II FSK 1483/19

Naczelny Sąd Administracyjny2022-02-24
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyzakład podatkowykonwencja o unikaniu podwójnego opodatkowaniaumowy pożyczkoweinterpretacja indywidualnaNSAprawo podatkowemiędzynarodowe prawo podatkowepodstawa opodatkowania

NSA oddalił skargę kasacyjną funduszu z Luksemburga, uznając, że udzielanie pożyczek w Polsce przez osoby posiadające pełnomocnictwo do zawierania umów skutkuje powstaniem zakładu podatkowego.

Fundusz z siedzibą w Luksemburgu zaskarżył interpretację podatkową dotyczącą powstania zakładu podatkowego w Polsce w związku z udzielaniem pożyczek. Skarżący argumentował, że podpisywanie umów przez jego przedstawicieli ma charakter wyłącznie techniczny i nie prowadzi do powstania zakładu. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zawieranie umów pożyczkowych w Polsce przez osoby posiadające pełnomocnictwo do ich zawierania, zgodnie z art. 5 ust. 5 Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania i art. 4a ust. 11 u.p.d.o.p., skutkuje powstaniem zakładu podatkowego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funduszu z siedzibą w Luksemburgu od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Przedmiotem sporu było ustalenie, czy działalność funduszu polegająca na udzielaniu pożyczek w Polsce, gdzie umowy zawierane są przez osoby posiadające pełnomocnictwo, prowadzi do powstania zakładu podatkowego w rozumieniu art. 5 ust. 5 Konwencji między Polską a Luksemburgiem oraz art. 4a ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Fundusz argumentował, że czynności te mają charakter wyłącznie techniczny i nie powinny być uznawane za tworzące zakład. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że proste zawarcie umowy pożyczkowej w Polsce przez upoważnionego przedstawiciela funduszu, zgodnie z przepisami, jednoznacznie prowadzi do powstania zakładu podatkowego. Sąd odrzucił również argumentację o wyłączeniu z art. 4 lit. d) Konwencji, wskazując na brak analogii między zakupem dóbr a świadczeniem usług pożyczkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzi do powstania zakładu podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że proste zawarcie umowy pożyczkowej w Polsce przez upoważnionego przedstawiciela funduszu, zgodnie z art. 5 ust. 5 Konwencji i art. 4a ust. 11 u.p.d.o.p., jest wystarczające do stwierdzenia istnienia zakładu podatkowego. Podkreślono, że czynność ta nie ogranicza się do rodzajów działalności wyłączonych z definicji zakładu, takich jak zakup dóbr.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.d.o.p. art. 4a § pkt 11 lit. c)

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Definiuje zakład jako osobę działającą w imieniu i na rzecz podmiotu z innego państwa, posiadającą pełnomocnictwo do zawierania umów i faktycznie je wykonującą, chyba że umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania stanowi inaczej.

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku art. 5 § ust. 5

Stanowi, że przedsiębiorstwo posiada zakład w państwie, jeśli osoba działająca w jego imieniu posiada pełnomocnictwo do zawierania umów i je wykonuje, chyba że czynności ograniczają się do rodzajów działalności wymienionych w ust. 4.

Pomocnicze

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku art. 5 § ust. 4 lit. d)

Wyłącza z definicji zakładu stałe placówki utrzymywane wyłącznie w celu zakupu dóbr lub towarów albo zbierania informacji.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zawieranie umów pożyczkowych w Polsce przez osoby posiadające pełnomocnictwo do ich zawierania skutkuje powstaniem zakładu podatkowego w rozumieniu przepisów Konwencji i u.p.d.o.p.

Odrzucone argumenty

Podpisywanie umów przez przedstawicieli funduszu w Polsce ma charakter wyłącznie techniczny i nie prowadzi do powstania zakładu. Czynności przedstawicieli funduszu w Polsce ograniczają się do czynności pomocniczych, wyłączonych z definicji zakładu na podstawie art. 5 ust. 4 lit. d) Konwencji.

Godne uwagi sformułowania

już proste zestawienie przytoczonego wyżej opisu zdarzenia przyszłego z treścią powołanych wyżej przepisów, jest wystarczające do stwierdzenia, że mamy do czynienia [...] z zakładem czynność czysto techniczną Trudno jest dostrzec jakąkolwiek analogię [...] pomiędzy dokonywaniem zakupów w Polsce dóbr lub towarów a świadczeniem na terytorium Polski usług pożyczkowych.

Skład orzekający

Tomasz Kolanowski

przewodniczący

Jerzy Płusa

sprawozdawca

Jolanta Strumiłło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że zawieranie umów w Polsce przez zagraniczne podmioty, nawet jeśli czynności te są określane jako techniczne, może prowadzić do powstania zakładu podatkowego, zwłaszcza w kontekście usług finansowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funduszu udzielającego pożyczek i może wymagać analizy w kontekście konkretnych zapisów umów i pełnomocnictw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia międzynarodowego prawa podatkowego, jakim jest definicja zakładu podatkowego, co jest kluczowe dla wielu firm działających transgranicznie. Pokazuje, jak sąd interpretuje pozornie techniczne czynności.

Czy podpisywanie umów w Polsce przez zagraniczną firmę tworzy zakład podatkowy? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 480 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1483/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Płusa /sprawozdawca/
Jolanta Strumiłło
Tomasz Kolanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
III SA/Wa 666/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-01-22
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1888
art. 4a pkt 11 lit. c)
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jedn.
Dz.U. 1996 nr 110 poz 527
art. 5 ust. 5
Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie  podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Luksemburgu dnia 14 czerwca 1995 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Jolanta Strumiłło, , Protokolant Adrianna Siniarska, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. z siedzibą w Luksemburgu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 666/18 w sprawie ze skargi P. z siedzibą w Luksemburgu na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 grudnia 2017 r. nr 0114-KDIP2-1.4010.281.2017.2.JC w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. z siedzibą w Luksemburgu na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 666/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. z siedzibą w Luksemburgu (dalej jako "Fundusz") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 grudnia 2017 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych (treść uzasadnienia ww. wyroku dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W skardze kasacyjnej Fundusz, reprezentowany przez adwokata, zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 5 sporządzonej w dniu 14 czerwca 1995 r. w Luksemburgu Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz. U. z 1996 r. Nr 110, poz. 527) - powoływanej dalej jako "Konwencja", w zw. z art. 4a ust. 11 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1888, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.d.o.p.", z uwagi na błędną wykładnię tych przepisów, a w konsekwencji wadliwą ocenę poprzez przyjęcie przez Sąd, że Fundusz na skutek prowadzonej w Polsce działalności będzie posiadał zakład w Polsce, w tym błędnej wykładni art. 5 ust. 4 lit. d) Konwencji, polegającej na pominięciu, że podpisywanie umów przez przedstawicieli Funduszu w Polsce ma charakter wyłącznie techniczny i odpowiadający w istocie charakterowi czynności zakupywania dóbr i towarów.
W związku z powyższym Fundusz wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Istotę sporu w sprawie stanowi kwestia, czy zamierzona przez Fundusz działalność na terytorium Polski, opisana we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, statuować będzie powstanie zakładu w rozumieniu art. 5 ust. 5 Konwencji w zw. z art. 4a ust. 11 u.p.d.o.p.
Stosownie do tego ostatniego przepisu, ilekroć w ustawie mowa jest o zakładzie oznacza to osobę, która w imieniu i na rzecz podmiotu mającego siedzibę lub zarząd na terytorium jednego państwa działa na terytorium innego państwa, jeżeli osoba ta ma pełnomocnictwo do zawierania w jego imieniu umów i pełnomocnictwo faktycznie wykonuje - chyba że umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania stanowi inaczej.
Zgodnie zaś z art. 5 ust. 5 Konwencji, bez względu na postanowienia ustępów 1 i 2, jeżeli osoba, z wyjątkiem niezależnego przedstawiciela w rozumieniu ust. 6, działa w imieniu przedsiębiorstwa i osoba ta posiada pełnomocnictwo do zawierania umów w Umawiającym się Państwie w imieniu przedsiębiorstwa i pełnomocnictwo to zwykle wykonuje, to uważa się, że przedsiębiorstwo to posiada zakład w tym Państwie w zakresie prowadzenia każdego rodzaju działalności, który osoba ta podejmuje dla przedsiębiorstwa, chyba że czynności wykonywane przez tę osobę ograniczają się do rodzajów działalności wymienionych w ustępie 4 i są takimi rodzajami działalności, które gdyby były wykonywane za pośrednictwem stałej placówki, nie powodowałyby uznania tej placówki za zakład na podstawie postanowień niniejszego ustępu.
Z zawartego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika m.in., że Fundusz zamierza udzielać w Polsce pożyczek. Umowy pożyczek będą zawierane na terytorium Polski w formie aktów notarialnych przed polskim notariuszem. Fundusz będą przy tym reprezentować osoby upoważnione jego reprezentowania lub pełnomocnicy na podstawie udzielonych im przez Fundusz pełnomocnictw.
W tej sytuacji już proste zestawienie przytoczonego wyżej opisu zdarzenia przyszłego z treścią powołanych wyżej przepisów, jest wystarczające do stwierdzenia, że mamy do czynienia, w odniesieniu do tego rodzaju aktywności Funduszu (udzielanie pożyczek w Polsce na podstawie umów zawieranych w imieniu Funduszu przez upoważnione osoby) z zakładem zarówno w rozumieniu art. 4a pkt 11 lit. c) u.p.d.o.p., jak też art. 5 ust. 5 Konwencji. Tak też uznał w interpretacji indywidualnej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej oraz zaakceptował takie stanowisko Sąd pierwszej, a do wyciągnięcia takich wniosków nie było konieczne stosowanie innych rodzajów wykładni, aniżeli prosta wykładnia językowa.
Nie mogą zmienić tej oceny - w świetle treści ww. przepisów - podnoszone w skardze kasacyjnej przez Fundusz okoliczności, że umowy są negocjowane poprzez środki komunikacji elektronicznej, a wszelkie decyzje biznesowe dotyczące świadczenia przez Fundusz usług finansowych podejmowane są na terytorium Luksemburga, podobnie jak czynione w tej skardze zabiegi językowe polegające na podkreślaniu, że chodzi jedynie o złożenie podpisu po umową, czyli czynność czysto techniczną.
Złożenie pod umową podpisu w imieniu Funduszu przez upełnomocnioną przez Fundusz osobę prowadzi bowiem w prostej konsekwencji, tak jak wymaga tego art. 5 ust. 5 Konwencji, do zawarcia umowy.
Bezzasadne są również twierdzenia skargi kasacyjnej dotyczące zastosowania w niniejszej sprawie wyłączenia spod działania art. 5 ust. 5 Konwencji, o którym to wyłączeniu mowa jest w ust. 4 lit. d) tego artykułu.
W myśl tego ostatniego przepisu, bez względu na poprzednie postanowienia niniejszego artykułu nie stanowią zakładu stałe placówki utrzymywane wyłącznie w celu zakupu dóbr lub towarów albo w celu z zbierania informacji dla przedsiębiorstwa.
Trudno jest dostrzec jakąkolwiek analogię - wskazywaną i eksponowaną w skardze kasacyjnej przez Fundusz - pomiędzy dokonywaniem zakupów w Polsce dóbr lub towarów a świadczeniem na terytorium Polski usług pożyczkowych. Z punktu widzenia istnienia, bądź wykluczenia istnienia, zakładu na terytorium Polski, w świetle powyższych przepisów, są to dwie zupełnie odmienne sfery działalności, nawet jeżeli dla potrzeb argumentacji w tym zakresie, Fundusz będzie określał aktywność swoich przedstawicieli (pełnomocników) w Polsce jako czynności techniczne, pomocnicze, polegające jedynie na składaniu podpisów na umowach.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu należało ją oddalić stosownie do art. 184 P.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI