II FSK 1523/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił indywidualną interpretację Ministra Finansów. Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób prawnych i możliwości zaliczenia przez spółkę odsetek od pożyczek udzielonych przez wspólnika do kosztów uzyskania przychodów. Spółka argumentowała, że po zbyciu przez wspólnika 98% udziałów na rzecz podmiotu niepowiązanego, odsetki od pozostałego zadłużenia nie powinny być wyłączone z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 60 u.p.d.o.p., ponieważ pożyczkodawca nie posiadał już statusu "kwalifikowanego" udziałowca, a zadłużenie nie przekraczało trzykrotności kapitału zakładowego. Organ interpretacyjny uznał, że status pożyczkodawcy ocenia się na dzień udzielenia pożyczki, a fakt zbycia udziałów nie wpływa na zastosowanie przepisu. WSA w Poznaniu uchylił interpretację, uznając, że decydująca jest relacja zadłużenia wobec kwalifikowanych pożyczkodawców na dzień spłaty odsetek. NSA uchylił wyrok WSA, podzielając stanowisko, że o zastosowaniu art. 16 ust. 1 pkt 60 u.p.d.o.p. decyduje stan istniejący w dacie zawarcia umowy pożyczki (status pożyczkodawcy i wysokość zadłużenia), a późniejsze zbycie udziałów może mieć znaczenie jedynie przy określeniu wielkości zadłużenia na dzień spłaty odsetek, co wpływa na ustalenie, jaka część odsetek nie zostanie uznana za koszt uzyskania przychodów. Sąd wskazał na potrzebę uzupełnienia stanu faktycznego w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 16 ust. 1 pkt 60 u.p.d.o.p. w kontekście zbycia udziałów przez pożyczkodawcę po udzieleniu pożyczki.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2014 r. (zmiana art. 16 ust. 1 pkt 60 u.p.d.o.p. od 1 stycznia 2015 r.).
Zagadnienia prawne (1)
Czy odsetki od pożyczek udzielonych spółce przez wspólnika, który następnie zbył swoje udziały, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, jeśli zadłużenie wobec byłego wspólnika na dzień spłaty odsetek nie przekracza trzykrotności kapitału zakładowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt 60 u.p.d.o.p. zależy od stanu istniejącego w dacie zawarcia umowy pożyczki (status pożyczkodawcy jako podmiotu kwalifikowanego i wysokość zadłużenia), a późniejsze zbycie udziałów może mieć znaczenie jedynie przy określeniu wielkości zadłużenia na dzień spłaty odsetek, co wpływa na ustalenie, jaka część odsetek nie zostanie uznana za koszt uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
NSA oparł się na wykładni gramatycznej i celowościowej art. 16 ust. 1 pkt 60 u.p.d.o.p., wskazując, że kluczowe jest ustalenie statusu pożyczkodawcy i zadłużenia w momencie udzielenia pożyczki. Zbycie udziałów po zawarciu umowy nie wyłącza zastosowania przepisu, ale może wpływać na obliczenie proporcji odsetek wyłączonych z kosztów.
Przepisy (4)
Główne
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis dotyczy wyłączenia odsetek od pożyczek udzielonych spółce przez jej udziałowca (posiadającego co najmniej 25% udziałów) z kosztów uzyskania przychodów, jeśli zadłużenie wobec takich udziałowców przekroczy trzykrotność kapitału zakładowego. Ocena statusu pożyczkodawcy i zadłużenia powinna być dokonana na dzień udzielenia pożyczki, a nie na dzień spłaty odsetek, choć ten ostatni moment jest istotny dla określenia proporcji odsetek wyłączonych z kosztów.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące błędnej wykładni art. 16 ust. 1 pkt 60 u.p.d.o.p. przez WSA.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że decydujący jest status pożyczkodawcy i poziom zadłużenia na dzień spłaty odsetek, a nie na dzień udzielenia pożyczki.
Godne uwagi sformułowania
Ocena spełnienia pierwszej z nich (udzielenie pożyczki przez podmiot kwalifikowany, wysokość zadłużenia wobec podmiotów kwalifikowanych) odnoszona być powinna do daty zawarcia umowy pożyczki • Natomiast ocena spełnienia drugiej odsunięta jest w czasie do dnia spłaty odsetek, w której to dacie należy ocenić, jaka część odsetek nie będzie mogła być uznana za koszty uzyskania przychodu • Podejmowane po zawarciu umowy pożyczki przekształcenia podmiotowe [...] nie mogą mieć wpływu na zmianę oceny, czy doszło do finansowania spółki przez pożyczki, a nie przez kapitał zakładowy, to jest, czy wystąpił przypadek niedostatecznej kapitalizacji, czy też przypadek taki nie wystąpił; ocena taka dokonywana jest bowiem na dzień udzielenia pożyczki.
Skład orzekający
Andrzej Jagiełło
przewodniczący
Jolanta Sokołowska
członek
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 16 ust. 1 pkt 60 u.p.d.o.p. w kontekście zbycia udziałów przez pożyczkodawcę po udzieleniu pożyczki."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2014 r. (zmiana art. 16 ust. 1 pkt 60 u.p.d.o.p. od 1 stycznia 2015 r.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatkowej związanej z niedostateczną kapitalizacją i jej interpretacją w kontekście zmian właścicielskich. Wykładnia NSA jest kluczowa dla firm korzystających z finansowania od wspólników.
“Czy odsetki od pożyczki od byłego wspólnika można zaliczyć do kosztów? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.