II FSK 1529/07

Naczelny Sąd Administracyjny2009-02-05
NSApodatkoweWysokansa
upadłośćspółka Skarbu Państwawpłaty z zyskuprawo podatkowesyndyk masy upadłościbudżet państwawierzyciele

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, potwierdzając, że syndyk masy upadłości spółki Skarbu Państwa nie jest zobowiązany do wpłat z zysku na rzecz budżetu państwa w likwidacji.

Sprawa dotyczyła obowiązku wpłat z zysku na rzecz budżetu państwa przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa postawione w stan upadłości. Syndyk masy upadłości argumentował, że przepisy o wpłatach z zysku nie powinny mieć zastosowania do zysku powstałego w wyniku likwidacji masy upadłości, aby nie pokrzywdzić pozostałych wierzycieli. Organy podatkowe utrzymywały, że spółka w upadłości nadal jest zobowiązana do tych wpłat. WSA uchylił decyzję organu, uznając, że przepisy Prawa Upadłościowego wykluczają zastosowanie ustawy o wpłatach z zysku. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając ją za bezzasadną.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła interpretacji przepisów dotyczących obowiązku wpłat z zysku na rzecz budżetu państwa przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa postawione w stan upadłości. Syndyk masy upadłości spółki Z. P. P. "C." S.A. zwrócił się o interpretację, argumentując, że przepisy ustawy z dnia 1 grudnia 1995 r. o wpłatach z zysku nie powinny mieć zastosowania do zysku powstałego w wyniku likwidacji masy upadłości, gdyż prowadziłoby to do uprzywilejowania Skarbu Państwa kosztem innych wierzycieli. Naczelnik Urzędu Skarbowego i Dyrektor Izby Skarbowej utrzymywali, że spółka w upadłości jest nadal zobowiązana do tych wpłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że przepisy Prawa Upadłościowego (rozporządzenie Prezydenta RP z 1934 r.) stanowią lex specialis i wykluczają zastosowanie ustawy o wpłatach z zysku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, uznając ją za bezzasadną z powodu błędów konstrukcyjnych i niedostosowania zarzutów do podstaw kasacyjnych. Sąd podkreślił, że organy podatkowe i sądy interpretują prawo, a nie je stosują, co czyni zarzut "bezpodstawnego odmówienia zastosowania przepisu" niezrozumiałym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Prawa Upadłościowego stanowią lex specialis i wykluczają zastosowanie ustawy o wpłatach z zysku do zysku powstałego w wyniku likwidacji masy upadłości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy Prawa Upadłościowego są regulacją szczególną, która zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali wyklucza zastosowanie ustawy o wpłatach z zysku w przypadku likwidacji masy upadłości, aby nie pokrzywdzić pozostałych wierzycieli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.z.p.s.s.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 1 grudnia 1995 r. o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa

Prawo Upadłościowe

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo Upadłościowe

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy Prawa Upadłościowego stanowią lex specialis i wykluczają zastosowanie ustawy o wpłatach z zysku w przypadku likwidacji masy upadłości. Zastosowanie ustawy o wpłatach z zysku do spółki w upadłości prowadziłoby do uprzywilejowania Skarbu Państwa kosztem innych wierzycieli.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna Dyrektora Izby Skarbowej była bezzasadna z powodu błędów konstrukcyjnych i niedostosowania zarzutów do podstaw kasacyjnych.

Godne uwagi sformułowania

lex specialis derogat legi generali organy podatkowe, a tym bardziej sąd administracyjny, nie stosują prawa, a jedynie interpretują je zarzut ten musi być uznany co najmniej za niezrozumiały

Skład orzekający

Grzegorz Borkowski

przewodniczący

Zbigniew Kmieciak

sprawozdawca

Tomasz Zborzyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpłat z zysku przez spółki Skarbu Państwa w upadłości oraz zasady lex specialis w prawie administracyjnym i podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki Skarbu Państwa w upadłości i stosowania ustawy o wpłatach z zysku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji przepisów prawa upadłościowego z prawem podatkowym, co ma znaczenie dla wierzycieli i budżetu państwa. Analiza błędów w skardze kasacyjnej jest pouczająca dla praktyków.

Czy spółka Skarbu Państwa w upadłości musi płacić podatek od zysku? NSA rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1529/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-10-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Borkowski /przewodniczący/
Tomasz Zborzyński
Zbigniew Kmieciak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Gd 192/07 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2007-04-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par.1 pkt 1 lit a, art. 174, art. 3 par. 1 i 2, art. 184, art. 204 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art.217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędziowie NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), WSA del. Tomasz Zborzyński, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 192/07 w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości Z. P. P. "C." S.A. w upadłości z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 28 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w G. na rzecz Syndyka Masy Upadłości Z. P. P. "C." S.A. w upadłości z siedzibą w C. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 07 lipca 2005 r. syndyk masy upadłościowej Spółki zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w sprawie obowiązku dokonywania wpłat z zysku na rzecz budżetu państwa przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa postawione w stan upadłości. Zdaniem wnioskodawcy przepisy ustawy z dnia 1 grudnia 1995 r. o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (Dz. U. nr 154 poz 792) nie mogą mieć zastosowania do zysku powstałego w wyniku likwidacji masy upadłości, gdyż stwarzałoby to uprzywilejowaną pozycję dla praw majątkowych Skarbu Państwa z pokrzywdzeniem pozostałych wierzycieli.
Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ podatkowy stwierdził, że jednoosobowe spółki Skarbu Państwa w upadłości na podstawie art. 2 ust. 1 ww ustawy są zobowiązane do odprowadzenia wpłat z zysku na rzecz budżetu państwa, o ile zrealizują zysk po opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Syndyk złożył zażalenie zarzucając naruszenie art. 14a § 3, art. 122 w związku z art. 187 § 1, art. 217 § 2 i 210 § 4 w związku z art. 219 Ord.pod. wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia 28 listopada 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G. na podstawie art. 14b § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 23 sierpnia 2005 r.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. syndyk wniósł o jej uchylenie, zarzucając błędną wykładnię ustawy z dnia 1 grudnia 1995 r. o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 20 kwietnia 2007 r., sygn.akt. I SA/Gd 192/07, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 23 sierpnia 2005 r.
W ocenie Sądu przedstawiony przez organ podatkowy II instancji pogląd dotyczący rozumienia i zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do niniejszej sytuacji indywidualnej jest wadliwy. Mające zastosowanie w opisanym stanie faktycznym rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo Upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 z późn. zm.) jest regulacją szczególną, która zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali wyklucza zastosowanie spornego przepisu art. 2 ust 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1995 r. w rozpatrywanym przypadku. Zdaniem Sądu o nieprawidłowej interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej sprawy zadecydował też fakt zaszeregowania wpłaty zysku jako daniny publicznej.
Wobec powyższego Sąd uznał stanowisko syndyka, który wskazał, iż w świetle opisanego stanu faktycznego zastosowanie przepisów ustawy z dnia 1 grudnia 1995 r. o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (Dz. U. nr 154 poz 792) stwarzałoby uprzywilejowaną pozycję dla praw majątkowych Skarbu Państwa z pokrzywdzeniem wierzycieli, za w pełni uzasadnione.
Organ wniósł skargę kasacyjną i na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), zaskarżył powyższy wyrok zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 2 ust.1 ustawy z dnia 1 grudnia 1995 r. o wypłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji, gdy brak podstaw prawnych do stwierdzenia, iż ogłoszenie upadłości zwalnia jednoosobową spółkę Skarbu Państwa z obowiązku odprowadzenia wpłat z zysku na rzecz budżetu państwa,
2) art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej. p.u.s.a.) i art. 84 Konstytucji RP – poprzez błędną kontrolę niniejszej sprawy oraz przekroczenia przez WSA uprawień do sprawowania kontroli,
3) prawa materialnego, tj. art. 217 Konstytucji RP w związku z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 1 § 1 p.u.s.a. poprzez bezpodstawne odmówienie zastosowania przepisu prawa podatkowego ranki ustawowej.
Wskazując na powyższe organ wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi, oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W piśmie procesowym zatytułowanym odpowiedź na skargę kasacyjną, Syndyk wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu. Dokonując oceny sformułowanych w niej zarzutów należy przede wszystkim zwrócić uwagę na zasadnicze błędy konstrukcyjne, którymi są one dotknięte, w tym niedostosowanie treści i uzasadnienia zarzutów do powołanych podstaw kasacyjnych.
Przedstawiając pierwszy z zarzutów (naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) ograniczono się do stwierdzenia, że uwzględniono skargę w sytuacji, gdy brak było podstaw do przyjęcia, "iż ogłoszenie upadłości zwalnia jednoosobową spółkę Skarbu Państwa z obowiązku odprowadzania wpłat z zysku na rzecz budżetu państwa" (s. 2 skargi kasacyjnej). Wynika z tego, że to uchybienie potraktowano w istocie jako konsekwencję błędów merytorycznych w zakresie wykładni prawa, czemu jednak nie towarzyszyło wskazanie naruszeń prawa materialnego według formuły określonej w art. 174 pkt 1 ab initio p.p.s.a. Jest – po drugie – rzeczą znamienną, że w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej, w którym podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego, poprzestano na wskazaniu art. 217 Konstytucji RP w związku z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Według autorki skargi kasacyjnej, naruszenie to miałoby się wyrażać "bezpodstawnym odmówieniem zastosowania przepisu prawa podatkowego rangi ustawowej" (s. 2). Przy braku określenia naruszonego, konkretnego przepisu prawa podatkowego rangi ustawowej, zarzut ten musi być uznany co najmniej za niezrozumiały. Odrębną kwestią jest to, że dokonując interpretacji przepisów prawa podatkowego, organy podatkowe, a tym bardziej sąd administracyjny, nie stosują prawa, a jedynie interpretują je. Nie mogą one tym samym dopuścić się "bezpodstawnego odmówienia zastosowania" jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego. Również trzeci, ujęty w pkt 2 skargi kasacyjnej zarzut jest niezrozumiały, bowiem wytykając sądowi administracyjnemu pierwszej instancji "błędną kontrolę niniejszej sprawy" (pisownia oryginalna) oraz przekroczenie przez ten sąd "uprawnień do sprawowania kontroli", autorka skargi kasacyjnej nie wyciągnęła żadnych wniosków z faktu udzieleni a przez organ podatkowy interpretacji. Rzecz w tym, iż powołując się na brak umocowania organów podatkowych do udzielania pisemnych interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa upadłościowego, a tym samym – opowiadając się za koniecznością "pozostawienia sprawy bez rozpatrzenia" (s. 11 skargi kasacyjnej), niewyjaśniono dlaczego organ podatkowy (Naczelnik Urzędu Skarbowego w S.) postanowieniem z 23 sierpnia 2005 r. udzielił interpretacji. Zarzut ten trzeba odbierać jako skierowany pod adresem samych organów podatkowych, gdyż przekroczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku "uprawnień do sprawowania kontroli" byłoby niczym innym, jak pochodną błędu w postaci przekroczenia przez organy podatkowe uprawnień do udzielania interpretacji przepisów prawa podatkowego. Nie wiadomo w związku z tym, dlaczego na s. 4 – 10 skargi kasacyjnej odniesiono się merytorycznie do argumentacji tak skarżącego, jak i samego sądu, wywodząc, iż przepisy art. 204 i art. 205 Prawa upadłościowego stanowią lex specialis w stosunku do zasad prawa podatkowego w sytuacji do działania syndyka po ogłoszeniu upadłości. Stwierdzenie to zdaje się wskazywać, że udzielając zaskarżonej do sądu administracyjnego interpretacji wypowiedziano się przynajmniej co do zakresu zastosowania prawa podatkowego.
W świetle podniesionych, zasadniczych sprzeczności i błędów skargi kasacyjnej, musi ona być uznana za oczywiście bezzasadną. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 2 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI