II FSK 154/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r., w której skarżący J. K. kwestionował swoją odpowiedzialność za podatek od wynagrodzenia za pracę. Argumentował, że skoro pracodawca nie wypełnił obowiązków płatnika i nie odprowadził zaliczek, on jako podatnik nie odpowiada za to zobowiązanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając ten pogląd za błędny. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2023 r. (sygn. akt II FSK 154/21) podzielił stanowisko WSA i oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 26a § 1 Ordynacji podatkowej ogranicza odpowiedzialność podatnika jedynie w zakresie egzekucji podatku, do wysokości zaliczki, którą płatnik był zobowiązany pobrać. Nie modyfikuje to jednak wysokości samego zobowiązania podatkowego ciążącego na podatniku, który ma obowiązek zadeklarować faktycznie uzyskany dochód zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o PIT. NSA wyjaśnił, że nawet jeśli płatnik nie pobrał zaliczek, zobowiązanie podatkowe nadal istnieje i powinno zostać zadeklarowane przez podatnika, a w przypadku braku deklaracji – określone przez organ podatkowy. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę kasacyjną za nieuzasadnioną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że podatnik jest zobowiązany do zadeklarowania dochodu i zapłaty podatku, nawet jeśli płatnik nie dopełnił swoich obowiązków w zakresie poboru i odprowadzenia zaliczek. Wyjaśnienie zakresu zastosowania art. 26a Ordynacji podatkowej.
Dotyczy sytuacji, gdy płatnik nie pobrał zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Interpretacja art. 26a O.p. w kontekście odpowiedzialności podatnika.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnik ponosi odpowiedzialność za podatek dochodowy od wynagrodzenia za pracę, jeśli płatnik (pracodawca) nie pobrał i nie odprowadził należnych zaliczek na podatek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik ponosi odpowiedzialność za podatek dochodowy od wynagrodzenia, nawet jeśli płatnik nie pobrał zaliczek. Art. 26a Ordynacji podatkowej ogranicza odpowiedzialność podatnika jedynie w fazie egzekucji, a nie w fazie powstania zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Zobowiązanie podatkowe powstaje niezależnie od działań płatnika. Art. 26a O.p. chroni podatnika przed egzekucją zaległości podatkowej odpowiadającej sumie niepobranych zaliczek, ale nie wpływa na wielkość samego zobowiązania, które podatnik ma obowiązek zadeklarować.
Czy niepobranie zaliczek na podatek przez płatnika modyfikuje wysokość zobowiązania podatkowego ciążącego na podatniku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niepobranie zaliczek przez płatnika nie modyfikuje wysokości zobowiązania podatkowego ciążącego na podatniku.
Uzasadnienie
Przepis art. 26a § 1 O.p. nie statuuje zwolnienia z opodatkowania ani nie modyfikuje wysokości zobowiązania podatkowego, a jedynie ogranicza odpowiedzialność podatnika w fazie wykonania zobowiązania.
Przepisy (15)
Główne
u.p.d.o.f. art. 31
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 26a § § 1
Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 12
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 13
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 18
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 30 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 4
O.p. art. 21 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 26a Ordynacji podatkowej ogranicza odpowiedzialność podatnika jedynie w fazie egzekucji, a nie w fazie powstania zobowiązania podatkowego. • Podatnik ma obowiązek zadeklarować faktycznie uzyskany dochód, niezależnie od tego, czy płatnik pobrał zaliczki. • Niepobranie zaliczek przez płatnika nie modyfikuje wysokości zobowiązania podatkowego podatnika.
Odrzucone argumenty
Podatnik nie ponosi odpowiedzialności za niezapłacony podatek, jeśli płatnik nie dopełnił swoich obowiązków. • Naruszenie art. 31 u.p.d.o.f. przez pominięcie zasady poboru zaliczek przez płatnika. • Naruszenie art. 120 w zw. z art. 26a O.p. przez pominięcie zasady chroniącej podatnika od odpowiedzialności z tytułu zaniżenia lub nieujawnienia przez płatnika podstawy opodatkowania. • Naruszenie art. 30 § 1 O.p. przez nieprzeprowadzenie postępowania podatkowego wobec płatnika. • Naruszenie art. 121 O.p. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania. • Naruszenie art. 187 O.p. przez niezebranie i nierozpatrzenie całokształtu materiału.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzialność podatkowa powinna być rozumiana jako dopuszczalność żądania przez wierzyciela podatkowego zapłaty podatku od zobowiązanych do tego podmiotów • to na podatniku spoczywa obowiązek zadeklarowania faktycznie uzyskanego w roku podatkowym dochodu • nie można więc wywodzić, że niepobranie podatku przez płatnika i zaistnienie jego odpowiedzialności uchyla obowiązek podatkowy podatnika • art. 26a § 1 O.p. nie statuuje żadnego zwolnienia z opodatkowania, a jedynie ogranicza odpowiedzialność za podatek do wysokości zaliczki, do pobrania której zobowiązany był płatnik • ograniczenie odpowiedzialności podatnika odnosi się do fazy wykonania, a nie powstania zobowiązania podatkowego
Skład orzekający
Tomasz Zborzyński
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
członek
Alicja Polańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że podatnik jest zobowiązany do zadeklarowania dochodu i zapłaty podatku, nawet jeśli płatnik nie dopełnił swoich obowiązków w zakresie poboru i odprowadzenia zaliczek. Wyjaśnienie zakresu zastosowania art. 26a Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy płatnik nie pobrał zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Interpretacja art. 26a O.p. w kontekście odpowiedzialności podatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpowiedzialności podatkowej i roli płatnika, co jest istotne dla wielu podatników i pracodawców. Wyjaśnia kluczowe zasady prawa podatkowego.
“Czy pracodawca nie odprowadził zaliczek na podatek? Nadal musisz zapłacić! NSA wyjaśnia odpowiedzialność podatnika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.