II FSK 1457/06

II FSK 1457/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edyta Anyżewska /przewodniczący/
Jan Rudowski
Stanisław Bogucki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Sygn. powiązane
III SA/Wa 3231/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-02-28
II FSK 913/07 - Postanowienie NSA z 2010-02-12
III SA/Wa 3460/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-02-28
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Rudowski, Protokolant Agnieszka Lipiec, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S.G. S.A. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 3231/05 w sprawie ze skargi S.G. S.A. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 22 września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji zmieniającej decyzję o warunkach i trybie restrukturyzacji 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S.G. S.A. z siedzibą w G. na rzecz Ministra Gospodarki kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 28 lutego 2006 r. o sygn. III SA/Wa 3231/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S.G. S.A. z siedzibą w G. (w skrócie: S.G.) na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 22 września 2005 r. o nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji zmieniającej decyzję o warunkach i trybie restrukturyzacji. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (w skrócie: P.p.s.a.).
Uzasadniając wyrok podano, że według bezspornego stanu faktycznego S.G. zwróciła się do organu restrukturyzacyjnego o objęcie restrukturyzacją zobowiązań publicznoprawnych powstałych do dnia 30 czerwca 2003 r. wraz z odsetkami za zwłokę za okres od dnia 1 lipca 2003 r. do dnia przejęcia restrukturyzowanych zobowiązań przez spółkę O., tj. do dnia 15 marca 2005 r. Zdaniem S.G., restrukturyzacji powinny podlegać określone w postępowaniu zobowiązania publicznoprawne w pełnej wysokości, wraz z należnościami odsetkowymi naliczonymi od tych zobowiązań po 1 lipca 2003 r. Spółka O. uczestnicząca w przedmiotowym postępowaniu nie wyraziła zgody na przejęcie zobowiązań odsetkowych S.G. bez przejęcia dodatkowego majątku o wartości proporcjonalnej do ich wartości. Ze względu na niespełnienie przez S.G. powyższych warunków organ restrukturyzacyjny odmówił zmiany decyzji o warunkach i trybie restrukturyzacji.
Sąd zwrócił uwagę, że decyzje w sprawie warunków i trybu restrukturyzacji niewątpliwie należą do kategorii decyzji, na mocy których każda ze stron przedmiotowego postępowania nabywa prawo. Zatem zmiana decyzji o warunkach i trybie restrukturyzacji następuje zgodnie z art. 155 K.p.a. W przedmiotowej sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy - Dz. U. Nr 213, poz. 1800 ze zm. (dalej: ustawa o pomocy publicznej), spółka O. wyraziła zgodę na pełnienie funkcji operatora oraz przejęcie od S.G. zobowiązań, o których mowa w art. 32a ust. i art. 32c w.w. ustawy w kwocie 31.360.018,18 zł, w zamian za przeniesienie przez S.G. na rzecz spółki O. majątku wskazanego we wniosku, zgodnie z art. 32d w.w. ustawy. Rozstrzygnięcie w sprawie warunków i trybu restrukturyzacji ukształtowało zatem sytuację prawną spółki O. przez określenie zakresu obowiązków tego podmiotu oraz warunków postępowania restrukturyzacyjnego, tym samym spółka ta "nabyła prawo" w rozumieniu art. 155 K.p.a. Na spółce O., zgodnie z przepisami ustawy o pomocy publicznej, ciąży obowiązek spłaty wierzycieli publicznoprawnych, zatem zwiększenie wysokości przejmowanych przez ten podmiot zobowiązań niewątpliwie wpływa na jego sytuację finansową i prawną. Zdaniem Sądu I instancji, ze względu na to, że spółka O. nie wyraziła zgody na zmianę decyzji o warunkach i trybie restrukturyzacji w zakresie objęcia restrukturyzacją odsetek od należności publicznoprawnych powstałych po dniu 30 czerwca 2003 r., zasadnie odmówiono S.G. zmiany decyzji w trybie art. 155 K.p.a., w części dotyczącej restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych na szczególnych zasadach i objęcia restrukturyzacją odsetek naliczanych w okresie od dnia 1 lipca 2003 r. do dnia przejęcia tych zobowiązań przez spółkę O.
Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 32a ust. 1 ustawy o pomocy publicznej, restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych na szczególnych zasadach, podlegają znane na dzień 30 czerwca 2003 r. należności publicznoprawne. Odsetki za zwłokę wymienione w art. 32a ust. 1 pkt 7 w.w. ustawy, od wymienionych w tym przepisie zaległości zostały potraktowane przez ustawodawcę jako odrębne należności publicznoprawne - znane na dzień 30 czerwca 2003 r., podlegające restrukturyzacji należności publicznoprawnych na szczególnych zasadach. Za niezasadny uznano więc zarzut skarżącej S.G., że charakter zobowiązania odsetkowego wskazuje, że nie jest możliwe pozostawienie odsetek jako odrębnego długu. W ocenie Sądu, wykładnia przepisu art. 32a ustawy o pomocy publicznej wskazuje również, że restrukturyzacji podlegają wyłącznie te należności wraz z odsetkami, o których organ restrukturyzacyjny wiedział, istniejące na dzień 30 czerwca 2003 r. Za zasadne uznano, że przepisy dotyczące uprzywilejowanego oddłużenia przedsiębiorców stanowiącego wymierną pomoc państwa w celu przywrócenia przedsiębiorcy długookresowej zdolności do konkurowania na rynku, należy interpretować ściśle. Nie podlegają więc restrukturyzacji te należności, o których organ restrukturyzacyjny nie wiedział, a w szczególności także te, o których dowiedział się później, czy też takie, które powstały po wyraźnie określonym ustawowo terminie. Powołując się na art. 13 ust. 3 ustawy o pomocy publicznej Sąd zauważył, że z przepisu tego wynika także, że wysokość należności publicznoprawnych wraz z obliczonymi odsetkami, przeznaczonych do restrukturyzacji na szczególnych zasadach określonych w ustawie o pomocy publicznej jest z góry określona, a datą graniczną co do ustalenia ich wartości jest dzień 30 czerwca 2003 r.
2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosła Spółka (reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego), zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przez błędną wykładnię art. 32a ust. 1 pkt 7 ustawy o pomocy publicznej, polegającą na przyjęciu, że odsetki za zwłokę od należności publicznoprawnych podlegających restrukturyzacji na zasadach szczególnych, określonych w przywołanej ustawie są odrębnymi należnościami publicznoprawnymi, niezależnymi od wymienionych w tym przepisie zaległości i podlegają one odrębnemu procesowi restrukturyzacji. Powołując się na powyższą odstawę kasacyjną wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadniając skargę kasacyjną podniesiono, że art. 32a ust. 1 pkt 7 ustawy o pomocy publicznej stanowi jednoznacznie, iż restrukturyzacji należności publicznoprawnych na zasadach szczególnych podlegają znane na dzień 30 czerwca 2003 r. należności z tytułu odsetek za zwłokę od zaległości wymienionych w tym przepisie. Z redakcji tego przepisu w żaden sposób nie wynika, że ustawodawca potraktował odsetki jako należności publicznoprawne podlegające odrębnym regułom. Byłoby to zresztą sprzeczne ze statusem prawnym jaki przypisuje się odsetkom. Świadczy o tym również sprecyzowanie przez ustawodawcę w treści pkt 7, że odsetki te dotyczą zaległości wymienionych w pkt 1-6 art. 32a ust. 1. Przedstawienie w treści przywołanego przepisu katalogu należności ma wyłącznie charakter porządkowy i służyć winno wyłącznie wykluczeniu wątpliwości interpretacyjnych oraz ustaleniu, że restrukturyzacja na zasadach określonych przedmiotową ustawą obejmuje oprócz należności głównych o charakterze publicznoprawnym także odsetki. W tym rozumieniu restrukturyzacja odsetek jest prawną konsekwencją restrukturyzacji zobowiązania głównego i nie wymaga odrębnej akceptacji spółki pełniącej rolę operatora. Szczególny, akcesoryjny charakter tych zobowiązań powoduje, że prawnie niemożliwym jest ich oderwanie od należności głównej i odrębne traktowanie, a co za tym idzie wydanie odmiennego stanowiska w odniesieniu do kwoty głównej zadłużenia i do zobowiązania pochodnego. "Z ostrożności procesowej" podniesiono, że podmioty bezpośrednio zainteresowane restrukturyzacją, tj. ZUS, PFRON, [...] Urząd Wojewódzki oraz Marszałek Województwa [...] wyrazili w sposób jednoznaczny zgodę na restrukturyzację obejmującą należności odsetkowe. Natomiast brak zgody operatora jest w ocenie skarżącej S.G. bezzasadny. S.G., przenosząc na O. zobowiązania publicznoprawne, przeniosła również własność składników majątkowych. Zgodnie z art. 32d ustawy o pomocy publicznej, wystarczającym warunkiem do uzyskania decyzji o wszczęciu postępowania restrukturyzacyjnego było przeniesienie części majątku nieobciążonego hipoteką lub zastawem stanowiącego równowartość 25% kwoty należności zgłoszonych do restrukturyzacji. S.G. natomiast przeniosła składniki majątkowe o wartości księgowej stanowiącej 50,45 % wartości przejmowanych zobowiązań. W ten sposób skarżącą spełniła ustawowe przesłanki do objęcia jej restrukturyzacją.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, że w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu naruszenia art. 155 K.p.a., na podstawie którego S.G. domagała się zmiany decyzji restrukturyzacyjnej, poprzez objęcie restrukturyzacją odsetek od umarzanych należności publicznoprawnych powstałych po dniu 30 czerwca 2003 r. Uwzględniając treść tego przepisu, Sąd I instancji zaaprobował zaskarżoną decyzję Ministra Gospodarki i Pracy, wskazując na brak zgody O., będącego jedną ze stron postępowania.
Należy w związku z tym stwierdzić, że art. 155 K.p.a. przewiduje konieczność zgody wszystkich stron postępowania, które nabyły prawo na mocy decyzji ostatecznej. Decyzja w sprawie warunków i trybu restrukturyzacji na tyle natomiast ukształtowała sytuację prawną spółki O. przez określenie zakresu obowiązków tego podmiotu oraz warunków postępowania restrukturyzacyjnego, że w efekcie O. ten nabył prawo w rozumieniu art. 155 K.p.a. Spółka O. wyraziła bowiem zgodę na pełnienie funkcji operatora oraz przejęcie od S.G. zobowiązań, o których mowa w art. 32a ust. 1 i art. 32c ustawy o pomocy publicznej w kwocie 31.360.018,18 zł w zamian za przeniesienie przez S.G. na rzecz spółki O. majątku wskazanego we wniosku, zgodnie z art. 32d w.w. ustawy.
Nietrafny jest zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut, że spółka O. bezzasadnie nie wyraziła zgody na zmianę decyzji w w.w. zakresie. Po pierwsze, przepis art. 155 K.p.a. nie uzależnia wyrażenia zgody lub braku zgody od spełnienia jakichś dodatkowych przesłanek. Po drugie zaś, restrukturyzacji podlegały wyłącznie te należności wraz z odsetkami istniejące na dzień 30 czerwca 2003 r. Nie podlegały więc restrukturyzacji te należności, które powstały po wyraźnie określonym ustawowo terminie. Taki charakter mają natomiast - objęte wnioskiem S.G. o zmianę decyzji o restrukturyzacji - odsetki od należności publicznoprawnych powstałych po dniu 30 czerwca 2003 r. Należy przy tym podzielić pogląd i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że odsetki za zwłokę wymienione w art. 32a ust. 1 pkt 7 ustawy o pomocy publicznej od wymienionych w tym przepisie zaległości zostały potraktowane przez ustawodawcę jako odrębne należności publicznoprawne - znane na dzień 30 czerwca 2003 r. - podlegające restrukturyzacji.
4. Kierując się przytoczonymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 P.p.s.a.