Orzeczenie · 2024-03-05

II FSK 1473/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-03-05

NSApodatkoweWysokansa

podatek dochodowyCITnadpłataoprocentowanieinterpretacja indywidualnazasada nieszkodzenialuka prawnakoszty uzyskania przychoduodsetki

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Spółka C.sp. z o.o. wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2020 r. wraz z oprocentowaniem, wskazując jako podstawę art. 78 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Spółka zaciągnęła pożyczki, a następnie, po zmianie strategii biznesowej i wątpliwościach co do alokacji kosztów odsetek, uzyskała interpretację indywidualną, która została uznana za nieprawidłową przez organ i sądy niższych instancji. Po wyroku NSA z 20 lipca 2021 r. (II FSK 2627/20), który uchylił poprzednie rozstrzygnięcia i uznał odsetki za koszt pośredni, spółka złożyła korektę zeznania i wniosek o nadpłatę wraz z oprocentowaniem. Organ uznał nadpłatę, ale odmówił oprocentowania, twierdząc, że art. 78 § 3 pkt 1 O.p. nie ma zastosowania do uchylonej interpretacji. WSA w Warszawie uwzględnił skargę spółki, stwierdzając, że zastosowanie się do błędnej interpretacji nie powinno szkodzić podatnikowi i wskazując na konstytucyjną lukę prawną. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zasada nieszkodzenia (art. 14k § 1 O.p.) nakazuje pokrycie szkody wynikającej z utraty możliwości dysponowania środkami pieniężnymi wpłaconymi na podstawie wadliwej interpretacji. NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo, w tym wyrok z 1 czerwca 2022 r. (II FSK 2683/19) i 13 grudnia 2017 r. (I FSK 128/16), które wskazywały na potrzebę wypełnienia luki prawnej per analogiam legis w celu zapewnienia ochrony podatnikowi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie prawa podatnika do oprocentowania nadpłaty wynikającej z zastosowania się do błędnej interpretacji indywidualnej, która została następnie uchylona przez sąd administracyjny, powołując się na zasadę nieszkodzenia i analogię legis.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powstania nadpłaty w wyniku zastosowania się do uchylonej interpretacji indywidualnej. Może być trudniejsze do zastosowania w przypadkach, gdy nadpłata wynika z innych przyczyn.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatnikowi przysługuje oprocentowanie nadpłaty podatku, jeśli nadpłata wynika z zastosowania się do błędnej interpretacji indywidualnej, która została następnie uchylona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, podatnikowi przysługuje oprocentowanie nadpłaty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak wyraźnego wskazania w art. 78 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej, że oprocentowanie nadpłaty przysługuje w przypadku uchylenia interpretacji indywidualnej, do której podatnik się zastosował, stanowi niezgodną z porządkiem konstytucyjnym lukę w przepisach. Lukę tę należy wypełnić per analogiam legis, stosując zasadę nieszkodzenia (art. 14k § 1 O.p.), która nakazuje pokrycie szkody wynikającej z utraty możliwości dysponowania środkami pieniężnymi wpłaconymi na podstawie wadliwej interpretacji.

Czy art. 78 § 3 Ordynacji podatkowej stanowi zamknięty katalog przypadków uprawniających do oprocentowania nadpłat?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd uznał, że przepis ten nie stanowi zamkniętego katalogu w sytuacji, gdy zastosowanie się do błędnej interpretacji indywidualnej prowadzi do powstania nadpłaty.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji, a następnie NSA, uznały, że brak wyraźnego wskazania w art. 78 § 3 pkt 1 O.p. na oprocentowanie nadpłaty powstałej w konsekwencji zastosowania się do interpretacji indywidualnej, która została następnie uchylona przez sąd, stanowi lukę prawną. Luka ta powinna być wypełniona w drodze analogii legis, aby zapewnić realizację zasady nieszkodzenia.

Czy odmowa oprocentowania nadpłaty w sytuacji uchylenia interpretacji indywidualnej narusza zasady zaufania do organów podatkowych, rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika oraz równego traktowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa oprocentowania w takiej sytuacji narusza te zasady.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że państwo powinno brać odpowiedzialność za słowa organów, nawet jeśli padły w interpretacji indywidualnej, a nie w decyzji administracyjnej. Brak możliwości oprocentowania nadpłaty powstałej w wyniku zastosowania się do wadliwej interpretacji prowadzi do naruszenia zasady równego traktowania podatników i zasady zaufania do organów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 78 § § 3 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Przepis ten, w drodze analogii legis, powinien być stosowany również do sytuacji, gdy nadpłata wynika z zastosowania się do błędnej interpretacji indywidualnej, która została następnie uchylona przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

O.p. art. 14k § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis ten stanowi podstawę do stosowania zasady nieszkodzenia, zgodnie z którą zastosowanie się do interpretacji indywidualnej nie może szkodzić wnioskodawcy.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)