II FSK 1497/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że budynek rekreacyjny, nawet faktycznie służący jako mieszkalny, nie może być opodatkowany stawką dla budynków mieszkalnych, jeśli jego dokumentacja budowlana tego nie potwierdza.
Sprawa dotyczyła opodatkowania budynku rekreacyjnego jako mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu podatkowego, uznając, że organy powinny zbadać faktyczne wykorzystanie budynku do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że o kwalifikacji budynku decyduje jego dokumentacja budowlana, a nie faktyczne wykorzystanie, zwłaszcza jeśli jest ono niezgodne z pozwoleniem na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2007, uznając, że organy podatkowe nie zbadały wystarczająco faktycznego sposobu korzystania z budynku rekreacyjnego przez podatników. Skarżący twierdzili, że budynek, mimo formalnego przeznaczenia, faktycznie służył celom mieszkalnym. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną SKO, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że o kwalifikacji budynku dla celów podatku od nieruchomości decyduje jego dokumentacja architektoniczno-budowlana (pozwolenie na budowę, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie), a nie faktyczne zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych, zwłaszcza gdy jest to niezgodne z prawem budowlanym i planem zagospodarowania przestrzennego. NSA powołał się na przepisy prawa budowlanego i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazując, że budynek rekreacyjny, nawet jeśli faktycznie używany jako mieszkalny, nie może być traktowany jako budynek mieszkalny dla celów podatkowych, jeśli dokumentacja budowlana tego nie potwierdza. W związku z tym NSA oddalił skargę podatników.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, budynek wybudowany jako rekreacyjny, nawet jeśli faktycznie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, nie może być opodatkowany według stawek dla budynków mieszkalnych, jeśli jego dokumentacja budowlana tego nie potwierdza.
Uzasadnienie
O kwalifikacji budynku dla celów podatku od nieruchomości decyduje jego dokumentacja architektoniczno-budowlana (pozwolenie na budowę, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie), a nie faktyczne wykorzystanie, zwłaszcza jeśli jest ono niezgodne z prawem budowlanym i planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § 1 pkt 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadającego fundamenty i dach.
u.p.o.l. art. 2 § 1 pkt 1 i 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części oraz grunty.
u.p.o.l. art. 3 § 1 pkt 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określenie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
u.p.o.l. art. 5 § 1 pkt 2 lit.a)
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określenie stawek podatku od nieruchomości dla budynków mieszkalnych lub ich części.
Pomocnicze
Prawo budowlane art. 3 § pkt 1
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
Prawo budowlane art. 7
Ustawa - Prawo budowlane
Przepisy dotyczące pozwoleń na budowę i pozwoleń na użytkowanie.
Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Podstawa planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania skargi przez NSA po uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Ordynacja podatkowa art. 194 § § 1 i 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dowodowa wartość dokumentów urzędowych i możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko nim.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 3 § pkt 3
Definicja budynku mieszkalnego w kontekście warunków technicznych.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa art. 35
Podstawa wpisu danych w zakresie funkcji budynków w ewidencji gruntów i budynków.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa art. 65
Podstawa wpisu danych w zakresie funkcji budynków w ewidencji gruntów i budynków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwalifikacja budynku dla celów podatku od nieruchomości powinna opierać się na jego dokumentacji architektoniczno-budowlanej, a nie na faktycznym sposobie jego użytkowania, jeśli jest on niezgodny z prawem. Budynek rekreacyjny, nawet jeśli faktycznie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, nie może być traktowany jako budynek mieszkalny dla celów podatkowych, jeśli dokumentacja budowlana tego nie potwierdza.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe powinny zbadać faktyczne wykorzystanie budynku do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych podatników, nawet jeśli dokumentacja budowlana wskazuje na inny cel.
Godne uwagi sformułowania
co jest przedmiotem opodatkowania: budynek i prawo do budynku, czy też sposób faktycznego wykorzystywania budynku, zresztą niezgodnie z warunkami, w których, i na których budynek ten został wybudowany. Potencjalna możliwość zaspokajania potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich nie może więc skutkować uznaniem budynku letniskowego za budynek mieszkalny.
Skład orzekający
Włodzimierz Kubiak
przewodniczący
Jacek Brolik
sprawozdawca
Bogusław Woźniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że o kwalifikacji budynku dla celów podatku od nieruchomości decyduje jego dokumentacja budowlana, a nie faktyczne użytkowanie, nawet jeśli jest ono niezgodne z prawem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy faktyczne użytkowanie budynku jest niezgodne z jego dokumentacją budowlaną i pozwoleniem na budowę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozbieżności między formalnym przeznaczeniem budynku a jego faktycznym użytkowaniem, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki podatkowe.
“Czy Twój domek rekreacyjny to już budynek mieszkalny? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co liczy się dla fiskusa.”
Dane finansowe
WPS: 796 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 1497/09 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2010-12-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-08-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogusław Woźniak Jacek Brolik /sprawozdawca/ Włodzimierz Kubiak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I SA/Sz 608/08 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2009-05-27 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2006 nr 121 poz 844 ART. 1 A UST. 1 PKT 1, ART. 2 UST.1 PKT 1 I 2, ART 3 UST.1 PKT 1 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118 ART.3 PKT 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak, Protokolant Justyna Bluszko - Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 608/08 w sprawie ze skargi U. W. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 29 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę, 2) zasądza od U. W. i M. W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. kwotę 235 (słownie: dwieście trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 608/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną przez U. i M. W. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 29 maja 2008 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że powyższą decyzją, wydaną z powołaniem się m.in. na przepisy art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U Nr 121, poz. 844 ze zm.; zwanej dalej jako: u.p.o.l.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzji Wójta Gminy K. z dnia 22 lutego 2008 r. ustalającą podatnikom wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2007 na kwotę 796 zł należnego od nieruchomości położonej przy ul. S. w Z. gmina K. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w odniesieniu do opodatkowanej nieruchomości w dniu 24 lutego 2005 r. wydane zostało przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego potwierdzenie przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania, w którym stwierdzono, że budowa budynku rekreacyjnego całorocznego pobytu zrealizowana została na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 11 grudnia 2003 r. oraz decyzji z dnia 3 lipca 2004 r. W odniesieniu do wskazanej wyżej nieruchomości została w dniu 11 stycznia 2006 r. złożona po raz pierwszy informacja IN – 1 w sprawie podatku od nieruchomości, z której wynika, że jej współwłaścicielami są U. i M. W. zamieszkali na Osiedlu Z. w S. W informacji tej wskazano też, że powierzchnia gruntów wynosi 448 m2 i 226 m2, natomiast powierzchnię użytkową mieszkalną budynku określono na 98 m2. Jednocześnie w tymże samym dniu przez w/w podatników złożona została informacja IR-1 w sprawie podatku rolnego za rok 2006, z której wynikało, że są oni również współwłaścicielami użytków rolnych - gruntów ornych o powierzchni 0,0776 ha fizycznych. W dniu 17 stycznia 2006 r. wszczęte zostało przez organ podatkowy pierwszej instancji postępowanie podatkowe dotyczące ustalenia podatnikom wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości za rok 2006, w którym do akt sprawy załączono decyzję z dnia 11 grudnia 2003 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, obejmującą wykonanie budynku rekreacyjnego całorocznego pobytu wraz z przyłączeniami, na działce o nr geodezyjnym [...] w obrębie Z. gmina K., zaliczając budynek do budynków III kategorii. W wyniku tego postępowania Wójt Gminy K. wydał w dniu 22 marca 2006 r. decyzję w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2006, w której jako przedmiot opodatkowania wskazał grunty: użytki rolne o pow. 0,0776 ha fiz. (podatek rolny – 0,00 zł), grunty pozostałe o powierzchni 448 m2 i 226 m2 (podatek od nieruchomości - odpowiednio 126,88 zł i 58,76 zł) oraz budynki pozostałe (podatek od nieruchomości – 604,66 zł). Pismem z dnia 15 listopada 2006 r. pełnomocnik podatników złożył wniosek o zmianę tej decyzji przez ustalenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości według stawek przewidzianych dla budynków mieszkalnych, wskazując, iż podlegający opodatkowaniu budynek, jakkolwiek realizowany na pozwoleniu na budowę dotyczącym obiektu rekreacyjnego, w rzeczywistości spełnia funkcje mieszkalne, a nie tylko rekreacyjne. Decyzją z dnia 13 marca 2007 r. Wójt Gminy K. odmówił podatnikom zmiany decyzji wymiarowej za 2006 rok, zaś decyzja ta utrzymana została w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 31 maja 2007 r. W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji ostatecznej stwierdzono, że w dniu 25 czerwca 2007 r. Wójt Gminy K. wydał decyzję ustalającą podatnikom łączne zobowiązanie podatkowe za rok 2007 dotyczące nieruchomości położonej w Zieleniewie, a w dniu 22 lutego 2008 r. takież zobowiązanie za rok 2008. Od obu tych decyzji, doręczonych pełnomocnikowi podatników dopiero w dniu 11 lipca 2008 r. wniesione zostały odwołania kwestionujące wysokość zastosowanej stawki podatkowej. Wynika dalej z uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., że rozpatrując sprawę na skutek wniesionego przez podatników odwołania organ ten w pełni podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ podatkowy pierwszej instancji oraz ich prawno-podatkową ocenę. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ ten wskazał, iż z ewidencji gruntów wynika, że na działce o nr ewidencyjnym 213 położonej przy ul. S. w Z. istnieją dwa rodzaje użytków, tj. użytek o oznaczeniu RVI o pow. 0,776 ha oraz użytek o oznaczeniu Bi i powierzchni 0,488 ha., których współwłaścicielami są U. i M. W. Wynika zatem z tej ewidencji, iż sporny w sprawie budynek znajduje się na innych terenach zabudowanych oznaczonych symbolem Bi, a nie na terenach mieszkaniowych, które oznacza się symbolem B. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż cechą przesądzającą o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych jest jego dokumentacja architektoniczno-budowlana, a nie cel jego posiadania. Jeżeli zatem z pozwolenia na budowę oraz potwierdzenia przyjęcia obiektu do użytkowania wynika, jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, iż jest to budynek rekreacyjny całorocznego pobytu, to organ podatkowy nie ma podstaw do jego kwalifikowania jako budynku mieszkalnego, przy czym bez znaczenia, według organu odwoławczego pozostaje okoliczność, że podatnik stale zamieszkuje na terenie danej nieruchomości, ani też to, że brak jest obecnie możliwości przekwalifikowania budynku rekreacyjnego na mieszkalny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odwołało się do przepisów prawa budowlanego, w tym do przepisu § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podkreślając, iż z przepisów tych wynika, że budynkiem mieszkalnym jest budynek przeznaczony do mieszkania, mający postać: budynku wielorodzinnego, budynku jednorodzinnego lub budynku w zabudowie zagrodowej zauważyło ono, iż przepisy te przewidują również istnienie budynków rekreacji indywidualnej, czyli budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku rodzinnego. Oznacza to, według tego organu, że pojęcia "budynek mieszkalny" i "budynek rekreacji indywidualnej" nie są pojęciami tożsamymi. Nie jest wystarczającym odwoływanie się do kryterium zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, w obecnym stanie prawnym konieczne jest bowiem sięganie do rozwiązań przyjętych w prawie budowlanym, zaś same organy podatkowe nie są - na gruncie prawa podatkowego - organami uprawnionymi do samodzielnego określania kategorii budynków w rozumieniu prawa budowlanego, decydujące w tym zakresie znaczenie ma bowiem dokumentacja architektoniczno-budowlana danego obiektu. Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez podatników do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili, iż narusza ona regulację zawartą w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych i uchwale Nr 1/7/06 Rady Gminy w K. z dnia 1 grudnia 2006 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości poprzez przyjęcie ustalenia, że stanowiąca przedmiot opodatkowania nieruchomość nie jest zajmowana na cele mieszkalne i przez obciążenie podatników podatkiem od nieruchomości według stawek jak dla budynków i gruntów pozostałych. Stawiając ten zarzut skarżący wywodzą, iż o kwalifikowaniu budynku do budynków mieszkalnych nie powinno decydować formalne przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego, ale rzeczywiste przeznaczenie nieruchomości, tj. cele mieszkalne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: jako p.p.s.a). Na gruncie rozpatrywanej sprawy, zdaniem Sądu I instancji stwierdzić należy, iż dokonując kwalifikacji przedmiotu opodatkowania w postaci budynku rekreacyjnego całorocznego pobytu do kategorii budynków innych niż budynki mieszkalne, organy podatkowe ustalenia swoje oparły wyłącznie na dokumentacji architektoniczno-budowlanej (projekt budowlany, decyzja udzielająca pozwolenia na budowę, potwierdzenie przyjęcia obiektu do użytkowania), pomijając całkowicie, jako nie mającą ich zdaniem żadnego znaczenia, okoliczność zaspokajania przez podatników w tymże budynku ich potrzeb mieszkaniowych. Tak więc, skoro w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy zaakceptował ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji co do rekreacyjnego wyłącznie charakteru spornego budynku, przy jednoczesnym braku dokonania jakichkolwiek ustaleń co do rzeczywistego sposobu korzystania z tego budynku i ewentualnego zaspokajania przezeń mieszkaniowych potrzeb skarżących podatników, to tego rodzaju ustalenia uznać należy za następstwo braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zebrania oraz w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co w konsekwencji nakazuje też uznać, iż zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę kasacyjną wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości i na podstawie art.173 ust. 1 i art.174 pkt 1 p.p.s.a., zarzuciło naruszenie: 1. prawa materialnego przez błędną wykładnię - art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.; - art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.a) u.p.o.l. przez błędne uznanie, że przy zaliczeniu budynku do kategorii budynków decydujące jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych człowieka w wyniku czego za budynek mieszkalny został uznany budynek rekreacyjny, 2. prawa materialnego przez niezastosowanie następujących przepisów: - art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.); - art. 3 pkt 1 lit. a) i pkt 3, art. 5 ust. 1 i 2, art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 165, poz. 1118 z późn. zm.) wraz z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836 z późn. zm) przez nieprawidłowe uznanie, że przy kwalifikowaniu budynków do kategorii budynków mieszkalnych i pozostałych nie można oprzeć się wyłącznie na dokumentacji architektoniczno – budowlanej budynku. Mając powyższe wnoszący skargę kasacyjną wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, 2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz o nie obciążanie skarżących kosztami postępowania w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna okazała się zasadna przeto zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie należało uchylić. Stan faktyczny, w zakresie ustalonym przez organy podatkowe, w którym orzekał Sąd I instancji jest niewątpliwy i bezsporny. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zarówno z przytoczonych ustaleń organów podatkowych, jak i rozważań Sądu I instancji, wynika, że przedmiotem sporu podatkowego jest budynek, posadowiony na terenie nie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na zabudowę mieszkaniową, wybudowany na podstawie i zgodnie z pozwoleniem na budowę budynku rekreacyjnego. Sąd I instancji uchylił zaskarżoną doń decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., z uwagi na to, że organy podatkowe zaniechały jakichkolwiek ustaleń co do rzeczywistego sposobu korzystania z tego budynku i ewentualnego zaspokajania przez ten budynek mieszkaniowych potrzeb życiowych podatników. Przedmiotem sporu prawnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest więc następująca kontrowersja prawna: czy budynek wybudowany jako rekreacyjny na terenie nie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe, który pomimo tego faktycznie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych podatnika, może zostać opodatkowany według stawek przewidzianych dla budynków mieszkaniowych. Innymi słowy, odpowiedzi wymaga pytanie, co jest przedmiotem opodatkowania: budynek i prawo do budynku, czy też sposób faktycznego wykorzystywania budynku, zresztą niezgodnie z warunkami, w których, i na których budynek ten został wybudowany. Rozważając na tle ustalonego stanu faktycznego zagadnienie prawne występujące w rozpoznawanej sprawie zauważyć trzeba, że kwestie klasyfikacji budynków dla celów podatku od nieruchomości, zwłaszcza ustalenia, jakie kryteria powinien spełniać budynek, aby mógł być uznany za budynek mieszkalny, były już przedmiotem uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mianowicie w uchwałach z dnia 22 kwietnia 2002 r. (sygn. akt FPK 17/01, ONSA 2002/4/143) i z dnia 1 lipca 2002 r. (sygn. akt FPK 3/02, ONSA 2003/2/50) NSA stanął na stanowisku, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Należy jednak zaznaczyć, że uchwały te zostały podjęte w poprzednim stanie prawnym, tj. przed 1 stycznia 2003 r., kiedy to wprowadzono zmiany do ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Od dnia 1 stycznia 2003 r., zgodnie z dodanym art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm) wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych różnicuje stawki podatku od nieruchomości dla budynków. W art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy określone są górne granice stawek dla: budynków mieszkalnych lub ich części, budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym, budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych oraz budynków pozostałych lub ich części. Z przedstawionej regulacji wynika, że za budynki pozostałe należy uznać wszystkie budynki niemieszczące się w pojęciu budynków mieszkalnych i budynków związanych z działalnością gospodarczą. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek określony został jako mieszkalny. Na organach podatkowych będzie spoczywał jednak obowiązek ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku do celów podatkowych w sytuacji, gdy budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, tak jak ma to miejsce w sprawie niniejszej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że budynki nie wpisane do ewidencji również podlegają opodatkowaniu. Mieć bowiem należy na uwadze, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie uzależnia istnienia obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji. Wobec powyższego zachodzi kwestia, w jaki sposób organ podatkowy powinien ustalić kategorię budynku w przypadku braku takich informacji w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w takiej sytuacji rodzaj budynku powinien zostać określony na podstawie dokumentacji budowlanej, takiej m.in. jak pozwolenie na budowę, decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania, warunki zagospodarowania przestrzennego. Podzielić należy spostrzeżenie zawarte w skardze kasacyjnej wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., że podstawę wpisu danych w zakresie funkcji budynków na podstawie § 35 w zw. z § 65 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) stanowi dokumentacja architektoniczno – budowlana. Jeśli zatem dokumentacja ta stanowi podstawę wpisu danych w ewidencji, które są podstawą wymiaru podatków, to w razie braku danych w ewidencji w zakresie kategorii budynku należy oprzeć się na dokumentacji danego budynku. Dokumentacja ta bowiem decyduje o wpisaniu danych w ewidencji, które wiążą organ podatkowy dokonujący wymiaru podatku. Dodać należy, że zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z przepisu art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej wynika, że przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach. Za dowód podważający domniemanie płynące art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej nie może być jednak uznany fakt zaspokajania w domu letniskowym potrzeb mieszkaniowych jego właściciela i osób mu bliskich. Nie jest to bowiem dowód tylko okoliczność faktyczna. Zauważyć należy również, że w świetle mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych kryterium zaspokajania potrzeb mieszkaniowych podatnika nie może stanowić podstawy do wymiaru podatku od nieruchomości. Jest ono po prostu niewłaściwe – nie ma oparcia w obowiązujących regulacjach prawnych. Potencjalna możliwość zaspokajania potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich nie może więc skutkować uznaniem budynku letniskowego za budynek mieszkalny (por. B. Pahl. Glosa do wyroku WSA w Gdańsku z dnia 25 marca 2010 r. Sygn. akt I SA/Gd 856/09. LEX/el 2010). Wobec powyższego uznać należy, że zasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w pkt 1 i 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie błędnie bowiem uznał, że przy zaliczaniu budynku do kategorii budynków różnicowanych dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości istotne znaczenie ma kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkalnych, a więc sposób jego faktycznego wykorzystywania. Zignorował Sąd I instancji odesłanie do przepisów Prawa budowlanego, które stanowi podstawowe i wystarczające kryterium prawnopodatkowej klasyfikacji budynku. Błędna wykładnia prawa materialnego, przy braku naruszeń prawa procesowego, uzasadnia nie tylko uchylenie zaskarżonego wyroku, ale i rozpoznanie skargi (art. 188 p.p.s.a.), która - jako bezzasadna - podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI