Orzeczenie · 2024-09-05

II FSK 1449/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-09-05

NSApodatkoweWysokansa

podatek dochodowyPITśrodki trwałewartość początkowaremontamortyzacjakoszty uzyskania przychoduwykładnia prawaorzecznictwo NSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 22g ust. 8 ustawy o PIT. Spór dotyczył wartości początkowej budynków nabytych w złym stanie technicznym i poddanych następnie remontowi, które zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie wykazał nakładów na rzecz przed wprowadzeniem jej do ewidencji, podczas gdy organy podatkowe ustaliły fakt prowadzenia robót budowlanych jako bezsporną okoliczność. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia prawa materialnego za zasadny. Sąd podkreślił, że definicja środka trwałego zawarta w art. 22a ust. 1 ustawy o PIT wymaga, aby był on kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania. W przypadku budynków nabytych w złym stanie technicznym, które wymagały znacznych remontów, nie można było od razu przyjąć ich wartości początkowej na podstawie ceny nabycia. Sąd wskazał, że art. 22g ust. 8 ustawy o PIT, dotyczący sytuacji, gdy nie można ustalić ceny nabycia, dopuszcza wycenę dokonaną przez podatnika z uwzględnieniem cen rynkowych, ale tylko jeśli budynek nie był środkiem trwałym w momencie nabycia. Błędna wykładnia sądu pierwszej instancji polegała na nieuwzględnieniu definicji środka trwałego i przyjęciu, że każdy budynek wpisany do ewidencji jest już w dacie nabycia środkiem trwałym. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję organu, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem prawidłowej wykładni.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja definicji środka trwałego w ustawie o PIT, sposób ustalania wartości początkowej budynków nabytych w złym stanie technicznym i poddanych remontowi, zasady stosowania art. 22g ust. 8 ustawy o PIT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia budynku w złym stanie technicznym i jego późniejszego remontu przed wprowadzeniem do działalności gospodarczej. Wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego każdej sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy budynek nabyty w złym stanie technicznym, który wymagał znacznych nakładów remontowych przed wprowadzeniem do ewidencji środków trwałych, może być uznany za środek trwały w rozumieniu art. 22a ust. 1 ustawy o PIT w dacie nabycia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, budynek musi być kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania, aby mógł być uznany za środek trwały.

Uzasadnienie

Definicja środka trwałego w ustawie o PIT wymaga kompletności i zdatności do użytku, co należy rozumieć nie tylko fizycznie, ale także w aspekcie obowiązujących wymagań technicznych. Budynek w złym stanie technicznym, który nie spełnia tych kryteriów, nie może być zakwalifikowany jako środek trwały w momencie nabycia.

W jaki sposób należy ustalić wartość początkową środka trwałego, jeśli w dacie nabycia budynek nie był kompletny i zdatny do użytku, a następnie został poddany remontowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Jeśli nie można ustalić ceny nabycia środka trwałego (ponieważ w dacie nabycia nie był on środkiem trwałym), jego wartość początkową można ustalić na podstawie wyceny dokonanej przez podatnika z uwzględnieniem cen rynkowych, zgodnie z art. 22g ust. 8 ustawy o PIT.

Uzasadnienie

Art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT określa cenę nabycia jako podstawę wartości początkowej, ale tylko gdy podatnik nabywa środek trwały jako przedmiot kompletny i zdatny do użytku. Gdy tak nie jest, stosuje się art. 22g ust. 8, który pozwala na wycenę przez podatnika.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, uznając, że skarżący nie wykazał nakładów na rzecz przed wprowadzeniem jej do ewidencji środków trwałych, podczas gdy organy podatkowe ustaliły fakt prowadzenia robót budowlanych jako bezsporną okoliczność?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do kwestionowania ustaleń organów podatkowych w tym zakresie, jednakże zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie został wskazany w podstawach kasacyjnych.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w oparciu o stan faktyczny sprzeczny z ustaleniami organów podatkowych, co mogło naruszać art. 133 § 1 p.p.s.a. Jednakże, ponieważ przepis ten nie został wskazany w skardze kasacyjnej, NSA nie mógł samodzielnie zastąpić strony w formułowaniu podstaw kasacyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w całości oraz decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w całości. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przyjmie wykładnię art. 22g ust. 8 u.p.d.o.f. dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przepisy (14)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22g § 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Jeżeli nie można ustalić ceny nabycia środków trwałych lub ich części nabytych przez podatników przed dniem założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, o których mowa w art. 22n, wartość początkową tych środków przyjmuje się w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika, z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu oraz stanu i stopnia ich zużycia.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 22a § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja środka trwałego, który podlega amortyzacji: stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania: budowle, budynki, lokale, maszyny, urządzenia, środki transportu, inne przedmioty - o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1.

u.p.d.o.f. art. 22g § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podstawowa zasada ustalania wartości początkowej przy odpłatnym nabyciu - na podstawie ceny nabycia.

u.p.d.o.f. art. 22g § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 174 § 2