretacjach podatkowych, o ile stan faktyczny przedstawiony we wniosku jest zgodny ze stanem faktycznym sprawy.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organów podatkowych i WSA, że transakcje dotyczące znaków towarowych i usług doradczych nie miały podstaw ekonomicznych i służyły jedynie optymalizacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
Organy podatkowe nie mają na gruncie prawa podatkowego podstaw do kwestionowania umów skutecznie zawartych, nawet jeśli ich celem jest zmniejszenie ciężaru podatkowego. • Dążenie do płacenia jak najniższych podatków nie jest prawnie zakazane; jest niejako naturalnym prawem każdego podatnika. • Do czasu wprowadzenia klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania brak było regulacji pozwalającej na pominięcie lub modyfikację skutków podatkowych działań podatników, noszących znamiona unikania opodatkowania, która to operacja zarazem nie miała charakteru czynności pozornej.
Skład orzekający
Antoni Hanusz
przewodniczący
Jan Grzęda
członek
Tomasz Kolanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów w kontekście optymalizacji podatkowej przed wprowadzeniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, a także ocena transakcji z podmiotami powiązanymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2013 r. i nie uwzględnia przepisów wprowadzonych po tej dacie, w tym klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy złożonych transakcji finansowych i podatkowych związanych ze znakami towarowymi, które były przedmiotem intensywnych sporów między podatnikiem a organami skarbowymi. Pokazuje ewolucję prawa podatkowego w zakresie przeciwdziałania unikaniu opodatkowania.
“Czy optymalizacja podatkowa to unikanie opodatkowania? NSA rozstrzyga spór o znaki towarowe sprzed lat.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.