II FSK 1542/08

II FSK 1542/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-09-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Skupień /sprawozdawca/
Jerzy Rypina /przewodniczący/
Krystyna Nowak
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Po 1733/07 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2008-05-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183 § 1, art. 184, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędziowie NSA Krystyna Nowak, WSA del. Dariusz Skupień (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Po 1733/07 w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 25 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
UZASADNIANIE
Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Po 1733/07 uchylającego postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 25 października 2007 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Ze stanu faktycznego przedstawionego przez sąd pierwszej instancji wynika, że
postanowieniem nr ... z dnia 25 października 2007r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 12 września 2007r. nr ..., uznające za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec S. S.. Wszczętej na podstawie tytułu wykonawczego nr ... z dnia 30 kwietnia 2007r., wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w P. obejmującego należności celne za 2005r. w kwocie należności głównej 16.270,20 zł. + należne odsetki za zwłokę.
Z uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego wynika, że Dyrektor Izby Celnej w P. w dniu 14 maja 2007r. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec S.S. , na podstawie tytułu wykonawczego nr ... z dnia 30 kwietnia 2007r., obejmującego należności celne za 2005 r. określone decyzją z dnia 01.03.2005r. na kwotę należności głównej 16.270,20 zł.
Pismem z dnia 21 maja 2007 r. zobowiązany zastępowany przez pełnomocnika, złożył zarzuty na prowadzone przez organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne podnosząc, że organ egzekucyjny wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjnego z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika.
Dyrektor Izby Celnej w P. najpierw zajął w sprawie stanowisko występując jako wierzyciel należności objętych tytułem wykonawczym w trybie art. 34§1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i postanowieniem nr ... z dnia 30 maja 2007r. uznał zarzuty pełnomocnika za nieuzasadnione.
Pismem z dnia 6 czerwca 2007r. na powyższe postanowienie pełnomocnik S.S. wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Celnej w P., w którym podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zarzutach.
Mając na uwadze wypowiedź wierzyciela, Dyrektor Izby Celnej w P. działając jako organ egzekucyjny postanowieniem nr ... z dnia 4 lipca 2007r. uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr ... z dnia 30 kwietnia 2007r.
W dniu 16 lipca 2007r. Dyrektor Izby Celnej w P. postanowieniem nr ... utrzymał w mocy postanowienie z dnia 30 maja 2007r.
Pismem z dnia 17 lipca 2007r. zobowiązany działając przez pełnomocnika wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w P. na postanowienie z dnia 4 lipca 2007r., w którym wystąpił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Uzasadniając swoje wystąpienie strona podniosła argumenty wniesione w złożonych w dniu w 23 maja 2007r. zarzutach. Dyrektor Izby Skarbowej w P. po rozpatrzeniu zażalenia uchylił zaskarżone postanowienie i postanowieniem nr ... z dnia 28 sierpnia 2007r. przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na fakt, iż postanowienie organu egzekucyjnego w zakresie zgłoszonych zarzutów zostało rozpatrzone przed uzyskaniem ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela.
Po ponownym rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Celnej w P. postanowieniem nr ... z dnia 12 września 2007r. uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.
Na powyższe postanowienie zobowiązany zastępowany przez pełnomocnika, pismem z dnia 18 września 2007r. wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w P.. W uzasadnieniu zażalenia podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zarzutach. Zdaniem strony naruszono w szczególności przepis art. 40§ 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, z którego wynika, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, gdyż w przeciwnym wypadku narusza to zagwarantowane stronie, prawo do jej działania za pośrednictwem pełnomocnika.
Uzasadniając swoje stanowisko o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 12 września 2007r., organ odwoławczy powołał się na ostateczne postanowienie wierzyciela z dnia 16 lipca 2007r., którym w ocenie organu odwoławczego, wierzyciel w wyczerpujący sposób uzasadnił swoje stanowisko.
Natomiast w ocenie wierzyciela, skoro stronami w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest wierzyciel i zobowiązany, na którym ciąży wykonanie obowiązku, to przesłanie upomnienia i tytułu wykonawczego do zobowiązanego tj. do S.S. , a nie do pełnomocnika, było działaniem prawidłowym i nie naruszyło porządku prawnego.
W przedmiotowej zaś sprawie upomnienie zostało wystawione w dniu 27.04.2005r. natomiast pełnomocnictwo (datowane na 12.08.2005r.) doręczono do organu egzekucyjnego w dniu 18.08.2005r., dlatego uznano, że strona działała bez pełnomocnictwa.
Na wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. postanowienie z dnia 25 października 2007r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skargę wniósł S. S. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, a także poprzedzającego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w P. oraz obciążenie Dyrektora Izby Celnej w P. kosztami postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że ten sam organ, który prowadził w sprawie postępowanie wymiarowe jest jednocześnie organem egzekucyjnym.
Doręczenie tytułu wykonawczego bezpośrednio stronie, z pominięciem pełnomocnika, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, stanowi naruszenie art. 40§2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podnosząc te same argumenty, które powołał w zaskarżonym postanowieniu.
Wskazał jednak, że pełnomocnictwo udzielone J. C. datowane na sierpnia 2005r. było dostarczone do organu egzekucyjnego 18 sierpnia 2007r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu wniesionej skargi, działając ma podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzając że, w niniejszej sprawie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujących taką wadliwością zaskarżonego postanowienia, która wymagała jego wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) i c) p.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania pozostaje ocena zasadności zarzutów wniesionych przez S.S. na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Dyrektora Izby Celnej w P. na podstawie własnego tytułu wykonawczego obejmującego należności celne za 2005r. w kwocie należności głównej 16.270,20 zł. + należne odsetki za zwłokę.
W piśmie z dnia 21 maja 2007r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniesienie zarzutów uzasadnił tym, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, skutkującego błędnym doręczeniem upomnienia i tytułu wykonawczego zobowiązanemu zamiast pełnomocnikowi. Jako podstawę wniesienia zarzutów skarżący podał art. 33 pkt 6 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(j.t. Dz. U. z2005r. Nr 229, póz. 1954 z późn.zm.; dalej powoływana jako u.p.e.a.).
Również organy administracyjne żądania skarżącego rozpatrywały w świetle przesłanek określonych w tych przepisach, gdyż Dyrektor Izby Celnej w P. w wydanym postanowieniu z dnia 12 września 2007r. w sprawie zgłoszonych zarzutów, jako podstawę prawną wskazał art. 33 pkt 6 i 7 u.p.e.a.
Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując postanowienie organu podatkowego l instancji w mocy nie powołał innej podstawy prawnej rozpatrzenia zarzutów.
Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu może być m.in. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (pkt6) i brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (pkt7).
Zgodnie z art. 34 §1 u.p.e.a w zakresie będących przedmiotem niniejszej sprawy zarzutów wynikających z art. 33 pkt. 6 i 7 organ egzekucyjny nie jest związany stanowiskiem wierzyciela. Zatem organ egzekucyjny i następnie organ odwoławczy powinni rozpatrzyć zarzuty merytorycznie.
Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej w P., w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, powołał się na stanowisko wierzyciela, który uznał za nieuzasadniony zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30 kwietnia 2007r. W szczególności organ odwoławczy powtórzył stanowisko wierzyciela, iż w sprawie uznano, że strona działała bez pełnomocnictwa, ponieważ upomnienie zostało wystawione w dniu 27 kwietnia 2005r, natomiast pełnomocnictwo zostało doręczone do organu egzekucyjnego w dniu 18 sierpnia 2005 r. ( str. 4 i 5 zaskarżonego postanowienia).
W aktach rozpatrywanej sprawy znajduje się natomiast pełnomocnictwo, którego zobowiązany udzielił J. C. również do reprezentowania skarżącego przed organami egzekucyjnymi (k. 1 akt administracyjnych),a które wpłynęło do Izby Celnej w P. w dniu (18 sierpnia 2005r.), a nie jak wskazał to w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w dniu 18 sierpnia 2007r.
Z akt sprawy wynika , że upomnienie zostało wystawione w dniu 27 kwietnia 2005r. i doręczone zobowiązanemu w dniu 04 maja 2005r.( k.3 akt administracyjnych). Natomiast odpis tytułu wykonawczego z dnia 30 kwietnia 2007r.nr ... wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności zostały doręczone zobowiązanemu 14 maja 2007r.
Poza znajdującym się w aktach sprawy pełnomocnictwem z dnia 12 sierpnia 2005r.strona skarżąca nie przedstawiła żadnego innego dowodu świadczącego o posiadaniu przez nią pełnomocnictwa, a jedynie powołuje się na okoliczność, że pełnomocnik został ustanowiony już na etapie odwołania od decyzji wymiarowej.
Zatem przyjąć należy, że pełnomocnictwo w rozpatrywanej sprawie zostało doręczone organowi egzekucyjnemu w dniu 18 sierpnia 2005r. tj. po dniu doręczenia upomnienia i przed doręczeniem tytułu wykonawczego.
W związku z powyższym w rozpatrywanej sprawie zastrzeżenie organów egzekucyjnych winno wzbudzić doręczenie odpisu tytułu wykonawczego z dnia 30 kwietnia 2007r.nr ... zobowiązanemu, skoro w dniu jego doręczenia Dyrektorowi Izby Celnej w P. znany był fakt umocowania pełnomocnika, które nastąpiło już po doręczeniu upomnienia.
W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, iż rola pełnomocnika ustanowionego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym nie ogranicza się wyłącznie do wnoszenia w jego imieniu środków zaskarżenia. Pełnomocnik powinien być również adresatem pism kierowanych przez organ egzekucyjny do zobowiązanego w tym zarówno tytułów wykonawczych jaki i odpisów zawiadomień o zastosowanych środkach egzekucyjnych (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3922/06) oraz 5 września 2006 r. (sygn. akt III SA/Wa 1678/06) i z dnia 27 października 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 1797/05), jak również wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2004 r. (sygn. akt FSK 296/04) i z dnia 30 czerwca 2006 r. (sygn. akt l FSK 1021/05).
W ocenie Sądu, czynnościom tym nie można przypisywać charakteru czynności wymagających osobistego działania zobowiązanego. Odmienna interpretacja narusza art. 32 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.; powoływana dalej jako k.p.a.), zgodnie z którym strona działa w sprawie przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z art. 18 u.p.e.a.
Wyrażając powyższy pogląd o możliwości reprezentacji strony przez pełnomocnika również w zakresie doręczenia wskazanych dokumentów, Sąd reprezentuje stanowisko, że o fakcie ustanowienia pełnomocnika, organ musi być zawiadomiony w danej, konkretnej sprawie. Stosując w postępowaniu egzekucyjnym przepisy k.p.a. nie znajduje bowiem ograniczenia zasada wynikająca z art. 33 § 2 i 3 k.p.a., iż pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu a w przypadku udzielenia go na piśmie pełnomocnik ma obowiązek dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.
Pełnomocnik ma zatem obowiązek powiadomić organ o swoim działaniu w konkretnej sprawie, a organ nie ma obowiązku domniemywać jego działania. Dopiero od momentu zawiadomienia organu administracji we wskazany powyżej sposób, organ ten ma wynikający z art. 40 § 2 k.p.a. obowiązek doręczania pełnomocnikowi pism kierowanych do strony. Art. 40 § 2 k.p.a. stanowi bowiem, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
Stwierdzić jednak należy, że w postępowaniu egzekucyjnym nie jest wystarczające złożenie pełnomocnictwa do akt toczącej się wcześniej sprawy dotyczącej wymiaru zobowiązania, w której doszło do ustalenia egzekwowanych obowiązków, nawet jeśli swoim zakresem obejmuje ono występowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa egzekucyjna jest odrębną sprawą, wobec czego nie można domniemywać kontynuacji istniejącego pełnomocnictwa. Ustanowienie pełnomocnika jest prawem, a nie obowiązkiem strony, z którego to prawa może ona, ale nie musi skorzystać. Trzeba mieć także na uwadze okoliczność, że w takiej sytuacji zgłoszenie się pełnomocnika do udziału w postępowaniu egzekucyjnym rzadko kiedy wyprzedzało będzie doręczenie zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych, czy (jak w rozpatrywanej sprawie) zawiadomienia o zastosowanym środku egzekucyjnym wraz z odpisem tego tytułu. Niemniej jeżeli jednak o po wydaniu decyzji ostatecznej zobowiązanemu zostanie doręczone upomnienie a następnie w związku z otrzymaniem upomnienia zobowiązany ustanowi pełnomocnika do reprezentowania w postępowaniu egzekucyjnym i pełnomocnictwo to zostanie przedłożone wierzycielowi, który, jak niniejszej jest jednocześnie organ egzekucyjnym, to nie można uznać, że takie pełnomocnictwo nie wywołuje żadnych skutków.
Przyjęcie odmiennego poglądu, że dopiero doręczenie tytułu wykonawczego, jako moment wszczęcia egzekucji daje możliwość przedłożenia pełnomocnictwa wymagałoby od organu egzekucyjnego w rozpatrywanej sprawie wezwania pełnomocnika do przedłożenia kolejnego pełnomocnictwa już po złożeniu przez tego pełnomocnika zarzutu. Natomiast w aktach rozpatrywanej sprawy znajduje się jedynie pełnomocnictwo z dnia 12 sierpnia 2005r. Z powyższego wynika, że organy administracji uznały, że pełnomocnik w sprawie działa od dnia 18 sierpnia 2005r., kiedy to pełnomocnictwo zostało przedłożone.
Nie można natomiast uznać, jak to uczynił organ odwoławczy, że organ egzekucyjny pozostawał w rozpatrywanej sprawie związany stanowiskiem wierzyciela.
Skoro organ egzekucyjny uznał, że wniesione w sprawie zarzuty należy rozpatrywać w kategoriach zarzutów o których mowa w art. 33 pkt6 i 7 u.p.e.a., to zgodnie z art. 34 §1 u.p.e.a. nie mógł się czuć tymi zarzutami związany. W konsekwencji stanowiskiem wierzyciela nie pozostawał związany również organ odwoławczy. Ponadto w sytuacji, kiedy występuje tożsamość podmiotowa wierzyciela i organu egzekucyjnego, jak w niniejszej sprawie, to postępowanie i postanowienia z art. 34 § 1 u.p.e.a. należało uznać za bezprzedmiotowe.
Przyjęcie zatem, że w kwestii prawidłowości doręczenia tytułu wykonawczego organ egzekucyjny pozostaje związany stanowiskiem wierzyciela stanowi naruszenie art. 34§1 u.p.e.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Będące następstwem takiego stanowiska przyjęcie, że w rozpatrywanej sprawie tytuł wykonawczy prawidłowo doręczono zobowiązanemu zamiast pełnomocnikowi stanowi naruszenie art. 40§2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. i art. 33 pkt 6 u.p.e.a.
Nie można natomiast podzielić zarzutu strony skarżącej, że fakt posiadania pełnomocnika na etapie postępowania wymiarowego powoduje konieczność doręczenia upomnienia również temu pełnomocnikowi, a nie bezpośrednio zobowiązanemu. Przedłożone na etapie postępowania wymiarowego pełnomocnictwo może umocować pełnomocnika do działania jedynie do czasu wydania decyzji ostatecznej. Stąd też wezwanie to winno być adresowane bezpośrednio do zobowiązanego. Wobec czego nie można było uwzględnić w sprawie zarzutu, o którym mowa w art. 33 pkt7 u.p.e.a.
Ponownie rozpatrując zażalenie organ odwoławczy powinien ocenić zarzut nieprawidłowego doręczenia tytułu wykonawczego w świetle wyżej zaprezentowanej wykładni art. 40§2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
Skarga kasacyjna została wniesiona przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. reprezentowanego przez radcę prawnego. Wyrok został w całości zaskarżony, strona wniosła o jego uchylenie w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Skarga kasacyjna została oparta na następujących podstawach kasacyjnych:
- art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm.) tzn. na naruszeniu przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U z 2005 Nr 229, póz. 1954 ze zm.) i przyjęcie przez skład orzekający, że dostarczenie pełnomocnictwa wierzycielowi, po uprzednim doręczeniu upomnienia zobowiązanemu, obliguje organ egzekucyjny do doręczenia tytułu wykonawczego tak umocowanemu w sprawie pełnomocnikowi;
- art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm.) tzn. na naruszeniu przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie tj. niezastosowaniu przepisu art. 32 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U z 2005 Nr 229, póz. 1954 ze zm.), który winien być w przedmiotowej sprawie zastosowany,
- art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm.) tzn. na naruszeniu przepisów postępowania, wskazując, że to uchybienie miało istotny wpływ na jej wynik, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a; 145 § 1 pkt 1 lit. c, 141 § 4 oraz art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm.) poprzez uwzględnienie skargi, chociaż postępowanie prowadzone przed organami administracji nie było dotknięte żadną z wad wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku,
- art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm.) tzn. na naruszeniu przepisów postępowania wskazując, że to uchybienie miało istotny wpływ na jej wynik, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a; 145 § 1 pkt 1 lit. c, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm.) poprzez przyjęcie, że wskazane przez Sąd naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania,
- art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm.) tzn. na naruszeniu przepisów postępowania wskazując, że to uchybienie miało istotny wpływ na jej wynik, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U z 2005 Nr 229, póz. 1954 ze zm.) polegające na błędnym uznaniu przez skład orzekający, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. narusza przepis art. 34 § 1 u.p.e.a, poprzez przyjęcie, że w kwestii prawidłowości doręczenia tytułu egzekucyjnego organ egzekucyjny pozostaje związany stanowiskiem wierzyciela, w sytuacji gdy jedynie podzielono argumentację wierzyciela, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia zgodnego z prawem postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, to jest na postawie naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, jak również na podstawie naruszenia przepisów postępowania.
W pierwszej kolejności należy zatem ustosunkować się do zarzutów dotyczących naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przepisów postępowania zawartych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.). Nie można bowiem rozpoznać zarzutu niewłaściwego zastosowania przez Sąd pierwszej instancji norm praw materialnego, zanim nie rozpatrzy się zarzutów uchybienia przez ten Sąd przepisów postępowania, oraz nie oceni ich skutków dla rozstrzygnięcia badanej sprawy. Jednocześnie należy podnieść, że podstawy i zarzuty kasacyjne mają co do zasady dla Naczelnego Sądu Administracyjnego charakter wiążący, a wynika to z art. 183 § 1 P.p.s.a.
W związku z treścią tego przepisu, Sąd kasacyjny skrępowany jest granicami skargi kasacyjnej, a tym samym pozbawiony możliwości rozszerzenia lub uzupełnienia powołanych przez skarżącego podstaw kasacyjnych oraz zarzutów. Ustawowym obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną opartą na podstawie
z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., jest wskazanie tylko takich dokonanych przez Sąd pierwszej instancji naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pojęcie "mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy" należy wiązać tylko z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania, co oznacza, że skarżący powinien uzasadnić, iż następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, str. 389, wyrok NSA z 30 listopada 2004 r., FSK 440/04, niepubl., wyrok NSA z 25 września 2009 r., FSK 638/08, program Lex nr 525724).
Pierwszy ze stawianych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazywał na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, 145 § 1 pkt 1 lit. c 141 § 4 oraz 151 P.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi, chociaż postępowanie zdaniem strony skarżącej nie było dotknięte żadną z wad wskazanych przez Sąd pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi, nie wskazano jednak na czym polegało naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania stosującego regulacje z art. 145 § 1
pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. a samo wskazanie naruszenia nie jest wystarczające.
Strona podniosła także naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. jednak nie wskazała, które jej zdaniem elementy sporządzonego uzasadnienia nie spełniają ustawowych wymogów. Samo uwzględnienie skargi przez Sąd, nie powoduje automatycznie zdyskredytowania sporządzonego uzasadnienia, które zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego spełnia ustawowe wymogi.
Strona podniosła także naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 151 P.p.s.a. jednak to jest niezrozumiałe, albowiem przepisu tego Sąd nie stosował, podstawę jego rozstrzygnięcia był art. 145 § 1 lit a i c P.ps.a.
Kolejny zarzut dotyczył naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i 145 § 1 pkt 1 lit. c, polegał zdaniem strony skarżącej na przyjęciu, że wskazane przez Sąd naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik. Strona skarżąca wyraziła pogląd, że nawet gdyby wbrew twierdzeniom wnoszącego skargę kasacyjną uznać, że w rozpoznawanej sprawie tytuł wykonawczy winien być doręczony pełnomocnikowi a nie bezpośrednio zobowiązanemu – to w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.ps.a. Doręczenie tytułu wykonawczego bezpośrednio zobowiązanemu nie pociągnęło bowiem dla niego negatywnych skutków, umożliwiając mimo to wniesienia zarzutów przez pełnomocnika skarżącego i ich rozpoznanie z jego udziałem. Ustosunkowując się do tego zarzutu, należy stwierdzić, że kwestia doręczenia jest regulowana przez przepisy postępowania a nie prawa materialnego. Ponadto skarżąca nie zwróciła uwagi na to, że w przypadku nieprawidłowego doręczenia nie wywołuje ono skutku, gdyż jest bezskuteczne.
Ostatni zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania dotyczył naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że w kwestii prawidłowości doręczenia tytułu egzekucyjnego pozostaje związany stanowiskiem wierzyciela, w sytuacji gdy jedynie podzielono pogląd wierzyciela, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia zgodnego z prawem postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P..
Odnosząc się do cytowanego powyżej zarzutu, przypomnieć należy pogląd Sądu pierwszej instancji "przyjęcie zatem, że w kwestii prawidłowości doręczenia tytułu wykonawczego organ egzekucyjny pozostaje związany stanowiskiem wierzyciela stanowi naruszenie art. 34 § 1 u.p.e.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Będące następstwem takiego stanowiska przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie tytuł wykonawczy prawidłowo doręczono zobowiązanemu zamiast pełnomocnikowi stanowi naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 33 pkt 6 u.p.e.a.".
Zatem to nie kwestia wyrażenia prze organ samodzielności w poglądzie była podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia, ale jego prawidłowości, która została przez Sąd zakwestionowana.
Ustosunkowując się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, przez błędną wykładnię przepisów art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz 32 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegających na błędnej wykładni przez przyjęcie, że dostarczenie pełnomocnictwa wierzycielowi po uprzednim doręczeniu upomnienia zobowiązanemu, obliguje organ do doręczenia tytułu wykonawczego tak umocowanemu w sprawie pełnomocnikowi.
Stwierdzić należy, że zarzuty te są nieprawidłowo sformułowane, gdyż kwestia doręczania pism stronie lub ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi, jest zagadnieniem regulowanym przepisami o postępowaniu a nie przepisami o charakterze materialno-prawnym, należą bowiem do "zespołu norm prawnych regulujących uprawnienia i obowiązki uczestników postępowania a nie do norm zawartych w przepisach prawa administracyjnego powszechnie obowiązującego, które określają treść praw i obowiązków (zachowania się) ich adresatów (System Prawa Administracyjnego, R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, tom I, Instytucje prawa administracyjnego, C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2010, str. 135, 139).
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie
art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.