Orzeczenie · 2025-10-15

II FSK 151/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-15
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyzaliczki na podatekulga abolicyjnaumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniatransport międzynarodowymarynarzNSAskarga kasacyjnainterpretacja przepisów

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie. Sprawa dotyczyła odmowy ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2022 r. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących ulgi abolicyjnej (art. 27g u.p.d.o.f.) oraz pojęcia 'transport międzynarodowy' w kontekście umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Wielką Brytanią. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty dotyczące prawa do ulgi abolicyjnej nie mogły być rozpatrywane w postępowaniu dotyczącym ograniczenia zaliczek. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o ograniczenie zaliczek bada się jedynie prawdopodobieństwo, że zaliczki są niewspółmiernie wysokie, a nie ostateczne rozliczenie podatku. NSA stwierdził również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były niezasadne, a interpretacja pojęcia 'transport międzynarodowy' dokonana przez organy i sąd pierwszej instancji była prawidłowa, uwzględniając zarówno polską, jak i angielską wersję umowy oraz kontekst art. 8 Konwencji. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa do sądu ani dyskryminacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'transport międzynarodowy' w kontekście umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i ulgi abolicyjnej, a także zasady prowadzenia postępowania w sprawie ograniczenia zaliczek na podatek.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji marynarza pracującego na statku, którego status jako 'transport międzynarodowy' był kwestionowany. Interpretacja może być pomocna w podobnych sprawach dotyczących marynarzy i umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zarzuty dotyczące prawa do ulgi abolicyjnej mogą być rozpatrywane w postępowaniu dotyczącym ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące prawa do ulgi abolicyjnej nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu dotyczącym ograniczenia zaliczek, ponieważ w tym postępowaniu bada się jedynie prawdopodobieństwo, że zaliczki są niewspółmiernie wysokie, a nie ostateczne rozliczenie podatku.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie ograniczenia zaliczek ma charakter wstępny i nie służy do ostatecznego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego ani prawa do ulg. Pełne postępowanie dowodowe i rozstrzygnięcie kwestii ulgi abolicyjnej następuje przy określaniu ostatecznego zobowiązania podatkowego.

Jak należy interpretować pojęcie 'transport międzynarodowy' na potrzeby umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Wielką Brytanią w kontekście pracy marynarza na statku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'transport międzynarodowy' należy interpretować na podstawie faktycznego wykorzystania statku do przewozu towarów lub osób, a nie tylko jego potencjalnych możliwości lub klasyfikacji ogólnej. Interpretacja powinna uwzględniać zarówno polską, jak i angielską wersję umowy oraz kontekst art. 8 Konwencji.

Uzasadnienie

NSA analizował definicje z Konwencji, wskazując, że termin 'transport międzynarodowy' odnosi się do faktycznej działalności gospodarczej przedsiębiorstwa, a nie tylko do potencjalnego wykorzystania statku. Sąd odrzucił argumentację opartą na Konwencji SOLAS jako nieadekwatną do definicji transportu międzynarodowego w kontekście podatkowym.

Czy odmienne traktowanie marynarzy w zależności od typu statku, na którym pracują, stanowi naruszenie zasady równości i zakazu dyskryminacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmienne traktowanie jest uzasadnione, ponieważ sytuacja marynarzy pracujących na statkach wykonujących transport międzynarodowy jest odmienna od sytuacji marynarzy pracujących na statkach wykonujących inne zadania, co pozwala na ustalenie właściwej jurysdykcji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że marynarze na statkach transportu międzynarodowego mogą wykonywać pracę w różnych jurysdykcjach podatkowych, co uzasadnia powiązanie jurysdykcji z siedzibą przedsiębiorstwa. Statki nie wykonujące transportu międzynarodowego mogą być objęte innymi zasadami ustalania jurysdykcji podatkowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę P. B. na decyzję Dyrektora IAS w Szczecinie w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2022 r.

Przepisy (45)

Główne

o.p. art. 22 § § 2a

Ordynacja podatkowa

Konwencja art. 14 § ust. 3

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 4a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27g § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27g § ust. 5

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 233 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 235

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 127

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Konwencja art. 3 § ust. 1 lit. f i lit. k

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

Konwencja art. 8

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

Konwencja art. 26

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

Konwencja art. 27

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

Konwencja art. 31

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów art. 26

Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów art. 27

Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów art. 31

Konwencja SOLAS

Konwencja o bezpieczeństwie życia na morzu

TUE art. 19

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 6

Traktat o Unii Europejskiej

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej art. 41

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej art. 51 § ust. 1

EKPC art. 6

Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

EKPC art. 13

Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

EKPC art. 14

Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

EKPC art. Protokół 1

Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Konstytucja art. 91

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 83

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 391/2009 z 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wspólnych reguł i norm dotyczących organizacji dokonujących inspekcji i przeglądów na statkach art. 1

Kodeks Dobrej Praktyki Administracyjnej art. 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące prawa do ulgi abolicyjnej nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu o ograniczenie zaliczek. • Interpretacja pojęcia 'transport międzynarodowy' dokonana przez organy i sąd pierwszej instancji była prawidłowa. • Odmienne traktowanie marynarzy w zależności od typu statku jest uzasadnione ze względu na różnice w jurysdykcji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a.). • Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących ulgi abolicyjnej, praw człowieka, zasad UE i Konstytucji RP. • Brak wyczerpującego zebrania i niewłaściwa ocena materiału dowodowego. • Przerzucenie ciężaru dowodu na skarżącego. • Niejednolitość orzecznictwa i praktyki administracyjnej. • Naruszenie prawa do rzetelnego postępowania i prawa do obrony. • Niestosowanie postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i tworzenie definicji w oparciu o pozanormatywne źródła. • Brak przyznania prawa do ulgi abolicyjnej pomimo spełnienia przesłanek.

Godne uwagi sformułowania

Zarzuty dotyczące prawa do ulgi abolicyjnej nie mogą być rozpatrywane w sprawie dotyczącej ograniczenia zaliczek. • W postępowaniu dotyczącym ograniczenia zaliczek rozważa się, czy jest prawdopodobne, że wpłacane w trakcie roku zaliczki mogą być niewspółmiernie wysokie w stosunku do przewidywanego podatku. • Przedmiotem sporu w tej sprawie nie są w istocie fakty, a wykładnia użytego w Konwencji terminu 'transport międzynarodowy'. • Nie można pominąć, że w polskojęzycznej wersji umowy ustawodawca zdefiniował pojęcie transportu międzynarodowego (definiendum) poprzez wyjaśnienie, że jest to transport i wskazania, jakimi środkami transportu ma on być dokonywany i wyłączenie z tego pojęcia kabotażu. • Nie można także uznać, że rozpoznając wniosek skarżącego organy pominęły obowiązującą Konwencję, choć do jej stosowania były zobligowane, a sąd meriti bezzasadnie ocenił ich działanie jako prawidłowe.

Skład orzekający

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

sprawozdawca

Jerzy Płusa

przewodniczący

Paweł Kowalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'transport międzynarodowy' w kontekście umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i ulgi abolicyjnej, a także zasady prowadzenia postępowania w sprawie ograniczenia zaliczek na podatek."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji marynarza pracującego na statku, którego status jako 'transport międzynarodowy' był kwestionowany. Interpretacja może być pomocna w podobnych sprawach dotyczących marynarzy i umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej dla marynarzy pracujących za granicą i interpretacji międzynarodowych umów podatkowych. Choć nie jest to przypadek 'David vs. Goliat', to złożoność argumentacji i odwołania do prawa UE czynią ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i międzynarodowym.

Marynarzu, czy wiesz, jak interpretować 'transport międzynarodowy' dla ulgi podatkowej? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst