Orzeczenie · 2025-08-08

II FSK 1490/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-08
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowydochody z pracy najemnejtransport międzynarodowyumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniaulga abolicyjnastatki morskiestatki wiertniczerezydencja podatkowainterpretacja podatkowa

Sprawa dotyczyła opodatkowania dochodów polskiego rezydenta podatkowego, który pracował na statkach wiertniczych eksploatowanych przez portugalskie przedsiębiorstwo. Skarżący wnosił o zastosowanie ulgi abolicyjnej i metody proporcjonalnego odliczenia, argumentując, że jego praca odbywa się w ramach transportu międzynarodowego. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznali jednak, że statki przeznaczone do operacji wiertniczych nie są eksploatowane w transporcie międzynarodowym w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Portugalią. W konsekwencji, dochody z pracy na tych statkach podlegały opodatkowaniu wyłącznie w Polsce, bez możliwości zastosowania ulgi abolicyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądów niższych instancji. Sąd podkreślił, że kluczowe dla uznania transportu za międzynarodowy jest jego główny cel, jakim jest zarobkowy przewóz osób lub towarów. Statki wiertnicze, mimo że przemieszczają się między portami i przewożą sprzęt oraz personel, mają przede wszystkim służyć operacjom wiertniczym, a nie transportowi jako takiemu. NSA odwołał się do definicji słownikowych oraz orzecznictwa, wskazując, że eksploatacja statku w transporcie międzynarodowym wymaga uzyskiwania przychodów z tego tytułu. W związku z niespełnieniem tej przesłanki, do dochodów skarżącego nie miały zastosowania postanowienia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania dotyczące transportu międzynarodowego, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'transport międzynarodowy' na potrzeby umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, zwłaszcza w kontekście statków specjalistycznych (np. wiertniczych) i opodatkowania dochodów marynarzy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju statków (wiertniczych) i ich przeznaczenia. Interpretacja pojęcia 'transport międzynarodowy' może być różna w zależności od konkretnej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i jej wersji językowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wynagrodzenie marynarza pracującego na statku wiertniczym, eksploatowanym przez zagraniczne przedsiębiorstwo, podlega opodatkowaniu w Polsce jako dochód z pracy najemnej w ramach transportu międzynarodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wynagrodzenie to podlega opodatkowaniu w Polsce, ponieważ statek wiertniczy nie jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe dla uznania transportu za międzynarodowy jest jego główny cel, jakim jest zarobkowy przewóz osób lub towarów. Statki wiertnicze, mimo przemieszczania się i przewozu sprzętu, służą przede wszystkim operacjom wiertniczym, a nie transportowi jako takiemu.

Czy do dochodów z pracy na statku wiertniczym eksploatowanym przez zagraniczne przedsiębiorstwo ma zastosowanie metoda proporcjonalnego odliczenia lub ulga abolicyjna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ dochody te podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Polsce i nie stosuje się do nich metod unikania podwójnego opodatkowania ani ulgi abolicyjnej.

Uzasadnienie

Skoro dochody nie pochodzą z transportu międzynarodowego w rozumieniu umowy, nie ma podstaw do stosowania przepisów dotyczących unikania podwójnego opodatkowania ani ulgi abolicyjnej.

Jak należy interpretować pojęcie 'transport międzynarodowy' na potrzeby umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Portugalią?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Transport międzynarodowy oznacza zarobkowy przewóz osób i/lub towarów między różnymi państwami, a nie wszelki przewóz statkiem morskim, w tym przemieszczanie sprzętu czy personelu na potrzeby operacji specjalistycznych.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do powszechnego znaczenia słowa 'transport' oraz orzecznictwa, wskazując, że głównym celem musi być przewóz, a nie czynności pomocnicze.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku.

Przepisy (28)

Główne

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 9 i 9a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27g § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

UPO PL-P art. 3 § ust. 1g

Konwencja między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Portugalską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

Definicja transportu międzynarodowego nie obejmuje statków przeznaczonych do operacji wiertniczych.

UPO PL-P art. 15 § ust. 3

Konwencja między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Portugalską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

Przepis nie ma zastosowania, jeśli statek nie jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

UPO PL-P art. 3 § ust. 2

Konwencja między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Portugalską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

Przy interpretacji pojęć niezdefiniowanych należy kierować się prawem krajowym.

Konwencja Wiedeńska o prawie traktatów art. 31

Konwencja Wiedeńska o prawie traktatów art. 33

ppsa art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1c

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.d.o.p. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 3

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Konwencja Wilestronna implementująca środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku art. 2

Konwencja Wilestronna implementująca środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku art. 7

Konwencja Wilestronna implementująca środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku art. 32

Konwencja Wilestronna implementująca środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku art. 84

Konwencja Wilestronna implementująca środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku art. 87

Argumenty

Skuteczne argumenty

Statki przeznaczone do operacji wiertniczych nie są eksploatowane w transporcie międzynarodowym w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. • Głównym celem statku wiertniczego jest wykonywanie operacji wiertniczych, a nie zarobkowy przewóz osób lub towarów. • Dochody z pracy na statkach wiertniczych podlegają opodatkowaniu w Polsce jako dochody z pracy najemnej, bez zastosowania metod unikania podwójnego opodatkowania i ulgi abolicyjnej.

Odrzucone argumenty

Statek wiertniczy, przemieszczając się między portami i przewożąc sprzęt oraz personel, jest eksploatowany w transporcie międzynarodowym. • Należy stosować szeroką interpretację pojęcia 'transport międzynarodowy' zgodnie z definicjami słownikowymi lub przepisami ustawy o PDOF dotyczącymi żeglugi międzynarodowej. • Różnicowanie opodatkowania marynarzy w zależności od rodzaju statku jest dyskryminujące.

Godne uwagi sformułowania

Głównym przeznaczeniem statku wiertniczego nie jest transport (przewóz osób lub ładunków w celach zarobkowych), pomimo, iż statek taki może przemieszczać się między różnymi portami. • Nie można natomiast utożsamiać z transportem morskim wszelkiej działalności wiążącej się z przewozem jakichkolwiek ładunków lub przewozem osób. • Zgodnie z art. 3 ust. 2 UPO PL-P, przy stosowaniu Konwencji w dowolnym czasie przez Umawiające się Państwo, jeżeli z kontekstu nie wynika inaczej, każde określenie w niej niezdefiniowane będzie miało takie znaczenie, jakie ma ono w tym czasie w przepisach prawnych tego Państwa w zakresie podatków, do których ma zastosowanie niniejsza Konwencja...

Skład orzekający

Tomasz Kolanowski

przewodniczący sprawozdawca zdanie odrebne

Jerzy Płusa

członek

Marzena Łozowska

autor uzasadnienia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'transport międzynarodowy' na potrzeby umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, zwłaszcza w kontekście statków specjalistycznych (np. wiertniczych) i opodatkowania dochodów marynarzy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju statków (wiertniczych) i ich przeznaczenia. Interpretacja pojęcia 'transport międzynarodowy' może być różna w zależności od konkretnej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i jej wersji językowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia opodatkowania dochodów marynarzy pracujących na statkach specjalistycznych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób. Rozbieżność interpretacyjna między sądem większości a zdaniem odrębnym dodaje jej dynamiki.

Czy praca na statku wiertniczym to transport międzynarodowy? NSA rozstrzyga kluczową kwestię dla opodatkowania marynarzy.

Zdanie odrębne

Tomasz Kolanowski

Sędzia Kolanowski nie zgadza się z interpretacją pojęcia 'transport międzynarodowy' przez NSA i WSA. Argumentuje, że definicje w umowach międzynarodowych są ogólne i należy sięgać do definicji legalnych zawartych w ustawie o PDOF dotyczących marynarzy i żeglugi międzynarodowej. Podkreśla, że wersje językowe umowy (angielska i portugalska) używają pojęcia 'ruch międzynarodowy' (international traffic), co sugeruje szersze rozumienie. Uważa, że różnicowanie opodatkowania marynarzy w zależności od rodzaju statku jest dyskryminujące.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst