II FSK 1453/07

Naczelny Sąd Administracyjny2009-01-14
NSApodatkoweŚredniansa
odpowiedzialność podatkowaosoba trzeciazaległości podatkowerestrukturyzacjawznowienie postępowaniazawieszenie postępowaniaOrdynacja podatkowapodatek dochodowy od osób prawnych

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, uznając, że wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie stanowiło przesłanki do wznowienia postępowania ani zawieszenia postępowania w sprawie odpowiedzialności za zaległości spółki.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K.M. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości spółki "I." w podatku dochodowym od osób prawnych. K.M. argumentowała, że wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego stanowiło nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania lub zagadnienie wstępne obligujące do zawieszenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że samo złożenie wniosku o restrukturyzację i wydanie decyzji o warunkach restrukturyzacji nie jest równoznaczne z umorzeniem zaległości ani nie stanowi istotnej okoliczności dla wznowienia postępowania, zwłaszcza gdy decyzja o umorzeniu została wydana po dacie decyzji o odmowie uchylenia odpowiedzialności.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Izby Skarbowej w P. odmawiającą uchylenia decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości spółki "I." w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997 r. K.M. domagała się uchylenia decyzji, argumentując, że wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego stanowiło nową okoliczność faktyczną (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej) lub zagadnienie wstępne (art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), które powinno skutkować wznowieniem lub zawieszeniem postępowania. Sąd pierwszej instancji oraz organy podatkowe uznały, że samo złożenie wniosku o restrukturyzację i wydanie decyzji o warunkach restrukturyzacji nie jest wystarczającą przesłanką do wznowienia postępowania, ponieważ istotna jest dopiero decyzja o zakończeniu restrukturyzacji i umorzeniu zaległości. Ponadto, decyzja o umorzeniu zaległości spółki została wydana dopiero w kwietniu 2004 r., podczas gdy decyzja o odmowie uchylenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej została wydana w kwietniu 2003 r., co oznaczało, że w dacie tej decyzji zaległość nadal istniała. NSA podzielił stanowisko sądów niższych instancji, uznając, że skarga kasacyjna nie jest zasadna. Sąd podkreślił, że nowe okoliczności faktyczne mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania tylko wtedy, gdy są istotne i mogłyby wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie. W analizowanym przypadku, wydanie decyzji o warunkach restrukturyzacji nie przesądzało o umorzeniu zaległości, a decyzja o umorzeniu została wydana po dacie kluczowej decyzji w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej. Z tego samego powodu nie zaistniał związek przyczynowy uzasadniający obligatoryjne zawieszenie postępowania. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, samo wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie jest wystarczającą przesłanką do wznowienia postępowania, jeśli nie doprowadziło do umorzenia zaległości podatkowej.

Uzasadnienie

Istotna jest dopiero decyzja o zakończeniu restrukturyzacji i umorzeniu zaległości. Okoliczności faktyczne muszą istnieć w dniu wydania ostatecznej decyzji, a nie powstać później.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Pomocnicze

urnp art. 12 § ust. 1

Ustawa o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców

urnp art. 14 § ust. 2

Ustawa o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców

urnp art. 18 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców

urnp art. 21 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców

urnp art. 10 § ust. 1

Ustawa o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców

Ordynacja podatkowa art. 201 § par. 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 240 § par. 1 pkt 5

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 245 § par. 1 pkt 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 59 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 235

Ordynacja podatkowa

usr art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.p.s.a art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a art. 106 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a art. 204 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 14 § ust. 2 pkt 1 lit c

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie stanowi nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania, jeśli nie doprowadziło do umorzenia zaległości podatkowej. Decyzja o warunkach restrukturyzacji nie jest równoznaczna z umorzeniem zaległości podatkowej. Związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy głównej a zagadnieniem wstępnym nie wystąpił, co wyklucza obligatoryjne zawieszenie postępowania. Zaległość podatkowa istniała w dacie wydania decyzji o odmowie uchylenia odpowiedzialności osoby trzeciej.

Odrzucone argumenty

Wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego stanowiło nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania. Wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego stanowiło zagadnienie wstępne obligujące do zawieszenia postępowania. Organ podatkowy powinien z urzędu zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ restrukturyzacyjny. Organ podatkowy dokonał błędnej wykładni art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy naruszył art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ istniały przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania. Organ podatkowy naruszył art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, utrzymując w mocy decyzję mimo istnienia przesłanki do zawieszenia postępowania. Organ podatkowy naruszył art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię. Organ podatkowy naruszył art. 122, 187, 191 Ordynacji podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego w stosunku do podatnika, nie może być zakwalifikowane jako nowa okoliczność, której wyjście na jaw skutkuje koniecznością wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki Dopiero wydanie decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, w której Urząd Skarbowy stwierdziłby umorzenie zaległości "I." sp. z o.o. byłoby istotną okolicznością w sprawie orzekania o odpowiedzialności podatkowej K. M. istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej, wyszła na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna, istniejąca w dniu wydania ostatecznej decyzji tj. 10 stycznia 2003r, nieznana organowi podatkowemu, który wydał tę decyzję. decyzja o warunkach restrukturyzacji została wydana 26 listopada 2002r. na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (...), i następnie doręczona podatnikowi. W dniu 1 kwietnia 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. wydał decyzję o umorzeniu spółce "Innotech Polen" zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997r. W ocenie Sądu, złożenie wniosku o restrukturyzację, jak również decyzja o warunkach restrukturyzacji, nie stanowiły okoliczności faktycznych rzutujących na zasadność wydania decyzji o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności podatkowej. W tej sytuacji nie zaistniała żadna z przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W sprawie nie zaistniały okoliczności określone w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uzasadniające zawieszenie postępowania. postępowanie restrukturyzacyjne w toku nie skutkuje, do czasu wydania decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej, wygaśnięciem tego zobowiązania. wydanie na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 urnp, decyzji o warunkach restrukturyzacji - w analizowanej sprawie w dniu 26 listopada 2002 r. - nie oznacza dokonania restrukturyzacji należności. Z regulacji zawartych w treści art. 18 ust. 1 i 2 w zw. z art. 21 ust. 1 urnp wynika, że wydanie decyzji o warunkach restrukturyzacji nie oznacza restrukturyzacji należności, ponieważ organ restrukturyzacyjny wydaje nadto decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, w której albo stwierdza umorzenie należności podlegających restrukturyzacji, (...) albo umarza postępowanie restrukturyzacyjne (...). Stąd złożenie wniosku o restrukturyzację zaległości spółki " I." i doręczenie decyzji o warunkach restrukturyzacji, nie stanowiło przesłanki do stwierdzenia wadliwości zakwestionowanej w postępowaniu sądowym decyzji. Okolicznością bezsporną jest bowiem, iż decyzja o umorzeniu spółce " I." zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997r. została wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. dopiero w dniu 1 kwietnia 2004r.

Skład orzekający

Hanna Kamińska

sprawozdawca

Stanisław Bogucki

członek

Stefan Babiarz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia i zawieszenia postępowania w sprawach odpowiedzialności podatkowej osób trzecich w kontekście postępowań restrukturyzacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o umorzeniu zaległości została wydana po dacie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym, która może mieć znaczenie dla wielu podatników i ich pełnomocników, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Restrukturyzacja zaległości a odpowiedzialność osób trzecich – kiedy nowe postępowanie nie wznowi starego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1453/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-09-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Kamińska /sprawozdawca/
Stanisław Bogucki
Stefan Babiarz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Po 631/07 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2007-05-16
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 155 poz 1287
art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 18 ust. 1 i ust. 2, art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 201 par. 1 pkt 2, art. 240 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędziowie: NSA Stanisław Bogucki, WSA del. Hanna Kamińska (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Po 631/07 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 30 czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 16 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Po 631/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K. M. na decyzję Izby Skarbowej w P. z 30 czerwca 2003 r. w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że Izba Skarbowa w P., decyzją z dnia 11 kwietnia 2003r., odmówiła uchylenia swojej ostatecznej decyzji z dnia 10 stycznia 2003r., którą utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego P. z dnia 9 września 2002r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej K. M. za zobowiązanie podatkowe Spółki "I." w Poznaniu z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997r.
W ocenie organu podatkowego nie zostały spełnione warunki umożliwiające wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Bowiem wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego w stosunku do podatnika, nie może być zakwalifikowane jako nowa okoliczność, której wyjście na jaw skutkuje koniecznością wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki z o.o. Dopiero wydanie decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, w której Urząd Skarbowy stwierdziłby umorzenie zaległości "I." sp. z o.o. byłoby istotną okolicznością w sprawie orzekania o odpowiedzialności podatkowej K. M.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniósł, że organ podatkowy powinien z urzędu zawiesić wznowione postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ restrukturyzacyjny, stosownie do obowiązku wynikającego z art. 201 Ordynacji podatkowej. Argumentował, iż organ podatkowy dokonując błędnej wykładni art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej naruszył art. 245 § 1 pkt 2 tej ustawy, ponieważ w dniu wydania zaskarżonej decyzji, istniały przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, tj. wystąpienie o restrukturyzację zaległości spółki oraz wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego.
Izba Skarbowa w P., nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, utrzymała w mocy swoją decyzję z 11 kwietnia 2003 r. Organ odwoławczy podkreślił, że wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie jest istotną okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji. Poza tym, w świetle cytowanego przepisu, przesłanka umożliwiająca uchylenie decyzji w trybie wznowionego postępowania powinna istnieć w momencie wydawania owej zakwestionowanej przez podatnika decyzji. Tymczasem w czasie wydawania decyzji ostatecznej nie istniały okoliczności faktyczne, o których mowa w art. 240 § 1 ust. 5 Ordynacji podatkowej. Wobec tego, nie było podstaw do zawieszenia wznowionego postępowania do czasu wydania przez Urząd Skarbowy P. decyzji o umorzeniu należności, ani też do uchylenia decyzji wydanej w dniu 11 kwietnia 2003r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie ww. decyzji, zarzucając naruszenie: 240 § 1 pkt 5 Ordynacji, poprzez błędne ustalenia faktyczne, polegające na uznaniu, iż wszczęcie procesu restrukturyzacji należności, za które ma odpowiadać solidarnie skarżący, nie jest okolicznością istotną dla sprawy; art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2003r. wydanej mimo istnienia przesłanki uzasadniającej zawieszenie postępowania; art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji poprzez błędna wykładnię, co znalazło wyraz w uznaniu przez Izbę Skarbowa, że "innym organem" rozpatrującym zagadnienie wstępne nie może być w tej sprawie inny organ podatkowy oraz art. 122, art. 187 oraz 191 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Oddalając skargę, Sąd I instancji, potwierdzilł słuszność stanowiska organu podatkowego. Zaznaczył, że istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej, wyszła na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna, istniejąca w dniu wydania ostatecznej decyzji tj. 10 stycznia 2003r, nieznana organowi podatkowemu, który wydał tę decyzję. Sąd wyjaśnił, że decyzja o warunkach restrukturyzacji została wydana 26 listopada 2002r. na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 dalej jako urnp), i następnie doręczona podatnikowi. W dniu 1 kwietnia 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. wydał decyzję o umorzeniu spółce "Innotech Polen" zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997r. Dopiero z dniem doręczenia tej decyzji stronie nastąpiło umorzenie zaległości podatkowych i wygaśnięcie zobowiązania podatkowego spółki, stosownie do postanowień art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji. W ocenie Sądu, złożenie wniosku o restrukturyzację, jak również decyzja o warunkach restrukturyzacji, nie stanowiły okoliczności faktycznych rzutujących na zasadność wydania decyzji o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności podatkowej. Okoliczności te były znane organowi podatkowemu wydającemu decyzję w tej sprawie i brak jakichkolwiek podstaw do uznania, że wyszły one na jaw po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie przeniesienia tej odpowiedzialności. Świadczy o tym porównanie dat wydania decyzji ww. sprawie - 10 stycznia 2003r. z datą decyzji restrukturyzacyjnej - 26 listopada 2002r. W tej sytuacji nie zaistniała żadna z przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zatem, w świetle art. 245 § 1 pkt 5 Ordynacji, organ podatkowy nie miał podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie przeniesienia na K. M. odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki "I.".
Sąd uznał za niezasadne stanowisko skarżącego, że złożenie wniosku o restrukturyzację i wydanie decyzji w sprawie warunków restrukturyzacji jest zagadnieniem wstępnym w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej. W sprawie nie zaistniały okoliczności określone w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uzasadniające zawieszenie postępowania. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia art. 122, art. 187 i art. 191 w związku z art. 235 Ordynacji wskazując, że przeniesienie odpowiedzialności było spowodowane bezskutecznością egzekucji przeciwko Spółce, zaś odmowa wznowienia postępowania w tej sprawie, w świetle przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji, była uzasadniona, ponieważ postępowanie restrukturyzacyjne w toku nie skutkuje, do czasu wydania decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej, wygaśnięciem tego zobowiązania.
W skardze kasacyjnej strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
I. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej jako usr), art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.) w związku z art. 2, art. 7 Konstytucji, w związku z art. 120 w związku z art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 5, art. 122, art. 187 i art. 191 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej oraz art. 133 § 1, art. 106 § 3 i art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez:
- "nieuchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w P., a także poprzedzającej ją decyzji tego organu wydanej w pierwszej instancji, mimo iż akty te wydane zostały z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania określonych w Konstytucji i Ordynacji podatkowej, mającym wpływ na wynik sprawy, w szczególności organ odmówił w nich uchylenia decyzji w sprawie odpowiedzialności solidarnej skarżącego, mimo istnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz bezzasadne oddalenie skargi:
- wydanie wyroku zawierającego twierdzenia sprzeczne ze stanem faktycznym ustalonym przez organy podatkowe i materiałem dowodowym zawartym w aktach sprawy - w zakresie dotyczącym wiedzy organu o okolicznościach złożenia wniosku o restrukturyzację należności spółki I. Sp. z o.o. i wyjścia tych okoliczności na jaw i w konsekwencji bezzasadne oddalenie skargi."
II. art. 1 § 1 i § 2 usr, art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 151, art. pkt 1 lit. c i art. 135 u.p.p.s.a, w związku z art. 2, art. 7 Konstytucji, w związku z art. 120 w związku z art. 2 pkt 1 w związku z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez
- "nieuchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w P., a także poprzedzającej ją decyzji tego organu wydanej w pierwszej instancji, mimo iż akty te wydane zostały z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania określonych w Konstytucji i Ordynacji podatkowej, mającym wpływ na wynik sprawy, w szczególności organ wydał je mimo istnienia przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania oraz bezzasadne oddalenie skargi" .
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wywodził, że samo złożenie wniosku o restrukturyzację oraz wydanie pierwszej decyzji (o warunkach restrukturyzacji) jest elementem istotnym dla bytu zaległości, ponieważ bez tych czynności nie byłoby możliwe wszczęcie procedury restrukturyzacyjnej i umorzenie zaległości. Objęte restrukturyzacją zaległości podatkowe podlegają umorzeniu z mocy prawa, po spełnieniu warunków określonych w art. 10 ust. 1 urnp, a nie wskutek wydania decyzji. Wskazał, że decyzja o restrukturyzacji, w odróżnieniu od decyzji o umorzeniu zaległości z art. 67a Ordynacji, ma charakter tylko potwierdzający, deklaratoryjny, co wynika z art. 10 i art. 21 ust. 1 urnp. Dla bytu decyzji o odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za zaległości spółki z o.o., jest konieczne istnienie zaległości. Stąd zainicjowanie restrukturyzacji (umorzenia) poprzez złożenie wniosku i wydanie wstępnej decyzji jest okolicznością istotną dla ostatecznego wyniku sprawy i przeniesienia odpowiedzialności. Jest to okoliczność istotna w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W ocenie pełnomocnika strony, Sąd I instancji dopuścił się naruszeń przepisów postępowania, ponieważ uznał, że okoliczność wszczęcia postępowania restrukturyzacji i wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji nie mogła stanowić przesłanki wznowienia postępowania, gdyż była znana organowi podatkowemu z urzędu. Wydanie wyroku opartego na stanie faktycznym innym niż ustalony przez organy, stanowi naruszenie art. 133 § 1 u.p.p.s.a, a dokonanie przez Sąd własnych ustaleń faktycznych w sytuacji, gdy nie zaistniała potrzeba wyjaśnienia istotnych wątpliwości, stanowi także naruszenie art. 106 § 3 wspomnianej ustawy. Nadto Sąd błędnie odczytał sens przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji i nie dostrzegł różnicy między wiedzą posiadaną z urzędu przez organ restrukturyzacyjny (urząd skarbowy), a stanem wiedzy organu orzekającego o wznowieniu postępowania (izba skarbowa), czym naruszył także ten przepis - w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz z art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Uznając, podobnie jak Sąd I instancji, iż złożenie wniosku o restrukturyzację i wydanie przez urząd skarbowy decyzji o warunkach restrukturyzacji nie stanowiło okoliczności istotnej dla sprawy odpowiedzialności skarżącego, Izba Skarbowa w P. dokonała błędnego ustalenia faktycznego. Oparcie rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych uchybia w szczególności obowiązkom określonym w art. 122 w związku z art. 187, w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej. Ocena dowodów dokonana przez organ nie była przy tym swobodna, lecz dowolna, co stanowiło naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej. Przesłanka zawieszenia postępowania określona w art. 210 § 1 pkt 2 Ordynacji spełniona jest wówczas, gdy pomiędzy rozpatrzeniem oraz rozstrzygnięciem sprawy podatkowej, a zagadnieniem wstępnym istnieje związek o charakterze przyczynowym. Wynik sprawy głównej zależy od treści i sposobu załatwienia przez organy kwestii prejudycjalnej. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, sposób zakończenia restrukturyzacji stanowił zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wskazał przy tym, że ewentualne stwierdzenie umorzenia zaległości przez urząd skarbowy było równoznaczne z potwierdzeniem, iż wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego było istotne dla sprawy odpowiedzialności skarżącego za tę zaległość (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). Umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego potwierdzałoby zaś, że okoliczność wszczęcia restrukturyzacji nie miała tu istotnego charakteru. Według skarżącego o spełnieniu przesłanki uchylenia decyzji o odpowiedzialności z art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej kategorycznie orzec można było dopiero w przyszłości, to jest po zakończeniu procedury restrukturyzacji. W przyszłości miała jednak wystąpić nie okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia o odpowiedzialności skarżącego (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej), lecz tylko okoliczność pozwalająca ocenić, czy fakt zaistniały przed wydaniem decyzji o odpowiedzialności (rozpoczęcie restrukturyzacji) miał istotne dla tej sprawy znaczenie. Istnienie zagadnienia wstępnego bezwzględnie zobowiązywało organ prowadzący postępowanie główne do zawieszenia tego postępowania. Nie zawieszenie tego posterowania i wydanie w decyzji stanowiło naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz wyrażonej w art. 2 i art. 7 Konstytucji, potwierdzonej w art. 120 Ordynacji podatkowej, zasady praworządności.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Skarżący zarzuca Sądowi I instancji naruszenie licznych przepisów postępowania. Przejawem naruszenia tych przepisów proceduralnych jest nieuchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej wraz z poprzedzającą ją decyzją oraz wydanie wyroku zawierającego twierdzenia sprzeczne ze stanem faktycznym ustalonym przez organy podatkowe. Strona skarżąca uznaje za nieprawidłowe działanie organu podatkowego, zaakceptowane przez Sąd, a polegające na niezawieszeniu postępowania administracyjnego, pomimo istnienia przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania wymienionej w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji oraz nieuwzględnieniu w rozstrzygnięciu organu przesłanki wznowienia postępowania uregulowanej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji.
Ze sformułowania zarzutów oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, by Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania sądowego. Autor skargi kasacyjnej w zasadzie polemizuje ze stanowiskiem Sądu I instancji. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w sprawie dokonano prawidłowej oceny przesłanek uregulowanych w art. 240 § 1 pkt 5 oraz w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania, uregulowaną w art. 240 § 1 pkt 5 cyt. ustawy, o ile są dla sprawy istotne, tj., takie, które mogły wpływ na odmienne rozstrzygniecie sprawy. Skoro nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody prawidłowo ocenione nie dają podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, to nie mogą być uznane za istotne w rozumieniu tego przepisu.
W tym miejscu należy wyjaśnić stronie skarżącej, że wydanie na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 urnp, decyzji o warunkach restrukturyzacji - w analizowanej sprawie w dniu 26 listopada 2002 r. - nie oznacza dokonania restrukturyzacji należności. Z treści art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 18 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 urnp wynika, że przepisy te regulują sytuacje związane z poszczególnymi etapami postępowania restrukturyzacyjnego, tj. 1) wszczęciem postępowania, na tym etapie ustawodawca posługuje się pojęciem "należności objętych wnioskiem", 2) wydaniem decyzji o warunkach restrukturyzacji, na tym etapie ustawodawca posługuje się pojęciem "należności objętych restrukturyzacją", 3) zakończeniem restrukturyzacji, na tym etapie ustawodawca posługuje się pojęciem "należności podlegających restrukturyzacji".
Z regulacji zawartych w treści art. 18 ust. 1 i 2 w zw. z art. 21 ust. 1 urnp wynika, że wydanie decyzji o warunkach restrukturyzacji nie oznacza restrukturyzacji należności, ponieważ organ restrukturyzacyjny wydaje nadto decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, w której albo stwierdza umorzenie należności podlegających restrukturyzacji, jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3, zostały spełnione (art. 21 ust. 1 pkt 1 urnp) albo umarza postępowanie restrukturyzacyjne, jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3, nie zostały spełnione (art. 21 ust. 1 pkt 2 urnp). Stąd złożenie wniosku o restrukturyzację zaległości spółki " I." i doręczenie decyzji o warunkach restrukturyzacji, nie stanowiło przesłanki do stwierdzenia wadliwości zakwestionowanej w postępowaniu sądowym decyzji. Bowiem, jak wskazano wyżej stan zaległości należy oceniać na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, a wynik tej oceny przesądzi, czy będzie to decyzja określona w art. 21 ust.1 pkt 1 czy też w art. 21 ust.1 pkt 2 urnp.
Drugą przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych, nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Jeżeli jednak okoliczności faktyczne powstały po wydaniu decyzji ostatecznej, to dają one podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie będą stanowiły podstawy wznowienia postępowania w rozpatrywanej sprawie.
Z zestawienia daty wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji o odpowiedzialności osób trzecich (czyli 11 kwietnia 2003 r.) oraz daty decyzji o umorzeniu należności spółki "I." podlegających restrukturyzacji
(1 kwietnia 2004 r.) wynika, że w dacie wydania decyzji o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie odpowiedzialności osób trzecich, zaległość podatkowa ww. spółki wciąż istniała. A okoliczność umorzenia należności była zdarzeniem przyszłym i niepewnym, czego przykładem może być wynik innych spraw tego rodzaju, rozpatrywanych przez organy restrukturyzacyjne. Okolicznością bezsporną jest bowiem, iż decyzja o umorzeniu spółce " I." zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997r. została wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. dopiero w dniu 1 kwietnia 2004r.
Z tego samego powodu rozpatrzenie kwestii uchylenia decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności osób trzecich nie było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny podmiot. Sąd odwoławczy wskazuje przy tym, że decyzja podatkowa względem " I." korzysta z domniemania prawidłowości, niezależnie od tego, że możliwość skorzystania ulgi podatkowej (a za taką bez wątpienia uznać należy umorzenie należności podatkowych w trybie restrukturyzacji) jest wyjątkiem od zasady powszechnego opodatkowania i podlega ścisłemu stosowaniu. Zatem dopóki decyzja ta była w obrocie prawnym, organy podatkowe zobowiązane były do jej uwzględniania przy podejmowaniu rozstrzygnięć. Rozstrzygnięcie sprawy podatkowej będącej przedmiotem niniejszego postępowania nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Nie wystąpił zatem związek przyczynowy konieczny do obligatoryjnego zawieszenia podstępowania.
Z tych powodów nie miało miejsca naruszenie przez Sąd I instancji wskazanych jako podstawa skargi kasacyjnej przepisów postępowania, ustalenia stanu faktycznego nie zostały podważone i w konsekwencji skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić, stosownie do art.184 u.p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 u.p.p.s.a. w zw. z oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI